นเหตุทุกเหตุทุกะ เล่ม ๔๕

นเหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. นเหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. นเหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ จ นเหตุ จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา. (๓)

นนเหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. นนเหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. นนเหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ จ นเหตุ จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา. (๓)

นเหตุญฺจ นนเหตุญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. นเหตุญฺจ นนเหตุญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. นเหตุญฺจ นนเหตุญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ จ นเหตุ จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา. (๓) (สงฺขิตฺตํ.) เหตุยา นว, อารมฺมเณ นว ฯเปฯ อวิคเต นว.

(สหชาตวารมฺปิ ฯเปฯ ปญฺหาวารมฺปิ วิตฺถาเรตพฺพํ.)

สภาวธรรมที่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย

สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุและที่ไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะ เหตุปัจจัย (๓)สภาวธรรมที่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่มิใช่ไม่เป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่มิใช่ไม่เป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุและที่ไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่มิใช่ไม่เป็นเหตุเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย (๓)สภาวธรรมที่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุและที่มิใช่ไม่เป็นเหตุเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุและที่มิใช่ไม่เป็นเหตุเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุและที่ไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุและที่มิใช่ ไม่เป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๓) (ย่อ)

เหตุปัจจัย มี ๙ วาระ

อารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ

อวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ

(พึงขยายสหชาตวาร ฯลฯ ปัญหาวารให้พิสดาร)

นสเหตุกํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ สเหตุโก ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. นสเหตุกํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อเหตุโก ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. นสเหตุกํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ สเหตุโก จ อเหตุโก จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา. ตีณิ. นอเหตุกํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อเหตุโก ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. นอเหตุกํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ สเหตุโก ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. นอเหตุกํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ สเหตุโก จ อเหตุโก จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา. ตีณิ.

นสเหตุกญฺจ นอเหตุกญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ สเหตุโก ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. นสเหตุกญฺจ นอเหตุกญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อเหตุโก ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. นสเหตุกญฺจ นอเหตุกญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ สเหตุโก จ อเหตุโก จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา. ตีณิ. (สงฺขิตฺตํ.) เหตุยา นว, อารมฺมเณ ฉ, อธิปติยา ปญฺจ ฯเปฯ อวิคเต ฉว.

สภาวธรรมที่มีเหตุอาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่มีเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย

สภาวธรรมที่ไม่มีเหตุอาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่มีเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย

สภาวธรรมที่มีเหตุและที่ไม่มีเหตุอาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่มีเหตุเกิดขึ้นเพราะ เหตุปัจจัย มี ๓ วาระสภาวธรรมที่ไม่มีเหตุอาศัยสภาวธรรมที่มิใช่ไม่มีเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัยสภาวธรรมที่มีเหตุอาศัยสภาวธรรมที่มิใช่ไม่มีเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย

สภาวธรรมที่มีเหตุและที่ไม่มีเหตุอาศัยสภาวธรรมที่มิใช่ไม่มีเหตุเกิดขึ้นเพราะ เหตุปัจจัย มี ๓ วาระสภาวธรรมที่มีเหตุอาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่มีเหตุและที่มิใช่ไม่มีเหตุเกิดขึ้นเพราะ เหตุปัจจัยสภาวธรรมที่ไม่มีเหตุอาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่มีเหตุและที่มิใช่ไม่มีเหตุเกิดขึ้นเพราะ เหตุปัจจัยสภาวธรรมที่มีเหตุและไม่มีเหตุอาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่มีเหตุและที่มิใช่ไม่มี เหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ (ย่อ)

เหตุปัจจัย มี ๙ วาระ

อารัมมณปัจจัย มี ๖ วาระ

อธิปติปัจจัย มี ๕ วาระ ฯลฯ

อวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ

นเหตุสมฺปยุตฺตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุสมฺปยุตฺโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. (สงฺขิตฺตํ. สเหตุกทุกสทิสํ.) เหตุยา นว, อารมฺมเณ ฉ, อธิปติยา ปญฺจ ฯเปฯ อวิคเต นว.

สภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยเหตุอาศัยสภาวธรรมที่ไม่สัมปยุตด้วยเหตุเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย (ย่อ เหมือนกับสเหตุกทุกะ)

เหตุปัจจัย มี ๙ วาระ

อารัมมณปัจจัย มี ๖ วาระ

อธิปติปัจจัย มี ๕ วาระ ฯลฯ

อวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ

นเหตุญฺเจว นอเหตุกญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ เจว สเหตุโก จ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. (สงฺขิตฺตํ.) เหตุยา นว ฯเปฯ อวิคเต นว.

สภาวธรรมที่เป็นเหตุและมีเหตุอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุและที่มิใช่ไม่มี เหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)

เหตุปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ

อวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ

นเหตุญฺเจว นเหตุวิปฺปยุตฺตญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ เจว เหตุสมฺปยุตฺโต จ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. (สงฺขิตฺตํ.) เหตุยา นว ฯเปฯ อวิคเต นว.

สภาวธรรมที่เป็นเหตุและสัมปยุตด้วยเหตุอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ และที่ไม่วิปปยุตจากเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)

เหตุปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ

อวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ

นเหตุํ นสเหตุกํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ สเหตุโก ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. (สงฺขิตฺตํ.) เหตุยา นว, อารมฺมเณ จตฺตาริ, อธิปติยา ปญฺจ ฯเปฯ อญฺญมญฺเญ ฉ ฯเปฯ ปุเรชาเต อาเสวเน เทฺว ฯเปฯ อวิคเต นว.

สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุแต่มีเหตุอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุและไม่ใช่มี เหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)

เหตุปัจจัย มี ๙ วาระ

อารัมมณปัจจัย มี ๔ วาระ

อธิปติปัจจัย มี ๕ วาระ ฯลฯ

อัญญมัญญปัจจัย มี ๖ วาระ ฯลฯ

ปุเรชาตปัจจัย มี ๒ วาระ

อาเสวนปัจจัย มี ๒ วาระ ฯลฯ

อวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ

๗-๑๓. จูฬนฺตรทุก นอปฺปจฺจยํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ สปฺปจฺจโย ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. (สงฺขิตฺตํ.) เหตุยา เอกํ ฯเปฯ อวิคเต เอกํ.

๗-๑๓. จูฬันตรทุกะ

สภาวธรรมที่มีปัจจัยปรุงแต่งอาศัยสภาวธรรมที่มิใช่ไม่มีปัจจัยปรุงแต่ง เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)

เหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ

อวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ

นอสงฺขตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ สงฺขโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. (สงฺขิตฺตํ.) เหตุยา เอกํ ฯเปฯ อวิคเต เอกํ.

สภาวธรรมที่ปัจจัยปรุงแต่งอาศัยสภาวธรรมที่มิใช่ปัจจัยไม่ปรุงแต่งเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)

เหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ

อวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ

นสนิทสฺสนํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ สนิทสฺสโน ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. นสนิทสฺสนํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อนิทสฺสโน ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. นสนิทสฺสนํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ สนิทสฺสโน จ อนิทสฺสโน จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา. (สงฺขิตฺตํ.) เหตุยา ตีณิ, อารมฺมเณ เอกํ ฯเปฯ อวิคเต ตีณิ.

นสนิทสฺสโน ธมฺโม สนิทสฺสนสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย. ตีณิ.

นสนิทสฺสโน ธมฺโม อนิทสฺสนสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย. นอนิทสฺสโน ธมฺโม อนิทสฺสนสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย. (สงฺขิตฺตํ.)

เหตุยา ตีณิ, อารมฺมเณ เทฺว, อธิปติยา จตฺตาริ, อนนฺตเร สมนนฺตเร เอกํ, สหชาเต ตีณิ, อญฺญมญฺเญ เอกํ, นิสฺสเย ตีณิ, อุปนิสฺสเย เทฺว, ปุเรชาเต ปจฺฉาชาเต ตีณิ, อาเสวเน เอกํ, กมฺเม ตีณิ, วิปาเก ฯเปฯ มคฺเค ตีณิ, สมฺปยุตฺเต เอกํ, วิปฺปยุตฺเต ตีณิ ฯเปฯ อวิคเต ปญฺจ.

สภาวธรรมที่เห็นได้อาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่เห็นได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัยสภาวธรรมที่เห็นไม่ได้อาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่เห็นได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัยสภาวธรรมที่เห็นได้และเห็นไม่ได้อาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่เห็นได้เกิดขึ้นเพราะ เหตุปัจจัย (ย่อ)

เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ

อารัมมณปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ

อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ

สภาวธรรมที่ไม่ใช่เห็นได้เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เห็นได้โดยอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระสภาวธรรมที่ไม่ใช่เห็นได้เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เห็นไม่ได้โดยอารัมมณปัจจัยสภาวธรรมที่มิใช่เห็นไม่ได้เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เห็นไม่ได้โดยอารัมมณปัจจัย (ย่อ)

เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ

อารัมมณปัจจัย มี ๒ วาระ

อธิปติปัจจัย มี ๔ วาระ

อนันตรปัจจัย มี ๑ วาระ

สมันตรปัจจัย มี ๑ วาระ

สหชาตปัจจัย มี ๓ วาระ

อัญญมัญญปัจจัย มี ๑ วาระ

นิสสยปัจจัย มี ๓ วาระ

อุปนิสสยปัจจัย มี ๒ วาระ

ปุเรชาตปัจจัย มี ๓ วาระ

ปัจฉาชาตปัจจัย มี ๓ วาระ

อาเสวนปัจจัย มี ๑ วาระ

กัมมปัจจัย มี ๓ วาระ

วิปากปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ

มัคคปัจจัย มี ๓ วาระ

สัมปยุตตปัจจัย มี ๑ วาระ

วิปปยุตตปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ

อวิคตปัจจัย มี ๕ วาระ

นสปฺปฏิฆํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ สปฺปฏิโฆ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. นสปฺปฏิฆํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อปฺปฏิโฆ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. นสปฺปฏิฆํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ สปฺปฏิโฆ จ อปฺปฏิโฆ จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา. (๓)

นอปฺปฏิฆํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อปฺปฏิโฆ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. นอปฺปฏิฆํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ สปฺปฏิโฆ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. นอปฺปฏิฆํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ สปฺปฏิโฆ จ อปฺปฏิโฆ จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา. (๓)

นสปฺปฏิฆญฺจ นอปฺปฏิฆญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ สปฺปฏิโฆ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. ตีณิ. (สงฺขิตฺตํ.) เหตุยา นว, อารมฺมเณ เอกํ ฯเปฯ อญฺญมญฺเญ ฉ ฯเปฯ อวิคเต นว.

สภาวธรรมที่กระทบได้อาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่กระทบได้เกิดขึ้นเพราะ เหตุปัจจัยสภาวธรรมที่กระทบไม่ได้อาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่กระทบได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัยสภาวธรรมที่กระทบได้และกระทบไม่ได้อาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่กระทบได้เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย (๓)สภาวธรรมที่กระทบไม่ได้อาศัยสภาวธรรมที่มิใช่กระทบไม่ได้เกิดขึ้นเพราะ เหตุปัจจัยสภาวธรรมที่กระทบได้อาศัยสภาวธรรมที่มิใช่กระทบไม่ได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัยสภาวธรรมที่กระทบได้และกระทบไม่ได้อาศัยสภาวธรรมที่มิใช่กระทบไม่ได้ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๓)สภาวธรรมที่กระทบได้อาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่กระทบได้และที่มิใช่กระทบไม่ได้ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ (ย่อ)

เหตุปัจจัย มี ๙ วาระ

อารัมมณปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ

อัญญมัญญปัจจัย มี ๖ วาระ ฯลฯ

อวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ

นรูปึ ธมฺมํ ปฏิจฺจ รูปี ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. (สงฺขิตฺตํ.) เหตุยา นว, อารมฺมเณ ตีณิ, อธิปติยา ปญฺจ ฯเปฯ อญฺญมญฺเญ ฉ ฯเปฯ ปุเรชาเต อาเสวเน เอกํ ฯเปฯ อวิคเต นว.

สภาวธรรมที่เป็นรูปอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นรูปเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)

เหตุปัจจัย มี ๙ วาระ

อารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ

อธิปติปัจจัย มี ๕ วาระ ฯลฯ

อัญญมัญญปัจจัย มี ๖ วาระ ฯลฯ

ปุเรชาตปัจจัย มี ๑ วาระ

อาเสวนปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ

อวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ

นโลกิยํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ โลกิโย ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. นโลกิยํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ โลกุตฺตโร ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. นโลกิยํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ โลกิโย จ โลกุตฺตโร จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา. (๓)

นโลกุตฺตรํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ โลกิโย ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. (๑) นโลกิยญฺจ นโลกุตฺตรญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ โลกิโย ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. (๑) (สงฺขิตฺตํ.) เหตุยา ปญฺจ, อารมฺมเณ เทฺว ฯเปฯ อวิคเต ปญฺจ.

สภาวธรรมที่เป็นโลกิยะอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นโลกิยะเกิดขึ้นเพราะ เหตุปัจจัย

สภาวธรรมที่เป็นโลกุตตระอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นโลกิยะเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย

สภาวธรรมที่เป็นโลกิยะและที่เป็นโลกุตตระอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นโลกิยะเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย (๓)สภาวธรรมที่เป็นโลกิยะอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นโลกุตตระเกิดขึ้นเพราะ เหตุปัจจัย (๑)สภาวธรรมที่เป็นโลกิยะอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นโลกิยะและที่ไม่เป็นโลกุตตระ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๑) (ย่อ)

เหตุปัจจัย มี ๕ วาระ

อารัมมณปัจจัย มี ๒ วาระ ฯลฯ

อวิคตปัจจัย มี ๕ วาระ

นเกนจิ วิญฺเญยฺยํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เกนจิ วิญฺเญยฺโย ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. (สงฺขิตฺตํ.) เหตุยา นว ฯเปฯ อวิคเต นว.

สภาวธรรมที่จิตบางดวงรู้ได้อาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่จิตบางดวงรู้ได้เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)

เหตุปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ

อวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ