นมัคคารัมมณัตติกนกุสลัตติกมัคคารัมณัตติกกุสลัตติกะ เล่ม ๔๕

นมคฺคารมฺมณํ นกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ มคฺคารมฺมโณ กุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. (สงฺขิตฺตํ.) เหตุยา ปญฺจตึส ฯเปฯ อวิคเต ปญฺจตึส. (นอกุสลํ นอพฺยากตํ นตฺถิ.) ๑๗. อุปฺปนฺนตฺติก ๑. กุสลตฺติก

สภาวธรรมที่มีมรรคเป็นอารมณ์ซึ่งเป็นกุศลอาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่มี มรรคเป็นอารมณ์ซึ่งไม่เป็นกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)

เหตุปัจจัย มี ๓๕ วาระ ฯลฯ

อวิคตปัจจัย มี ๓๕ วาระ

นอุปฺปนฺโน นกุสโล ธมฺโม อุปฺปนฺนสฺส กุสลสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย. อารมฺมเณ สตฺต, อธิปติยา ฉ, อุปนิสฺสเย สตฺต.

นอุปฺปนฺโน นอกุสโล ธมฺโม อุปฺปนฺนสฺส อกุสลสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย. อารมฺมเณ ฉ, อธิปติยา ฉ, อุปนิสฺสเย ฉ.

นอนุปฺปนฺโน นอพฺยากโต ธมฺโม อุปฺปนฺนสฺส อพฺยากตสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย. ตีณิ.

นอุปฺปนฺโน นอพฺยากโต ธมฺโม อุปฺปนฺนสฺส อพฺยากตสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย. (สงฺขิตฺตํ.) เหตุยา ตีณิ, อารมฺมเณ สตฺต, อธิปติยา จตฺตาริ, สหชาเต นิสฺสเย ตีณิ, อุปนิสฺสเย สตฺต ฯเปฯ อวิคเต ตีณิ. (อตีตตฺติกํ อุปฺปนฺนตฺติกสทิสํ.) ๑๙. อตีตารมฺมณตฺติก ๑. กุสลตฺติก

(ไม่มีสภาวธรรมที่ไม่เป็นอกุศลและสภาวธรรมที่ไม่เป็นอัพยากฤต)

๑๗. อุปปันนติกะ ๑. กุสลติกะ

สภาวธรรมที่ยังไม่เกิดขึ้นซึ่งไม่เป็นกุศลเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เกิดขึ้น ซึ่งเป็นกุศลโดยอารัมมณปัจจัย

อารัมมณปัจจัย มี ๗ วาระ

อธิปติปัจจัย มี ๖ วาระ ฯลฯ

อุปนิสสยปัจจัย มี ๗ วาระ

สภาวธรรมที่ยังไม่เกิดขึ้นซึ่งไม่เป็นอกุศลเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เกิดขึ้นซึ่ง เป็นอกุศลโดยอารัมมณปัจจัย

อารัมมณปัจจัย มี ๖ วาระ

อธิปติปัจจัย มี ๖ วาระ

อุปนิสสยปัจจัย มี ๖ วาระ

สภาวธรรมที่มิใช่ยังไม่เกิดขึ้นซึ่งไม่เป็นอัพยากฤตเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ เกิดขึ้นซึ่งเป็นอัพยากฤตโดยเหตุปัจจัย มี ๓ วาระสภาวธรรมที่ยังไม่เกิดขึ้นซึ่งไม่เป็นอัพยากฤตเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เกิดขึ้น ซึ่งเป็นอัพยากฤตโดยอารัมมณปัจจัย (ย่อ)

เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ

อารัมมณปัจจัย มี ๗ วาระ

อธิปติปัจจัย มี ๔ วาระ

สหชาตปัจจัย มี ๓ วาระ

นิสสยปัจจัย มี ๓ วาระ

อุปนิสสยปัจจัย มี ๗ วาระ ฯลฯ

อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ

(อตีตติกะเหมือนกับอุปปันนติกะ)

นอตีตารมฺมณํ นกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อตีตารมฺมโณ กุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. (สงฺขิตฺตํ.) เหตุยา เอกวีส ฯเปฯ อวิคเต เอกวีส.

นอตีตารมฺมณํ นอกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อตีตารมฺมโณ อกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. (สงฺขิตฺตํ.) เหตุยา เอกวีส ฯเปฯ อวิคเต เอกวีส. ๒๐. อชฺฌตฺตตฺติก ๑. กุสลตฺติก

๑๙. อตีตารัมมณติกะ ๑. กุสลติกะ

สภาวธรรมที่มีอดีตธรรมเป็นอารมณ์ซึ่งเป็นกุศลอาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่ มีอดีตธรรมเป็นอารมณ์ซึ่งไม่เป็นกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)

เหตุปัจจัย มี ๒๑ วาระ ฯลฯ

อวิคตปัจจัย มี ๒๑ วาระ

สภาวธรรมที่มีอดีตธรรมเป็นอารมณ์ซึ่งเป็นอกุศลอาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่มี อดีตธรรมเป็นอารมณ์ซึ่งไม่เป็นอกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)

เหตุปัจจัย มี ๒๑ วาระ ฯลฯ

อวิคตปัจจัย มี ๒๑ วาระ

นอชฺฌตฺตํ นกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ พหิทฺธา กุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. นพหิทฺธา นกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อชฺฌตฺโต กุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. (สงฺขิตฺตํ.) เหตุยา เทฺว ฯเปฯ อวิคเต เทฺว.

นอชฺฌตฺตํ นอกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ พหิทฺธา อกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. นพหิทฺธา นอกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อชฺฌตฺโต อกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. (สงฺขิตฺตํ.) เหตุยา เทฺว ฯเปฯ อวิคเต เทฺว.

นอชฺฌตฺตํ นอพฺยากตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ พหิทฺธา อพฺยากโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. นพหิทฺธา นอพฺยากตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อชฺฌตฺโต อพฺยากโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. (สงฺขิตฺตํ.) เหตุยา เทฺว, อธิปติยา เทฺว ฯเปฯ อวิคเต เทฺว. ๒๑. อชฺฌตฺตารมฺมณตฺติก ๑. กุสลตฺติก

๒๐. อัชฌัตตติกะ ๑. กุสลติกะ

สภาวธรรมที่เป็นภายนอกตนซึ่งเป็นกุศลอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็น ภายในตนซึ่งไม่เป็นกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย

สภาวธรรมที่เป็นภายในตนซึ่งเป็นกุศลอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นภายนอกตนซึ่ง ไม่เป็นกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)

เหตุปัจจัย มี ๒ วาระ ฯลฯ

อวิคตปัจจัย มี ๒ วาระ

สภาวธรรมที่เป็นภายนอกตนซึ่งเป็นอกุศลอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นภายในตน ซึ่งไม่เป็นอกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัยสภาวธรรมที่เป็นภายในตนซึ่งเป็นอกุศลอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นภายนอกตน ซึ่งไม่เป็นอกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)

เหตุปัจจัย มี ๒ วาระ ฯลฯ

อวิคตปัจจัย มี ๒ วาระ

สภาวธรรมที่เป็นภายนอกตนซึ่งเป็นอัพยากฤตอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นภาย ในตนซึ่งไม่เป็นอัพยากฤตเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัยสภาวธรรมที่เป็นภายในตนซึ่งเป็นอัพยากฤตอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นภายนอก ตนซึ่งไม่เป็นอัพยากฤตเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)

เหตุปัจจัย มี ๒ วาระ

อธิปติปัจจัย มี ๒ วาระ ฯลฯ

อวิคตปัจจัย มี ๒ วาระ

นอชฺฌตฺตารมฺมณํ นกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อชฺฌตฺตารมฺมโณ กุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. (สงฺขิตฺตํ.) เหตุยา ฉ ฯเปฯ อวิคเต ฉ.

นอชฺฌตฺตารมฺมณํ นอกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อชฺฌตฺตารมฺมโณ อกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. (สงฺขิตฺตํ.) เหตุยา ฉ ฯเปฯ อวิคเต ฉ. ๒๒. สนิทสฺสนตฺติก ๑. กุสลตฺติก

๒๑. อัชฌัตตารัมมณติกะ ๑. กุสลติกะ

สภาวธรรมที่มีธรรมภายในตนเป็นอารมณ์ซึ่งเป็นกุศลอาศัยสภาวธรรม ที่ไม่ใช่มีธรรมภายในตนเป็นอารมณ์ซึ่งไม่เป็นกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)

เหตุปัจจัย มี ๖ วาระ ฯลฯ

อวิคตปัจจัย มี ๖ วาระ

สภาวธรรมที่มีธรรมภายในตนเป็นอารมณ์ซึ่งเป็นอกุศลอาศัยสภาวธรรมที่ไม่ ใช่มีธรรมภายในตนเป็นอารมณ์ซึ่งไม่เป็นอกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)

เหตุปัจจัย มี ๖ วาระ ฯลฯ

อวิคตปัจจัย มี ๖ วาระ

นสนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ นกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อนิทสฺสนอปฺปฏิโฆ กุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. นอนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ นกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อนิทสฺสนอปฺปฏิโฆ กุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. นสนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ นกุสลญฺจ นอนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ นกุสลญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อนิทสฺสนอปฺปฏิโฆ กุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. (สงฺขิตฺตํ.) เหตุยา ตีณิ ฯเปฯ อวิคเต ตีณิ.. นสนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ นอกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อนิทสฺสนอปฺปฏิโฆ อกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. (สงฺขิตฺตํ.) เหตุยา ตีณิ ฯเปฯ อวิคเต ตีณิ.

นสนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ นอพฺยากตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ สนิทสฺสนสปฺปฏิโฆ อพฺยากโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. สตฺต. (สงฺขิตฺตํ.) (นอนิทสฺสนสปฺปฏิฆนอพฺยากตมูลานิ สตฺตเมว. ทุกมูลานิ สตฺตเมว. สพฺพํ เอกวีสติเมว.) เหตุยา เอกวีส, อธิปติยา เอกวีส ฯเปฯ อวิคเต เอกวีส.

๒๒. สนิทัสสนติกะ ๑. กุสลติกะ

สภาวธรรมที่เห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้ซึ่งเป็นกุศลอาศัยสภาวธรรมที่ ไม่ใช่เห็นได้และกระทบได้ซึ่งไม่เป็นกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย

สภาวธรรมที่เห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้ซึ่งเป็นกุศลอาศัยสภาวธรรมที่มิใช่เห็น ไม่ได้แต่กระทบได้ซึ่งไม่เป็นกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัยสภาวธรรมที่เห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้ซึ่งเป็นกุศลอาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่เห็น ได้กระทบได้และที่มิใช่เห็นไม่ได้แต่กระทบได้ซึ่งไม่เป็นกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)

เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ

อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ

สภาวธรรมที่เห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้ซึ่งเป็นอกุศลอาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่ เห็นได้และกระทบได้ซึ่งไม่เป็นอกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)

เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ

อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ

สภาวธรรมที่เห็นได้และกระทบได้ซึ่งเป็นอัพยากฤตอาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่เห็น ได้และกระทบได้ซึ่งไม่เป็นอัพยากฤตเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัยมี ๗ วาระ (ย่อ)

(...อาศัยสภาวธรรมที่มิใช่เห็นไม่ได้แต่กระทบได้ซึ่งไม่เป็นอัพยากฤตเป็นมูล มี ๗ วาระ ... อาศัยสภาวธรรมที่มีทุกะเป็นมูล มี ๗ วาระ รวมหมดทุกมูลมีเพียง ๒๑ วาระเท่านั้น)

เหตุปัจจัย มี ๒๑ วาระ

อธิปติปัจจัย มี ๒๑ วาระ ฯลฯ

อวิคตปัจจัย มี ๒๑ วาระ

๒๒. สนิทสฺสนตฺติก-๒. เวทนาตฺติก นสนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ นสุขาย เวทนาย สมฺปยุตฺตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อนิทสฺสนอปฺปฏิโฆ สุขาย เวทนาย สมฺปยุตฺโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. (สงฺขิตฺตํ.) เหตุยา ตีณิ ฯเปฯ อวิคเต ตีณิ.

นสนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ นทุกฺขาย เวทนาย สมฺปยุตฺตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อนิทสฺสนอปฺปฏิโฆ ทุกฺขาย เวทนาย สมฺปยุตฺโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. (สงฺขิตฺตํ.) เหตุยา ตีณิ ฯเปฯ อวิคเต ตีณิ.

นสนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ นอทุกฺขมสุขาย เวทนาย สมฺปยุตฺตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อนิทสฺสนอปฺปฏิโฆ อทุกฺขมสุขาย เวทนาย สมฺปยุตฺโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. (สงฺขิตฺตํ.) เหตุยา ตีณิ ฯเปฯ อวิคเต ตีณิ. ๒๒. สนิทสฺสนตฺติก ๓. วิปากตฺติก

๒๒. สนิทัสสนติกะ ๒. เวทนาติกะ

สภาวธรรมที่เห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้ซึ่งสัมปยุตด้วยสุขเวทนาอาศัย สภาวธรรมที่ไม่ใช่เห็นได้และกระทบได้ซึ่งไม่สัมปยุตด้วยสุขเวทนาเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)

เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ

อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ

สภาวธรรมที่เห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้ซึ่งสัมปยุตด้วยทุกขเวทนาอาศัย สภาวธรรมที่ไม่ใช่เห็นได้และกระทบได้ซึ่งไม่สัมปยุตด้วยทุกขเวทนาเกิดขึ้นเพราะ เหตุปัจจัย (ย่อ)

เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ

อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ

สภาวธรรมที่เห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้ซึ่งสัมปยุตด้วยอทุกขมสุขเวทนาอาศัย สภาวธรรมที่ไม่ใช่เห็นได้และกระทบได้ซึ่งไม่สัมปยุตด้วยอทุกขมสุขเวทนาเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)

เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ

อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ

นสนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ นวิปากํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อนิทสฺสนอปฺปฏิโฆ วิปาโก ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. (สงฺขิตฺตํ.) เหตุยา ตีณิ ฯเปฯ อวิคเต ตีณิ.

นสนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ นวิปากธมฺมธมฺมํ ปฏิจฺจ อนิทสฺสนอปฺปฏิโฆ วิปากธมฺมธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. (สงฺขิตฺตํ.) เหตุยา ตีณิ ฯเปฯ อวิคเต ตีณิ.

นสนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ นเนววิปากนวิปากธมฺมธมฺมํ ปฏิจฺจ สนิทสฺสนสปฺปฏิโฆ เนววิปาก- นวิปากธมฺมธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. (สงฺขิตฺตํ.) เหตุยา เอกวีส, อธิปติยา เอกวีส ฯเปฯ อญฺญมญฺเญ ตีณิ ฯเปฯ อวิคเต เอกวีส. ๒๒. สนิทสฺสนตฺติก ๔. อุปาทินฺนตฺติก

๒๒. สนิทัสสนติกะ ๓. วิปากติกะ

สภาวธรรมที่เห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้ซึ่งเป็นวิบากอาศัยสภาวธรรมที่ ไม่ใช่เห็นได้และกระทบได้ซึ่งไม่เป็นวิบากเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)

เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ

อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ

สภาวธรรมที่เห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้ซึ่งเป็นเหตุให้เกิดวิบากอาศัยสภาวธรรม ที่ไม่ใช่เห็นได้และกระทบได้ซึ่งไม่เป็นเหตุให้เกิดวิบากเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)

เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ

อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ

สภาวธรรมที่เห็นได้และกระทบได้ซึ่งไม่เป็นวิบากและไม่เป็นเหตุให้เกิดวิบากอาศัย สภาวธรรมที่ไม่ใช่เห็นได้และกระทบได้ซึ่งมิใช่ไม่เป็นวิบากและไม่เป็นเหตุให้เกิดวิบาก เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)

เหตุปัจจัย มี ๒๑ วาระ

อธิปติปัจจัย มี ๒๑ วาระ ฯลฯ

อัญญมัญญปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ

อวิคตปัจจัย มี ๒๑ วาระ