พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน · อนุโลมปัจจนียทุกัตติกปัฏฐาน
เหตุทุกสนิทัสสนัตติกนเหตุทุกนสนิทัสสนัตติกะ เล่ม ๔๕
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๒๕๗–๒๖๘ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๔/๑๑ ในอนุโลมปัจจนียทุกัตติกปัฏฐานมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๖ อนุโลมปัจจนียทุกัตติกปัฏฐาน เหตุทุกสนิทัสสนัตติกนเหตุทุกนสนิทัสสนัตติกะ (ฉบับหลวง เล่ม ๔๕ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๔๕ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๙๑ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๔๕)
ฉบับมหามกุฏฯ พิมพ์อรรถกถาไว้ในเล่มเดียวกับพระไตรปิฎก ข้อความในหน้านี้จึงมีอรรถกถาปนอยู่
ไทย (มหามกุฏฯ) เล่ม ๙๑ หน้า ๕๑๐–๕๑๙
เหตุทุกสนิทัสสนติกนเหตุทุกนสนิทัสสนติกะ
(๑. เหตุทุกะ ๒๑. สนิทัสสนติกะ)
ปัญหาวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
สนิทัสสนสัปปฏิฆบท
[๒๕๗] ๑. ธรรมที่เป็นสนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม ที่ไม่ใช่เหตุเป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่สนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม ที่ไม่ใช่ธรรมที่ไม่ใช่เหตุ ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย ฯลฯ
๓. ธรรมที่เป็นสนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม ที่ไม่ใช่เหตุ
เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่สนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม ที่ไม่ใช่เหตุ และธรรมที่ไม่ใช่สนิทัสสนสัปปฏิฆธรรมที่ไม่ใช่ธรรมที่ไม่ใช่เหตุ ด้วย-อำนาจของอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ.
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
ในอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ ในอธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ ในอุปนิสสัยปัจจัย มี ๓ วาระ ในปุเรชาตปัจจัย มี ๓ วาระ ในอัตถิปัจจัย มี๓ วาระ ในอวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ.
อนิทัสสนสัปปฏิฆบท
[๒๕๘] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่อนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม ที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยธรรมที่เป็นอนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม ที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ.
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
ในเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ.
อนิทัสสนอัปปฏิฆบท
[๒๕๙] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่อนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม ที่ไม่ใช่เหตุอาศัยธรรมที่เป็นอนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม ที่เป็นเหตุ เกิดขึ้น เพราะ-เหตุปัจจัย
๒. ธรรมที่ไม่ใช่อนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม ที่ไม่ใช่เหตุ
อาศัยธรรมที่เป็นอนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม ที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
๓. ธรรมที่ไม่ใช่อนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม ที่ไม่ใช่
เหตุ อาศัยธรรมที่เป็นอนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม ที่เป็นเหตุ และธรรมที่เป็นอนิทัสสนอัปปฏิฆธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๒๖๐] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
เหตุทุกสนิทัสสนติกนเหตุทุกนสนิทัสสนติกะ จบ
สเหตุกทุกกุสลติกสนเหตุกทุกนกุสลติกะ
(๒. สเหตุกทุกะ ๑. กุสลติกะ)
ปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
กุศลบท
[๒๖๑] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่สเหตุกธรรม อาศัยธรรมที่เป็นกุศล ที่เป็นสเหตุกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี๑ วาระ.
อกุศลบท
๑. ธรรมที่ไม่ใช่อกุศล ที่ไม่ใช่สเหตุกธรรม อาศัยธรรมที่เป็นอกุศล ที่เป็นสเหตุกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี๓ วาระ.
ปัจจยาวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
อัพยากตบท
๑. ธรรมที่ไม่ใช่อัพยากตะ ที่ไม่ใช่อเหตุกธรรม
อาศัยธรรมที่เป็นอัพยากตะ ที่เป็นอเหตุกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ.
สเหตุกทุกกุสลติกนสเหตุกทุกนกุสลติกะ จบ
เหตุสัมปยุตตทุกกุสลติกะ
นเหตุสัมปยุตตทุกนกุสลติกะ
(๓. เหตุสัมปยุตตทุกะ ๑. กุสลติกะ)
ปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
กุศลบท
[๒๖๒] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่เหตุสัมปยุตตธรรมอาศัยธรรมที่เป็นกุศล ที่เป็นเหตุสัมปยุตตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ.
อกุศลบท
๑. ธรรมที่ไม่ใช่อกุศล ที่ไม่ใช่เหตุสัมปยุตตธรรม
อาศัยธรรมที่เป็นอกุศล ที่เป็นเหตุสัมปยุตตธรรม เกิดขึ้น เพราะ-เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ.
อัพยากตบท
๑. ธรรมที่ไม่ใช่อัพยากตะ ที่ไม่ใช่เหตุวิปปยุตต-
ธรรม อาศัยธรรมที่เป็นอัพยากตะ ที่เป็นเหตุวิปปยุตตธรรม เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ.
เหตุสัมปยุตตทุกกุสลติกนเหตุสัมปยุตตทุกนกุสลติกะ จบ
เหตุสเหตุกทุกกุสลติกนเหตุสเหตุกทุกนกุสลติกะ
(๔. เหตุสเหตุกทุกะ ๑. กุสลติกะ)
ปัญหาวาระ
อนุโลมนัย
๑. อารัมมณปัจจัย
กุศลบท
[๒๖๓] ๑. ธรรมที่เป็นกุศล ที่เป็นทั้งเหตุธรรม และสเหตุก-ธรรม เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่เป็นนเหตุธรรม แต่ไม่ใช่อเหตุกธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย.
๒. ธรรมที่เป็นกุศล ที่เป็นทั้งเหตุธรรม และสเหตุก-ธรรม เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่อเหตุกธรรม และไม่ใช่นเหตุธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย.
๓. ธรรมที่เป็นกุศล ที่เป็นทั้งเหตุธรรม และสเหตุก-ธรรม เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่เป็นนเหตุธรรม แต่ไม่ใช่อเหตุกธรรม และธรรมที่ไม่ใช่กุศลที่ไม่ใช่อเหตุกธรรม และไม่ใช่นเหตุธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย.
[๒๖๔] ๔. ธรรมที่เป็นกุศล ทีเป็นสเหตุกธรรม แต่ไม่ใช่เหตุกธรรม เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่อเหตุกธรรมและไม่ใช่นเหตุธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย.
๕. ฯลฯ เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่
เหตุธรรม และไม่ใช่อเหตุกธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย.
๖. ฯลฯ เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่
นเหตุธรรม และไม่ใช่อเหตุกธรรม และธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่อเหตุกธรรม และไม่ใช่นเหตุธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย.
[๒๖๕] ๗. ธรรมที่เป็นกุศล ที่เป็นทั้งเหตุธรรม และสเหตุก-ธรรม และธรรมที่เป็นกุศลที่เป็นสเหตุกธรรม แต่ไม่ใช่เหตุธรรม
เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่เหตุธรรม และไม่ใช่อเหตุก-ธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย.
๘ ฯลฯ เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่
อเหตุกธรรม และไม่ใช่เหตุธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย
๙ ฯลฯ เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่
เหตุธรรม และไม่ใช่เหตุธรรม และธรรมที่ไม่ใช่กุศลที่ไม่ใช่อเหตุกธรรม และที่ไม่ใช่นเหตุธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย.
อกุศลบท
[๒๖๖] ๑. ธรรมที่เป็นอกุศล ที่เป็นทั้งเหตุธรรมและสเหตุก-ธรรม เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่อกุศล ที่ไม่ใช่เหตุธรรม และไม่ใช่อเหตุกธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย
พึงทำเป็น ๙ วาระ โดยอุบายนี้.
อัพยากตบท
[๒๖๗] ๑. ธรรมที่เป็นอัพยากตะ ที่เป็นทั้งเหตุธรรม และสเหตุกธรรม เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่อัพยากตะ ที่ไม่ใช่เหตุธรรมและไม่ใช่อเหตุกธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย
พึงทำเป็น ๙ วาระ.
ฯลฯ
เหตุเหตุสัมปยุตตทุกะ เหมือนกับเหตุสเหตุกทุกะ
ฯลฯ
พึงทำเป็น ๙ วาระ.
นเหตุสเหตุกทุกกุสลติกนเหตุนสเหตุกทุกนกุสลติกะ
(๖. นเหตุสเหตุกทุกะ ๑. กุสลติกะ)
ปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
กุศลบท
[๒๖๘] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่เหตุธรรม และไม่ใช่สเหตุกธรรม อาศัยธรรมที่เป็นกุศล ที่ไม่ใช่เหตุธรรม แต่เป็นสเหตุกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ.
อกุศลบท
๑. ธรรมที่ไม่ใช่อกุศล ที่ไม่ใช่เหตุธรรม และไม่ใช่สเหตุกธรรม อาศัยธรรมที่เป็นอกุศล ที่ไม่ใช่เหตุธรรม แต่เป็นสเหตุกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ.
ปัจจยวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
อัพยากตบท
๑. ธรรมที่ไม่ใช่อัพยากตะ ที่ไม่ใช่เหตุธรรม และ
ไม่ใช่อเหตุกธรรม อาศัยธรรมที่เป็นอัพยากตะ ทำไม่ใช่เหตุธรรมแต่เป็นอเหตุกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ.
นเหตุสเหตุกทุกกุสลติกนเหตุนสเหตุกทุกนกุสลติกะ จบ
สัปปัจจยทุกกุสลติกนสัปปัจจยทุกนกุสลติกะ
(๗. สัปปัจจยทุกะ ๑. กุสลติกะ)
ปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
กุศลบท
[๒๖๙] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่อัปปัจจยธรรม อาศัยธรรมที่เป็นกุศล ที่เป็นสัปปัจจยธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัยมี ๑ วาระ.
อกุศลบท
๑. ธรรมที่ไม่ใช่อกุศล ที่ไม่ใช่อัปปัจจยธรรม อาศัยธรรมที่เป็นอกุศล ที่เป็นสัปปัจจยธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัยมี ๑ วาระ.
จบ เหตุทุกสนิทัสสนัตติกนเหตุทุกนสนิทัสสนัตติกะ