ปัญหาปุจฉกะ เล่ม ๓๕

๒. ปัญหาปุจฉกะ

{๗๗๔} [๗๑๔] สิกขาบท ๕ คือ

๑. ปาณาติปาตาเวรมณีสิกขาบท

๒. อทินนาทานาเวรมณีสิกขาบท

๓. กาเมสุมิจฉาจาราเวรมณีสิกขาบท

๔. มุสาวาทาเวรมณีสิกขาบท

๕. สุราเมรยมัชชปมาทัฏฐานาเวรมณีสิกขาบท

ติกมาติกาปุจฉา - ทุกมาติกาปุจฉา

[๗๑๕] บรรดาสิกขาบท ๕ สิกขาบทไหนเป็นกุศล สิกขาบทไหนเป็นอกุศล สิกขาบทไหนเป็นอัพยากฤต ... สิกขาบทไหนที่เกิดกับกิเลสอันเป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ สิกขาบทไหนที่ไม่เกิดกับกิเลสอันเป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้

๑. ติกมาติกาวิสัชนา

{๗๗๕} [๗๑๖] สิกขาบท ๕ เป็นกุศลอย่างเดียว

สิกขาบท ๕ ที่สัมปยุตด้วยสุขเวทนาก็มี ที่สัมปยุตด้วยอทุกขมสุขเวทนาก็มี

สิกขาบท ๕ เป็นเหตุให้เกิดวิบาก

สิกขาบท ๕ กรรมอันสัมปยุตด้วยตัณหาทิฏฐิไม่ยึดครองแต่เป็นอารมณ์ของอุปาทานสิกขาบท ๕ กิเลสไม่ทำให้เศร้าหมองแต่เป็นอารมณ์ของกิเลส

สิกขาบท ๕ มีทั้งวิตกและวิจาร

สิกขาบท ๕ ที่สหรคตด้วยปีติก็มี ที่สหรคตด้วยสุขก็มี ที่สหรคตด้วยอุเบกขาก็มีสิกขาบท ๕ อันโสดาปัตติมรรคและมรรคเบื้องสูง ๓ ไม่พึงประหาณ

สิกขาบท ๕ ไม่มีเหตุอันโสดาปัตติมรรคและมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณ

สิกขาบท ๕ เป็นเหตุให้ถึงปฏิสนธิและจุติ

สิกขาบท ๕ ไม่เป็นของเสกขบุคคลและไม่เป็นของอเสกขบุคคล

สิกขาบท ๕ เป็นปริตตะ

สิกขาบท ๕ มีอารมณ์เป็นปริตตะ

สิกขาบท ๕ เป็นอย่างปานกลาง

สิกขาบท ๕ ให้ผลไม่แน่นอน

สิกขาบท ๕ กล่าวไม่ได้ว่ามีมรรคเป็นอารมณ์ มีมรรคเป็นเหตุ หรือมีมรรคเป็นอธิบดีสิกขาบท ๕ ที่เกิดขึ้นก็มี ที่ยังไม่เกิดขึ้นก็มี แต่กล่าวไม่ได้ว่าจักเกิดขึ้นสิกขาบท ๕ ที่เป็นอดีตก็มี ที่เป็นอนาคตก็มี ที่เป็นปัจจุบันก็มี

สิกขาบท ๕ มีอารมณ์เป็นปัจจุบัน

สิกขาบท ๕ ที่เป็นภายในตนก็มี ที่เป็นภายนอกตนก็มี ที่เป็นภายในตนและภายนอกตนก็มี

สิกขาบท ๕ มีอารมณ์เป็นภายนอกตน

สิกขาบท ๕ เป็นธรรมเห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้

๒. ทุกมาติกาวิสัชนา

๑. เหตุโคจฉกวิสัชนา

{๗๗๖} [๗๑๗] สิกขาบท ๕ ไม่เป็นเหตุแต่มีเหตุ

สิกขาบท ๕ สัมปยุตด้วยเหตุ แต่กล่าวไม่ได้ว่าเป็นเหตุและมีเหตุ

สิกขาบท ๕ มีเหตุแต่ไม่เป็นเหตุ แต่กล่าวไม่ได้ว่าเป็นเหตุและสัมปยุตด้วยเหตุ

สิกขาบท ๕ สัมปยุตด้วยเหตุแต่ไม่เป็นเหตุ และไม่เป็นเหตุแต่มีเหตุ

๒. จูฬันตรทุกวิสัชนา

สิกขาบท ๕ เป็นธรรมมีปัจจัยปรุงแต่ง เป็นสังขตธรรม เป็นธรรมเห็นไม่ได้ เป็นธรรมกระทบไม่ได้ เป็นอรูปธรรม เป็นโลกิยะ

สิกขาบท ๕ จิตบางดวงรู้ได้ จิตบางดวงรู้ไม่ได้

๓. อาสวโคจฉกวิสัชนา

สิกขาบท ๕ ไม่เป็นอาสวะ

สิกขาบท ๕ เป็นอารมณ์ของอาสวะ

สิกขาบท ๕ วิปปยุตจากอาสวะ

สิกขาบท ๕ กล่าวไม่ได้ว่าเป็นอาสวะและเป็นอารมณ์ของอาสวะ หรือเป็นอารมณ์ของอาสวะแต่ไม่เป็นอาสวะสิกขาบท ๕ กล่าวไม่ได้ว่าเป็นอาสวะและสัมปยุตด้วยอาสวะ หรือสัมปยุตด้วยอาสวะแต่ไม่เป็นอาสวะ

สิกขาบท ๕ วิปปยุตจากอาสวะแต่เป็นอารมณ์ของอาสวะ

๔-๑๐. สัญโญชนโคจฉกาทิวิสัชนา

สิกขาบท ๕ ไม่เป็นสังโยชน์ ... ไม่เป็นคันถะ ... ไม่เป็นโอฆะ ... ไม่เป็นโยคะ ... ไม่เป็นนิวรณ์ ... ไม่เป็นปรามาส ...

สิกขาบท ๕ เป็นธรรมรับรู้อารมณ์ได้ แต่ไม่เป็นจิต

สิกขาบท ๕ เป็นเจตสิก สัมปยุตด้วยจิต เจือกับจิต มีจิตเป็นสมุฏฐาน เกิดพร้อมกับจิต เกิดคล้อยตามจิต

สิกขาบท ๕ เจือกับจิตและมีจิตเป็นสมุฏฐาน

สิกขาบท ๕ เจือกับจิต มีจิตเป็นสมุฏฐาน และเกิดพร้อมกับจิต

สิกขาบท ๕ เจือกับจิต มีจิตเป็นสมุฏฐาน และเกิดคล้อยตามจิต

สิกขาบท ๕ เป็นภายนอกตน

สิกขาบท ๕ ไม่เป็นอุปาทายรูป

สิกขาบท ๕ กรรมอันสัมปยุตด้วยตัณหาทิฏฐิไม่ยึดครอง

๑๑-๑๓. อุปาทานโคจฉกาทิวิสัชนา

สิกขาบท ๕ ไม่เป็นอุปาทาน ...สิกขาบท ๕ ไม่เป็นกิเลส

สิกขาบท ๕ อันโสดาปัตติมรรคและมรรคเบื้องสูง ๓ ไม่พึงประหาณ

สิกขาบท ๕ ไม่มีเหตุอันโสดาปัตติมรรคและมรรคเบื้องสูงพึงประหาณ

สิกขาบท ๕ มีวิตก มีวิจาร

สิกขาบท ๕ ที่มีปีติก็มี ที่ไม่มีปีติก็มี

สิกขาบท ๕ ที่สหรคตด้วยปีติก็มี ที่ไม่ที่สหรคตด้วยปีติก็มี

สิกขาบท ๕ ที่สหรคตด้วยสุขก็มี ที่ไม่ที่สหรคตด้วยสุขก็มี

สิกขาบท ๕ ที่สหรคตด้วยอุเบกขาก็มี ที่ไม่สหรคตด้วยอุเบกขาก็มี

สิกขาบท ๕ เป็นกามาวจร

สิกขาบท ๕ ไม่เป็นรูปาวจร

สิกขาบท ๕ ไม่เป็นอรูปาวจร

สิกขาบท ๕ นับเนื่องในวัฏฏทุกข์

สิกขาบท ๕ ไม่เป็นเหตุนำออกจากสังสารทุกข์

สิกขาบท ๕ ให้ผลไม่แน่นอน

สิกขาบท ๕ มีธรรมอื่นยิ่งกว่า

สิกขาบท ๕ ไม่เกิดกับกิเลสอันเป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ ฉะนี้แล

จบ ปัญหาปุจฉกะ

จบ สิกขาปทวิภังค์ บริบูรณ์

๑๕. ปฏิสัมภิทาวิภังค์

๑. สุตตันตภาชนีย์

๑. สังคหวาร

{๗๗๗} [๗๑๘] ปฏิสัมภิทา ๔ คือ

๑. อัตถปฏิสัมภิทา ๒. ธัมมปฏิสัมภิทา

๓. นิรุตติปฏิสัมภิทา ๔. ปฏิภาณปฏิสัมภิทา

ความรู้แตกฉานในอรรถชื่อว่าอัตถปฏิสัมภิทา ความรู้แตกฉานในธรรมชื่อว่าธัมมปฏิสัมภิทา ความรู้แตกฉานในอันกล่าวธัมมนิรุตตินั้นชื่อว่านิรุตติปฏิสัมภิทา ความรู้แตกฉานในญาณทั้งหลายชื่อว่าปฏิภาณปฏิสัมภิทา นี้ชื่อว่าสังคหวาร