๒. อชรสาสูตร เล่ม ๑๕

๒. อชรสาสูตร

[๑๖๐] เทวดาทูลถามว่า

อะไรหนอ เพราะไม่ชำรุดจึงยัง

ประโยชน์ให้สำเร็จ อะไรหนอ ดำรงมั่น

แล้ว ยังประโยชน์ให้สำเร็จ อะไรหนอ

เป็นรัตนะของชนทั้งหลาย อะไรหนอ

บุคคลพึงนำให้พ้นจากพวกโจรได้.

[๑๖๑] พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสตอบว่า

ศีล เพราะไม่ชำรุดจึงยังประโยชน์

ให้สำเร็จ ศรัทธา ดำรงมั่นแล้ว ยัง

ประโยชน์ให้สำเร็จ ปัญญา เป็นรัตนะของ

คนทั้งหลาย บุญ อันบุคคลพึงนำไปให้

พ้นจากพวกโจรได้.

อรรถกถาอชราสาสูตร

พึงทราบวินิจฉัยในอชรสาสูตรที่ ๒ ต่อไป :-

บทว่า อชรสา แปลว่า เพราะไม่ชำรุด คือไม่วิบัติ. เพราะว่าศีลอันไม่วิบัตินั่นแหละ ย่อมยังประโยชน์ให้สำเร็จ. ชนทั้งหลายแม้จะเป็นอาจารย์และอุปัชฌาย์เป็นต้น ย่อมไม่สงเคราะห์บุคคลผู้มีศีลวิบัติแล้ว ดังนั้น บุคคลพึงฝึกตนในที่ ๆ ตนไปแล้ว ๆ นั่นแหละ ดังนี้แล.

จบอรรถกถาอชราสูตรที่ ๒

๓. มิตตสูตร

[๑๖๒] เทวดาทูลถามว่า

อะไรหนอเป็นมิตรของคนเดินทาง

อะไรหนอเป็นมิตรในเรือนของตน อะไร

เป็นมิตรของคนมีธุระเกิดขึ้น อะไรเป็น

มิตรติดตามไปถึงภพหน้า.

[๑๖๓] พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสตอบว่า

พวกเกวียน พวกโคต่างเป็นมิตร

ของคนเดินทาง มารดาเป็นมิตรในเรือน

ของตน สหายเป็นมิตรของคนผู้มีธุระเกิด

ขึ้นเนืองๆ บุญที่ตนทำเองเป็นมิตรติดตาม

ไปถึงภพหน้า.

อรรถกถามิตตสูตร

พึงทราบวินิจฉัยในมิตตสูตรที่ ๓ ต่อไป :-

บทว่า สตฺโถ ได้แก่ คนเดินทางร่วมกัน หรือเดินทางด้วยลำแข้งหรือว่าคนเดินทางด้วยเกวียน. บทว่า มิตฺตํ ได้แก่ เมื่อโรคเกิดขึ้นแล้วบุคคลชื่อว่า เป็นมิตร เพราะนำไปด้วยวอ หรือว่าด้วยยานอื่นให้ถึงที่ด้วยความปลอดภัย. บทว่า ในเรือนของตน ความว่า เมื่อโรคเห็นปานนั้น