ปฏิจจวาร เล่ม ๔๑

๑๖. มัคคารัมมณฅิกะ ๑. ปฏิจจวาร

๑. ปัจจยานุโลม ๑. วิภังควาร

เหตุปัจจัย

{๑๗๖๘} [๑] สภาวธรรมที่มีมรรคเป็นอารมณ์อาศัยสภาวธรรมที่มีมรรคเป็นอารมณ์เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่มีมรรคเป็นอารมณ์เกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ ... (๑)

สภาวธรรมที่มีมรรคเป็นอธิบดีอาศัยสภาวธรรมที่มีมรรคเป็นอารมณ์

เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ ที่มีมรรคเป็นอธิบดีอาศัยขันธ์ ๑ ที่มีมรรคเป็นอารมณ์เกิดขึ้น ... ขันธ์ ๑ อาศัยขันธ์ ๓ เกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ ... (๒)

สภาวธรรมที่มีมรรคเป็นอารมณ์และที่มีมรรคเป็นอธิบดีอาศัยสภาว

ธรรมที่มีมรรคเป็นอารมณ์เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ ที่มีมรรคเป็นอารมณ์และที่มีมรรคเป็นอธิบดีอาศัยขันธ์ ๑ ที่มีมรรคเป็นอารมณ์

เกิดขึ้น … ขันธ์ ๒ ... (๓)

{๑๗๖๙} [๒] สภาวธรรมที่มีมรรคเป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่มีมรรคเป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่มีมรรคเป็นเหตุเกิดขึ้น ...

ขันธ์ ๒ ... (๑)

สภาวธรรมที่มีมรรคเป็นอธิบดีอาศัยสภาวธรรมที่มีมรรคเป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ ที่มีมรรคเป็นอธิบดีอาศัยขันธ์ ๑ ที่มีมรรคเป็นเหตุเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ ... (๒)

สภาวธรรมที่มีมรรคเป็นเหตุและที่มีมรรคเป็นอธิบดีอาศัยสภาวธรรมที่

มีมรรคเป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ ที่มีมรรคเป็นเหตุและที่มีมรรคเป็นอธิบดีอาศัยขันธ์ ๑ ที่มีมรรคเป็นเหตุเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ ... (๓)

{๑๗๗๐} ![๓] สภาวธรรมที่มีมรรคเป็นอธิบดีอาศัยสภาวธรรมที่มีมรรคเป็นอธิบดีเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่มีมรรคเป็นอธิบดีเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ ... (๑)

สภาวธรรมที่มีมรรคเป็นอารมณ์อาศัยสภาวธรรมที่มีมรรคเป็นอธิบดี

เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ ที่มีมรรคเป็นอารมณ์อาศัยขันธ์ ๑ ที่มีมรรคเป็นอธิบดีเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ ... (๒)

สภาวธรรมที่มีมรรคเป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่มีมรรคเป็นอธิบดี

เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ ที่มีมรรคเป็นเหตุอาศัยขันธ์ ๑ ที่มีมรรคเป็นอธิบดีเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ ... (๓)

สภาวธรรมที่มีมรรคเป็นอารมณ์และที่มีมรรคเป็นอธิบดีอาศัยสภาวธรรมที่มีมรรคเป็นอธิบดีเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ ที่มีมรรคเป็น

อารมณ์และที่มีมรรคเป็นอธิบดีอาศัยขันธ์ ๑ ที่มีมรรคเป็นอธิบดีเกิดขึ้น ...

ขันธ์ ๒ ... (๔)

สภาวธรรมที่มีมรรคเป็นเหตุและที่มีมรรคเป็นอธิบดีอาศัยสภาวธรรมที่

มีมรรคเป็นอธิบดีเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ ที่มีมรรคเป็น

เหตุและที่มีมรรคเป็นอธิบดีอาศัยขันธ์ ๑ ที่มีมรรคเป็นอธิบดีเกิดขึ้น ...

ขันธ์ ๒ ... (๕)

{๑๗๗๑} [๔] สภาวธรรมที่มีมรรคเป็นอารมณ์อาศัยสภาวธรรมที่มีมรรคเป็นอารมณ์และที่มีมรรคเป็นอธิบดีเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ ที่มีมรรคเป็นอารมณ์อาศัยขันธ์ ๑ ที่มีมรรคเป็นอารมณ์และที่มีมรรคเป็นอธิบดีเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ ... (๑)

สภาวธรรมที่มีมรรคเป็นอธิบดีอาศัยสภาวธรรมที่มีมรรคเป็นอารมณ์

และที่มีมรรคเป็นอธิบดีเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ ที่มีมรรคเป็นอธิบดีอาศัยขันธ์ ๑ ที่มีมรรคเป็นอารมณ์และที่มีมรรคเป็นอธิบดีเกิดขึ้น ...

ขันธ์ ๒ ... (๒)

สภาวธรรมที่มีมรรคเป็นอารมณ์และที่มีมรรคเป็นอธิบดีอาศัยสภาว

ธรรมที่มีมรรคเป็นอารมณ์และที่มีมรรคเป็นอธิบดีเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัยคือ ขันธ์ ๓ ที่มีมรรคเป็นอารมณ์และที่มีมรรคเป็นอธิบดีอาศัยขันธ์ ๑ ที่มีมรรคเป็นอารมณ์และที่มีมรรคเป็นอธิบดีเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ ... (๓)

{๑๗๗๒} [๕] สภาวธรรมที่มีมรรคเป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่มีมรรคเป็นเหตุและที่มีมรรคเป็นอธิบดีเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ ที่มีมรรคเป็นเหตุอาศัยขันธ์ ๑ ที่มีมรรคเป็นเหตุ และที่มีมรรคด้วยเป็นอธิบดีเกิดขึ้น ...

ขันธ์ ๒ ... (๑)

สภาวธรรมที่มีมรรคเป็นอธิบดีอาศัยสภาวธรรมที่มีมรรคเป็นเหตุและ

ที่มีมรรคเป็นอธิบดีเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ ที่มีมรรคเป็นอธิบดีอาศัยขันธ์ ๑ ที่มีมรรคเป็นเหตุและที่มีมรรคเป็นอธิบดีเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ ... (๒)

สภาวธรรมที่มีมรรคเป็นเหตุและที่มีมรรคเป็นอธิบดีอาศัยสภาวธรรม

ที่มีมรรคเป็นเหตุและที่มีมรรคให้เป็นอธิบดีเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือขันธ์ ๓ ที่มีมรรคเป็นเหตุและที่มีมรรคเป็นอธิบดีอาศัยขันธ์ ๑ ที่มีมรรคเป็นเหตุและที่มีมรรคเป็นอธิบดีเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ ... (๓)

อารัมมณาทิปัจจัย

{๑๗๗๓} [๖] สภาวธรรมที่มีมรรคเป็นอารมณ์อาศัยสภาวธรรมที่มีมรรคเป็นอารมณ์เกิดขึ้นเพราะอารัมมณปัจจัย เพราะอธิปติปัจจัย เพราะอนันตรปัจจัย เพราะสมนันตรปัจจัย เพราะสหชาตปัจจัย เพราะอัญญมัญญปัจจัยเพราะนิสสยปัจจัย เพราะอุปนิสสยปัจจัย เพราะปุเรชาตปัจจัย เพราะอาเสวนปัจจัย เพราะกัมมปัจจัย เพราะอาหารปัจจัย เพราะอินทริยปัจจัยเพราะฌานปัจจัย เพราะมัคคปัจจัย เพราะสัมปยุตตปัจจัย เพราะ

วิปปยุตตปัจจัย เพราะอัตถิปัจจัย เพราะนัตถิปัจจัย เพราะวิคตปัจจัย

เพราะอวิคตปัจจัย

๑. ปัจจยานุโลม ๒. สังขยาวาร

{๑๗๗๔} [๗] ในเหตุปัจจัย มี ๑๗ วาร

ในอารัมมณปัจจัย ,, ๑๗ ,,

ในอธิปติปัจจัย ,, ๑๗ ,,

ในอนันตรปัจจัย ,, ๑๗ ,,

ในสมนันตรปัจจัย ,, ๑๗ ,,

ในสหชาตปัจจัย ,, ๑๗ ,,

ในอัญญมัญญปัจจัย ,, ๑๗ ,,

ในนิสสยปัจจัย ,, ๑๗ ,,

ในอุปนิสสยปัจจัย ,, ๑๗ ,,

ในปุเรชาตปัจจัย ,, ๑๗ ,,

ในอาเสวนปัจจัย ,, ๑๗ ,,

ในกัมมปัจจัย ,, ๑๗ ,,

ในอาหารปัจจัย ,, ๑๗ ,,

ในอินทริยปัจจัย ,, ๑๗ ,,

ในฌานปัจจัย ,, ๑๗ ,,

ในมัคคปัจจัย ,, ๑๗ ,,

ในสัมปยุตตปัจจัย ,, ๑๗ ,,

ในวิปปยุตตปัจจัย ,, ๑๗ ,,

ในอัตถิปัจจัย ,, ๑๗ ,,

ในนัตถิปัจจัย ,, ๑๗ ,,

ในวิคตปัจจัย ,, ๑๗ ,,

ในอวิคตปัจจัย ,, ๑๗ ,,

(พึงนับอย่างนี้)

จบ อนุโลม

๒. ปัจจยปัจจนียะ ๑. วิภังควาร

นเหตุปัจจัย

{๑๗๗๕} [๘] สภาวธรรมที่มีมรรคเป็นอารมณ์อาศัยสภาวธรรมที่มีมรรคเป็นอารมณ์เกิดขึ้นเพราะนเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่มีมรรคเป็นอารมณ์ซึ่งเป็นอเหตุกะเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ ... (๑)

นอธิปติปัจจัย

{๑๗๗๖} [๙] สภาวธรรมที่มรรคเป็นอารมณ์อาศัยสภาวธรรมที่มีมรรคเป็นอารมณ์เกิดขึ้นเพราะนอธิปติปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่มีมรรคเป็นอารมณ์เกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ ... (๑)

สภาวธรรมที่มีมรรคเป็นอธิบดีอาศัยสภาวธรรมที่มีมรรคเป็นอารมณ์

เกิดขึ้นเพราะนอธิปติปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ ที่มีมรรคเป็นอธิบดีอาศัยขันธ์ ๑ที่มีมรรคเป็นอารมณ์เกิดขึ้น ... ... ขันธ์ ๒ ... (๒)

สภาวธรรมที่มีมรรคเป็นอารมณ์และที่มีมรรคเป็นอธิบดีอาศัยสภาว

ธรรมที่มีมรรคเป็นอารมณ์เกิดขึ้น เพราะนอธิปติปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ ที่มีมรรคเป็นอารมณ์และที่มีมรรคเป็นอธิบดีอาศัยขันธ์ ๑ ที่มีมรรคเป็นอารมณ์เกิดขึ้น … ขันธ์ ๒ ... (๓)

{๑๗๗๗} [๑๐] สภาวธรรมที่มีมรรคเป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่มีมรรคเป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะนอธิปติปัจจัย คือ อธิปติธรรมที่มีมรรคเป็นเหตุอาศัยขันธ์ที่มีมรรคเป็นเหตุเกิดขึ้น … (๑)

สภาวธรรมที่มีมรรคเป็นอธิบดีอาศัยสภาวธรรมที่มีมรรคเป็นเหตุ

เกิดขึ้นเพราะนอธิปติปัจจัย คือ อธิปติธรรมที่มีมรรคเป็นอธิบดีอาศัยขันธ์ที่มีมรรคเป็นเหตุเกิดขึ้น ... (๒)

สภาวธรรมที่มีมรรคเป็นเหตุและที่มีมรรคเป็นอธิบดีอาศัยสภาวธรรม

ที่มีมรรคเป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะนอธิปติปัจจัย คือ อธิปติธรรมที่มีมรรคเป็นเหตุและที่มีมรรคเป็นอธิบดีอาศัยขันธ์ที่มีมรรคเป็นเหตุเกิดขึ้น ... (๓)

{๑๗๗๘} [๑๑] สภาวธรรมที่มีมรรคเป็นอธิบดีอาศัยสภาวธรรมที่มีมรรคเป็นอธิบดีเกิดขึ้นเพราะนอธิปติปัจจัย คือ อธิปติธรรมที่มีมรรคเป็นอธิบดีอาศัยขันธ์ที่มีมรรคเป็นอธิบดีเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่มรรคเป็นอธิบดีเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ ... (๑)

สภาวธรรมที่มีมรรคเป็นอารมณ์อาศัยสภาวธรรมที่มีมรรคเป็นอธิบดี

เกิดขึ้นเพราะนอธิปติปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ ที่มีมรรคเป็นอารมณ์อาศัยขันธ์ ๑ที่มีมรรคเป็นอธิบดีเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ ... (๒)

สภาวธรรมที่มีมรรคเป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่มีมรรคเป็นอธิบดีเกิดขึ้นเพราะนอธิปติปัจจัย คือ อธิปติธรรมที่มีมรรคเป็นเหตุอาศัยขันธ์ที่มีมรรคเป็นอธิบดี เกิดขึ้น ... (๓)

สภาวธรรมที่มีมรรคเป็นอารมณ์และที่มีมรรคเป็นอธิบดีอาศัย

สภาวธรรมที่มีมรรคเป็นอธิบดีเกิดขึ้นเพราะนอธิปติปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ ที่มีมรรคเป็นอารมณ์และที่มีมรรคเป็นอธิบดีอาศัยขันธ์ ๑ ที่มีมรรคเป็นอธิบดีเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ ... (๔)

สภาวธรรมที่มีมรรคเป็นเหตุและที่มีมรรคเป็นอธิบดีอาศัยสภาวธรรมที่

มีมรรคเป็นอธิบดีเกิดขึ้นเพราะนอธิปติปัจจัย คือ อธิปติธรรมที่มีมรรคเป็นเหตุและที่มีมรรคเป็นอธิบดีอาศัยขันธ์ที่มีมรรคเป็นอธิบดีเกิดขึ้น ... (๕)

{๑๗๗๙} [๑๒] สภาวธรรมที่มีมรรคเป็นอารมณ์อาศัยสภาวธรรมที่มีมรรคเป็นอารมณ์และที่มีมรรคเป็นอธิบดีเกิดขึ้นเพราะนอธิปติปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ ที่มีมรรคเป็นอารมณ์อาศัยขันธ์ ๑ ที่มีมรรคเป็นอารมณ์และที่มีมรรคเป็น

อธิบดีเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ ... (๑)

สภาวธรรมที่มีมรรคเป็นอธิบดีอาศัยสภาวธรรมที่มีมรรคเป็นอารมณ์และที่มีมรรคเป็นอธิบดีเกิดขึ้นเพราะนอธิปติปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ ที่มีมรรคเป็นอธิบดีอาศัยขันธ์ ๑ ที่มีมรรคเป็นอารมณ์และที่มีมรรคเป็นอธิบดีเกิดขึ้น ...

ขันธ์ ๒ ... (๒)

สภาวธรรมที่มีมรรคเป็นอารมณ์และที่มีมรรคเป็นอธิบดีอาศัยสภาว

ธรรมที่มีมรรคเป็นอารมณ์และที่มีมรรคเป็นอธิบดีเกิดขึ้นเพราะนอธิปติปัจจัยคือ ขันธ์ ๓ ที่มีมรรคเป็นอารมณ์และที่มีมรรคเป็นอธิบดีอาศัยขันธ์ ๑ ที่มีมรรคเป็นอารมณ์และที่มีมรรคเป็นอธิบดีเกิดขึ้น … ขันธ์ ๒ ... (๓)

{๑๗๘๐} [๑๓] สภาวธรรมที่มีมรรคเป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่มีมรรคเป็นเหตุและที่มีมรรคเป็นอธิบดีเกิดขึ้นเพราะนอธิปติปัจจัย คือ อธิปติธรรมที่มีมรรคเป็นเหตุ อาศัยขันธ์ที่มีมรรคเป็นเหตุและที่มีมรรคเป็นอธิบดีเกิดขึ้น ... (๑)

สภาวธรรมที่มีมรรคเป็นอธิบดีอาศัยสภาวธรรมที่มีมรรคเป็นเหตุ และ

ที่มีมรรคเป็นอธิบดีเกิดขึ้นเพราะนอธิปติปัจจัย คือ อธิปติธรรมที่มีมรรคเป็นอธิบดีอาศัยขันธ์ที่มีมรรคเป็นเหตุและที่มีมรรคเป็นอธิบดีเกิดขึ้น (๒)

สภาวธรรมที่มีมรรคเป็นเหตุและที่มีมรรคเป็นอธิบดีอาศัยสภาวธรรมที่

มีมรรคเป็นเหตุจิตและที่มีมรรคเป็นอธิบดีเกิดขึ้นเพราะนอธิปติปัจจัย คืออธิปติธรรมที่มีมรรคเป็นเหตุและที่มีมรรคเป็นอธิบดีอาศัยขันธ์ที่มีมรรคเป็นเหตุและที่มีมรรคเป็นอธิบดีเกิดขึ้น ... (๓)

นปุเรชาตาทิปัจจัย

{๑๗๘๑} [๑๔] สภาวธรรมที่มีมรรคเป็นอารมณ์อาศัยสภาวธรรมที่มีมรรคเป็นอารมณ์เกิดขึ้นเพราะนปุเรชาตปัจจัย เพราะนปัจฉาชาตปัจจัย (ทั้ง ๒วารบริบูรณ์แล้ว)

นอาเสวนปัจจัย

{๑๗๘๒} [๑๕] สภาวธรรมที่มีมรรคเป็นอารมณ์อาศัยสภาวธรรมที่มีมรรคเป็นอารมณ์เกิดขึ้นเพราะนอาเสวนปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่มี

มรรคเป็นอารมณ์เกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ ... (๑)

สภาวธรรมที่มีมรรคเป็นอธิบดีอาศัยสภาวธรรมที่มีมรรคเป็นอารมณ์

เกิดขึ้นเพราะนอาเสวนปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ ที่มีมรรคเป็นอธิบดีอาศัยขันธ์ ๑ ที่มีมรรคเป็นอารมณ์เกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ ... (๒)

สภาวธรรมที่มีมรรคเป็นอารมณ์และที่มีมรรคเป็นอธิบดีอาศัยสภาวธรรมที่มีมรรคเป็นอารมณ์เกิดขึ้นเพราะนอาเสวนปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ ที่มีมรรคเป็นอารมณ์และที่มีมรรคเป็นอธิบดีอาศัยขันธ์ ๑ ที่มีมรรคเป็นอารมณ์เกิดขึ้น... ขันธ์ ๒ ... (๓)

{๑๗๘๓} [๑๖] สภาวธรรมที่มีมรรคเป็นอธิบดีอาศัยสภาวธรรมที่มีมรรคเป็นอธิบดีเกิดขึ้นเพราะนอาเสวนปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่มีมรรคเป็นอธิบดีเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ ... (๑)

สภาวธรรมที่มีมรรคเป็นอารมณ์อาศัยสภาวธรรมที่มีมรรคเป็นอธิบดี

เกิดขึ้นเพราะนอาเสวนปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ ที่มีมรรคเป็นอารมณ์อาศัยขันธ์ ๑ที่มีมรรคเป็นอธิบดีเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ ... (๒)

สภาวธรรมที่มีมรรคเป็นอารมณ์และที่มีมรรคเป็นอธิบดีอาศัยสภาวธรรมที่มีมรรคเป็นอธิบดีเกิดขึ้นเพราะนอาเสวนปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ ที่มีมรรคเป็นอารมณ์และที่มีมรรคเป็นอธิบดีอาศัยขันธ์ ๑ ที่มีมรรคเป็นอธิบดี

เกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ ... (๓)

{๑๗๘๔} [๑๗] สภาวธรรมที่มีมรรคเป็นอารมณ์อาศัยสภาวธรรมที่มีมรรคเป็นอารมณ์และที่มีมรรคเป็นอธิบดีเกิดขึ้นเพราะนอาเสวนปัจจัย คือ ขันธ์ ๓

ที่มีมรรคเป็นอารมณ์อาศัยขันธ์ ๑ ที่มีมรรคเป็นอารมณ์และที่มีมรรคเป็นอธิบดีเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ ... (๑)

สภาวธรรมที่มีมรรคเป็นอธิบดีอาศัยสภาวธรรมที่มีมรรคเป็นอารมณ์

และที่มีมรรคเป็นอธิบดีเกิดขึ้นเพราะนอาเสวนปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ ที่มี

มรรคเป็นอธิบดีอาศัยขันธ์ ๑ ที่มีมรรคเป็นอารมณ์และที่มีมรรคเป็นอธิบดีเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ ... (๒)

สภาวธรรมที่มีมรรคเป็นอารมณ์และที่มีมรรคเป็นอธิบดีอาศัยสภาว

ธรรมที่มีมรรคเป็นอารมณ์และที่มีมรรคเป็นอธิบดีเกิดขึ้นเพราะนอาเสวนปัจจัยคือ ขันธ์ ๓ ที่มีมรรคเป็นอารมณ์และที่มีมรรคเป็นอธิบดีอาศัยขันธ์ ๑ ที่มีมรรคเป็นอารมณ์และที่มรรคเป็นอธิบดีเกิดขึ้นขันธ์ ๒ ... (๓)

นกัมมปัจจัย

{๑๗๘๕} [๑๘] สภาวธรรมที่มีมรรคเป็นอารมณ์อาศัยสภาวธรรมที่มีมรรคเป็นอารมณ์เกิดขึ้นเพราะนกัมมปัจจัย คือ เจตนาที่มีมรรคเป็นอารมณ์อาศัยขันธ์ที่มีมรรคเป็นอารมณ์เกิดขึ้น ... (๑)

สภาวธรรมที่มีมรรคเป็นอธิบดีอาศัยสภาวธรรมที่มีมรรคเป็นอารมณ์

เกิดขึ้นเพราะนกัมมปัจจัย คือ เจตนาที่มีมรรคเป็นอธิบดีอาศัยขันธ์ที่มีมรรคเป็นอารมณ์เกิดขึ้น ... (๒)

สภาวธรรมที่มีมรรคเป็นอารมณ์และที่มีมรรคเป็นอธิบดีอาศัยสภาว

ธรรมที่มีมรรคเป็นอารมณ์เกิดขึ้นเพราะนกัมมปัจจัย คือ เจตนาที่มีมรรคเป็นอารมณ์และที่มีมรรคเป็นอธิบดีอาศัยขันธ์ที่มีมรรคเป็นอารมณ์เกิดขึ้น ... (๓)

{๑๗๘๖} [๑๙] สภาวธรรมที่มีมรรคเป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่มีมรรคเป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะนกัมมปัจจัย คือ เจตนาที่มีมรรคเป็นเหตุอาศัยขันธ์ที่มีมรรคเป็นเหตุเกิดขึ้น ... (๑)

สภาวธรรมที่มีมรรคเป็นอธิบดีอาศัยสภาวธรรมที่มีมรรคเป็นเหตุ

เกิดขึ้นเพราะนกัมมปัจจัย คือ เจตนาที่มีมรรคเป็นอธิบดีอาศัยขันธ์ที่มีเหตุมรรคเกิดขึ้น ... (๒)

สภาวธรรมที่มีมรรคเป็นเหตุและที่มีมรรคเป็นอธิบดีอาศัยสภาวธรรมที่

มีมรรคเป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะนกัมมปัจจัย คือ เจตนาที่มีมรรคเป็นเหตุและที่มีมรรคเป็นอธิบดีอาศัยขันธ์ที่มีมรรคเป็นเหตุเกิดขึ้น ... (๓)

{๑๗๘๗} [๒๐] สภาวธรรมที่มีมรรคเป็นอธิบดีอาศัยสภาวธรรมที่มีมรรคเป็นอธิบดีเกิดขึ้นเพราะนกัมมปัจจัย คือ เจตนาที่มีมรรคเป็นอธิบดีอาศัยขันธ์ที่มีมรรคเป็นอธิบดีเกิดขึ้น (มี ๕ วาร)

{๑๗๘๘} สภาวธรรมที่มีมรรคเป็นอารมณ์อาศัยสภาวธรรมที่มีมรรคเป็นอารมณ์และที่มีมรรคเป็นอธิบดีเกิดขึ้นเพราะนกัมมปัจจัย (ในฆฏนาแรก มี ๓ วาร)

{๑๗๘๙} สภาวธรรมที่มีมรรคเป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่มีมรรคเป็นเหตุจิตและที่มีมรรคเป็นอธิบดีเกิดขึ้นเพราะนกัมมปัจจัย (ในฆฏนาที่ ๒ มี ๓ วาร)

นวิปากปัจจัย

{๑๗๙๐} [๒๑] สภาวธรรมที่มีมรรคเป็นอารมณ์อาศัยสภาวธรรมที่มีมรรคเป็นอารมณ์เกิดขึ้นเพราะนวิปากปัจจัย (บริบูรณ์แล้ว)

นมัคคปัจจัย

{๑๗๙๑} [๒๒] สภาวธรรมที่มีมรรคเป็นอารมณ์อาศัยสภาวธรรมที่มีมรรคเป็นอารมณ์เกิดขึ้นเพราะนมัคคปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่มีมรรคเป็นอารมณ์ซึ่งเป็นอเหตุกะเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ ... (๑)

นวิปปยุตตปัจจัย

{๑๗๙๒} [๒๓] สภาวธรรมที่มีมรรคเป็นอารมณ์อาศัยสภาวธรรมที่มีมรรคเป็นอารมณ์เกิดขึ้นเพราะนวิปปยุตตปัจจัย (บริบูรณ์แล้ว พึงกำหนดว่าเป็นอรูป)

๒. ปัจจยปัจจนียะ ๒. สังขยาวาร

{๑๗๙๓} [๒๔] ในนเหตุปัจจัย มี ๑ วาร

ในนอธิปติปัจจัย ,, ๑๗ ,,

ในนปุเรชาตปัจจัย ,, ๑๗ ,,

ในนปัจฉาชาตปัจจัย ,, ๑๗ ,,

ในนอาเสวนปัจจัย ,, ๙ ,,

ในนกัมมปัจจัย ,, ๑๗ ,,

ในนวิปากปัจจัย ,, ๑๗ ,,

ในนมัคคปัจจัย ,, ๑ ,,

ในนวิปปยุตตปัจจัย ,, ๑๗ ,,

(พึงนับอย่างนี้)

จบ ปัจจนียะ

๓. ปัจจยานุโลมปัจจนียะ

เหตุทุกนัย

{๑๗๙๔} [๒๕]ในนอธิปติปัจจัย กับเหตุปัจจัย มี ๑๗ วาร

ในนปุเรชาตปัจจัย ,, ,, ๑๗ ,,

ในนปัจฉาชาตปัจจัย ,, ,, ๑๗ ,,

ในนอาเสวนปัจจัย กับเหตุปัจจัย มี ๙ วาร

ในนกัมมปัจจัย ,, ,, ๑๗ ,,

ในนวิปากปัจจัย ,, ,, ๑๗ ,,

ในนวิปปยุตตปัจจัย ,, ,, ๑๗ ,,

(พึงนับอย่างนี้)

จบ อนุโลมปัจจนียะ

๔. ปัจจยปัจจนียานุโลม

นเหตุทุกนัย

{๑๗๙๕} [๒๖] ในอารัมมณปัจจัย กับนเหตุปัจจัย มี ๑ วาร

ในอนันตรปัจจัย ,, ,, ๑ ,,

ในสมนันตรปัจจัย ,, ,, ๑ ,,

ในฌานปัจจัย ,, ,, ๑ ,,

ในสัมปยุตตปัจจัย ,, ,, ๑ ,,

ในวิปปยุตตปัจจัย ,, ,, ๑ ,,

ในอัตถิปัจจัย ,, ,, ๑ ,,

ในนัตถิปัจจัย ,, ,, ๑ ,,

ในวิคตปัจจัย ,, ,, ๑ ,,

ในอวิคตปัจจัย ,, ,, ๑ ,,

(พึงนับอย่างนี้) จบ ปัจจนียานุโลม

จบ ปฏิจจวาร

(สหชาตวารก็ดี ปัจจยวารก็ดี นิสสยวารก็ดี สังสัฏฐวารก็ดี

สัมปยุตตวารก็ดี เหมือนกับปฏิจจวาร)

๑๖. มัคคารัมมณติกะ ๗. ปัญหาวาร

๑. ปัจจยานุโลม ๑. วิภังควาร

เหตุปัจจัย

{๑๗๙๖} [๒๗] สภาวธรรมที่มีมรรคเป็นอารมณ์เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่มีมรรคเป็นอารมณ์โดยเหตุปัจจัย คือ สภาวธรรมที่เป็นเหตุที่มีมรรคเป็นอารมณ์เป็นปัจจัยแก่สัมปยุตตขันธ์ทั้งหลายโดยเหตุปัจจัย (๑)

{๑๗๙๗} สภาวธรรมที่มีมรรคเป็นอารมณ์เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่มีมรรคเป็นอธิบดีโดยเหตุปัจจัย คือ สภาวธรรมที่เป็นเหตุที่มีมรรคเป็นอารมณ์เป็นปัจจัยแก่สัมปยุตตขันธ์ที่มีมรรคเป็นอธิบดีโดยเหตุปัจจัย (๒)

{๑๗๙๘} สภาวธรรมที่มีมรรคเป็นอารมณ์เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่มีมรรคเป็นอารมณ์และที่มีมรรคเป็นอธิบดีโดยเหตุปัจจัย (ผู้มีปัญญาพึงจัดเป็น ๑๗

วารด้วยเหตุนี้)

อารัมมณปัจจัย

{๑๗๙๙} [๒๘] สภาวธรรมที่มีมรรคเป็นเหตุเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่มีมรรคเป็นอารมณ์โดยอารัมมณปัจจัย คือ พระอริยะทั้งหลายออกจากมรรค

พิจารณามรรค รู้จิตของบุคคลผู้พรั่งพร้อมด้วยจิตที่มีมรรคเป็นเหตุโดย

เจโตปริยญาณ ขันธ์ที่มีมรรคเป็นเหตุเป็นปัจจัยแก่เจโตปริยญาณ ปุพเพนิวาสานุสสติญาณ อนาคตังสญาณ อาวัชชนะโดยอารัมมณปัจจัย (๑)

{๑๘๐๐} สภาวธรรมที่มีมรรคเป็นเหตุเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่มีมรรคเป็นอธิบดีโดยอารัมมณปัจจัย คือ พระอริยะทั้งหลายออกจากมรรค พิจารณามรรคทำให้เป็นอารมณ์อย่างหนักแน่น ... (๒)