๑๓. โลกวรรค เล่ม ๒๕

พระบาลีสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ธรรมบท

๑๓. โลกวรรค

หมวดว่าด้วยเรื่องโลก

๑. เรื่องภิกษุหนุ่ม

{๒๓} [๑๖๗] ไม่พึงเสพธรรมเลว ไม่พึงอยู่ด้วยความประมาท ไม่พึง เสพความเห็นผิด ไม่พึงเป็นคนรกโลก

๒. เรื่องพระเจ้าสุทโธทนะ

[๑๖๘] บรรพชิตไม่พึงประมาทในก้อนข้าวที่ตนลุกขึ้นยืนรับ พึง ประพฤติธรรมให้สุจริตไว้ ผู้ประพฤติธรรมเป็นปกติย่อม อยู่เป็นสุขทั้งในโลกนี้และโลกหน้า[๑๖๙] บุคคลพึงประพฤติธรรมให้สุจริตไว้ อย่าประพฤติธรรม นั้นให้ทุจริต ผู้ประพฤติธรรมเป็นปกติย่อมอยู่เป็นสุขทั้งในโลกนี้และโลกหน้า

๓. เรื่องภิกษุเจริญวิปัสสนา

[๑๗๐] มัจจุราชย่อมมองไม่เห็นบุคคลผู้พิจารณาเห็นโลกเหมือน เห็นฟองนํ้า เหมือนเห็นพยับแดด

๑๓. โลกวรรค ๖. เรื่องพระองคุลิมาลเถระ

๔. เรื่องอภัยราชกุมาร

[๑๗๑] ท่านทั้งหลายจงมาดูโลกนี้อันวิจิตรดุจราชรถ ที่พวก คนเขลาพากันหมกมุ่นอยู่ แต่พวกผู้รู้หาข้องอยู่ไม่

๔. เรื่องพระสัมมัชชนเถระ

[๑๗๒] ผู้ที่ประมาทในตอนแรก ภายหลังไม่ประมาท ย่อม สามารถทำโลกนี้ไห้สว่างไสวได้ เหมือนดวงจันทร์พ้น จากเมฆหมอกแล้วส่องโลกให้สว่างฉะนั้น

๖. เรื่องพระองคุลิมาลเถระ

[๑๗๓] ผู้ที่ละบาปกรรมที่ตนทำไว้ได้ด้วยกุศลย่อมสามารถส่อง โลกนี้ให้สว่างไสวได้ เหมือนดวงจันทร์พ้นจากเมฆหมอก แล้วทำโลกให้สว่างฉะนั้น

พระบาลีสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ธรรมบท

๗. เรื่องธิดานายช่างหูก

[๑๗๔] สัตว์โลกนี้เป็นเหมือนคนตาบอด ในโลกนี้น้อยคนนักจะ เห็นแจ้ง น้อยคนนักจะไปสวรรค์ เหมือนนกน้อยที่หลุด รอดจากตาข่ายได้มีน้อยฉะนั้น

๘. เรื่องภิกษุ ๓๐ รูป

[๑๗๕] ฝูงหงส์ย่อมบินไปในทางโคจรของดวงอาทิตย์ได้ ท่านที่ เจริญอิทธิบาทดีแล้ว ย่อมไปในอากาศด้วยฤทธิ์ได้ นักปราชญ์ทั้งหลายชนะมารพร้อมทั้งพาหนะแล้ว ย่อมออกไปจากโลกได้

๙. เรื่องนางจิญจมาณวิกา

[๑๗๖] คนที่ละเมิดธรรมชั้นหนึ่งเสียแล้ว ชอบพูดโกหก (มอง) ข้ามปรโลกไป ที่จะไม่ทำความชั่วเป็นไม่มี

๑๓.โลกวรรค ๑๑. เรื่องนายกาละบุตรอนาถบิณฑิกเศรษฐี

๑๐. เรื่องอสทิสทาน

[๑๗๗] คนตระหนีไปเทวโลกไม่ได้เลย คนพาลนั่นแล ย่อมไม่สรรเสริญทาน ส่วนธีรชนย่อมอนุโมทนาทาน เพราะ เหตุนั้นเอง จึงเป็นผู้มีความสุขในโลกหน้า

๑๑. เรื่องนายกาละบุตรอนาถบิณฑิกเศรษฐี

[๑๗๘] โสดาปัตติผลประเสริฐกว่าความเป็นเอกราชในแผ่นดิน กว่าการไปสวรรค์ หรือกว่าความเป็นใหญ่ในโลกทั้งปวง

จบ โลกวรรคที่ ๑๓

พระบาลีสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ธรรมบท

๑๔. พุทธวรรค

หมวดว่าด้วยเรื่องพระพุทธเจ้า

๑. เรื่องธิดามาร

{๒๔} [๑๗๙] กิเลสที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงชนะแล้วจะไม่ทรงกลับ แพ้อีก กิเลสใด ๆ ในโลกจะไปตามกิเลสที่ทรงชนะแล้ว ไม่ได้ พระพุทธเจ้าพระองค์นั้นทรงมีอารมณ์หาที่สุดมิได้ ไม่มีร่องรอย พวกเธอจักนำไปด้วยร่องรอยอะไรได้[๑๘๐] พระพุทธเจ้าพระองค์นั้นเป็นผู้ไม่มีตัณหาที่มีเครือข่าย ซ่านไปในอารมณ์ต่าง ๆ เพื่อจะนำไปในภพไหน ๆ ผู้มี อารมณ์หาที่สุดมิได้ ไม่มีร่องรอย พวกเธอจักนำไปด้วย ร่องรอยอะไรได้

๒. เรื่องยมกปาฏิหาริย์

[๑๘๑] ไม่ว่าเทวดาและมนุษย์ต่างชื่นชมพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ผู้ทรงขวนขวายในฌาน ทรงเป็นนักปราชญ์ ทรงยินดี ในธรรมที่ทำให้สงบคือการออกบวช ทรงมีสติ