๒๑. ปกิณณกวรรค เล่ม ๒๕

๒๑. ปกิณณกวรรค ๒. เรื่องนางกุมาริกากินไข่ไก่

[๒๘๙] บัณฑิตทราบอำนาจประโยชน์ดังกล่าวนี้แล้ว พึงเป็นผู้ สำรวมด้วยศีล รีบชำระทางไปนิพพานให้หมดจด โดยเร็วทีเดียว

จบ มัคควรรคที่ ๒๐

๒๑. ปกิณณกวรรค หมวดว่าด้วยธรรมเบ็ดเตล็ด

๑. เรื่องบุพพกรรมของพระองค์

{๓๑} [๒๙๐] ถ้าเมื่อมองเห็นสุขอันไพบูลย์เพราะสละสุขพอประมาณ นักปราชญ์ผู้เห็นสุขอันไพบูลย์อยู่ ก็พึงสละสุขพอ ประมาณเสีย

๒. เรื่องนางกุมาริกากินไข่ไก่

[๒๙๑] บุคคลที่ปรารถนาความสุขเพื่อตนด้วยการก่อความทุกข์ ให้ผู้อื่น ย่อมเป็นผู้พัวพันเกี่ยวข้องกับเวร ย่อมไม่พ้น จากเวรไปได้

พระบาลีสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ธรรมบท

๓. เรื่องภิกษุชาวเมืองภัททิยะ

[๒๙๒] ก็กิจที่ควรทำ ก็ละทิ้งเสีย แต่กลับไปทำกิจที่ไม่ควรทำ อาสวะทั้งหลายของภิกษุเหล่านั้นผู้ถือตัวจัดดุจไม้อ้อที่ชูขึ้น ผู้ประมาทแล้วย่อมเจริญขึ้น[๒๙๓] ส่วนสำหรับเหล่าภิกษุผู้ปรารภกายคตาสติด้วยดีเป็นนิจ ไม่เสพกิจที่ไม่ควรทำ ทำความเพียรไม่ขาดสายในกิจที่ ควรทำ มีสติสัมปชัญญะ อาสวะทั้งหลายย่อมถึงความ สิ้นสูญ

๔. เรื่องพระลกุณฏกภัททิยเถระ

[๒๙๔] บุคคลฆ่าบิดาคืออัสมิมานะ ฆ่ามารดาคือตัณหา ฆ่า พระราชาที่เป็นกษัตริย์ทั้งสองพระองค์คือสัสสตทิฏฐิและ

๒๑. ปกิณณกวรรค ๔. เรื่องพระลกุณฏกภัททิยเถระ

อุจเฉททิฏฐิเสียได้ และทำลายแว่นแคว้นคืออายตนะ ๑๒ พร้อมด้วยเจ้าพนักงานสรรพากรคือนันทิราคะ (ความ กำหนัดด้วยอำนาจความยินดี)เสียได้ ชื่อว่าเป็นพราหมณ์ ผู้ไม่มีทุกข์

[๒๙๕] บุคคลฆ่าบิดาคืออัสมิมานะ ฆ่ามารดาคือตัณหา ฆ่า พระราชาที่เป็นกษัตริย์ทั้งสองพระองค์คือสัสสตทิฏิเและ อุจเฉททิฏฐิเสียได้ และฆ่านิวรณ์ซึ่งมีวิจิกิจฉานิวรณ์ อันเป็นดุจทางที่เสือโคร่งเที่ยวไปเป็นข้อที่ ๕ เสียได้ ชื่อว่าเป็นพราหมณ์ผู้ไม่มีทุกข์ไป

พระบาลีสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ธรรมบท

๕. เรื่องนายทารุสากฏิกะ

[๒๙๖] ผู้ที่มีสติเป็นไปแล้วในพระพุทธเจ้าเป็นนิจทั้งกลางวัน และกลางคืน ชื่อว่าเป็นสาวกของพระโคดม ย่อมตื่น ดีแล้วในกาลทุกเมื่อ[๒๙๗] ผู้ที่มีสติเป็นไปแล้วในพระธรรมเป็นนิจทั้งกลางวันและ กลางคืน ชื่อว่าเป็นสาวกของพระโคดม ย่อมตื่นดีแล้ว ในกาลทุกเมื่อ[๒๙๘] ผู้ที่มีสติเป็นไปแล้วในพระสงฆ์เป็นนิจทั้งกลางวันและ กลางคืน ชื่อว่าเป็นสาวกของพระโคดม ย่อมตื่นดีแล้ว ในกาลทุกเมื่อ[๒๙๙] ผู้ที่มีสติเป็นไปแล้วในกายเป็นนิจทั้งกลางวันและกลางคืน ชื่อว่าเป็นสาวกของพระโคดม ย่อมตื่นดีแล้วในกาลทุกเมื่อ[๓๐๐] ผู้ที่มีใจยินดีในการไม่เบียดเบียนทั้งกลางวันและกลางคืน ชื่อว่าเป็นสาวกของพระโคดม ย่อมตื่นดีแล้วในกาลทุกเมื่อ[๓๐๑] ผู้ที่มีใจยินดีในภาวนาทั้งกลางวันและกลางคืน ชื่อว่า เป็นสาวกของพระโคดม ย่อมตื่นดีแล้วในกาลทุกเมื่อ

๖. เรื่องภิกษุวัชชีบุตร

[๓๐๒] การจะบวชก็ยาก การจะให้ยินดีก็ยาก เรือนที่อยู่ครอง ไม่ดีก็มีแต่ทุกข์ การอยู่ร่วมกับคนที่ไม่เสมอกันก็เป็นทุกข์

๒๑. ปกิณณกวรรค ๙. เรื่องพระเอกวิหารีเถระ

ผู้เดินทางไกลก็ถูกทุกข์ติดตาม เพราะเหตุนั้น จึงไม่พึง เป็นผู้เดินทางไกล ทั้งไม่พึงเป็นผู้ถูกทุกข์ติดตาม

๗. เรื่องจิตตคฤหบดี

[๓๐๓] ผู้มีศรัทธา สมบูรณ์ด้วยศีล เพียบพร้อมด้วยยศและ โภคะจะไปยังประเทศใด ๆ ย่อมเป็นผู้ได้รับการบูชา ในประเทศนั้น ๆ ทีเดียว

๘. เรื่องนางจูฬสุภัททา

[๓๐๔] สัตบุรุษย่อมปรากฏได้ในที่ไกลเหมือนภูเขาหิมาลัย ส่วน อสัตบุรุษถึงจะนั่งอยู่ในที่นี้ก็ไม่ปรากฏ เหมือนลูกศรที่ถูก ยิงไปในเวลากลางคืนฉะนั้น

๙. เรื่องพระเอกวิหารีเถระ

[๓๐๕] ภิกษุพึงยินดิการนั่งคนเดียว การนอนคนเดียว เที่ยวไปคนเดียว ไม่เกียจคร้าน ฝึกตนอยู่คนเดียว พึงเป็นผู้ยินดีในราวป่า

จบ ปกิณณกวรรคที่ ๒๑

พระบาลีสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ธรรมบท

๒๒. นิรยวรรค

หมวดว่าด้วยนรก

๑. เรื่องนางสุนทรีปริพาชิกา

{๓๒} [๓๐๖] คนที่ชอบพูดคำไม่จริง หรือคนที่ทำบาปกรรมแล้วบอก ว่าไม่ได้ทำ ย่อมตกนรก พวกเขาแม้ทั้งสองนั้นมีการกระทำ ที่เลวทราม ตายไปแล้วเป็นผู้เสมอกันในโลกหน้า

๒. เรื่องสัตว์ถูกทุกข์เบียดเบียน

[๓๐๗] คนเป็นจำนวนมากมีผ้ากาสาวะพันคอ มีบาปธรรม ไม่สำรวม คนเหล่านั้นเป็นคนชั่ว ย่อมเข้าถึงนรกเพราะกรรมชั่ว

๓. เรื่องภิกษุอยู่ริมฝังแม่นํ้าวัคคุมุทา

[๓๐๘] ภิกษุบริโภคก้อนเหล็กแดงดุจเปลวไฟ ยังประเสริฐกว่า ภิกษุผู้ทุศีล ไม่สำรวม บริโภคก้อนข้าวของราษฎร จะประเสริฐอะไร