๘. โคณเปตวัตถุ เล่ม ๒๖

๘ กินฺนุ อุมฺมตฺตรูโปว ลายิตฺวา หริตํ ติณํ

ขาท ขาทาติ ลปสิ คตสตฺตํ ชรคฺควํ ฯ

น หิ อนฺเนน ปาเนน มโต โคโณ สมุฏฺฐเห

ตฺวํปิ ๑ พาโล จ ทุมฺเมโธ ยถา อญฺโญ ๒ จ ทุมฺมตีติ ฯ

อิเม ปาทา อิทํ สีสํ อยํ กาโย สวาลธิ

เนตฺตา ตเถว ติฏฺฐนฺติ อยํ โคโณ สมุฏฺฐเห

นยฺยกสฺส หตฺถปาทา กาโย สีสญฺจ ทิสฺสติ

รุทํ มตฺติกถูปสฺมึ นนุ ตฺวญฺเญว ทุมฺมตีติ ฯ

อาทิตฺตํ วต มํ สนฺตํ ฆตสิตฺตํว ปาวกํ

วารินา วิย โอสิญฺจํ สพฺพํ นิพฺพาปเย ทรํ ฯ

อพฺพูฬฺหํ วต เม สลฺลํ โสกํ หทยนิสฺสิตํ

โย เม โสกปเรตสฺส ปิตุโสกํ อปานุทิ

สฺวาหํ อพฺพูฬฺหสลฺโลสฺมึ ๔ สีติภูโตสฺมิ นิพฺพุโต

น โสจามิ น โรทามิ ตว สุตฺวาน มาณว ฯ

เอวํ กโรนฺติ สปฺปญฺญา เย โหนฺติ อนุกมฺปกา

นิวตฺตยนฺติ ๕ โสกมฺหา สุชาโต ปิตรํ ยถาติ ฯ

โคณเปตวตฺถุ อฏฺฐมํ ฯ

๑ ยุ. ตฺวํสิ ฯ ๒ ม. ตญฺโญว ฯ ยุ. ตญฺเญว ฯ ๓ ม. อพฺพหี ฯ

๔ ม. อพฺพูฬฺหสลฺโลสฺมิ ฯ ๕ ยุ. วินิวตฺตยนฺติ ฯ

เจ้าเป็นบ้าไปแล้วหรือ จึงเกี่ยวหญ้าอันเขียวสดแล้วบังคับโคแก่อันเป็นสัตว์ตายแล้วว่า จงกิน จงกิน อันโคตายแล้วย่อมไม่ลุกขึ้นกินหญ้าและน้ำมิใช่หรือ เจ้าเป็นทั้งคนพาลทั้งมีปัญญาทรามเหมือนคนอื่น ที่มี

ปัญญาทรามฉะนั้น?

สุชาตกุมารตอบว่า

โคตัวนี้ยังมีเท้าทั้ง ๔ มีศีรษะ มีตัวพร้อมทั้งหาง นัยน์ตาก็มีอยู่ตามเดิมข้าพเจ้าคิดว่าโคตัวนี้พึงลุกขึ้นกินหญ้าสักวันหนึ่ง ส่วนมือ เท้า กายและศีรษะของปู่ไม่ปรากฏ แต่คุณพ่อมาร้องไห้ถึงกระดูกของปู่ที่บรรจุไว้

ในสถูปดิน ไม่เป็นคนโง่หรือ.

กุฎุมพีได้ฟังคำนั้นแล้ว จึงกล่าวสรรเสริญสุชาตกุมารว่า

เจ้าดับความกระวนกระวายทั้งปวงของเรา ผู้เร่าร้อนอยู่ให้หาย เหมือนบุคคลดับไฟอันลาดด้วยน้ำมัน ด้วยน้ำฉะนั้น ได้ถอนขึ้นแล้วหนอซึ่งลูกศรคือความโศก อันเสียบแล้วที่หทัยของบิดา บิดาผู้มีลูกศรอันเจ้าถอนขึ้นแล้ว เป็นผู้เย็นสงบแล้ว ดูกรมาณพ ต่อไปนี้บิดาจะไม่เศร้าโศกจะไม่ร้องไห้ เพราะฟังคำของเจ้า ชนเหล่าใดที่มีปัญญามีความอนุเคราะห์ต่อมารดาบิดา ชนเหล่านั้นย่อมทำอย่างนี้ ย่อมยังมารดาบิดา

ให้หายจากความเศร้าโศก ฉะนั้น.

จบ โคณเปตวัตถุที่ ๘.