ปฏิจจวาร เล่ม ๔๑

๑๖. มัคคารัมมณติกะ

ปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

[๑๗๖๘] ๑. มัคคารัมมณธรรม อาศัยมัคคารัมมณธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

คือ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นมัคคารัมมณธรรม ฯลฯ ขันธ์ ๒ ฯลฯ

๒. มัคคาธิปติธรรม อาศัยมัคคารัมมณธรรม

เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

คือ ขันธ์ ๓ ที่เป็นมัคคาธิปติธรรม อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นมัคคารัมมณ-ธรรม ฯลฯ ขันธ์ ๒ ฯลฯ.

๓. มัคคารัมมณธรรม และมัคคาธิปติธรรม อาศัย

มัคคารัมมณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

คือ ขันธ์ ๓ ที่เป็นมัคคารัมมณธรรม และมัคคาธิปติธรรม อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นมัคคารัมมณธรรม ฯลฯ ขันธ์ ๒ ฯลฯ

[๑๗๖๙] ๔. มัคคเหตุกธรรม อาศัยมัคคเหตุกธรรม เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย

คือ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นมัคคเหตุกธรรม ฯลฯ ขันธ์ ๒ ฯลฯ.

๕. มัคคาธิปติธรรม อาศัยมัคคเหตุกธรรม เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย

คือ ขันธ์ ๓ ที่เป็นมัคคาธิปติปธรรม อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นมัคคเหตุก-ธรรม ฯลฯ ขันธ์ ๒ ฯลฯ.

๖. มัคคเหตุกธรรม และมัคคาธิปติธรรม อาศัย

มัคคเหตุกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

คือ ขันธ์ ๓ ที่เป็นมัคคเหตุกธรรม และมัคคาธิปติธรรม อาศัยขันธ์๑ ที่เป็นมัคคเหตุกธรรม ฯลฯ ขันธ์ ๒ ฯลฯ

[๑๗๗๐] ๗. มัคคาธิปติธรรม อาศัยมัคคาธิปติธรรม ฯลฯ ขันธ์ ๒ ฯลฯ

เพราะเหตุปัจจัย

คือ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นมัคคาธิปติธรรม ฯลฯ ขันธ์ ๒ ฯลฯ.

๘. มัคคารัมมณธรรม อาศัยมัคคาธิปติธรรม เกิดขึ้น

เพราะเหตุปัจจัย

คือ ขันธ์ ๓ ที่เป็นมัคคารัมมณธรรม อาศัยมัคคาธิปติธรรม เกิดขึ้นธรรม ฯลฯ ขันธ์ ๒ ฯลฯ

๙. มัคคเหตุธรรม อาศัยมัคคาธิปติธรรม เกิดขึ้น

เพราะเหตุปัจจัย

คือ ขันธ์ ๓ ที่เป็นมัคคเหตุกธรรม อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นมัคคาธิปติ-ธรรม ฯลฯ ขันธ์ ๒ ฯลฯ

๑๐. มัคคารัมมณธรรม และมัคคาธิปติธรรม อาศัยมัคคาธิปติธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

คือ ขันธ์ ๓ ที่เป็นมัคคารัมมณธรรม และมัคคาธิปติธรรม อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นมัคคาธิปติธรรม ฯลฯ ขันธ์ ๒ ฯลฯ

๑๑. มัคคเหตุกธรรม และมัคคาธิปติธรรม อาศัย

มัคคาธิปติธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

คือ ขันธ์ ๓ ที่เป็นมัคคเหตุกธรรม และมัคคาธิปติธรรม อาศัยขันธ์๑ ที่เป็นมัคคาธิปติธรรม ฯลฯ ขันธ์ ๒ ฯลฯ

[๑๗๗๑] ๑๒. มัคคารัมมณธรรม อาศัยมัคคารัมมณธรรมและมัคคาธิปติธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

คือ ขันธ์ ๓ ที่เป็นมัคคารัมมณธรรม อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นมัคคา-รัมมณธรรม และมัคคาธิปติธรรม ฯลฯ ขันธ์ ๒ ฯลฯ.

๑๓. มัคคาธิปติธรรม อาศัยมัคคารัมมณธรรม

และ มัคคาธิปติธรรม ฯลฯ ขันธ์ ๒ ฯลฯ.

คือ ขันธ์ ๓ ที่เป็นมัคคาธิปติธรรม อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นมัคคารัมมณ-ธรรม และมัคคาธิปติธรรม ฯลฯ ขันธ์ ๒ ฯลฯ

๑๔. มัคคารัมมณธรรม และมัคคาธิปติธรรม ด้วยมัคคารัมมณธรรม และมัคคาธิปติธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

คือ ขันธ์ ๓ ที่เป็นมัคคารัมมณธรรม และมัคคาธิปติธรรม อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นมัคคารัมมณธรรม และมัคคาธิปติธรรม ฯลฯ ขันธ์ ๒ ฯลฯ.

[๑๗๗๒] ๑๕. มัคคเหตุกธรรม อาศัยมัคคเหตุกธรรม และมัคคาธิปติธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

คือ ขันธ์ ๓ ที่เป็นมัคคเหตุกธรรม อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นมัคคเหตุกธรรมและมัคคาธิปติธรรม ฯลฯ ขันธ์ ๒ ฯลฯ

๑๖. มัคคาธิปติธรรม อาศัยมัคคเหตุกธรรม และ

มัคคาอธิปติธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

คือ ขันธ์ ๓ ที่เป็นมัคคาธิปติธรรม อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นมัคคเหตุก-ธรรม และมัคคาธิปติธรรม ฯลฯ ขันธ์ ๒ ฯลฯ.

๑๗. มัคคเหตุกธรรม และมัคคาธิปติธรรม อาศัย

มัคคเหตุกธรรม และมัคคาธิปติธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

คือ ขันธ์ ๓ ที่เป็นมัคคเหตุกธรรม และมัคคาธิปติธรรม อาศัยขันธ์๑ ที่เป็นมัคคเหตุกธรรม และมัคคาธิปติธรรม ฯลฯ ขันธ์ ๒ ฯลฯ.

๒. อารัมมณปัจจัย ฯลฯ ๒๒. อวิคตปัจจัย

[๑๗๗๓] ๑. มัคคารัมมณธรรม อาศัยมัคคารัมมณธรรม เกิดขึ้น เพราะะอารัมมณปัจจัย, เพราะอธิปติปัจจัย, เพราะอนันตรปัจจัย,เพราะสมนันตรปัจจัย, เพราะสหชาตปัจจัย, เพราะอัญญมัญญปัจจัย,เพราะนิสสยปัจจัย, เพราะอุปนิสสยปัจจัย, เพราะปุเรชาตปัจจัย,เพราะอาเสวนปัจจัย, เพราะกัมมปัจจัย, เพราะอาหารปัจจัย เพราะอินทริยปัจจัย, เพราะฌานปัจจัย, เพราะมัคคปัจจัย, เพราะสัมป-ยุตตปัจจัย, เพราะวิปปยุตตปัจจัย, เพราะอัตถิปัจจัย, เพราะนัตถิปัจจัยเพราะวิคตปัจจัย, เพราะอวิคตปัจจัย.

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๗๗๔] ในเหตุปัจจัย มี ๗ วาระ ในอารัมมณปัจจัย ในอธิปติ-ปัจจัย ในอนันตรปัจจัย ในสมนันตรปัจจัย ในสหชาตปัจจัย ให้อัญญมัญญ-ปัจจัย ในนิสสยปัจจัย ในอุปนิสสยปัจจัย ในปุเรชาตปัจจัย ในอาเสวนปัจจัยในกัมมปัจจัย ในอาหารปัจจัย ในอินทริยปัจจัย ในฌานปัจจัย ในมัคคปัจจัยในสัมปยุตตปัจจัย ในวิปปยุตตปัจจัย ในอัตถิปัจจัย ในนัตถิปัจจัยั ในวิคต-ปัจจัย ในอวิคตปัจจัย แต่ละปัจจัย มี ๑๗ วาระ.

อนุโลมนัย จบ

ปัจจนียนัย

๑. นเหตุปัจจัย

[๑๗๗๕] ๑. มัคคารัมมณธรรม อาศัยมัคคารัมมณธรรม เกิดขึ้น เพราะนเหตุปัจจัย

คือ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นมัคคารัมมณธรรม ซึ่งเป็นอเหตุกะฯลฯ ขันธ์ ๒ ฯลฯ.

๒. นอธิปติปัจจัย

[๑๗๗๖] ๑. มัคคารัมมณธรรม อาศัยมัคคารัมมณธรรม เกิดขึ้น เพราะนอธิปติปัจจัย

คือ ขันธ์ ๓ อาศัย ขันธ์ ๑ ที่เป็นมัคคารัมมณธรรม ฯลฯ ขันธ์ ๒ ฯลฯ.

๒. มัคคาธิปติธรรม อาศัยมัคคารัมมณธรรมเกิดขึ้นเพราะนอธิปติปัจจัย

คือ ขันธ์ ๓ ที่เป็นมัคคาธิปติธรรม อาศัย ขันธ์ ๑ ที่เป็นมัคคารัมมณ-ธรรม ฯลฯ ขันธ์ ๒ ฯลฯ.

๓. มัคคารัมมณธรรม และมัคคาธิปติธรรม อาศัยมัคคารัมมณธรรม เกิดขึ้น เพราะนอธิปติปัจจัย

คือ ขันธ์ ๓ ที่เป็นมัคคารัมมณธรรม และมัคคาธิปติธรรม อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นมัคคารัมมณธรรม ฯลฯ ขันธ์ ๒ ฯลฯ.

[๑๗๗๗] ๔. มัคคเหตุกธรรม อาศัยมัคคเหตุกธรรม เกิดขึ้นเพราะนอธิปติปัจจัย

คือ อธิปติธรรมที่เป็นมัคคเหตุกธรรม อาศัยขันธ์ทั้งหลายที่เป็นมัคค-เหตุกรรม.

๕. มัคคาธิปติธรรม อาศัยมัคคาเหตุกธรรม เกิดขึ้นเพราะนอธิปติปัจจัย

คือ อธิปติธรรมที่เป็นมัคคาธิปติธรรม อาศัยขันธ์ทั้งหลายที่เป็นมัคค-เหตุกธรรม.

๖. มัคคเหตุกธรรม และมัคคาธิปติธรรม อาศัย

มัคคาเหตุกธรรม เกิดขึ้น เพราะนอธิปติปัจจัย

คือ อธิปติธรรมที่เป็นมัคคาเหตุกธรรม และมัคคาธิปติธรรม อาศัยขันธ์ทั้งหลายที่เป็นมัคคาเหตุกธรรม.

[๑๗๗๘] ๗. มัคคาธิปติธรรม อาศัยมัคคาธิปติธรรม เกิดขึ้นเพราะนอธิปติปัจจัย

คือ อธิปติธรรมที่เป็นมัคคาธิปติธรรม อาศัยขันธ์ทั้งหลายที่เป็นมัคคาธิปติธรรม.

ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นมัคคาธิปติธรรม ฯลฯ ขันธ์ ๒ ฯลฯ.

๘. มัคคารัมมณธรรม อาศัยมัคคาธิปติธรรมเกิดขึ้น

เพราะนอธิปติปัจจัย

คือ ขันธ์ ๓ ที่เป็นมัคคารัมมณธรรม อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นมัคคาธิปติ-ธรรม ฯลฯ ขันธ์ ๒ ฯลฯ.

๙. มัคคเหตุกธรรม อาศัยมัคคาธิปติธรรม เกิดขึ้นเพราะนอธิปติปัจจัย

คือ อธิปติธรรมที่เป็นมัคคเหตุกธรรม อาศัยขันธ์ทั้งหลายที่เป็นมัคคาธิปติธรรม.

๑๐. มัคคารัมมณธรรม และมัคคาธิปติธรรม อาศัยมัคคาธิปติธรรม เกิดขึ้น เพราะนอธิปติปัจจัย

คือ ขันธ์ ๓ ที่เป็นมัคคารัมมณธรรม และมัคคาธิปติธรรม อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นมัคคาธิปติธรรม ฯลฯ ขันธ์ ๒ ฯลฯ.

๑๑. มัคคเหตุกธรรม และมัคคาธิปติธรรม อาศัยมัคคาธิปติธรรม เกิดขึ้น เพราะนอธิปติปัจจัย

คือ อธิปติธรรมที่เป็นมัคคเหตุกธรรม และมัคคาธิปติธรรม อาศัยขันธ์ทั้งหลายที่เป็นมัคคาธิปติธรรม.

[๑๗๗๙] ๑๒. มัคคารัมมณธรรม อาศัยมัคคารัมมณธรรม และมัคคาธิปตธรรม เกิดขึ้น เพราะนอธิปติปัจจัย

คือ ขันธ์ ๓ ที่เป็นมัคคารัมมณธรรม อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นมัคคา-รัมมณธรรม และมัคคาธิปติธรรม ฯลฯ ขันธ์ ๒ ฯลฯ.

๑๓. มัคคาธิปติธรรม อาศัยมัคคารัมมณธรรม และมัคคาธิปติธรรม เกิดขึ้น เพราะนอธิปติปัจจัย

คือ ขันธ์ ๓ ที่เป็นมัคคาธิปติธรรม อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นมัคคารัมมณ-ธรรม และมัคคาธิปติธรรม ฯลฯ ขันธ์ ๒ ฯลฯ.

๑๔. มัคคารัมมณธรรม และมัคคาธิปติธรรม อาศัยมัคคารัมมณธรรม และมัคคาธิปติธรรม เกิดขึ้น เพราะนอธิปติ-ปัจจัย

คือ ขันธ์ ๓ ที่เป็นมัคคารัมมณธรรม และมัคคาธิปติธรรม อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นมัคคารัมมณธรรม และมัคคาธิปติธรรม ฯลฯ ขันธ์ ๒ ฯลฯ

[๑๗๘๐] ๑๕. มัคคเหตุกธรรม อาศัยมัตตเหตุกธรรม และมัคคาธิปติธรรม เกิดขึ้น เพราะนอธิปติปัจจัย

คือ อธิปติธรรมที่เป็นมัคคเหตุกธรรม อาศัยขันธ์ทั้งหลายที่เป็นมัคค-เหตุกธรรม และมัคคาธิปติธรรม.

๑๖. มัคคาธิปติธรรม อาศัยมัคคเหตุกธรรม และมัคคาธิปติธรรม ฯลฯ

คือ อธิปติธรรมที่เป็นมัคคาธิปติธรรม อาศัยขันธ์ทั้งหลายที่เป็นมัคค-เหตุกธรรม และมัคคาธิปติธรรม.

๑๗. มัคคเหตุกธรรม และมัคคาธิปติธรรม อาศัย

มัคคเหตุกธรรม และมัคคาธิปติธรรม เกิดขึ้น เพราะนอธิปติปัจจัย

คือ อธิปติธรรมที่เป็นมัคคเหตุกธรรม และมัคคาธิปติธรรม อาศัยขันธ์ทั้งหลายที่เป็นมัคคเหตุกธรรม และมัคคาธิปติธรรม.

๓. นปุเรชาตปัจจัย ๔. นปัจฉาชาตปัจจัย

[๑๗๘๑] ๑. มัคคารัมมณธรรม อาศัยมัคคารัมมณธรรม เกิดขึ้น เพราะนปุเรชาตปัจจัย เพราะนปัจฉาชาตปัจจัย ทั้งสองปัจจัยนี้พึงทำให้บริบรูณ์ (มี ๑๗ วาระ)

๕. นอาเสวนปัจจัย

[๑๗๘๒] ๑. มัคคารัมมณธรรม อาศัยมัคคารัมมณธรรมเกิดขึ้น เพราะนอาเสวนปัจจัย

คือ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นมัคคารัมมณธรรม ฯลฯ ขันธ์ ๒ ฯลฯ

๒. มัคคาธิปติธรรม อาศัยมัคคารัมมณธรรม เกิด

ขึ้น เพราะนอาเสวนปัจจัย

คือ ขันธ์ ๓ ที่เป็นมัคคาธิปติธรรม อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นมัคคารัมมณ-ธรรม ฯลฯ ขันธ์ ๒ ฯลฯ

๓. มัคคารัมมณธรรม และมัคคาธิปติธรรม อาศัย

มัคคารัมมณธรรม เกิดขึ้น เพราะนอาเสวนปัจจัย

คือ ขันธ์ ๓ ที่เป็นมัคคารัมมณธรรม และมัคคาธิปติธรรม อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นมัคคารัมมณธรรม ฯลฯ ขันธ์ ๒ ฯลฯ

[๑๗๘๓] ๔. มัคคาธิปติธรรม อาศัยมัคคาธิปติธรรมเกิดขึ้น เพราะนอาเสวนปัจจัย

คือ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นมัคคาธิปติธรรม ฯลฯ ขันธ์ ๒ ฯลฯ

๕. มัคคารัมมณธรรม อาศัยมัคคาธิปติธรรม

เกิดขึ้น เพราะนอาเสวนปัจจัย

คือ ขันธ์ ๓ ที่เป็นมัคคารัมมณธรรม อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นมัคคาธิปติธรรม ฯลฯ ขันธ์ ๒ ฯลฯ

๖. มัคคารัมมณธรรม และมัคคาธิปติธรรม อาศัย

มัคคาธิปติธรรม เกิดขึ้น เพราะนอาเสวนปัจจัย

คือ ขันธ์ ๓ ที่เป็นมัคคารัมมณธรรม และมัคคาธิปติธรรม อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นมัคคาธิปติธรรม ฯลฯ ขันธ์ ๒ ฯลฯ

[๑๗๘๔] ๗. มัคคารัมมณธรรม อาศัยมัคคารัมมณธรรม และมัคคาฐิปติธรรม เกิดขึ้น เพราะนอาเสวนปัจจัย

คือ ขันธ์ ๓ ที่เป็นมัคคารัมณธรรม อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นมัคคา-รัมมณธรรม และมัคคาธิปติธรรม ฯลฯ ขันธ์ ๒ ฯลฯ

๘. มัคคาธิปติธรรม อาศัยมัคคารัมมณธรรม และ

มัคคาธิปติธรรม เกิดขึ้น เพราะนอาเสวนปัจจัย

คือ ขันธ์ ๓ ที่เป็นมัคคาธิปติธรรม อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นมัคคารัมมณ-ธรรม และมัคคาธิปติธรรม ฯลฯ ขันธ์ ๒ ฯลฯ.

๙. มัคคารัมมณธรรม และมัคคาธิปติธรรม อาศัย

มัคคารัมมธรรม และมัคคาธิปติธรรม เกิดขึ้น เพราะนอาเสวน-ปัจจัย

คือ ขันธ์ ๓ ที่เป็นมัคคารัมมณธรรม และมัคคาธิปติธรรม อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นมัคคารัมมณธรรม และมัคคาธิปติธรรม ฯลฯ ขันธ์ ๒ ฯลฯ

๖. นกัมมปัจจัย

[๑๗๘๕] ๑. มัคคารัมมณธรรม อาศัยมัคคารัมมณธรรม เกิดขึ้น เพราะนกัมมปัจจัย

คือ เจตนาที่เป็นมัคคารัมมณธรรม อาศัยขันธ์ทั้งหลายที่เป็นมัคคา-รัมมณธรรม.

๒. มัคคาธิปติธรรม อาศัยมัคคารัมมณธรรม เกิด

ขึ้น เพราะนกัมมปัจจัย

คือ เจตนาที่เป็นมัคคาธิปติธรรม อาศัยขันธ์ทั้งหลายที่เป็นมัคคา-รัมมณธรรม.

๓. มัคคารัมมณธรรม และมิคคาธิปติธรรม อาศัย

มัคคารัมมณธรรม ฯลฯ เพราะนกัมมปัจจัย

คือ เจตนาที่เป็นมัคคารัมมณธรรม และมัคคาธิปติธรรม อาศัยขันธ์ทั้งหลายที่เป็นมัคคารัมมณธรรม.

[๑๗๘๖] ๔. มัคคเหตุกธรรม อาศัยมัคคเหตุกธรรม เกิดขึ้นเพราะนกัมมปัจจัย

คือ เจตนาที่เป็นมัคคาเหตุกธรรม อาศัยขันธ์ทั้งหลายที่เป็นมัคคเหตุก-ธรรม.

๕. มัคคาธิปติธรรม อาศัยมัคคเหตุกธรรม เกิดขึ้นเพราะนกัมมปัจจัย

คือ เจตนาที่เป็นมัคคาธิปติธรรม อาศัยขันธ์ทั้งหลายที่เป็นมัคคเหตุก-ธรรม.

๖. มัคคเหตุกธรรม และมัคคาธิปติธรรม อาศัย

มัคคเหตุกธรรม เกิดขึ้น เพราะนกัมมปัจจัย

คือ เจตนาที่เป็นมัคคเหตุกธรรม และมัคคาธิปติธรรม อาศัยขันธ์ทั้งหลายที่เป็นมัคคเหตุกธรรม.

[๑๗๘๗] ๗. มัคคาธิปติธรรม อาศัยมัคคาธิปติธรรม เกิดขึ้นเพราะนกัมมปัจจัย

คือ เจตนาที่เป็นมัคคาธิปติธรรม อาศัยขันธ์ทั้งหลายที่เป็นมัคคาธิปติ-ธรรม. มี ๕ วาระ. (วาระที่ ๗-๑๑)

[๑๗๘๘] ๑๒. มัคคารัมมธรรม อาศัยมัคคารัมมณธรรมและมัคคาธิปติธรรม เกิดขึ้น เพราะนกัมมปัจจัย. ในฆฏนาแรก มี ๓วาระ. (วาระที่ ๑๒-๑๔)

[๑๗๘๙] ๑๕. มัคคเหตุกธรรม อาศัยมัคคเหตุธรรม และมัคคาธิปติธรรม เกิดขึ้น เพราะนกัมมปัจจัย. ในฆฏนาที่ ๒ มี ๓ วาระ.

(วาระที่ ๑๕-๑๖-๑๗)

๗. นวิปากปัจจัย

[๑๗๙๐] ๑. มัคคารัมมณธรรม อาศัยมัคคารัมมณธรรม เกิดขึ้น เพราะนวิปากปัจจัย พึงใส่ให้เต็ม. (๑๗ วาระ)

๘. นมัคคปัจจัย

[๑๗๙๑] ๑. มัคคารัมมณธรรม อาศัยมัคคารัมมณธรรม เกิดขึ้น เพราะนมัคคปัจจัย

คือ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นมัคคารัมมณธรรม ซึ่งเป็นอเหตุกะฯลฯ ขันธ์ ๒ ฯลฯ

๙. นวิปปยุตตปัจจัย

[๑๗๙๒] ๑. มัคคารัมมณธรรม อาศัยมัคคารัมมณธรรม เกิดขึ้น เพราะวิปยุตตปัจจัย พึงใส่ให้เต็ม ( ๑๗ วาระ) พึงกำหนดว่า อรูป,

การนับจำนวนปัจจัยในปัจจนียะ

[๑๗๙๓] ในนเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ในนอธิปติปัจจัย มี ๑๗ วาระในนปุเรชาตปัจจัย มี ๑๗ วาระ ในนปัจฉาชาตปัจจัย มี ๑๗ วาระในนอาเสวนปัจจัย มี ๙ วาระ ในนกัมมปัจจัย มี ๑๗ วาระ ในนวิปาก-ปัจจัย มี ๑๗ วาระ ในนมัคคปัจจัย มี ๑ วาระ ในนวิปปยุตตปัจจัย มี ๑๗วาระ.

พึงนับอย่างนี้

ปัจจนียนัย จบ

อนุโลมปัจจนียนัย

การนับจำนวนวาระในอนุโลมปัจจนียะ

[๑๗๙๔] เพราะเหตุปัจจัย ในนอธิปติปัจจัย มี ๑๗ วาระ...ในน-ปุเรชาตปัจจัย มี ๑๗ วาระ ในนปัจฉาชาตปัจจัย มี ๑๗ วาระ ในนอาเสวน-ปัจจัย มี ๙ วาระ ในนกัมมปัจจัย มี ๑๗ วาระ ในนวิปากปัจจัย มี ๑๗ วาระในนวิปปยุตตปัจจัย มี ๑๗ วาระ.

พึงนับอย่างนี้.

อนุโลมปัจจนียนัย จบ

ปัจจนียานุโลมนัย

การนับจำนวนวาระในปัจจนียานุโลม

[๑๗๙๕] เพราะนเหตุปัจจัย ในอารัมมณปัจจัย มี ๑ วาระ... ในอนันตรปัจจัย มี ๑ วาระ ในสมนันตรปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ ในปัจจัยทั้งปวง มี ๑ วาระ ในฌานปัจจัย มี ๑ วาระ ในสัมปยุตตปัจจัย มี ๑ วาระในวิปปยุตตปัจจัย มี ๑ วาระ ในนัตถิปัจจัย มี ๑ วาระ ในวิคตปัจจัย มี๑ วาระ.

พึงนับอย่างนี้.

ปัจจนียานุโลมนัย จบ

ปฏิจจวาระ จบ

สหชาตวาระก็ดี ปัจจยวาระก็ดี นิสสยวาระก็ดี สังสัฏฐวาระก็ดีสัมปยุตตวาระก็ดี เหมือนกับปฏิจจวาระ.

ปัญหาวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

[๑๗๙๖] ๑. มัคคารัมมณธรรม เป็นปัจจัยแก่มัคคารัมมณ-ธรรม ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย.

คือ เหตุทั้งหลายที่เป็นมัคคารัมมณธรรม เป็นปัจจัยแก่สัมปยุตตขันธ์ทั้งหลาย ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย.

[๑๗๙๗] ๒. มัคคารัมมณธรรม เป็นปัจจัยแก่มัคคาธิปติธรรมด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย

คือ เหตุทั้งหลายที่เป็นมัคคารัมมณธรรม เป็นปัจจัยแก่สัมปยุตตขันธ์ทั้งหลายที่เป็นมัคคาธิปติธรรม ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย.

[๑๗๙๘] ๓. มัคคารัมมณธรรม เป็นปัจจัยแก่มัคคารัมมณ-ธรรม และมัคคาธิปติธรรม ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย. ผู้มีปัญญาพึงกระทำเป็น ๑๗ วาระด้วยเหตุนี้.

๒. อารัมมณปัจจัย

[๑๗๙๙] ๑. มัคคเหตุกธรรม เป็นปัจจัยแก่แก่มัคคารัมมณ-ธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย