ปัจจยวาร เล่ม ๔๒

(ในทุก ๆ ปัจจัย มีปัจจัยละ ๒ วาร)

ในวิปากปัจจัย กับนเหตุปัจจัย มี ๒ วาร

ในอาหารปัจจัย ” ” ๒ ”

ในอินทริยปัจจัย ” ” ๒ ”

ในฌานปัจจัย ” ” ๒ ”

ในมัคคปัจจัย ” ” ๑ ”

ในสัมปยุตตปัจจัย ” ” ๒ ” ...

ในอวิคตปัจจัย ” ” ๒ ”

(พึงนับอย่างนี้) จบ ปัจจนียานุโลม

(จบ ปฏิจจวาร)

(สหชาตวารเหมือนกับปฏิจจวาร)

๒. สเหตุกทุกะ ๓. ปัจจยวาร

๑. ปัจจยานุโลม ๑. วิภังควาร

เหตุปัจจัย

{๕๙} [๗๒] สภาวธรรมที่มีเหตุทำสภาวธรรมที่มีเหตุให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (บทที่มีสภาวธรรมที่มีเหตุเป็นมูลเหมือนกับปฏิจจวาร)สภาวธรรมที่ไม่มีเหตุทำสภาวธรรมที่ไม่มีเหตุให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น ... (เหมือนกับปฏิจจวารนั่นเอง) (๑)

สภาวธรรมที่มีเหตุทำสภาวธรรมที่ไม่มีเหตุให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ที่มีเหตุทำหทัยวัตถุให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น ... สัมปยุตตขันธ์ทั้งหลายทำโมหะที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉาและอุทธัจจะให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น... ในปฏิสนธิขณะ ขันธ์ที่มีเหตุทำหทัยวัตถุให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น ... (๒)

สภาวธรรมที่มีเหตุและสภาวธรรมที่ไม่มีเหตุทำสภาวธรรมที่ไม่มีเหตุให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ที่มีเหตุทำหทัยวัตถุให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น ... จิตตสมุฏฐานรูปทำมหาภูตรูปทั้งหลายให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น ... สัมปยุตตขันธ์ทั้งหลายและจิตตสมุฏฐานรูปทำโมหะที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉาและอุทธัจจะให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น ... ในปฏิสนธิขณะ ขันธ์ที่มีเหตุทำหทัยวัตถุให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น ... (๓)

[๗๓] สภาวธรรมที่มีเหตุทำสภาวธรรมที่มีเหตุและสภาวธรรมที่ไม่มีเหตุให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ ทำขันธ์ ๑ ที่มีเหตุและหทัยวัตถุให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ ทำขันธ์ ๒ ให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๓ ทำขันธ์ ๑ และโมหะที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉาและอุทธัจจะให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ ทำขันธ์ ๒ ให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น ... ในปฏิสนธิขณะ ... (๑)

สภาวธรรมที่ไม่มีเหตุทำสภาวธรรมที่มีเหตุและสภาวธรรมที่ไม่มีเหตุให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ จิตตสมุฏฐานรูปทำขันธ์ที่มีเหตุและมหาภูตรูปทั้งหลายให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น ... จิตตสมุฏฐานรูปทำขันธ์และโมหะที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉา ที่สหรคตด้วยอุทธัจจะ ในปฏิสนธิขณะ ... (๒)

สภาวธรรมที่มีเหตุและสภาวธรรมที่ไม่มีเหตุทำสภาวธรรมที่มีเหตุและสภาวธรรมที่ไม่มีเหตุให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ ทำขันธ์ ๑ ที่มีเหตุและหทัยวัตถุให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ ทำขันธ์ ๒ ให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น ... จิตตสมุฏฐานรูปทำขันธ์ที่มีเหตุและมหาภูตรูปทั้งหลายให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น ขันธ์ ๓ และจิตตสมุฏฐานรูปทำขันธ์ ๑ และโมหะที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉาและอุทธัจจะให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ ทำขันธ์ ๒ ให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น ... ในปฏิสนธิขณะ ขันธ์ ๓ ทำขันธ์ ๑ ที่มีเหตุและหทัยวัตถุให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ ทำขันธ์ ๒ ให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น ... กฏัตตารูปทำขันธ์ที่มีเหตุและมหาภูตรูปทั้งหลายให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น ... (๓)

อารัมมณปัจจัย

{๖๐} [๗๔] สภาวธรรมที่มีเหตุทำสภาวธรรมที่มีเหตุให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้นเพราะอารัมมณปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ ทำขันธ์ ๑ ที่มีเหตุให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น ... ในปฏิสนธิขณะ ... (๑)

สภาวธรรมที่ไม่มีเหตุทำสภาวธรรมที่มีเหตุให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้นเพราะอารัมมณปัจจัย คือ โมหะที่สหรคตวิจิกิจฉา ที่สหรคตด้วยอุทธัจจะทำขันธ์ที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉาและอุทธัจจะให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น ... (๒)

สภาวธรรมที่มีเหตุและสภาวธรรมที่ไม่มีเหตุทำสภาวธรรมที่มีเหตุให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้นเพราะอารัมมปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ และโมหะทำขันธ์ ๑ ที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉาและอุทธัจจะให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ ทำขันธ์ ๒ ให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น ... (๓)

[๗๕] สภาวธรรมที่ไม่มีเหตุทำสภาวธรรมที่ไม่มีเหตุให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้นเพราะอารัมมณปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ ทำขันธ์ ๑ ที่ไม่มีเหตุให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ ทำขันธ์ ๒ ให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น ... ในปฏิสนธิขณะขันธ์ทั้งหลายทำหทัยวัตถุให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น ... จักขุวิญญาณทำจักขายตนะให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น ... กายวิญญาณทำกายายตนะให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น ขันธ์ที่ไม่มีเหตุทำหทัยวัตถุให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น ... (๑)สภาวธรรมที่มีเหตุทำสภาวธรรมที่ไม่มีเหตุให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้นเพราะอารัมมณปัจจัย คือ ขันธ์ที่มีเหตุทำหทัยวัตถุให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น ... สัมปยุตตขันธ์ทั้งหลายทำโมหะที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉาและอุทธัจจะให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น ... ในปฏิสนธิขณะ ... (๒)

สภาวธรรมที่มีเหตุและสภาวธรรมที่ไม่มีเหตุทำสภาวธรรมที่ไม่มีเหตุให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้นเพราะอารัมมณปัจจัย คือ ขันธ์และโมหะที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉาและอุทธัจจะทำหทัยวัตถุให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น ... (๓)

[๗๖] สภาวธรรมที่มีเหตุทำสภาวธรรมที่มีเหตุและสภาวธรรมที่ไม่มีเหตุให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้นเพราะอารัมมณปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ ทำขันธ์ ๑ ที่มีเหตุและหทัยวัตถุให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๓ ทำขันธ์ ๑ และโมหะที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉา ที่สหรคตด้วยอุทธัจจะให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ ทำขันธ์ ๒ ให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น ... ในปฏิสนธิขณะ ... (๑)สภาวธรรมที่ไม่มีเหตุทำสภาวธรรมที่มีเหตุและสภาวธรรมที่ไม่มีเหตุให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้นเพราะอารัมมปัจจัย คือ โมหะที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉาและอุทธัจจะทำขันธ์ที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉาและอุทธัจจะและหทัยวัตถุให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น ... (๒)

สภาวธรรมที่มีเหตุและสภาวธรรมที่ไม่มีเหตุทำสภาวธรรมที่มีเหตุและสภาวธรรมที่ไม่มีเหตุให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้นเพราะอารัมมณปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ และโมหะทำขันธ์ ๑ ที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉาและอุทธัจจะและหทัยวัตถุให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ และโมหะทำขันธ์ ๒ ให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น ... (๓)

อธิปติปัจจัย

{๖๑} [๗๗] สภาวธรรมที่มีเหตุทำสภาวธรรมที่มีเหตุให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้นเพราะอธิปติปัจจัย (ในอธิปติปัจจัย เฉพาะในปวัตติกาล มี ๙ วาร)

อนันตราทิปัจจัย

{๖๒} [๗๘] สภาวธรรมที่มีเหตุทำสภาวธรรมที่มีเหตุให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้นเพราะอนันตรปัจจัย เพราะสมนันตรปัจจัย

{๖๓} เพราะสหชาตปัจจัย มี ๓ วาร (เหมือนกับปฏิจจวาร)

สภาวธรรมที่ไม่มีเหตุทำสภาวธรรมที่ไม่มีเหตุให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้นเพราะสหชาตปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ และจิตตสมุฏฐานรูปทำขันธ์ ๑ ที่ไม่มีเหตุให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ ทำขันธ์ ๒ ให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น ... ใน

ปฏิสนธิขณะ... (พึงเพิ่มข้อความเข้ามาจนถึงพวกอสัญญสัตว์) จักขุวิญญาณทำจักขายตนะให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น ... กายวิญญาณทำกายายตนะให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น ... ขันธ์ที่ไม่มีเหตุทำหทัยวัตถุให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น ... (๑)

สภาวธรรมที่มีเหตุทำสภาวธรรมที่ไม่มีเหตุให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้นเพราะสหชาตปัจจัย คือ ขันธ์ที่มีเหตุทำหทัยวัตถุให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น ... สัมปยุตตขันธ์ทั้งหลายทำโมหะที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉาและอุทธัจจะให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น... ในปฏิสนธิขณะ ... (๒)

สภาวธรรมที่มีเหตุและสภาวธรรมที่ไม่มีเหตุทำสภาวธรรมที่ไม่มีเหตุให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้นเพราะสหชาตปัจจัย คือ ขันธ์ที่มีเหตุทำหทัยวัตถุให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น ... จิตตสมุฏฐานรูปทำมหาภูตรูปทั้งหลายให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น ... สัมปยุตตขันธ์ทั้งหลายและจิตตสมุฏฐานรูปทำโมหะที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉาที่สหรคตด้วยอุทธัจจะให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น ... ในปฏิสนธิขณะ ขันธ์ที่มีเหตุทำหทัยวัตถุให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น ... (๓)[๗๙] สภาวธรรมที่มีเหตุทำสภาวธรรมที่มีเหตุและสภาวธรรมที่ไม่มีเหตุให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้นเพราะสหชาตปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ ทำขันธ์ ๑ ที่มีเหตุและหทัยวัตถุให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น ...

ขันธ์ ๒ ทำขันธ์ ๒ ให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๓ ทำขันธ์ ๑ และโมหะที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉาและอุทธัจจะให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ ทำขันธ์ ๒ ให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น ... ในปฏิสนธิขณะ ... (๑)สภาวธรรมที่ไม่มีเหตุทำสภาวธรรมที่มีเหตุและสภาวธรรมที่ไม่มีเหตุให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้นเพราะสหชาตปัจจัย คือ จิตตสมุฏฐานรูปทำขันธ์ที่มีเหตุและมหาภูตรูปทั้งหลายให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น ... จิตตสมุฏฐานรูปทำขันธ์ และโมหะที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉาและอุทธัจจะให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น ... ในปฏิสนธิขณะ ... โมหะที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉาและอุทธัจจะทำขันธ์ที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉาและอุทธัจจะและหทัยวัตถุให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น ... (๒)

สภาวธรรมที่มีเหตุและสภาวธรรมที่ไม่มีเหตุทำสภาวธรรมที่มีเหตุและสภาวธรรมที่ไม่มีเหตุให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้นเพราะสหชาตปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ ทำขันธ์ ๑ ที่มีเหตุและหทัยวัตถุให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ ทำขันธ์ ๒ ให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น ... จิตตสมุฐานรูปทำขันธ์ที่มีเหตุและมหาภูตรูปทั้งหลายให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๓ ทำขันธ์ ๑ ที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉา ที่สหรคตด้วยอุทธัจจะและหทัยวัตถุให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ ทำขันธ์ ๒ ให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น ... จิตตสมุฏฐานรูปทำขันธ์ที่มีเหตุและมหาภูตรูปทั้งหลายให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๓ และจิตตสมุฏฐานรูปทำขันธ์ ๑ และโมหะที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉาและอุทธัจจะให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ ทำขันธ์ ๒ ให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๓ และโมหะทำขันธ์ ๑ ที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉาและอุทธัจจะและหทัยวัตถุให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ ทำขันธ์ ๒ ให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น ... ในปฏิสนธิขณะ ขันธ์ ๓ ทำขันธ์ ๑ ที่มีเหตุและหทัยวัตถุให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ ทำขันธ์ ๒ ให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น ... กฏัตตารูปทำขันธ์ที่มีเหตุและมหาภูตรูปทั้งหลายให้เป็นปัจจัย เกิดขึ้น ... (๓)

อัญญมัญญาทิปัจจัย

{๖๔} [๘๐] สภาวธรรมที่มีเหตุทำสภาวธรรมที่มีเหตุให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น เพราะอัญญมัญญปัจจัยให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น ... เพราะอวิคตปัจจัย

๑. ปัจจยานุโลม ๒. สังขยาวาร

{๖๕} [๘๑] ในเหตุปัจจัย มี ๙ วาร

ในอารัมมณปัจจัย ” ๙ ”

ในอธิปติปัจจัย ” ๙ ”

(ในทุก ๆ ปัจจัย มีปัจจัยละ ๙ วาร)

ในอวิคตปัจจัย มี ๙ วาร

(พึงนับอย่างนี้) จบ อนุโลม

๒. ปัจจยปัจจนียะ ๑. วิภังควาร

นเหตุปัจจัย

{๖๖} [๘๒] สภาวธรรมที่ไม่มีเหตุทำสภาวธรรมที่มีเหตุให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้นเพราะนเหตุปัจจัย คือ โมหะที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉาและอุทธัจจะทำขันธ์ที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉาและอุทธัจจะให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น (๑)สภาวธรรมที่ไม่มีเหตุทำสภาวธรรมที่ไม่มีเหตุให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้นเพราะนเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ ทำขันธ์ ๑ ที่ไม่มีเหตุให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น ... ในปฏิสนธิขณะ ... (พึงเพิ่มข้อความจนถึงพวกอสัญญสัตว์) จักขุวิญญาณทำจักขายตนะให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น ... กายวิญญาณทำกายายตนะให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น ... ขันธ์ที่ไม่มีเหตุและโมหะทำหทัยวัตถุให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น ... (๑)สภาวธรรมที่ไม่มีเหตุทำสภาวธรรมที่มีเหตุและสภาวธรรมที่ไม่มีเหตุให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้นเพราะนเหตุปัจจัย คือ โมหะที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉาและอุทธัจจะทำขันธ์ที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉาและอุทธัจจะและหทัยวัตถุให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น ... (ย่อ) (๑)

๒. ปัจจยปัจจนียะ ๒. สังขยาวาร

สุทธนัย

{๖๗} [๘๓] ในนเหตุปัจจัย มี ๓ วาร

ในนอารัมมณปัจจัย ” ๓ ”

ในนอธิปติปัจจัย ” ๙ ”

ในนอนันตรปัจจัย มี ๓ วาร

ในนสมนันตรปัจจัย ” ๓ ”

ในนอัญญมัญญปัจจัย ” ๓ ”

ในนนิสสยปัจจัย ” ๓ ”

ในนอุปนิสสยปัจจัย ” ๓ ”

ในนปุเรชาตปัจจัย ” ๙ ”

ในนปัจฉาชาตปัจจัย ” ๙ ”

ในนอาเสวนปัจจัย ” ๙ ”

ในนกัมมปัจจัย ” ๔ ”

ในนวิปากปัจจัย ” ๙ ”

ในนอาหารปัจจัย ” ๑ ”

ในนอินทริยปัจจัย ” ๑ ”

ในนฌานปัจจัย ” ๑ ”

ในนมัคคปัจจัย ” ๑ ”

ในนสัมปยุตตปัจจัย ” ๓ ”

ในนวิปปยุตตปัจจัย ” ๖ ”

ในโนนัตถิปัจจัย ” ๓ ”

ในโนวิคตปัจจัย ” ๓ ”

(พึงนับอย่างนี้) จบ ปัจจนียะ

๓. ปัจจยานุโลมปัจจนียะ

เหตุทุกนัย

{๖๘} [๘๔] ในนอารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มี ๓ วาร

ในนอธิปติปัจจัย ” ” ๙ ”

ในนอนันตรปัจจัย ” ” ๓ ”

ในนสมนันตรปัจจัย กับเหตุปัจจัย มี ๓ วาร

ในนอัญญมัญญปัจจัย ” ” ๓ ”

ในนอุปนิสสยปัจจัย ” ” ๓ ”

ในนปุเรชาตปัจจัย ” ” ๙ ”

ในนปัจฉาชาตปัจจัย ” ” ๙ ”

ในนอาเสวนปัจจัย ” ” ๙ ”

ในนกัมมปัจจัย ” ” ๓ ”

ในนวิปากปัจจัย ” ” ๙ ”

ในนสัมปยุตตปัจจัย ” ” ๓ ”

ในนวิปปยุตตปัจจัย ” ” ๓ ”

ในโนนัตถิปัจจัย ” ” ๓ ”

ในโนวิคตปัจจัย ” ” ๓ ”

(พึงนับอย่างนี้) จบ อนุโลมปัจจนียะ

๔. ปัจจยปัจจนียานุโลม

นเหตุทุกนัย

{๖๙} [๘๕] ในอารัมมณปัจจัย กับนเหตุปัจจัย มี ๓ วาร

ในอนันตรปัจจัย ” ” ๓ ” ...

ในมัคคปัจจัย ” ” ๓ ”

ในสัมปยุตตปัจจัย ” ” ๓ ” ...

ในอวิคตปัจจัย ” ” ๓ ”

(พึงนับอย่างนี้) จบ ปัจจนียานุโลม

(จบ ปัจจยวาร)

(นิสสยวารหมือนกับปัจจยวาร)

๒. สเหตุกทุกะ ๕. สังสัฏฐวาร

๑. ปัจจยานุโลม ๑. วิภังควาร

เหตุปัจจัย

{๗๐} [๘๖] สภาวธรรมที่มีเหตุระคนกับสภาวธรรมที่มีเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ ระคนกับขันธ์ ๑ ที่มีเหตุเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ ระคนกับขันธ์ ๒ เกิดขึ้น ... ในปฏิสนธิขณะ ... (๑)สภาวธรรมที่มีเหตุระคนกับสภาวธรรมที่ไม่มีเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉาและอุทธัจจะระคนกับโมหะที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉาและอุทธัจจะเกิดขึ้น ... (๑)สภาวธรรมที่มีเหตุระคนกับสภาวธรรมที่มีเหตุและสภาวธรรมที่ไม่มีเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ ระคนกับขันธ์ ๑ และโมหะที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉาและอุทธัจจะเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ ระคนกับขันธ์ ๒ เกิดขึ้น ... (๑)

อารัมมณปัจจัย

{๗๑} [๘๗] สภาวธรรมที่มีเหตุระคนกับสภาวธรรมที่มีเหตุเกิดขึ้นเพราะอารัมมณปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ ระคนกับขันธ์ ๑ ที่มีเหตุเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ ระคนกับขันธ์ ๒ เกิดขึ้น ... ในปฏิสนธิขณะ ... (๑)สภาวธรรมที่ไม่มีเหตุระคนกับสภาวธรรมที่มีเหตุเกิดขึ้นเพราะอารัมมณปัจจัย คือ โมหะที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉาและอุทธัจจะระคนกับขันธ์ที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉาและอุทธัจจะเกิดขึ้น ... (๒)สภาวธรรมที่มีเหตุและสภาวธรรมที่ไม่มีเหตุระคนกับสภาวธรรมที่มีเหตุเกิดขึ้นเพราะอารัมมณปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ และโมหะระคนกับขันธ์ ๑