พระอภิธรรมปิฎก ยมก · สังขารยมก
นิทเทสวาร เล่ม ๓๘
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๑๐๓๐–๑๐๓๕ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๒/๖ ในสังขารยมกมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก สังขารยมก นิทเทสวาร (ฉบับหลวง เล่ม ๓๘ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๓๘ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๘๒ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๓๘)
ฉบับมหามกุฏฯ พิมพ์อรรถกถาไว้ในเล่มเดียวกับพระไตรปิฎก ข้อความในหน้านี้จึงมีอรรถกถาปนอยู่
ไทย (มหามกุฏฯ) เล่ม ๘๒ หน้า ๑๐๗๐–๑๐๗๙
นิทเทสวาระ
ปทโสธนวาระ อนุโลม
[๑๐๓๐] ธรรมที่ชื่อว่ากาย ชื่อว่ากายสังขาร ใช่ไหม ?
ไม่ใช่
ธรรมที่ชื่อว่ากายสังขาร ชื่อว่ากาย ใช่ไหม ?
ไม่ใช่
ธรรมที่ชื่อว่าวจี ชื่อว่าวจีสังขาร ใช่ไหม ?
ไม่ใช่
ธรรมที่ชื่อว่าวจีสังขาร ชื่อว่าวจี ใช่ไหม ?
ไม่ใช่
ธรรมที่ชื่อว่าจิต ชื่อว่าจิตตสังขาร ใช่ไหม ?
ไม่ใช่
ธรรมที่ชื่อว่าจิตตสังขาร ชื่อว่าจิต ใช่ไหม ?
ไม่ใช่
ปทโสธนวาระ อนุโลม จบ
ปทโสธนวาระ ปัจจนิก
[๑๐๓๑] ธรรมที่ไม่ชื่อว่ากาย, ไม่ชื่อว่ากายสังขาร ใช่ไหม ?
กายสังขาร ไม่ชื่อว่ากาย แต่ชื่อว่ากายสังขาร เว้นกายและกายสังขารเสียแล้ว ธรรมที่เหลือไม่ชื่อว่ากายและไม่ชื่อว่ากายสังขาร.
ธรรมที่ไม่ชื่อว่ากายสังขาร, ไม่ชื่อว่ากาย ใช่ไหม ?
กาย ไม่ชื่อว่ากายสังขาร แต่ชื่อว่ากาย, เว้นกายและกายสังขารเสียแล้ว ธรรมที่เหลือไม่ชื่อว่ากายและไม่ชื่อว่ากายสังขาร.
ธรรมที่ไม่ชื่อว่าวจี, ไม่ชื่อว่าวจีสังขาร ใช่ไหม ?
วจีสังขาร ไม่ชื่อว่าวจี แต่ชื่อว่าวจีสังขาร, เว้นวจีและวจีสังขารเสียแล้ว ธรรมที่เหลือไม่ชื่อว่าวจีและไม่ชื่อว่าวจีสังขาร.
ธรรมที่ไม่ชื่อว่าวจีสังขาร, ไม่ชื่อว่าวจี ใช่ไหม ?
วจี ไม่ชื่อว่าวจีสังขาร ไม่ชื่อว่าวจี, เว้นวจีและวจีสังขารเสียแล้ว ธรรมที่เหลือไม่ชื่อว่าวจีและไม่ชื่อว่าวจีสังขาร.
ธรรมที่ไม่ชื่อว่าจิต, ไม่ชื่อว่าจิตตสังขาร ใช่ไหม ?
จิตตสังขาร ไม่ชื่อว่าจิต แต่ชื่อว่าจิตตสังขาร, เว้นจิตและจิตตสังขารเสียแล้ว ธรรมที่เหลือไม่ชื่อว่าจิตและไม่ชื่อว่าจิตตสังขาร.
ธรรมที่ไม่ชื่อว่าจิตตสังขาร, ไม่ชื่อว่าจิต ใช่ไหม ?
จิต ไม่ชื่อว่าจิตตสังขาร แต่ชื่อว่าจิต, เว้นจิตและจิตตสังขารเสียแล้ว ธรรมที่เหลือไม่ชื่อว่าจิตและไม่ชื่อว่าจิตตสังขาร.
ปทโสธนวาระ ปัจจนิก จบ
ปทโสธนมูลจักกวาระ อนุโลม
[๑๐๓๒] ธรรมที่ชื่อว่ากาย, ชื่อว่ากายสังขาร ใช่ไหม ?
ไม่ใช่.
ธรรมที่ชื่อว่าสังขาร, ชื่อว่าวจีสังขาร ใช่ไหม ?
วจีสังขาร ชื่อว่าสังขารด้วย ชื่อว่าวจีสังขารด้วย, สังขารที่เหลือ ชื่อว่าสังขาร แต่ไม่ชื่อว่าวจีสังขาร.
ธรรมที่ชื่อว่ากาย ชื่อว่ากายสังขาร ใช่ไหม ?
ไม่ใช่.
ธรรมที่ชื่อว่าสังขาร, ชื่อว่าจิตตสังขาร ใช่ไหม ?
จิตตสังขาร ชื่อว่าสังขารด้วย ชื่อว่าจิตตสังขารด้วย, สังขารที่เหลือ ชื่อว่าสังขาร แต่ไม่ชื่อว่าจิตตสังขาร.
ธรรมที่ชื่อว่าวจี, ชื่อว่าวจีสังขาร ใช่ไหม ?
ไม่ใช่.
ธรรมที่ชื่อว่าสังขาร, ชื่อว่ากายสังขาร ใช่ไหม ?
กายสังขาร ชื่อว่าสังขารด้วย ชื่อว่ากายสังขารด้วย, สังขารที่เหลือ ชื่อว่าสังขาร แต่ไม่ชื่อว่ากายสังขาร.
ธรรมที่ชื่อว่าวจี, ชื่อว่าวจีสังขาร ใช่ไหม ?
ไม่ใช่.
ธรรมที่ชื่อว่าสังขาร, ชื่อว่าจิตตสังขาร ใช่ไหม ?
จิตสังขาร ชื่อว่าสังขารด้วย ชื่อว่าจิตสังขารด้วย, สังขารที่เหลือ ชื่อว่าสังขาร แต่ไม่ชื่อว่าจิตตสังขาร.
ธรรมที่ชื่อว่าจิต, ชื่อว่าจิตตสังขาร ใช่ไหม ?
ไม่ใช่.
ธรรมที่ชื่อว่าสังขาร, ชื่อว่ากายสังขาร ใช่ไหม ?
กายสังขาร ชื่อว่าสังขารด้วย ชื่อว่ากายสังขารด้วย, สังขารที่เหลือ ชื่อว่าสังขาร แต่ไม่ชื่อว่ากายสังขาร.
ธรรมที่ชื่อว่าจิต, ชื่อว่าจิตตสังขาร ใช่ไหม ?
ไม่ใช่.
ธรรมที่ชื่อว่าสังขาร, ชื่อว่าวจีสังขาร ใช่ไหม ?
วจีสังขาร ชื่อว่าสังขารด้วย ชื่อว่าวจีสังขารด้วย, สังขารที่เหลือ ชื่อว่าสังขาร แต่ไม่ชื่อว่าวจีสังขาร.
ปทโสธนมูลจักกวาระ อนุโลม จบ
ปทโสธนมูลจักกวาระ ปัจจนิก
[๑๐๓๓] ธรรมที่ไม่ชื่อว่ากาย, ไม่ชื่อว่ากายสังขาร ใช่ไหม ?
กายสังขาร ไม่ชื่อว่ากาย แต่ชื่อว่ากายสังขาร, เว้นกายและกายสังขารเสียแล้ว ธรรมที่เหลือไม่ชื่อว่ากายและไม่ชื่อว่ากายสังขาร.
ธรรมที่ไม่ชื่อว่าสังขาร, ไม่ชื่อว่าวจีสังขาร ใช่ไหม ?
ใช่.
ธรรมที่ไม่ชื่อว่ากาย, ไม่ชื่อว่ากายสังขาร ใช่ไหม ?
กายสังขาร ไม่ชื่อว่ากาย แต่ชื่อว่ากายสังขาร, เว้นกายและกายสังขารเสียแล้ว ธรรมที่เหลือไม่ชื่อว่ากายและไม่ชื่อว่ากายสังขาร.
ธรรมที่ไม่ชื่อว่าสังขาร, ไม่ชื่อว่าจิตตสังขาร ใช่ไหม ?
ใช่.
ธรรมที่ไม่ชื่อว่าวจี, ไม่ชื่อว่าวจีสังขาร ใช่ไหม ?
วจีสังขาร ไม่ชื่อว่าวจี, แต่ชื่อว่าวจีสังขาร, เว้นวจีและวจีสังขารเสียแล้ว ธรรมที่เหลือไม่ชื่อว่าวจีและไม่ชื่อว่าวจีสังขาร.
ธรรมที่ไม่ชื่อว่าสังขาร, ไม่ชื่อว่ากายสังขาร ใช่ไหม ?
ใช่.
ธรรมที่ไม่ชื่อว่าวจี, ไม่ชื่อว่าวจีสังขาร ใช่ไหม ?
วจีสังขาร ไม่ชื่อว่าวจี แต่ชื่อว่าวจีสังขาร, เว้นวจีและวจีสังขารเสียแล้ว ธรรมที่เหลือไม่ชื่อว่าวจีและไม่ชื่อว่าวจีสังขาร.
ธรรมที่ไม่ชื่อว่าสังขาร, ไม่ชื่อว่าจิตตสังขาร ใช่ไหม ?
ใช่.
ธรรมที่ไม่ชื่อว่าจิต, ไม่ชื่อว่าจิตตสังขาร ใช่ไหม ?
จิตตสังขาร ไม่ชื่อว่าจิต แต่ชื่อว่าจิตตสังขาร, เว้นจิตและจิตตสังขารเสียแล้ว ธรรมที่เหลือไม่ชื่อว่าจิตและไม่ชื่อว่าจิตตสังขาร.
ธรรมที่ไม่ชื่อว่าสังขาร, ไม่ชื่อว่ากายสังขาร ใช่ไหม ?
ใช่.
ธรรมที่ไม่ชื่อว่าจิต, ไม่ชื่อว่าจิตตสังขาร ใช่ไหม ?
จิตตสังขาร ไม่ชื่อว่าจิต แต่ชื่อว่าจิตตสังขาร, เว้นจิตและจิตตสังขารเสียแล้ว ธรรมที่เหลือไม่ชื่อว่าจิตและไม่ชื่อว่าจิตตสังขาร.
ธรรมที่ไม่ชื่อว่าสังขาร, ไม่ชื่อว่าวจีสังขาร ใช่ไหม ?
ใช่.
ปทโสธนมูลจักกวาระ ปัจจนิก จบ
สุทธขันธวาระ อนุโลม
[๑๐๓๔] ธรรมที่ชื่อว่ากายสังขาร, ชื่อว่าวจีสังขาร ใช่ไหม ?
ไม่ใช่.
ธรรมที่ชื่อว่าวจีสังขาร, ชื่อว่ากายสังขาร ใช่ไหม ?
ไม่ใช่.
ธรรมที่ชื่อว่ากายสังขาร, ชื่อว่าจิตตสังขาร ใช่ไหม ?
ไม่ใช่.
ธรรมที่ชื่อว่าจิตตสังขาร, ชื่อว่ากายสังขาร ใช่ไหม ?
ไม่ใช่.
ธรรมที่ชื่อว่าวจีสังขาร ชื่อว่าจิตตสังขาร ใช่ไหม ?
ไม่ใช่.
ธรรมที่ชื่อว่าจิตตสังขาร, ชื่อว่าวจีสังขาร ใช่ไหม ?
ไม่ใช่.
สุทธขัตธวาระ อนุโลม จบ
สุทธขันธวาระ ปัจจนิก
[๑๐๓๕] ธรรมที่ไม่ชื่อว่ากายสังขาร, ไม่ชื่อว่าวจีสังขารใช่ไหม ?
วจีสังขาร ไม่ชื่อว่ากายสังขาร แต่ชื่อว่าวจีสังขาร, เว้นกาย-สังขารและวจีสังขารเสียแล้ว ธรรมที่เหลือไม่ชื่อว่ากายสังขารและไม่ชื่อว่าวจีสังขาร.
ธรรมที่ไม่ชื่อว่าวจีสังขาร, ไม่ชื่อว่ากายสังขาร ใช่ไหม ?
กายสังขาร ไม่ชื่อว่าวจีสังขาร แต่ชื่อว่ากายสังขาร, เว้นวจีสังขารและกายสังขารเสียแล้ว ธรรมที่เหลือไม่ชื่อว่าวจีสังขารและไม่ชื่อว่ากายสังขาร.
ธรรมที่ไม่ชื่อว่ากายสังขาร, ไม่ชื่อว่าจิตตสังขาร ใช่ไหม ?
จิตตสังขาร ไม่ชื่อว่ากายสังขาร แต่ชื่อว่าจิตตสังขาร, เว้นกายสังขารและจิตตสังขารเสียแล้ว ธรรมที่เหลือไม่ชื่อว่ากายสังขารและไม่ชื่อว่าจิตตสังขาร.
ธรรมที่ไม่ชื่อว่าจิตตสังขาร, ไม่ชื่อว่ากายสังขาร ใช่ไหม ?
กายสังขาร ไม่ชื่อว่าจิตตสังขาร แต่ชื่อว่ากายสังขาร, เว้นจิตตสังขารและกายสังขารเสียแล้ว ธรรมที่เหลือไม่ชื่อว่าจิตตสังขารและไม่ชื่อว่ากายสังขาร.
ธรรมที่ไม่ชื่อว่าวจีสังขาร, ไม่ชื่อว่าจิตตสังขาร ใช่ไหม ?
จิตตสังขาร ไม่ชื่อว่าวจีสังขาร แต่ชื่อว่าจิตตสังขาร เว้นวจีสังขารและจิตตสังขารเสียแล้ว ธรรมที่เหลือไม่ชื่อว่าวจีสังขารและไม่ชื่อว่าจิตตสังขาร.
ธรรมที่ไม่ชื่อว่าจิตตสังขาร, ไม่ชื่อว่าวจีสังขาร ใช่ไหม ?
วจีสังขาร ไม่ชื่อว่าจิตตสังขาร แต่ชื่อว่าวจีสังขาร เว้นจิตตสังขารและวจีสังขารเสียแล้ว ธรรมที่เหลือไม่ชื่อว่าจิตตสังขารและไม่ชื่อว่าวจีสังขาร.
สุทธขันธวาระ ปัจจนิก จบ
นิทเทสวาระ จบ
ปัณณัตติวาระ จบ
ปวัตติวาระ
อุปปาทวาระ
ปัจจุปปันนวาระ อนุโลม
ปุคคลวาระ
กายสังขารมูล
กายสังขารมูละ วจีสังขารมูลี :-
[๑๐๓๖] กายสังขารกำลังเกิดแก่บุคคลใด, วจีสังขารก็กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
เว้นวิตกและวิจารเสียแล้ว ในอุปปาทขณะแห่งลมอัสสาสะปัส-สาสะ กายสังขารกำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่วจีสังขารไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น, บุคคลที่กำลังเข้าปฐมฌานอยู่ก็ดี ในอุปปาทขณะแห่งลมอัสสาสะปัสสาสะของบุคคลซึ่งเกิดอยู่ในกามาวจรภูมิก็ดี กาย-สังขารกำลังเกิด และวจีสังขารก็กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.
ก็หรือว่า วจีสังขารกำลังเกิดแก่บุคคลใด, กายสังขารก็กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
เว้นลมอัสสสาสะปัสสาสะเสียแล้ว ในอุปปาทขณะแห่งวิตกและวิจาร วจีสังขารกำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่กายสังขารไม่ใช่กำลัง
จบ นิทเทสวาร