๗. เสลสูตร เล่ม ๒๕

เป็นเวลา ๔ ปีเสียก่อน จากนั้น หากภิกษุทั้งหลายพอใจ ก็ขอจงบรรพชาอุปสมบทให้ข้าพระองค์ด้วยเถิด”

สภิยปริพาชกได้รับการบรรพชาอุปสมบทในสำนักพระผู้มีพระภาคเจ้าแล้ว ครั้นอุปสมบทได้ไม่นานก็ปลีกตัวออกจากหมู่คณะ อยู่ตามลำพึงไม่ประมาท มีความเพียร มีจิตมุ่งพระนิพพานอยู่ ไม่นานนักก็ทำให้แจ้งที่สุดพรหมจรรย์อันยอดเยี่ยมที่กุลบุตรทั้งหลายพากันออกจากเรือนมาบวชเป็นบรรพชิตโดยชอบต้องการกัน ด้วยปัญญายิ่งเองในปัจจุบันเข้าถึงอยู่รู้ชัดว่า “ชาติสิ้นแล้ว พรหมจรรย์อยู่จบแล้ว กิจที่ควรทำได้ทำเสร็จแล้วกิจอื่นเพื่อความเป็นอย่างนี้มิได้มีอีก” ดังนี้ ก็ท่านพระสภิยะได้เป็นพระอรหันต์รูปหนึ่งในจำนวนพระอรหันต์ทั้งหลายในโลก

๗. เสลสูตร

ว่าด้วยพระผู้มีพระภาคเจ้าโปรดเสลพราหมณ์

{๓๗๓} ข้าพเจ้าได้สดับมาแล้วอย่างนี้

สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าเสด็จเที่ยวจาริกไปในแคว้นอังคุตตราปะพร้อมด้วยภิกษุสงฆ์หมู่ใหญ่ประมาณ ๑,๒๕๐ รูป เสด็จถึงนิคมของชาวอังคุตตราปะชื่ออาปณะแล้ว

ชฎิลชื่อเกณิยะได้สดับข่าวว่า “พระสมณโคดมศากยบุตรเสด็จออกผนวชจากศากยตระกูล เสด็จจาริกไปในแคว้นอังคตุตราปะพร้อม ด้วยภิกษุสงฆ์หมู่ใหญ่ประมาณ ๑,๒๕๐ รูป เสด็จถึงอาปณนิคมแล้ว ก็กิตติศัพท์อันงามของท่านพระโคดมพระองค์นั้น ได้ขจรไปแล้วอย่างนี้ว่า ‘แม้เพราะเหตุนี้ ๆ พระผู้มีพระภาคเจ้าพระองค์นั้นทรงเป็นพระอรหันต์

๗. เสลสูตร

ตรัสรู้เองโดยชอบ ถึงพร้อมด้วยวิชชาและจรณะ เสด็จไปดีแล้ว ทรงรู้แจ้งโลก ทรงเป็นสารถีฝึกบุรุษที่ควรฝึกไม่มีผู้อื่นยิ่งกว่า ทรงเป็นศาสดาของเทวดาและมนุษย์ทั้งหลาย เป็นผู้เบิกบานแล้ว เป็นผู้จำแนกธรรม’ พระองค์ทรงทราบประจักษ์โลกนี้ ตลอดทั้งเทวโลก มารโลก พรหมโลก ด้วยพระปัญญาอันยิ่งด้วยพระองค์เอง แล้วทรงสอนหมู่สัตว์พร้อมทั้ง สมณพราหมณ์ เทพและมนุษย์ให้รู้ตามด้วย ทรงแสดงธรรมอันงามในเบื้องต้น งามในท่ามกลาง งามในที่สุด ทรงประกาศพรหมจรรย์อันบริสุทธิ์พร้อมทั้งอรรถทั้งพยัญชนะบริบูรณ์ครบถ้วน’ ก็การได้เห็นพระอรหันต์ทั้งหลายเห็นปานนั้นย่อมเป็นความดีแล”

เกณิยชฎิลนิมนต์พระพุทธเจ้า

ครั้งนั้นแล เกณิยชฎิลได้เข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคเจ้าถึงที่ประทับครั้นแล้วได้ปราศรัยกับพระผู้มีพระภาคเจ้า ครั้นผ่านการปราศรัยพอให้ระลึกถึงกันไปแล้ว ได้นั่ง ณ ที่สมควรข้างหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงชี้แจงเกณิยชฎิลให้เห็นแจ้ง ให้สมาทาน ให้อาจหาญ ให้ร่าเริงด้วยธรรมีกถาลำดับนั้นแล เกณิยชฎิลผู้อันพระผู้มีพระภาคเจ้าทรงให้เห็นแจ้ง ให้สมาทาน ให้อาจหาญ ให้ร่าเริงด้วยธรรมีกถาแล้ว ได้กราบทูลพระผู้มีพระภาคเจ้าว่า “ขอพระโคดมผู้เจริญพร้อมด้วยภิกษุสงฆ์โปรดทรงรับภัตตาหารของข้าพระองค์ในวันพรุ่งนี้เถิด พระพุทธเจ้าข้า”{๓๗๔} เมื่อเกณิยชฎิลกราบทูลอย่างนี้แล้ว พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสร่า “ดูก่อนเกณิยะ ภิกษุสงฆ์หมู่ใหญ่มีถึงประมาณ ๑,๒๕๐ รูป และท่านก็เลื่อมใสในพราหมณ์ทั้งหลายด้วย”

เกณิยชฎิลก็กราบทูลพระผู้มีพระภาคเจ้าเป็นครั้งที่ ๒ ว่า “ข้าแต่พระโคดมผู้เจริญ ภิกษุสงฆ์หมู่ใหญ่มีถึงประมาณ ๑,๒๕๐ รูป และข้าพระองค์เลื่อมใสในพราหมณ์ทั้งหลายก็จริง ถึงกระนั้น ขอพระโคดมผู้เจริญพร้อมด้วยภิกษุสงฆ์โปรดทรงรับภัตตาหารของข้าพระองค์ในวันพรุ่งนี้ด้วยเถิด พระพุทธเจ้าข้า”แม้พระผู้มีพระภาคเจ้าก็ตรัสเป็นครั้งที่ ๒ ว่า “ดูก่อนเกณิยะ ภิกษุสงฆ์หมู่ใหญ่มีถึงประมาณ ๑,๒๕๐ รูป และท่านก็เลื่อมใสในพราหมณ์ทั้งหลาย”

เกณิยชฎิลก็ได้กราบทูลพระผู้มีพระภาคเจ้าเป็นครั้งที่ ๓ ว่า “ข้าแต่พระโคดมผู้เจริญ ภิกษุสงฆ์หมู่ใหญ่มีถึงประมาณ ๑,๒๕๐ รูป และข้าพระองค์เลื่อมใสในพราหมณ์ทั้งหลายก็จริง ถึงกระนั้น ขอพระโคดมผู้เจริญพร้อมด้วยภิกษุสงฆ์โปรดทรงรับภัตตาหารของข้าพระองค์ในวันพรุ่งนี้ด้วยเถิด พระพุทธเจ้าข้า” พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงรับโดยดุษณีภาพครั้งนั้นแล เกณิยชฎิลทราบว่าพระผู้มีพระภาคเจ้าทรงรับอาราธนาแล้วจึงลุกจากที่นั่ง เข้าไปยังอาศรมของตนแล้วเรียกมิตรสหายและญาติสาโลหิตมาบอกว่า “ดูก่อนท่านผู้เจริญทั้งหลาย ขอให้มิตรสหายและญาติสาโลหิตทั้งหลายฟังข้าพเจ้า ข้าพเจ้านิมนต์พระสมณโคดมพร้อมด้วยภิกษุสงฆ์มาฉันภัตตาหารในวันพรุ่งนี้ไว้ ขอท่านทั้งหลายทำการช่วยเหลือข้าพเจ้าด้วยกำลังกายด้วยเถิด”มิตรสหายและญาติสาโลหิตทั้งหลายรับคำเกณิยชฎิลแล้ว บางพวกขุดเตา บางพวกผ่าฟืน บางพวกล้างภาชนะ บางพวกตั้งหม้อนํ้า บางพวกปูลาดอาสนะ ส่วนเกณิยชฎิลจัดแจงโรงปะรำด้วยตนเองทีเดียว

๗. เสลสูตร

เสลพราหมณ์ได้ฟังคำว่าพุทโธ

{๓๗๕} ก็สมัยนั้นแล พราหมณ์ชื่อว่าเสละอาศัยอยู่ในอาปณนิคม เป็นผู้รู้จบไตรเพท พร้อมทั้งนิฆัณฑุศาสตร์ เกตุภศาสตร์ พร้อมทั้งอักษรศาสตร์ มีคัมภีร์อิติหาสเป็นที่ ๕ เป็นผู้เข้าใจตัวบท เข้าใจไวยากรณ์ ชำนาญในโลกายตศาสตร์และตำราทำนายลักษณะมหาบุรุษ สอนมนต์ให้มาณพ ๓๐๐ คน ทั้งตอนนั้น เกณิยชฎิลก็เลื่อมใสในเสลพราหมณ์อยู่

ครั้งนั้น เสลพราหมณ์ห้อมล้อมด้วยมาณพ ๓๐๐ คน เดินพักผ่อนบริหารแข้งขาอยู่ ได้เข้าไปทางอาศรมของเกณิยชฎิล เห็นผู้คนกำลังช่วยเกณิยชฎิลทำงานอยู่ บางพวกชุดเตา บางพวกผ่าฟืน บางพวกล้างภาชนะ บางพวกตั้งหม้อน้ำ บางพวกปูลาดอาสนะ สวนเกณิยชฎิลจัดแจงโรงปะรำด้วยตนเองทีเดียว จึงได้ถามเกณิยชฎิลว่า “ท่านเกณิยะ จักมีงานอาวาหมงคล วิวาหมงคล หรือจักปูชามหายัญ หรือว่าท่านทูลเชิญเสด็จพระเจ้าพิมพิสารจอมเสนามาคธราชพร้อมด้วยพลนิกายมาเสวยพระกระยาหารในวันพรุ่งนี้”

เกณิยชฎิลตอบว่า “ท่านเสละ ข้าพเจ้ามิได้มีงานอาวาหมงคลหรือวิวาหมงคล ทั้งมิได้ทูลเชิญเสด็จพระเจ้าพิมพิสารจอมเสนามาคธราชพร้อมด้วยพลนิกายมาเสวยพระกระยาหารในวันพรุ่งนี้ดอก แต่ข้าพเจ้าจักบูชามหายัญ คือ มีพระสมณโคดมศากยบุตรผู้เสด็จออกผนวชจากศากยตระกูลเสด็จจาริกมาในแคว้นอังคุตตราปะพร้อมด้วยภิกษุสงฆ์หมู่ใหญ่ประมาณ ๑,๒๕๐ รูป เสด็จถึงอาปณนิคมแล้ว ก็พระกิตติศัพท์อันงามของท่านพระโคดมพระองค์นั้นขจรไปแล้วอย่างนี้ว่า ‘แม้เพราะเหตุนี้ ๆ พระผู้มีพระภาคเจ้าพระองค์นั้นทรงเป็นพระอรหันต์ ตรัสรู้เองโดยชอบ ถึงพร้อมด้วยวิชชาและจรณะ เสด็จไปดีแล้ว ทรงรู้แจ้งโลก ทรงเป็นสารถีฝึกบุรุษที่ควรฝึก ไม่มีผู้อื่นยิ่งกว่า ทรงเป็นศาสดาของเทวดาและมนุษย์ทั้งหลายเป็นผู้เบิกบานแล้ว เป็นผู้จำแนกธรรม’ ท่านพระโคดมพระองค์นั้นข้าพเจ้าทูลนิมนต์ไว้เพื่อเสวยภัตตาหารในวันพรุ่งนี้พร้อมด้วยภิกษุสงฆ์”เสลพราหมณ์ถามว่า “ดูก่อนท่านเกณิยะ ท่านกล่าวว่า ‘พุทโธ’ ดังนี้หรือ”

๗. เสลสูตร

เกณิยชฎิลตอบว่า “ข้าแต่ท่านเสละ ข้าพเจ้าก็ล่าวว่า ‘พุทโธ’ ดังนี้”

เสลพราหมณ์ถามยํ้าว่า “ดูก่อนท่านเกณิยะ ท่านกล่าวว่า ‘พุทโธ’ ดังนี้หรือ”

เกณิยชฎิลก็ตอบว่า “ข้าแต่ท่านเสละ ข้าพเจ้ากล่าวว่า ‘พุทโธ’ ดังนี้”

ครั้งนั้นแล เสลพราหมณ์ได้มีความคิดว่า “แม้แต่เสียงว่า ‘พุทโธ’ นี้ก็ยากที่จะได้ยินในโลก ก็มหาปุริสลักษณะ ๓๒ ประการมาแล้วในมนต์ของพวกเรา ซึ่งเป็นเหตุให้พระมหาบุรุษผู้มีพร้อมมูลแล้วย่อมมีคติเป็น ๒ อย่างเท่านั้น ไม่เป็นอย่างอื่น คือ ถ้าอยู่ครองเรือนจะได้เป็นพระเจ้าจักรพรรดิผู้ทรงธรรม เป็นพระราชาโดยธรรม เป็นใหญ่ในแผ่นดินซึ่งมีมหาสมุทร ๔ เป็นขอบเขต ทรงชนะแล้ว มีราชอาณาจักรมั่นคง สมบูรณ์ด้วยแก้ว ๗ ประการ คือ จักรแก้ว ช้างแก้ว ม้าแก้ว แก้วมณี นางแก้ว คฤหบดีแก้ว ปริณายกแก้วเป็นที่ ๗ มีพระราชบุตรมากกว่า ๑,๐๐๐ องค์ ซึ่งล้วนกล้าหาญมีรูปร่างองอาจ สามารถย่ำยีเสนาของข้าศึกได้ พระองค์ทรงชำนะโดยธรรม มีต้องใช้อาชญา มิต้องใช้ศัสตรา ครอบครองแผ่นดินนี้อันมีสาครเป็นขอบเขต แต่ถ้าเสด็จออกผนวชเป็นบรรพชิต จะได้เป็นพระอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้ามีหลังคาคือกิเลสอันเปิดแล้วในโลก” จึงถามเกณิยชฎิลว่า“ดูก่อนท่านเกณิยะก็ท่านพระโคดมอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้าพระองค์นั้นเดี๋ยวนี้ประทับอยู่ที่ไหน”

เสลพราหมณ์เข้าเฝ้าพระพุทธเจ้า

{๓๗๖} เมื่อเสลพราหมณ์กล่าวอย่างนี้แล้ว เกณิยชฎิลยกมือขวาขึ้นชี้บอกเสลพราหมณ์ว่า “ข้าแต่ท่านเสละ ท่านพระโคดมพระองค์นั้นเดี๋ยวนี้ประทับอยู่ทางราวป่าเขียวขจีนั่น”

ลำดับนั้นแล เสลพราหมณ์พร้อมด้วยมาณพ ๓๐๐ คนได้เดินเข้าไปทางที่พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ แล้วได้บอกมาณพเหล่านั้นว่า “ท่าน

ทั้งหลายจงเบาเสียงหน่อย จงเดินเว้นระยะให้ห่างกันก้าวหนึ่ง เพราะผู้เจริญเหล่านั้นเข้าหาได้ยาก ท่านทั้งหลายจงเป็นเหมือนราชสีห์ตัวเดียวเที่ยวไปทุกเมื่อ และเมื่อเรากำลังเจรจากับท่านพระสมณโคดมอยู่ อย่าพูดสอดขึ้นในระหว่าง ๆ รอให้เราพูดจบเสียก่อน”

ลำดับนั้น เสลพราหมณ์ได้เข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคเจ้าถึงที่ประทับครั้นแล้วได้ปราศรัยกับพระผู้มีพระภาคเจ้า ครั้นผ่านการปราศรัยพอให้ระลึกถึงกันไปแล้วได้นั่ง ณ ที่สมควรข้างหนึ่ง พร้อมกันนั้นได้พิจารณาดูมหาปุริสลักษณะ ๓๒ ประการในพระวรกายของพระผู้มีพระภาคเจ้าเสลพราหมณ์ได้เห็นมหาปุริสลักษณะ ๓๒ ประการ เว้นอยู่ ๒ ประการ คือ พระคุยหฐานซึ่งเร้นอยู่ในฝักกับพระชิวหาใหญ่ จึงยังเคลือบแคลงสงสัยไม่น้อมใจเชื่อ ไม่เลื่อมใสในมหาปุริสลักษณะ ๒ ประการครั้งนั้นแล พระผู้มีพระภาคเจ้าได้มีพระดำริว่า “เสลพราหมณ์ นี้เห็นมหาปุริสลักษณะ ๓๒ ประการของเราโดยมาก เว้นอยู่ ๒ ประการ คือ คุยหฐานซึ่งเร้นอยู่ในฝึกกับชิวหาใหญ่ จึงยังเคลือบแคลงสงสัย ไม่น้อมใจเชื่อ ไม่เลื่อมใสในพระมหาปุริสลักษณะ ๒ ประการ”

ลำดับนั้นแล พระผู้มีพระภาคเจ้าจึงทรงบันดาลอิทธฤทธิ์ให้เสลพราหมณ์ได้เห็นพระคุยหะซึ่งเร้นอยู่ในฝัก และทรงแลบพระชิวหาสอดเข้าช่องพระกรรณทั้งสองกลับไปมา สอดเข้าช่องพระนาสิกทั้งสองกลับไปมา ทรงแผ่พระชิวหาปิดมณฑลพระนลาฏไว้ทั้งหมด

เสลพราหมณ์และบริษัทได้บรรพชาอุปสมบท

ครั้งนั้นแล เสลพราหมณ์ได้มีความดำริว่า “พระสมณโคดมทรงประกอบด้วยมหาปุริสลักษณะ ๓๒ ประการบริบูรณ์ไม่บกพร่อง แต่เรายังไม่รู้ว่าพระองค์ทรงเป็นพระพุทธเจ้าจริงหรือไม่ และเราได้สดับเรื่องนี้มาแต่

๗. เสลสูตร

สำนักพราหมณ์ทั้งหลายซึ่งเป็นผู้แก่เฒ่าเป็นผู้ใหญ่ เป็นอาจารย์และปาจารย์กล่าวกันว่า ‘ท่านที่เป็นพระอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้าทั้งหลายย่อมแสดงพระองค์ให้ปรากฏ ในเมื่อผู้ใดผู้หนึ่งกล่าวพระคุณของพระองค์’ อย่ากระนั้นเลย เราพึงชมเชยพระสมณโคดมเฉพาะพระพักตร์ด้วยคาถาประพันธ์อันไพเราะเถิด”

ลำดับนั้นแล เสลพราหมณ์ได้ชมเชยพระผู้มีพระภาคเจ้าเฉพาะพระพักตร์ด้วยคาถาประพันธ์อันไพเราะว่า

[๕๕๔] ข้าแต่พระผู้มีพระภาคเจ้า พระองค์ทรงมีพระวรกายบริบูรณ์ มีพระรัศมีงดงาม มีพระชาติดี มองดูงดงาม มีพระฉวีวรรณเปล่งปลั่ง มีพระทาฐะเป็นเงางาม มีพระวิริยภาพ

[๕๕๕] มหาปริสลักษณะอันเป็นเครื่องแตกต่างจากสามัญชน มีอยู่ในพระวรกายของพระองค์ผู้เป็นนรสุชาติครบถ้วน

[๕๕๖] พระองค์ทรงมีพระเนตรแจ่มใส มีพระพักตร์ผุดผ่อง มีพระวรกายตรงดังกายพรหม มีพระรัศมีรุ่งเรือง อยู่ในท่ามกลางหมู่สมณะ เหมือนดวงอาทิตย์สว่าง อยู่กลางนภากาศฉะนั้น

[๕๕๗] พระองค์เป็นพระภิกษุที่สง่างามน่าชม มีพระฉวีวรรณ ผุดผ่องดังผิวทองคำ พระองค์ทรงมีพระคุณสมบัติ สูงส่งอย่างนี้ จะมัวมาเป็นสมณะอยู่ทำไม่เล่า

[๕๕๘] พระองค์ควรจะเป็นพระเจ้าจักรพรรดิผู้ประเสริฐ เป็นใหญ่ ในแผ่นดิน มีมหาสมุทร ๔ เป็นขอบเขต ทรงชนะวิเศษ เป็นผู้ยิ่งใหญ่ในชมพูทวีป

[๕๕๙] มีกษัตริย์ทั้งหลายผู้เป็นพระราชามหาศาลเสด็จติดตามพระองค์ ข้าแต่พระโคดม ขอเชิญพระองค์ทรงครองราชสมบัติ เป็นพระราชาธิราชจอมมนุษย์เถิด

[๕๖๐] (พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสตอบว่า)

{๓๗๗} ดูก่อนเสลพราหมณ์ เราเป็นพระราชาอยู่แล้ว คือ เป็นพระธรรมราชาที่ไม่มีผู้อื่นยิ่งกว่า หมุนธรรมจักร ซึ่งใคร ๆ หมุนไม่ได้ให้เป็นไปอยู่[๕๖๑] (เสลพราหมณ์ได้กราบทูลถามว่า)

ข้าแต่พระโคดม พระองค์ทรงปฏิญญาว่าเป็นสัมพุทธะและตรัสว่าเป็นธรรมราชาที่ไม่มีผู้อื่นยิ่งกว่า ทรงหมุน พระธรรมจักรให้เป็นไปอยู่[๕๖๒] ใครหนอเป็นเสนาบดีของพระองค์ท่าน เป็นสาวก ผู้อนุวัตรตามของพระศาสดา ใครหนอจะช่วยหมุน พระธรรมจักรตามที่พระองค์ทรงหมุนไปแล้วนี้ให้เป็นไปเนือง ๆ ได้[๕๖๓] (พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสตอบว่า)

ธรรมจักรอันยอดเยี่ยมที่เราหมุนไปแล้ว สารีบุตรผู้เกิดตามตถาคต จะช่วยหมุนให้เป็นไปเนือง ๆ ได้

[๕๖๔] ดูก่อนพราหมณ์ สิ่งที่ควรรู้ยิ่งเราก็รู้ยิ่งแล้ว สิ่งที่ควร เจริญเราก็เจริญแล้ว สิ่งที่ควรละเราก็ละได้แล้ว เพราะฉะนั้น เราจึงเป็นพุทธะ

๗. เสลสูตร

[๕๖๕] ดูก่อนพราหมณ์ ท่านจงกำจัดความสงสัยในเราออกเสีย จงน้อมใจเชื่อเถิด การได้เห็นพระสัมพุทธเจ้าทั้งหลายเนือง ๆ เป็นการยากที่จะได้

[๕๖๖] ความปรากฏแห่งพระสัมพุทธเจ้าทั้งหลายเนือง ๆ ก็เป็นการยากในโลก ดูก่อนพราหมณ์ เราเป็นพระสัมพุทธเจ้า เป็นหมอผ่าตัดที่ไม่มีผู้อื่นยิ่งกว่า

[๕๖๗] เป็นผู้ประเสริฐ ไม่มีใครทัดเทียม ย่ำยีเสียซึ่งมารและ เสนามารได้ ทำข้าศึกทั้งปวงให้อยู่ในอำนาจได้ ไม่มีภัยแต่ที่ไหน บันเทิงใจอยู่

[๕๖๘] (เสลพราหมณ์กล่าวว่า)

ท่านผู้เจริญทั้งหลาย ขอท่านทั้งหลายจงใคร่ครวญธรรมนี้ตามที่พระผู้มีพระภาคเจ้าผู้มีพระจักษุตรัสไว้ พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงเป็นหมอผ่าตัดผู้มีความแกล้วกล้ายิ่งใหญ่ ประดุจดังพญาราชสีห์บันลืออยู่ในป่าฉะนั้น

[๕๖๙] ใครเล่าได้เห็นพระผู้มีพระภาคเจ้าผู้ประเสริฐ ไม่มีใครทัดเทียม ทรงยํ่ายีเสียซึ่งมารและเสนามารได้ จะไม่พึงเลื่อมใส แม้จะเป็นผู้เกิดในตระกูลที่ตํ่าก็ตาม

[๕๗๐] ผู้ใดปรารถนา เชิญผู้นั้นตามฉันมา ส่วนผู้ใดไม่ปรารถนา เชิญผู้นั้นกลับไปเถิด ฉันจักบวชในสำนักของพระผู้มีพระภาคเจ้าผู้ทรงมีพระปัญญาอันประเสริฐนี้

<

[๕๗๑] (มาณพเหล่านั้นกล่าวว่า)

ถ้าท่านผู้เจริญชอบใจคำสั่งสอน ของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าอย่างนี้ แม้ข้าพเจ้าทั้งหลายก็จักบวชในสำนักของพระผู้มีพระภาคเจ้าผู้ทรงมีพระปัญญาอันประเสริฐ

[๕๗๒] พราหมณ์ทั้ง ๓๐๐ คนเหล่านั้นพากันประนมมือทูลขอบรรพชาว่า ‘ข้าแต่พระผู้มีพระภาคเจ้า ข้าพระองค์ทั้งหลายจักประพฤติพรหมจรรย์ในสำนักของพระองค์’

[๕๗๓] (พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า)

พรหมจรรย์อันเรากล่าวดีแล้ว อันผู้ปฏิบัติจะพึงเห็นเองไม่ประกอบด้วยกาล เป็นที่ทำให้บรรพชาของผู้ไม่ประมาทศึกษาอยู่ ไม่เปล่าประโยชน์

{๓๗๘} เสลพราหมณ์พร้อมทั้งบริษัทได้บรรพชาอุปสมบทในสำนักของพระผู้มีพระภาคเจ้าแล้ว

ครั้งนั้นแล พอล่วงราตรีนั้นไป เกณิยชฎิลสั่งให้จัดแจงของเคี้ยวของฉันอันประณีตไวในอาศรมของตน แล้วใช้ให้คนไปกราบทูลภัตกาลแด่พระผู้มีพระภาคเจ้าว่า “ข้าแต่พระโคดมผู้เจริญ ถึงเวลาแล้ว ภัตตาหาร เสร็จแล้ว”

ครั้งนั้นเป็นเวลาเช้า พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงครองอันตรวาสกแล้ว ทรงถือบาตรจีวรเสด็จพร้อมด้วยภิกษุสงฆ์เข้าไปยังอาศรมของเกณิยชฎิลแล้วประทับบนอาสนะที่เขาจัดไว้ถวาย สำดับนั้น เกณิยชฎิลได้อังคาสพระภิกษุสงฆ์มีพระพุทธเจ้าเป็นประมุขด้วยของเคี้ยวของฉันอันประณีตด้วยมือของตน จนถึงพระผู้มีพระภาคเจ้าเสวยเสร็จทรงนำพระหัตถ์ออกจากบาตรห้ามภัตแล้ว เกณิยชฎิลถือเอาอาสนะต่ำกว่าแห่งหนึ่งแล้วนั่ง ณ ที่สมควรข้างหนึ่ง

๗. เสลสูตร

เกณิยานุโมทนา

พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงอนุโมทนากะเกณิยชฎิลผู้นั่งเรียบร้อยแล้วด้วยพระคาถาประพันธ์เหล่านี้ว่า

[๕๗๔] ยัญทั้งหลายมีการบูชาไฟเป็นใหญ่ ฉันท์ทั้งหลายมีสาวิตรีฉันท์เป็นใหญ่ มนุษย์ทั้งหลายมีพระราชาเป็นใหญ่ แม่น้ำทั้งหลายมีมหาสมุทรเป็นใหญ่

[๕๗๕] ดวงดาวทั้งหลายมีดวงจันทร์เป็นใหญ่ ดวงไฟทั้งหลาย มีดวงอาทิตย์เป็นใหญ่ พระสงฆ์เป็นใหญ่แห่งบุคคลผู้หวังบุญทั้งหลายที่บูชาอยู่

ครั้นพระผู้มีพระภาคเจ้าทรงอนุโมทนาด้วยพระคาถาเหล่านี้แล้วเสด็จลุกจากอาสนะหลีกไป

{๓๗๙} ครั้งนั้นแล ท่านพระเสละพร้อมด้วยบริษัทหลีกออกจากหมู่ เป็นผู้ไม่ประมาท มีความเพียร มีจิตมุ่งพระนิพพาน ไม่นานนัก ก็ได้ทำให้แจ้งซึ่งที่สุดแห่งพรหมจรรย์อันยอดเยี่ยมที่กุลบุตรทั้งหลายออกจากเรือนมาบวชเป็นบรรพชิตโดยชอบต้องการกันด้วยปัญญาอันยิ่งเองในปัจจุบันเข้าถึงอยู่ รู้ชัดว่า ‘ชาติสิ้นแล้ว พรหมจรรย์อยู่จบแล้ว กิจที่ควรทำได้ทำเสร็จแล้วกิจอื่นเพื่อความเป็นอย่างนี้มิได้มีอีก’ ก็ท่านพระเสละพร้อมทั้งบริษัทได้เป็นพระอรหันต์รูปหนึ่งในจำนวนพระอรหันต์ทั้งหลายครั้งนั้นแล ท่านพระเสละพร้อมทั้งบริษัทได้เข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคเจ้าถึงที่ประทับ ครั้นแล้วห่มผ้าเฉวียงบ่าประนมมือไปทางพระผู้มีพระภาคเจ้า แล้วกราบทูลด้วยคาถาประพันธ์ว่า

[๕๗๖] ข้าแต่พระผู้มีพระภาคเจ้าผู้ทรงมีพระจักษุ พวกข้าพระองค์ได้ถึงสรณะในวันที่ ๘ นับแต่วันนี้ จึงเท่า

กับว่าพวกข้าพระองค์ได้ฝึกฝนตนอยู่ในพระศาสนา ของพระองค์ครบ ๗ วันแล้ว

[๕๗๗] พระองค์ทรงเป็นพระพุทธเจ้า เป็นพระศาสดา เป็นพระมุนีผู้ย่ำยีพญามาร ทรงตัดอนุสัยได้ ทรงข้ามโอฆะได้เองแล้ว ยังช่วยให้หมู่สัตว์นี้ข้ามพ้นได้ด้วย[๕๗๘] พระองค์ทรงก้าวล่วงอุปธิ ทรงทำลายอาสวะทั้งหลายได้แล้วทรงเป็นดังพญาราชสีห์ ไม่ทรงมีอุปาทานทรงขจัดความขลาดกลัวได้แล้ว[๕๗๙] ข้าแต่พระวีรเจ้า ภิกษุ ๓๐๐ รูปนี้ยืนประนมมืออยู่ขอได้ทรงโปรดเหยียดพระยุคลบาทออกเถิด ขอให้ภิกษุผู้ประเสริฐทั้งหลายได้ถวายบังคมพระศาสดาด้วยเถิด

๘. สัลลสูตร

ว่าด้วยลูกศรคือกิเลส

(พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสพระสูตรนี้เป็นพระคาถาแก่อุบาสกคนหนึ่งผู้โศกเศร้าถึงบุตรที่ตายไปว่า)

{๓๘๐} [๕๘๐] ชีวิตของสัตว์ทั้งหลายในโลกนี้หาเครื่องหมายมิได้ ใคร ๆ ก็กำหนดรู้ไม่ได้ ทั้งลำบาก ทั้งสั้น และยังประกอบ ไปด้วยความทุกข์[๕๘๑] ความพยายามที่จะเป็นเหตุให้สัตว์โลกทั้งหลายผู้เถิดมาแล้วไม่ต้องตายไม่มีผลเลย เมื่อถึงความแก่เข้าก็จะต้องตาย เพราะสัตว์โลกทั้งหลายจะต้องเป็นอย่างนี้เป็นธรรมดา