พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน · สัญโญชนสัญโญชนสัมปยุตตทุกะ
ปฏิจจวาร เล่ม ๔๒
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๔๘๓–๔๘๖ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๑/๒ ในสัญโญชนสัญโญชนสัมปยุตตทุกะมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน มหาปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๓ สัญโญชนสัญโญชนสัมปยุตตทุกะ ปฏิจจวาร (ฉบับหลวง เล่ม ๔๒ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๔๒ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๘๘ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๔๒)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๔๒ หน้า ๓๗๕–๓๗๘
๒๔. สัญโญชนสัญโญชนสัมปยุตตทุกะ ๑. ปฏิจจวาร
๑. ปัจจยานุโลม ๑. วิภังควาร
เหตุปัจจัย
{๔๘๓} [๑๐๐] สภาวธรรมที่เป็นสัญโญชน์และที่สัมปยุตด้วยสัญโญชน์อาศัยสภาวธรรมที่เป็นสัญโญชน์และสัมปยุตด้วยสัญโญชน์เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ทิฏฐิสัญโญชน์ อวิชชาสัญโญชน์อาศัยกามราคสัญโญชน์เกิดขึ้น (พึงผูกให้เป็นจักรนัย) (๑)สภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยสัญโญชน์แต่ไม่เป็นสัญโญชน์อาศัยสภาวธรรมที่เป็นสัญโญชน์และที่สัมปยุตด้วยสัญโญชน์เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ สัมปยุตตขันธ์ทั้งหลายอาศัยสภาวธรรมที่เป็นสัญโญชน์เกิดขึ้น (๒)
สภาวธรรมที่เป็นสัญโญชน์และที่สัมปยุตด้วยสัญโญชน์ ทั้งที่สัมปยุตด้วยสัญโญชน์แต่ไม่เป็นสัญโญชน์อาศัยสภาวธรรมที่เป็นสัญโญชน์และที่สัมปยุตด้วยสัญโญชน์เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ทิฏฐิสัญโญชน์ อวิชชาและสัมปยุตตขันธ์ทั้งหลายอาศัยกามราคสัญโญชน์เกิดขึ้น(พึงผูกให้เป็นจักรนัย) (๓)[๑๐๑] สภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยสัญโญชน์แต่ไม่เป็นสัญโญชน์อาศัย สภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยสัญโญชน์แต่ไม่เป็นสัญโญชน์เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่สัมปยุตด้วยสัญโญชน์แต่ไม่เป็นสัญโญชน์เกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น ... (๑)สภาวธรรมที่เป็นสัญโญชน์และที่สัมปยุตด้วยสัญโญชน์อาศัยสภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยสัญโญชน์แต่ไม่เป็นสัญโญชน์เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ สภาวธรรมที่เป็นสัญโญชน์อาศัยขันธ์ที่สัมปยุตด้วยสัญโญชน์แต่ไม่เป็นสัญโญชน์เกิดขึ้น (๒)
สภาวธรรมที่เป็นสัญโญชน์และสัมปยุตด้วยสัญโญชน์ ทั้งที่สัมปยุตด้วยสัญโญชน์แต่ไม่เป็นสัญโญชน์อาสัยสภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยสัญโญชน์ แต่ไม่เป็นสัญโญชน์เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ และสภาวธรรมที่เป็นสัญโญชน์ทั้งหลายอาศัยขันธ์ ๑ ที่สัมปยุตด้วยสัญโญชน์แต่ไม่เป็นสัญโญชน์เกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น ... (๓)[๑๐๒] สภาวธรรมที่เป็นสัญโญชน์และที่สัมปยุตด้วยสัญโญชน์อาศัยสภาวธรรมที่เป็นสัญโญชน์และที่สัมปยุตด้วยสัญโญชน์ ทั้งที่สัมปยุตด้วยสัญโญชน์แต่ไม่เป็นสัญโญชน์เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ทิฏฐิสัญโญชน์ อวิชชาสัญโญชน์อาศัยกามราคสัญโญชน์และที่สัมปยุตตขันธ์ทั้งหลายเกิดขึ้น
... (พึงผูกให้เป็นจักรนัย) (๑)สภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยสัญโญชน์แต่ไม่เป็นสัญโญชน์อาศัยสภาวธรรมที่เป็นสัญโญชน์และที่สัมปยุตด้วยสัญโญชน์ ทั้งที่สัมปยุตด้วยสัญโญชน์แต่ไม่เป็นสัญโญชน์เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่สัมปยุตด้วยสัญโญชน์แต่ไม่เป็นสัญโญชน์และสภาวธรรมที่เป็นสัญโญชน์เกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น (๒)สภาวธรรมที่เป็นสัญโญชน์และที่สัมปยุตด้วยสัญโญชน์ ทั้งที่สัมปยุตด้วยสัญโญชน์แต่ไม่เป็นสัญโญชน์อาศัยสภาวธรรมที่เป็นสัญโญชน์และที่สัมปยุตด้วยสัญโญชน์ ทั้งที่สัมปยุตด้วยสัญโญชน์แต่ไม่เป็นสัญโญชน์เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ ทิฏฐิสัญโญชน์ อวิชชาสัญโญชน์อาศัยขันธ์ ๑ ที่สัมปยุตด้วยสัญโญชน์แต่ไม่เป็นสัญโญชน์และกามราคสัญโญชน์เกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น (พึงผูกให้เป็นจักรนัย) (๓)
๑. ปัจจยานุโลม ๒. สังขยาวาร
สุทธนัย
{๔๘๔} [๑๐๓] ในเหตุปัจจัย มี ๙ วาร
ในอารัมมณปัจจัย ” ๙ ”
ในอธิปติปัจจัย ” ๙ ”
(ในทุก ๆ ปัจจัย มีปัจจัยละ ๙ วาร)
ในกัมมปัจจัย มี ๙ วาร
ในอาหารปัจจัย ” ๙ ” ...
ในอวิคตปัจจัย ” ๙ ”
จบ อนุโลม
๒. ปัจจยปัจจนียะ ๑. วิภังควาร
นเหตุปัจจัย
{๔๘๕} [๑๐๔] สภาวธรรมที่เป็นสัญโญชน์และที่สัมปยุตด้วยสัญโญชน์อาศัยสภาวธรรมที่เป็นสัญโญชน์และที่สัมปยุตด้วยสัญโญชน์เกิดขึ้นเพราะนเหตุปัจจัย คือ อวิชชาสัญโญชน์อาศัยวิจิกิจฉาสัญโญชน์เกิดขึ้น (๑)สภาวธรรมที่เป็นสัญโญชน์และที่สัมปยุตด้วยสัญโญชน์อาศัยสภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยสัญโญชน์แต่ไม่เป็นสัญโญชน์เกิดขึ้นเพราะนเหตุปัจจัย คือ โมหะที่สหรคด้วยวิจิกิจฉาอาศัยขันธ์ที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉาเกิดขึ้น (๑)สภาวธรรมที่เป็นสัญโญชน์และที่สัมปยุตด้วยสัญโญชน์อาศัยสภาวธรรมที่เป็นสัญโญชน์และที่สัมปยุตด้วยสัญโญชน์ ทั้งที่สัมปยุตด้วยสัญโญชน์แต่ไม่เป็นสัญโญชน์เกิดขึ้นเพราะนเหตุปัจจัย คือ อวิชชาสัญโญชน์อาศัยวิจิกิจฉาสัญโญชน์และสัมปยุตตขันธ์ทั้งหลายเกิดขึ้น (๑)
๒. ปัจจยปัจจนียะ ๒. สังขยาวาร
สุทธนัย
{๔๘๖} [๑๐๕] ในนเหตุปัจจัย มี ๓ วาร
ในนอธิปติปัจจัย ” ๙ ”
ในนปุเรชาตปัจจัย ” ๙ ”
ในนปัจฉาชาตปัจจัย ” ๙ ”
ในนอาเสวนปัจจัย ” ๙ ”
ในนกัมมปัจจัย ” ๓ ”
ในนวิปากปัจจัย ” ๙ ”
ในนวิปปยุตตปัจจัย ” ๙ ”
(การนับทั้ง ๒ อย่างนี้ก็ดี สหชาตวารก็ดี พึงทำอย่างที่กล่าวมาแล้ว ปัจจยวารก็ดี นิสสยวารก็ดี สังสัฏฐวารก็ดี สัมปยุตตวารก็ดี เหมือนกับปฏิจจวาร)
๒๔. สัญโญชนสัญโญชนสัมปยุตตทุกะ ๗. ปัญหาวาร
๑. ปัจจยานุโลม ๑. วิภังควาร
เหตุปัจจัย
{๔๘๗} [๑๐๖] สภาวธรรมที่เป็นสัญโญชน์และที่สัมปยุตด้วยสัญโญชน์เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นสัญโญชน์และที่สัมปยุตด้วยสัญโญชน์โดยเหตุปัจจัย คือ กามราคสัญโญชน์เป็นปัจจัยแก่ทิฏฐิสัญโญชน์ อวิชชาสัญโญชน์โดยเหตุปัจจัย (พึงผูกให้เป็นจักรนัย) (๑)สภาวธรรมที่เป็นสัญโญชน์และที่สัมปยุตด้วยสัญโญชน์เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยสัญโญชน์แต่ไม่เป็นสัญโญชน์โดยเหตุปัจจัย คือ
จบ ปฏิจจวาร