พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน · ปัจจนียานุโลมติกทุกปัฏฐาน
นกุสลัตติกนสัปปัจจยทุกกุสลัตติกสัปปัจจยทุกะ เล่ม ๔๕
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๕๘๓–๖๑๙ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๒/๙ ในปัจจนียานุโลมติกทุกปัฏฐานมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
๑. กุสลตฺติก ๗-๑๓. จูฬนฺตรทุก
๑. กุสลติกะ ๗-๑๓. จูฬันตรทุกะ
พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๖ ปัจจนียานุโลมติกทุกปัฏฐาน นกุสลัตติกนสัปปัจจยทุกกุสลัตติกสัปปัจจยทุกะ (ฉบับหลวง เล่ม ๔๕ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๔๕ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๙๑ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๔๕)
บาลี (มหาจุฬาฯ) เล่ม ๔๕ หน้า ๓๖๗–๓๗๐ · ไทย (มหาจุฬาฯ ๒) เล่ม ๔๕ หน้า ๖๑๐–๖๑๕
นกุสโล นสปฺปจฺจโย ธมฺโม กุสลสฺส สปฺปจฺจยสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย. อารมฺมเณ ฉ, อธิปติยา อุปนิสฺสเย ฉ. (สงฺขตํ สปฺปจฺจยสทิสํ.)
สภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลซึ่งไม่ใช่มีปัจจัยปรุงแต่งเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรม ที่เป็นกุศลซึ่งมีปัจจัยปรุงแต่งโดยอารัมมณปัจจัย
อารัมมณปัจจัย มี ๖ วาระ
อธิปติปัจจัย มี ๖ วาระ
อุปนิสสยปัจจัย มี ๖ วาระ
(สังขตทุกะเหมือนกับสัปปัจจยทุกะ)
นกุสลํ นสนิทสฺสนํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อพฺยากโต สนิทสฺสโน ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. (สงฺขิตฺตํ.) เหตุยา ฉ, อธิปติยา ฉ ฯเปฯ วิปาเก ตีณิ ฯเปฯ อวิคเต ฉ.
นกุสโล นอนิทสฺสโน ธมฺโม กุสลสฺส อนิทสฺสนสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย. (นว ปญฺหา กาตพฺพา.) อารมฺมเณ นว, อธิปติยา ตีณิ, อุปนิสฺสเย ปุเรชาเต อตฺถิยา อวิคเต นว.
สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตซึ่งเห็นได้อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลซึ่ง ไม่ใช่เห็นได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๖ วาระ
อธิปติปัจจัย มี ๖ วาระ ฯลฯ
วิปากปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๖ วาระ
สภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลซึ่งมิใช่เห็นไม่ได้เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นกุศลซึ่ง เห็นไม่ได้โดยอารัมมณปัจจัย (พึงเพิ่มเป็น ๙ วาระ)
อารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ
อธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ
อุปนิสสยปัจจัย มี ๙ วาระ
ปุเรชาตปัจจัย มี ๙ วาระ
อัตถิปัจจัย มี ๙ วาระ
อวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ
นกุสลํ นสปฺปฏิฆํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อพฺยากโต สปฺปฏิโฆ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. (สงฺขิตฺตํ.) เหตุยา ฉ, อธิปติยา ฉ ฯเปฯ อญฺญมญฺเญ ตีณิ ฯเปฯ วิปาเก ตีณิ ฯเปฯ อวิคเต ฉ.
นกุสลํ นอปฺปฏิฆํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อพฺยากโต อปฺปฏิโฆ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. (สงฺขิตฺตํ.) เหตุยา ตีณิ, อธิปติยา ตีณิ ฯเปฯ อวิคเต ตีณิ.
สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตซึ่งกระทบได้อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศล ซึ่งไม่ใช่กระทบได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๖ วาระ
อธิปติปัจจัย มี ๖ วาระ ฯลฯ
อัญญมัญญปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
วิปากปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๖ วาระ
สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตซึ่งกระทบไม่ได้อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลซึ่งมิ ใช่กระทบไม่ได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ
อธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ
นกุสลํ นรูปึ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อพฺยากโต รูปี ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. (สงฺขิตฺตํ.) เหตุยา ฉ, อธิปติยา ฉ ฯเปฯ อญฺญมญฺเญ ตีณิ ฯเปฯ วิปาเก ตีณิ ฯเปฯ อวิคเต ฉ.
นกุสลํ นอรูปึ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อพฺยากโต อรูปี ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. (สงฺขิตฺตํ.) เหตุยา ตีณิ ฯเปฯ อวิคเต ตีณิ.
สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตซึ่งเป็นรูปอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลซึ่ง ไม่เป็นรูปเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๖ วาระ
อธิปติปัจจัย มี ๖ วาระ ฯลฯ
อัญญมัญญปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
วิปากปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๖ วาระ
สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตซึ่งไม่เป็นรูปอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลซึ่งมิใช่ไม่ เป็นรูปเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ
นกุสลํ นโลกิยํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อพฺยากโต โลกิโย ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. (สงฺขิตฺตํ.) เหตุยา ปญฺจ, อธิปติยา ปญฺจ ฯเปฯ วิปาเก ตีณิ ฯเปฯ อวิคเต ปญฺจ.
นกุสลํ นโลกุตฺตรํ ธมฺมํ ปจฺจยา กุสโล โลกุตฺตโร ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. นกุสลํ นโลกุตฺตรํ ธมฺมํ ปจฺจยา อพฺยากโต โลกุตฺตโร ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. (ฉ ปญฺหา กาตพฺพา.) เหตุยา ฉ, อธิปติยา ฉ ฯเปฯ วิปาเก ตีณิ ฯเปฯ อวิคเต ฉ.
สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตซึ่งเป็นโลกิยะอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศล ซึ่งไม่เป็นโลกิยะเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๕ วาระ
อธิปติปัจจัย มี ๕ วาระ ฯลฯ
วิปากปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๕ วาระ
สภาวธรรมที่เป็นกุศลซึ่งเป็นโลกุตตระอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลซึ่งไม่เป็น โลกุตตระเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัยสภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตซึ่งเป็นโลกุตตระอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลซึ่ง ไม่เป็นโลกุตตระเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (พึงเพิ่มเป็น ๖ วาระ)
เหตุปัจจัย มี ๖ วาระ
อธิปติปัจจัย มี ๖ วาระ ฯลฯ
วิปากปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๖ วาระ
นกุสลํ นเกนจิ วิญฺเญยฺยํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อกุสโล เกนจิ วิญฺเญยฺโย ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. (สงฺขิตฺตํ.) เหตุยา อฏฺฐารส, อารมฺมเณ นว ฯเปฯ วิปาเก ตีณิ ฯเปฯ อวิคเต อฏฺฐารส.
นกุสลํ นเกนจิ นวิญฺเญยฺยํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อกุสโล เกนจิ วิญฺเญยฺโย ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. (สงฺขิตฺตํ.) เหตุยา อฏฺฐารส, อารมฺมเณ นว ฯเปฯ วิปาเก ตีณิ ฯเปฯ อวิคเต อฏฺฐารส. ๑. กุสลตฺติก ๑๔. อาสวโคจฺฉก
สภาวธรรมที่เป็นอกุศลซึ่งไม่ใช่จิตบางดวงรู้ได้อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็น กุศลซึ่งไม่ใช่จิตบางดวงรู้ได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๑๘ วาระ
อารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ
วิปากปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๑๘ วาระ
สภาวธรรมที่เป็นอกุศลซึ่งจิตบางดวงรู้ได้อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลซึ่งมิใช่ ไม่ใช่จิตบางดวงรู้ได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๑๘ วาระ
อารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ
วิปากปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๑๘ วาระ
นกุสลํ โนอาสวํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อกุสโล อาสโว ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. (สงฺขิตฺตํ.) เหตุยา ตีณิ ฯเปฯ อวิคเต ตีณิ.
นกุสลํ นโนอาสวํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อกุสโล โนอาสโว ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. (สงฺขิตฺตํ.) เหตุยา นว, อารมฺมเณ ตีณิ ฯเปฯ อวิคเต นว.
๑. กุสลติกะ ๑๔. อาสวโคจฉกะ
สภาวธรรมที่เป็นอกุศลซึ่งเป็นอาสวะอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลซึ่ง ไม่เป็นอาสวะเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ
สภาวธรรมที่เป็นอกุศลซึ่งไม่เป็นอาสวะอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลซึ่งมิใช่ ไม่เป็นอาสวะเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๙ วาระ
อารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ
นกุสลํ นสาสวํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อพฺยากโต สาสโว ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. (สงฺขิตฺตํ.) เหตุยา ปญฺจ, อธิปติยา ปญฺจ ฯเปฯ วิปาเก ตีณิ ฯเปฯ อวิคเต ปญฺจ.
นกุสลํ นอนาสวํ ธมฺมํ ปจฺจยา กุสโล อนาสโว ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. (สงฺขิตฺตํ.) เหตุยา ฉ ฯเปฯ วิปาเก ตีณิ ฯเปฯ อวิคเต ฉ.
สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตซึ่งเป็นอารมณ์ของอาสวะอาศัยสภาวธรรม ที่ไม่เป็นกุศลซึ่งไม่ใช่เป็นอารมณ์ของอาสวะเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๕ วาระ
อธิปติปัจจัย มี ๕ วาระ ฯลฯ
วิปากปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๕ วาระ
สภาวธรรมที่เป็นกุศลซึ่งไม่เป็นอารมณ์ของอาสวะอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศล ซึ่งมิใช่ไม่เป็นอารมณ์ของอาสวะเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๖ วาระ ฯลฯ
วิปากปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๖ วาระ
นกุสลํ นอาสวสมฺปยุตฺตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อกุสโล อาสวสมฺปยุตฺโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. (สงฺขิตฺตํ.) เหตุยา ตีณิ ฯเปฯ อวิคเต ตีณิ.
นกุสลํ นอาสววิปฺปยุตฺตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อกุสโล อาสววิปฺปยุตฺโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. (สงฺขิตฺตํ.) เหตุยา นว, อารมฺมเณ ตีณิ ฯเปฯ อวิคเต นว.
สภาวธรรมที่เป็นอกุศลซึ่งสัมปยุตด้วยอาสวะอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็น กุศลซึ่งไม่สัมปยุตด้วยอาสวะเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ
สภาวธรรมที่เป็นอกุศลซึ่งวิปปยุตจากอาสวะอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลซึ่ง ไม่วิปปยุตจากอาสวะเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๙ วาระ
อารัมณปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ
นกุสลํ นอาสวญฺเจว นอนาสวญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อกุสโล อาสโว เจว สาสโว จ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. (สงฺขิตฺตํ.) เหตุยา ตีณิ ฯเปฯ อวิคเต ตีณิ.
นกุสลํ นอนาสวญฺเจว นโน จ อาสวํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อกุสโล สาสโว เจว โน จ อาสโว ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. (สงฺขิตฺตํ.) เหตุยา นว, อารมฺมเณ ตีณิ ฯเปฯ อวิคเต นว.
สภาวธรรมที่เป็นอกุศลซึ่งเป็นอาสวะและเป็นอารมณ์ของอาสวะอาศัย สภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลซึ่งไม่เป็นอาสวะและมิใช่ไม่เป็นอารมณ์ของอาสวะเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ
สภาวธรรมที่เป็นอกุศลซึ่งเป็นอารมณ์ของอาสวะแต่ไม่เป็นอาสวะอาศัย สภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลซึ่งมิใช่ไม่เป็นอารมณ์ของอาสวะและมิใช่ไม่เป็นอาสวะเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๙ วาระ
อารัมณปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ
นกุสลํ นอาสวญฺเจว นอาสววิปฺปยุตฺตญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อกุสโล อาสโว เจว อาสวสมฺปยุตฺโต จ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. (สงฺขิตฺตํ.) เหตุยา ตีณิ ฯเปฯ อวิคเต ตีณิ.
นกุสลํ นอาสววิปฺปยุตฺตญฺเจว นโน จ อาสวํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อกุสโล อาสวสมฺปยุตฺโต เจว โน จ อาสโว ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. (สงฺขิตฺตํ.) เหตุยา ตีณิ ฯเปฯ อวิคเต ตีณิ.
สภาวธรรมที่เป็นอกุศลซึ่งเป็นอาสวะและสัมปยุตด้วยอาสวะอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลซึ่งไม่เป็นอาสวะและไม่วิปปยุตจากอาสวะเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ
สภาวธรรมที่เป็นอกุศลซึ่งสัมปยุตด้วยอาสวะแต่ไม่เป็นอาสวะอาศัยสภาวธรรม ที่ไม่เป็นกุศลซึ่งไม่วิปปยุตจากอาสวะและมิใช่ไม่เป็นอาสวะเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ
นกุสลํ อาสววิปฺปยุตฺตํ นสาสวํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อพฺยากโต อาสววิปฺปยุตฺโต สาสโว ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. (สงฺขิตฺตํ.) เหตุยา ปญฺจ, อธิปติยา ปญฺจ ฯเปฯ วิปาเก ตีณิ ฯเปฯ อวิคเต ปญฺจ. ๑. กุสลตฺติก ๒๐. สญฺโญชนาทิโคจฺฉก
สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตซึ่งวิปปยุตจากอาสวะแต่เป็นอารมณ์ของ อาสวะอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลซึ่งวิปปยุตจากอาสวะและไม่ใช่เป็นอารมณ์ของ อาสวะเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๕ วาระ
อธิปติปัจจัย มี ๕ วาระ ฯลฯ
วิปากปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๕ วาระ
จบ นกุสลัตติกนสัปปัจจยทุกกุสลัตติกสัปปัจจยทุกะ