พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน · ปัจจนียทุกปัฏฐาน
นเหตุสัมปยุตตทุกะ เล่ม ๔๕
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๕๑–๖๐ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๒/๑๐ ในปัจจนียทุกปัฏฐานมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๖ ปัจจนียทุกปัฏฐาน นเหตุสัมปยุตตทุกะ (ฉบับหลวง เล่ม ๔๕ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๔๕ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๙๑ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๔๕)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๔๕ หน้า ๒๔–๒๙
สภาวธรรมที่ไม่เป็นสเหตุกะ เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ไม่เป็นสเหตุกะและที่ไม่เป็นอเหตุกะ โดยเหตุปัจจัย (๓)สภาวธรรมที่ไม่เป็นอเหตุกะ เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ไม่เป็นอเหตุกะโดยเหตุปัจจัย มี ๓ วาร{๔๙} สภาวธรรมที่ไม่เป็นสเหตุกะ เป็นปัจจัยแก่สพาวธรรมที่ไม่เป็นสเหตุกะโดยอารัมมณปัจจัย (ย่อ){๕๐} [๘] ในเหตุปัจจัย มี ๖ วาร
ในอารัมมณปัจจัย ” ๙ ”
ในอวิคตปัจจัย ” ๙ ”
(ปัญหาวารในกุสลติกะมีอย่างไร พึงให้พิสดารอย่างนั้น)
๓. เหตุสัมปยุตตทุกะ ๑. ปฏิจจวาร
{๕๑} [๙] สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุสัมปยุตอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุสัมปยุต เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุวิปปยุต อาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่เหตุสัมปยุต เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุสัมปยุตและที่ไม่เป็นเหตุวิปปยุตอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุสัมปยุต เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๓)สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุวิปปยุตอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุวิปปยุต เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุสัมปยุต อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุวิปปยุต เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัยสภาวธรรม ที่ไม่เป็นเหตุสัมปยุตและที่ไม่เป็นเหตุวิปปยุตอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุวิปปยุต เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๓)
สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุสัมปยุต อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุสัมปยุต และที่ไม่เป็นเหตุวิปปยุตเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาร (ย่อ){๕๒} [๑๐] ในเหตุปัจจัย มี ๙ วาร
ในอารัมมณปัจจัย ” ๖ ”
ในอวิคตปัจจัย ” ๙ ”
(ในสหชาตวารก็ดี ... ในปัญหาวารก็ดี พึงให้พิสดารทุก ๆ วาร)
๔. เหตุสเหตุกทุกะ ๑. ปฏิจจวาร
{๕๓} [๑๑] สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุและไม่เป็นอเหตุกะอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุและไม่เป็นอเหตุกะเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นอเหตุกะและมิใช่ไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุและไม่เป็นอเหตุกะเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
สภาวธรรม ที่ไม่เป็นเหตุและไม่เป็นอเหตุกะ ที่ไม่เป็นอเหตุกะและมิใช่ไม่เป็นเหตุ อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุและไม่เป็นอเหตุกะเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๓)สภาวธรรมที่ไม่เป็นอเหตุกะและมิใช่ไม่เป็นเหตุ อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นอเหตุกะและมิใช่ไม่เป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุและไม่เป็นอเหตุกะ อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นอเหตุกะและมิใช่ไม่เป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุและไม่เป็นอเหตุกะ ที่ไม่เป็นอเหตุกะและมิใช่ไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นอเหตุกะและมิใช่ไม่เป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๓)สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุและมิเป็นอเหตุกะ อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุและไม่เป็นอเหตุกะ ที่ไม่เป็นอเหตุกะและมิใช่ไม่เป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะ
เหตุปัจจัย มี ๓ วาร (ย่อ)
{๕๔} ในเหตุปัจจัย มี ๙ วาร
อารัมมณปัจจัย ” ๙ ” ...
ในอวิคตปัจจัย ” ๙ ”
(ในสหชาตวารก็ดี ... ในปัญหาวารก็ดี พึงให้พิสดารทุก ๆ วาร)
๕. เหตุเหตุสัมปยุตตทุกะ ๑. ปฏิจจวาร
{๕๕} [๑๒] สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุและที่ไม่เป็นเหตุวิปปยุตอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุและที่ไม่เป็นเหตุวิปปยุตเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุวิปปยุตและที่มิใช่ไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุและที่ไม่เป็นเหตุวิปปยุตเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุและที่ไม่เป็นเหตุวิปปยุต และที่ไม่เป็นเหตุวิปปยุตและที่มิใช่ไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุและที่ไม่เป็นเหตุวิปปยุตเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๓)สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุวิปปยุตและที่มิใช่ไม่เป็นเหตุ อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุวิปปยุตและที่มิใช่ไม่เป็นเหตุ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุและที่ไม่เป็นเหตุวิปปยุตอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุวิปปยุตและที่มิใช่ไม่เป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุและที่ไม่เป็นเหตุวิปปยุตและที่ไม่เป็นเหตุวิปปยุตและที่มิใช่ไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุวิปปยุตและที่มิใช่เป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๓)สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ และที่ไม่เป็นเหตุวิปปยุตอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุและที่ไม่เป็นเหตุวิปปยุตและที่ไม่เป็นเหตุวิปปยุตและที่มิใช่ไม่เป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาร (ย่อ)
{๕๖} ในเหตุปัจจัย มี ๙ วาร ...
ในอวิคตปัจจัย ” ๙ ”
(พึงให้พิสดารในทุก ๆ วาร)
๖. นเหตุนสเหตุกทุกะ ๑-๗. ปฏิจจาทิวาร
{๕๗} [๑๓] สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ และที่ไม่เป็นสเหตุกะอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ที่ไม่เป็นสเหตุกะ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ มหาภูตรูป ๓ อาศัยมหาภูตรูป ๑ เกิดขึ้น ...
สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ และที่ไม่เป็นอเหตุกะอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุและที่ไม่เป็นสเหตุกะ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ในปฏิสนธิขณะ ขันธ์ทั้งหลายที่ไม่เป็นเหตุสเหตุกะอาศัยหทัยวัตถุ สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุที่ไม่เป็นสเหตุกะ และไม่เป็นเหตุ ที่ไม่เป็นอเหตุกะ อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุไม่เป็นสเหตุกะ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๓)สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ และไม่เป็นอเหตุกะ อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุไม่เป็นอเหตุกะ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ไม่เป็นสเหตุกะอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุไม่เป็นอเหตุกะ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
สภาวธรรมทั้งหลาย ที่ไม่เป็นเหตุ และที่ไม่เป็นสเหตุกะ และที่ไม่เป็นเหตุไม่เป็นอเหตุกะอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ไม่เป็นอเหตุกะเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๓)
สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ที่ไม่เป็นสเหตุกะ อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุไม่เป็นสเหตุกะ และที่ไม่เป็นเหตุ ไม่เป็นอเหตุกะ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ไม่เป็นอเหตุกะอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุไม่เป็นสเหตุกะ และที่ไม่เป็นเหตุ ที่ไม่เป็นอเหตุกะ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัยสภาวธรรมทั้งหลาย ที่ไม่เป็นเหตุ ที่ไม่เป็นสเหตุกะ และที่ไม่เป็นเหตุ ไม่เป็นอเหตุกะ อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ไม่เป็นสเหตุกะ และไม่เป็นเหตุไม่เป็นอเหตุกะเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๓) (ย่อ){๕๘} [๑๔] ในเหตุปัจจัย มี ๙ วาร
ในอารัมมณปัจจัย ” ๙ ” ...
ในอวิคตปัจจัย ” ๙ ”
(สหชาตวารก็ดี ... สัมปยุตตวารก็ดี เหมือนกับปฏิจจวาร)
อารัมมณปัจจัย
{๕๙} [๑๕] สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ที่ไม่เป็นสเหตุกะ เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ และที่ไม่เป็นสเหตุกะโดยอารัมมณปัจจัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ และที่ไม่เป็นสเหตุกะ เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ และที่ไม่เป็นอเหตุกะ โดยอารัมมณปัจจัย มี ๒ วารสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ และที่ไม่เป็นอเหตุกะ เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ และที่ไม่เป็นอเหตุกะ โดยอารัมมณปัจจัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ และที่ไม่เป็นอเหตุกะ เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ และที่ไม่เป็นสเหตุกะโดยอารัมมณปัจจัย มี ๒ วาร (ย่อ){๖๐} [๑๖] ในอารัมมณปัจจัย มี ๔ วาร ...
ในอวิคตปัจจัย ” ๔ ”
จบ เหตุโคจฉกะ
๗. สัปปัจจยทุกะ ๑-๗. ปฏิจจาทิวาร
{๖๑} [๑๗] สภาวธรรมที่มิใช่ไม่มีปัจจัยอาศัยสภาวธรรมที่มิใช่ไม่มีปัจจัย เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย{๖๒} ในเหตุปัจจัย มี ๑ วาร
(พึงให้พิสดารในทุก ๆ วาร)
{๖๓} [๑๘] สภาวธรรมที่มิใช่ไม่มีปัจจัย เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่มิใช่ไม่มีปัจจัยโดยเหตุปัจจัย{๖๔} สภาวธรรมที่มิใช่มีปัจจัย เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่มิใช่ไม่มีปัจจัยโดยอารัมมณปัจจัย (ย่อ){๖๕} ในเหตุปัจจัย มี ๑ วาร
ในอารัมมณปัจจัย ” ๒ ”
(พึงให้พิสดารในทุก ๆ วาร)
๘. สังขตทุกะ ๑. ปฏิจจวาร
{๖๖} [๑๙] สภาวธรรมที่ไม่เป็นอสังขตะอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นอสังขตะเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย{๖๗} ในเหตุปัจจัย มี ๑ วาร
(เหมือนสัปปัจจยทุกะ)
๙. สนิทัสสนทุกะ ๑. ปฏิจจวาร
{๖๘} [๒๐] สภาวธรรมที่ไม่เป็นสนิทัสสนะ อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นสนิทัสสนะเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นอนิทัสสนะอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นสป็ทัสสนะเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
จบ นเหตุสัมปยุตตทุกะ