ขันธ์ ๕ อุทเทสวาร เล่ม ๓๘

ปฏิ. หรือว่าสภาวธรรมเหล่าใดมีมูลที่เป็นมูลอาศัยกันและกันโดยเป็นนามมูล สภาวธรรมเหล่านั้นทั้งหมดเป็นนาม ?

วิ. ถูกแล้ว (๔)

จบ มูลวารนิทเทส

๒-๑๐. เหตุวาราทินิทเทส

{๒๒} [๙๘] อนุ. สภาวธรรมเหล่าใดเหล่าหนึ่งเป็นกุศล สภาวธรรมเหล่านั้นทั้งหมดเป็นกุศลเหตุหรือ ?

วิ. กุศลเหตุมี ๓ เท่านั้น สภาวธรรมที่เป็นกุศลที่เหลือนอกนั้นไม่ใช่กุศลเหตุ ...

ฯลฯ เป็นกุศลนิทาน ... เป็นกุศลสมภพ ... เป็นกุศลประภพ ... เป็นกุศลสมุฏฐาน ... เป็นกุศลาหาร ... เป็นกุศลารมณ์ ... เป็นกุศลปัจจัย ... เป็นกุศลสมุทัย ...

[๙๙] อนุ. สภาวธรรมเหล่าใดเหล่าหนึ่งเป็นอกุศล ... สภาวธรรมเหล่าใดเหล่าหนึ่งเป็นอัพยากฤต ... สภาวธรรมเหล่าใดเหล่าหนึ่งเป็นนามสภาวธรรมเหล่านั้นทั้งหมดเป็นนามเหตุ ... เป็นนามนิทาน ... เป็นนามสมภพ ... เป็นนามประภพ ... เป็นนามสมุฏฐาน ... เป็นนามาหาร ... เป็นนามารมณ์ ... เป็นนามปัจจัย ... เป็นนามสมุทัย ...

มูล เหตุ นิทาน สมภพ ประภพ สมุฏฐาน

อาหาร อารมณ์ ปัจจัย และสมุทัยมีด้วยประการฉะนี้

จบ นิทเทสวาร

จบ พระบาลีมูลยมก

-----

พระบาลีอภิธรรมปิฎก

ขันธยมก

ขอนอบน้อมแด่พระผู้มีพระภาคอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้าพระองค์นั้น

๑. ปัณณัตติวารอุทเทส

{๒๓} [๑] ขันธ์ ๕ คือ

๑. รูปขันธ์ ๒. เวทนาขันธ์

๓. สัญญาขันธ์ ๔. สังขารขันธ์

๕. วิญญาณขันธ์

๑. ปทโสธนวาร

อนุโลม

{๒๔} [๒] รูปคือรูปขันธ์หรือ ? เวทนาคือเวทนาขันธ์หรือ ?

สัญญาคือสัญญาขันธ์หรือ ? สังขารคือสังขารขันธ์หรือ ?

วิญญาณคือวิญญาณขันธ์หรือ ? วิญญาณขันธ์คือวิญญาณหรือ ?

ปัจจนีกะ

{๒๕} [๓] สภาวธรรมที่ไม่ใช่รูปไม่ใช่รูปขันธ์หรือ ? สภาวธรรมที่ไม่ใช่รูปขันธ์ไม่ใช่รูปหรือ ?

สภาวธรรมที่ไม่ใช่เวทนาไม่ใช่เวทนาขันธ์หรือ ? สภาวธรรมที่ไม่ใช่เวทนาขันธ์ไม่ใช่เวทนาหรือ ?

สภาวธรรมที่ไม่ใช่สัญญาไม่ใช่สัญญาขันธ์หรือ ? สภาวธรรมที่ไม่ใช่สัญญาขันธ์ไม่ใช่สัญญาหรือ ?

สภาวธรรมที่ไม่ใช่สังขารไม่ใช่สังขารขันธ์หรือ ? สภาวธรรมที่ไม่ใช่สังขารขันธ์ไม่ใช่สังขารหรือ ?

สภาวธรรมที่ไม่ใช่วิญญาณไม่ใช่วิญญาณขันธ์หรือ ? สภาวธรรมที่ไม่ใช่วิญญาณขันธ์ไม่ใช่วิญญาณหรือ ?

๒. ปทโสธนมูลจักกวาร

อนุโลม

{๒๖} [๔] รูปคือรูปขันธ์หรือ ? ขันธ์คือเวทนาขันธ์หรือ ?

รูปคือรูปขันธ์หรือ ? ขันธ์คือสัญญาขันธ์หรือ ?

รูปคือรูปขันธ์หรือ ? ขันธ์คือสังขารขันธ์หรือ ?

รูปคือรูปขันธ์หรือ ? ขันธ์คือวิญญาณขันธ์หรือ ?

[๕] เวทนาคือเวทนาขันธ์หรือ ? ขันธ์คือรูปขันธ์หรือ ?

เวทนาคือเวทนาขันธ์หรือ ? ขันธ์คือสัญญาขันธ์หรือ ?

เวทนาคือเวทนาขันธ์หรือ ? ขันธ์คือสังขารขันธ์หรือ ?

เวทนาคือเวทนาขันธ์หรือ ? ขันธ์คือวิญญาณขันธ์หรือ ?

[๖] สัญญาคือสัญญาขันธ์หรือ ? ขันธ์คือรูปขันธ์หรือ ?

สัญญาคือสัญญาขันธ์หรือ ? ขันธ์่คือเวทนาขันธ์หรือ ?

สัญญาคือสัญญาขันธ์หรือ ? ขันธ์่คือสังขารขันธ์หรือ ?

สัญญาคือสัญญาขันธ์หรือ ? ขันธ์่คือวิญญาณขันธ์หรือ ?

[๗] สังขารคือสังขารขันธ์หรือ ? ขันธ์คือรูปขันธ์หรือ ?

สังขารคือสังขารขันธ์หรือ ? ขันธ์่คือเวทนาขันธ์หรือ ?

สังขารคือสังขารขันธ์หรือ ? ขันธ์่คือสัญญาขันธ์หรือ ?

สังขารคือสังขารขันธ์หรือ ? ขันธ์่คือวิญญาณขันธ์หรือ ?

[๘] วิญญาณคือวิญญาณขันธ์หรือ ? ขันธ์คือรูปขันธ์หรือ ?

วิญญาณคือวิญญาณขันธ์หรือ ? ขันธ์่คือเวทนาขันธ์หรือ ?

วิญญาณคือวิญญาณขันธ์หรือ ? ขันธ์่คือสัญญาขันธ์หรือ ?

วิญญาณคือวิญญาณขันธ์หรือ ? ขันธ์่คือสังขารขันธ์หรือ ?

ปัจจนีกะ

{๒๗} [๙] สภาวธรรมที่ไม่ใช่รูปไม่ใช่รูปขันธ์หรือ ? สภาวธรรมที่ไม่ใช่ขันธ์ไม่ใช่เวทนาขันธ์หรือ ?

สภาวธรรมที่ไม่ใช่รูปไม่ใช่รูปขันธ์หรือ ? สภาวธรรมที่ไม่ใช่ขันธ์ไม่ใช่สัญญาขันธ์หรือ ?

สภาวธรรมที่ไม่ใช่รูปไม่ใช่รูปขันธ์หรือ ? สภาวธรรมที่ไม่ใช่ขันธ์ไม่ใช่สังขารขันธ์หรือ ?

สภาวธรรมที่ไม่ใช่รูปไม่ใช่รูปขันธ์หรือ ? สภาวธรรมที่ไม่ใช่ขันธ์ไม่ใช่วิญญาณขันธ์หรือ ?

[๑๐] สภาวธรรมที่ไม่ใช่เวทนาไม่ใช่เวทนาขันธ์หรือ ? สภาวธรรมที่ไม่ใช่ขันธ์ไมใช่รูปขันธ์หรือ ?

สภาวธรรมที่ไม่ใช่เวทนาไม่ใช่เวทนาขันธ์หรือ ? สภาวธรรมที่ไมใช่ขันธ์ไม่ใช่สัญญาขันธ์หรือสภาวธรรมที่ไม่ใช่เวทนาไม่ใช่เวทนาขันธ์หรือ ? สภาวธรรมที่ไม่ใช่ขันธ์ไม่ใช่สังขารขันธ์หรือสภาวธรรมที่ไม่ใช่เวทนาไม่ใช่เวทนาขันธ์หรือ ? สภาวธรรมที่ไม่ใช่ขันธ์ไม่ใช่วิญญาณขันธ์หรือ ?

[๑๑] สภาวธรรมที่ไม่ใช่สัญญาไม่ใช่สัญญาขันธ์หรือ ? สภาวธรรมที่ไม่ใช่ขันธ์ไม่ใช่รูปขันธ์หรือ ?

สภาวธรรมที่ไม่ใช่สัญญาไม่ใช่สัญญาขันธ์หรือ ? สภาวธรรมที่ไม่ใช่ขันธ์ไม่ใช่เวทนาขันธ์หรือสภาวธรรมที่ไม่ใช่สัญญาไม่ใช่สัญญาขันธ์หรือ ? สภาวธรรมที่ไม่ใช่ขันธ์ไม่ใช่สังขารขันธ์หรือสภาวธรรมที่ไม่ใช่สัญญาไม่ใช่สัญญาขันธ์หรือ ? สภาวธรรมที่ไม่ใช่ขันธ์ไม่ใช่วิญญาณขันธ์หรือ ?

[๑๒] สภาวธรรมที่ไมใช่สังขารไม่ใช่สังขารขันธ์หรือ ? สภาวธรรมที่ไม่ใช่ขันธ์ไม่ใช่รูปขันธ์หรือ ?

สภาวธรรมที่ไม่ใช่สังขารไม่ใช่สังขารขันธ์หรือ ? สภาวธรรมที่ไม่ใช่ขันธ์ไม่ใช่เวทนาขันธ์หรือ ?

สภาวธรรมที่ไม่ใช่สังขารไม่ใช่สังขารขันธ์หรือ ? สภาวธรรมที่ไม่ใช่ขันธ์ไม่ใช่สัญญาขันธ์หรือ ?

สภาวธรรมที่ไม่ใช่สังขารไม่ใช่สังขารขันธ์หรือ ? สภาวธรรมที่ไม่ใช่ขันธ์ไม่ใช่วิญญาณขันธ์หรือ ?

[๑๓] สภาวธรรมที่ไม่ใช่วิญญาณไม่ใช่วิญญาณขันธ์หรือ ? สภาวธรรมที่ไม่ใช่ขันธ์ไม่ใช่รูปขันธ์หรือ ?

สภาวธรรมที่ไม่ใช่วิญญาณไม่ใช่วิญญาณขันธ์หรือ ? สภาวธรรมที่ไม่ใช่ขันธ์ไม่ใช่เวทนาขันธ์หรือ ?

สภาวธรรมที่ไม่ใช่วิญญาณไม่ใช่วิญญาณขันธ์หรือ ? สภาวธรรมที่ไม่ใช่ขันธ์ไม่ใช่สัญญาขันธ์หรือ ?

สภาวธรรมที่ไม่ใช่วิญญาณไม่ใช่วิญญาณขันธ์หรือ ? สภาวธรรมที่ไม่ใช่ขันธ์ไม่ใช่สังขารขันธ์หรือ ?

๓. สุทธขันธวาร

อนุโลม

{๒๘} [๑๔] รูปคือขันธ์หรือ ? ขันธ์คือรูปหรือ ?

เวทนาคือขันธ์หรือ ? ขันธ์คือเวทนาหรือ ?

สัญญาคือขันธ์หรือ ? ขันธ์คือสัญญาหรือ ?

สังขารคือขันธ์หรือ ? ขันธ์คือสังขารหรือ ?

วิญญาณคือขันธ์หรือ ? ขันธ์คือวิญญาณหรือ ?

ปัจจนีกะ

{๒๙} [๑๕] สภาวธรรมที่ไม่ใช่รูปไม่ใช่ขันธ์หรือ ? สภาวธรรมที่ไม่ใช่ขันธ์ไม่ใช่รูปหรือ ?

สภาวธรรมที่ไม่ใช่เวทนาไม่ใช่ขันธ์หรือ ? สกาวธรรมที่ไม่ใช่ขันธ์ไม่ใช่เวทนาหรือ ?

สภาวธรรมที่ไม่ใช่สัญญาไม่ใช่ขันธ์หรือ ? สภาวธรรมที่ไม่ใช่ขันธ์ไม่ใช่สัญญาหรือ ?

สภาวธรรมที่ไม่ใช่สังขารไม่ใช่ขันธ์หรือ ? สภาวธรรมที่ไม่ใช่ขันธ์ไม่ใช่สังขารหรือ ?

สภาวธรรมที่ไม่ใช่วิญญาณไม่ใช่ขันธ์หรือ ? สภาวธรรมที่ไม่ใช่ขันธ์ไม่ใช่วิญญาณหรือ ?

๔. สุทธขันธมูลจักกวาร

อนุโลม

{๓๐} [๑๖] รูปคือขันธ์หรือ ? ขันธ์คือเวทนาหรือ ?

รูปคือขันธ์หรือ ? ขันธ์คือสัญญาหรือ ?

รูปคือขันธ์หรือ ? ขันธ์คือสังขารหรือ ?

รูปคือขันธ์หรือ ? ขันธ์คือวิญญาณหรือ ?

[๑๗] เวทนาคือขันธ์หรือ ? ขันธ์คือรูปหรือ ?

เวทนาคือขันธ์หรือ ? ขันธ์คือสัญญาหรือ ?

เวทนาคือขันธ์หรือ ? ขันธ์คือสังขารหรือ ?

เวทนาคือขันธ์หรือ ? ขันธ์คือวิญญาณหรือ ?

[๑๘] สัญญาคือขันธ์หรือ ? ขันธ์คือรูปหรือ ?

สัญญาคือขันธ์หรือ ? ขันธ์คือเวทนาหรือ ?

สัญญาคือขันธ์หรือ ? ขันธ์คือสังขารหรือ ?

สัญญาคือขันธ์หรือ ? ขันธ์คือวิญญาณหรือ ?

[๑๙] สังขารคือขันธ์หรือ ? ขันธ์คือรูปหรือ ?

สังขารคือขันธ์หรือ ? ขันธ์คือเวทนาหรือ ?

สังขารคือขันธ์หรือ ? ขันธ์คือสัญญาหรือ ?

สังขารคือขันธ์หรือ ? ขันธ์คือวิญญาณหรือ ?

[๒๐] วิญญาณคือขันธ์หรือ ? ขันธ์คือรูปหรือ ?

วิญญาณคือขันธ์หรือ ? ขันธ์่คือเวทนาหรือ ?

วิญญาณคือขันธ์หรือ ? ขันธ์คือสัญญาหรือ ?

วิญญาณคือขันธ์หรือ ? ขันธ์่คือสังขารหรือ ?

ปัจจนีกะ

{๓๑} [๒๑] สภาวธรรมที่ไม่ใช่รูปไม่ใช่ขันธ์หรือ ? สภาวธรรมที่ไม่ใช่ขันธ์ไม่ใช่เวทนาหรือ ?

สภาวธรรมที่ไม่ใช่รูปไม่ใช่ขันธ์หรือ? สภาวธรรมที่ไม่ใช่ขันธ์ไม่ใช่สัญญาหรือ ?

สภาวธรรมที่ไม่ใช่รูปไม่ใช่ขันธ์หรือ ? สภาวธรรมที่ไม่ใช่ขันธ์ไม่ใช่สังขารหรือ ?

สภาวธรรมที่ไม่ใช่รูปไม่ใช่ขันธ์หรือ ? สภาวธรรมที่ไม่ใช่ขันธ์ไม่ใช่วิญญาณหรือ ?

[๒๒] สภาวธรรมที่ไม่ใช่เวทนาไม่ใช่ขันธ์หรือ ? สภาวธรรมที่ไม่ใช่ขันธ์ไม่ใช่รูปหรือ ?

สภาวธรรมที่ไม่ใช่เวทนาไม่ใช่ขันธ์หรือ ? สภาวธรรมที่ไม่ใช่ขันธ์ไมใช่สัญญาหรือ ?

สภาวธรรมที่ไม่ใช่เวทนาไม่ใช่ขันธ์หรือ ? สภาวธรรมที่ไม่ใช่ขันธ์ไม่ใช่สังขารหรือ ?

สภาวธรรมที่ไม่ใช่เวทนาไม่ใช่ขันธ์หรือ ? สภาวธรรมที่ไม่ใช่ขันธ์ไม่ใช่วิญญาณหรือ ?

[๒๓] สภาวธรรมที่ไม่ใช่สัญญาไม่ใช่ขันธ์หรือ ? สภาวธรรมที่ไม่ใช่ขันธ์ไมใช่รูปหรือ ?

สภาวธรรมที่ไม่ใช่สัญญาไม่ใช่ขันธ์หรือ ? สภาวธรรมทีไม่ใช่ขันธ์ไม่ใช่เวทนาหรือ ?

สภาวธรรมที่ไม่ใช่สัญญาไม่ใช่ขันธ์หรือ ? สภาวธรรมที่ไม่ใช่ขันธ์ไม่ใช่สังขารหรือ ?

สภาวธรรมที่ไม่ใช่สัญญาไม่ใช่ขันธ์หรือ ? สภาวธรรมที่ไม่ใช่ขันธ์ไม่ใช่วิญญาณหรือ ?

[๒๔] สภาวธรรมที่ไม่ใช่สังขารไม่ใช่ขันธ์หรือ ? สภาวธรรมที่ไม่ใช่ขันธ์ไม่ใช่รูปหรือ ?

สภาวธรรมที่ไม่ใช่สังขารไม่ใช่ขันธ์หรือ ? สภาวธรรมที่ไม่ใช่ขันธ์ไม่ใช่เวทนาหรือ ?

สภาวธรรมที่ไม่ใช่สังขารไม่ใช่ขันธ์หรือ ? สภาวธรรมที่ไม่ใช่ขันธ์ไม่ใช่สัญญาหรือ ?

สภาวธรรมที่ไม่ใช่สังขารไม่ใช่ขันธ์หรือ ? สภาวธรรมที่ไม่ใช่ขันธ์ไม่ใช่วิญญาณหรือ ?

[๒๕] สภาวธรรมที่ไม่ใช่วิญญาณไม่ใช่ขันธ์หรือ ? สภาวธรรมที่ไม่ใช่ขันธ์ไม่ใช่รูปหรือ ?

สภาวธรรมที่ไม่ใช่วิญญาณไม่ใช่ขันธ์หรือ ? สภาวธรรมที่ไม่ใช่ขันธ์ไม่ใช่เวทนาหรือ ?

สภาวธรรมที่ไม่ใช่วิญญาณไม่ใช่ขันธ์หรือ ? สภาวธรรมที่ไม่ใช่ขันธ์ไม่ใช่สัญญาหรือ ?

สภาวธรรมที่ไม่ใช่วิญญาณไม่ใช่ขันธ์หรือ ? สภาวธรรมที่ไม่ใช่ขันธ์ไม่ใช่สังขารหรือ ?

จบ ปัณณัตติอุทเทสวาร

๑. ปัณณัตติวารนิทเทส

๑. ปทโสธนวาร

อนุโลม

{๓๒} [๒๖] อนุโลมปุจฉา รูปคือรูปขันธ์หรือ ?

วิสัชนา ปิยรูป สาตรูปเรียกว่ารูป แต่ไม่ใช่รูปขันธ์ รูปขันธ์เป็นรูปด้วย เป็นรูปขันธ์ด้วยปฏิโลมปุจฉา รูปขันธ์คือรูปหรือ ?

วิ. ถูกแล้ว

{๓๓} อนุ. เวทนาคือเวทนาขันธ์หรือ ?

วิ. ถูกแล้ว

ปฏิ. เวทนาขันธ์คือเวทนาหรือ ?

วิ. ถูกแล้ว

{๓๔} อนุ. สัญญาคือสัญญาขันธ์หรือ ?

วิ. ทิฏฐิสัญญาเป็นสัญญา แต่ไม่ใช่สัญญาขันธ์ สัญญาขันธ์เป็นสัญญาด้วย เป็นสัญญาขันธ์ด้วยปฏิ. สัญญาขันธ์คือสัญญาหรือ ?

วิ. ถูกแล้ว

{๓๕} อนุ. สังขารคือสังขารขันธ์หรือ ?

วิ. เว้นสังขารขันธ์เสียแล้ว สังขารที่เหลือนอกนั้นเป็นสังขาร แต่ไมใช่สังขารขันธ์ สังขารขันธ์เป็นสังขารด้วย เป็นสังขารขันธ์ด้วยปฏิ. สังขารขันธ์คือสังขารหรือ ?

วิ. ถูกแล้ว