พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน · ปัจจนียทุกปัฏฐาน
นทัสสเนนปหาตัพพทุกะ เล่ม ๔๕
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๑๕๖–๑๗๕ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๙/๑๐ ในปัจจนียทุกปัฏฐานมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
๘๓. ทสฺสเนนปหาตพฺพทุก
๘๓. ทัสสเนนปหาตัพพทุกะ
พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๖ ปัจจนียทุกปัฏฐาน นทัสสเนนปหาตัพพทุกะ (ฉบับหลวง เล่ม ๔๕ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๔๕ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๙๑ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๔๕)
บาลี (มหาจุฬาฯ) เล่ม ๔๕ หน้า ๔๒–๔๕ · ไทย (มหาจุฬาฯ ๒) เล่ม ๔๕ หน้า ๖๓–๖๘
นทสฺสเนน ปหาตพฺพํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นทสฺสเนน ปหาตพฺโพ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. (๑)
นนทสฺสเนน ปหาตพฺพํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นนทสฺสเนน ปหาตพฺโพ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. ตีณิ.
นทสฺสเนน ปหาตพฺพญฺจ นนทสฺสเนน ปหาตพฺพญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นทสฺสเนน ปหาตพฺโพ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. (๑) (สงฺขิตฺตํ.)
เหตุยา ปญฺจ, อารมฺมเณ เทฺว ฯเปฯ วิปาเก เอกํ ฯเปฯ อวิคเต ปญฺจ.
สภาวธรรมที่ไม่ต้องประหาณด้วยโสดาปัตติมรรคอาศัยสภาวธรรมที่ไม่ ต้องประหาณด้วยโสดาปัตติมรรคเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๑)
สภาวธรรมที่มิใช่ไม่ต้องประหาณด้วยโสดาปัตติมรรคอาศัยสภาวธรรมที่มิใช่ ไม่ต้องประหาณด้วยโสดาปัตติมรรคเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระสภาวธรรมที่ไม่ต้องประหาณด้วยโสดาปัตติมรรคอาศัยสภาวธรรมที่ไม่ต้อง ประหาณด้วยโสดาปัตติมรรคและที่มิใช่ไม่ต้องประหาณด้วยโสดาปัตติมรรคเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย (๑) (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๕ วาระ
อารัมมณปัจจัย มี ๒ วาระ ฯลฯ
วิปากปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๕ วาระ
๘๔. ภาวนายปหาตพฺพทุก นภาวนาย ปหาตพฺพํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นภาวนาย ปหาตพฺโพ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. (๑) นนภาวนาย ปหาตพฺพํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นนภาวนาย ปหาตพฺโพ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. ตีณิ.
นภาวนาย ปหาตพฺพญฺจ นนภาวนาย ปหาตพฺพญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นภาวนาย ปหาตพฺโพ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. (๑) (สงฺขิตฺตํ.)
เหตุยา ปญฺจ, อารมฺมเณ เทฺว ฯเปฯ อวิคเต ปญฺจ.
๘๔. ภาวนายปหาตัพพทุกะ
สภาวธรรมที่ไม่ต้องประหาณด้วยมรรคเบื้องบน ๓ อาศัยสภาวธรรมที่ ไม่ต้องประหาณด้วยมรรคเบื้องบน ๓ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๑)
สภาวธรรมที่มิใช่ไม่ต้องประหาณด้วยมรรคเบื้องบน ๓ อาศัยสภาวธรรมที่มิใช่ ไม่ต้องประหาณด้วยมรรคเบื้องบน ๓ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระสภาวธรรมที่ไม่ต้องประหาณด้วยมรรคเบื้องบน ๓ อาศัยสภาวธรรมที่ไม่ต้อง ประหาณด้วยมรรคเบื้องบน ๓ และที่มิใช่ไม่ต้องประหาณด้วยมรรคเบื้องบน ๓ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๑) (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๕ วาระ
อารัมมณปัจจัย มี ๒ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๕ วาระ
๘๕. ทสฺสเนนปหาตพฺพเหตุกทุก นทสฺสเนน ปหาตพฺพเหตุกํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นทสฺสเนน ปหาตพฺพเหตุโก ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. ตีณิ.
นนทสฺสเนน ปหาตพฺพเหตุกํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นนทสฺสเนน ปหาตพฺพเหตุโก ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. ตีณิ.
นทสฺสเนน ปหาตพฺพเหตุกญฺจ นนทสฺสเนน ปหาตพฺพเหตุกญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นทสฺสเนน ปหาตพฺพเหตุโก ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. ตีณิ. (สงฺขิตฺตํ.)
เหตุยา นว, อารมฺมเณ ฉ, อธิปติยา ปญฺจ ฯเปฯ วิปาเก เอกํ ฯเปฯ อวิคเต นว.
๘๕. ทัสสเนนปหาตัพพเหตุกทุกะ
สภาวธรรมที่มีเหตุไม่ต้องประหาณด้วยโสดาปัตติมรรคอาศัยสภาวธรรม ที่มีเหตุไม่ต้องประหาณด้วยโสดาปัตติมรรคเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ
สภาวธรรมที่มีเหตุมิใช่ไม่ต้องประหาณด้วยโสดาปัตติมรรคอาศัยสภาวธรรมที่ มีเหตุมิใช่ไม่ต้องประหาณด้วยโสดาปัตติมรรคเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระสภาวธรรมที่มีเหตุไม่ต้องประหาณด้วยโสดาปัตติมรรคอาศัยสภาวธรรมที่มีเหตุ ไม่ต้องประหาณด้วยโสดาปัตติมรรคและที่มีเหตุมิใช่ไม่ต้องประหาณด้วยโสดาปัตติมรรค เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๙ วาระ
อารัมมณปัจจัย มี ๖ วาระ
อธิปติปัจจัย มี ๕ วาระ ฯลฯ
วิปากปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ
๘๖. ภาวนายปหาตพฺพเหตุกทุก นภาวนาย ปหาตพฺพเหตุกํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นภาวนาย ปหาตพฺพเหตุโก ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. ตีณิ.
นนภาวนาย ปหาตพฺพเหตุกํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นนภาวนาย ปหาตพฺพเหตุโก ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. ตีณิ.
นภาวนาย ปหาตพฺพเหตุกญฺจ นนภาวนาย ปหาตพฺพเหตุกญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นภาวนาย ปหาตพฺพเหตุโก ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. ตีณิ. (สงฺขิตฺตํ.)
เหตุยา นว, อารมฺมเณ ฉ, อธิปติยา ปญฺจ ฯเปฯ วิปาเก เอกํ ฯเปฯ อวิคเต นว.
๘๖. ภาวนายปหาตัพพเหตุกทุกะ
สภาวธรรมที่มีเหตุไม่ต้องประหาณด้วยมรรคเบื้องบน ๓ อาศัยสภาวธรรม ที่มีเหตุไม่ต้องประหาณด้วยมรรคเบื้องบน ๓ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ
สภาวธรรมที่มีเหตุมิใช่ไม่ต้องประหาณด้วยมรรคเบื้องบน ๓ อาศัยสภาวธรรม ที่มีเหตุมิใช่ไม่ต้องประหาณด้วยมรรคเบื้องบน ๓ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระสภาวธรรมที่มีเหตุไม่ต้องประหาณด้วยมรรคเบื้องบน ๓ อาศัยสภาวธรรมที่มี เหตุไม่ต้องประหาณด้วยมรรคเบื้องบน ๓ และที่มีเหตุมิใช่ไม่ต้องประหาณด้วยมรรค เบื้องบน ๓ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๙ วาระ
อารัมมณปัจจัย มี ๖ วาระ
อธิปติปัจจัย มี ๕ วาระ ฯลฯ
วิปากปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ
๘๗. สวิตกฺกทุก นสวิตกฺกํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นสวิตกฺโก ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. ตีณิ.
นอวิตกฺกํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นอวิตกฺโก ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. ตีณิ.
นสวิตกฺกญฺจ นอวิตกฺกญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นสวิตกฺโก ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. ตีณิ. (สงฺขิตฺตํ.)
เหตุยา นว ฯเปฯ ปุเรชาเต อาเสวเน ฉ ฯเปฯ อวิคเต นว.
๘๗. สวิตักกทุกะ
สภาวธรรมที่ไม่ใช่มีวิตกอาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่มีวิตกเกิดขึ้นเพราะ เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ
สภาวธรรมที่มิใช่ไม่มีวิตกอาศัยสภาวธรรมที่มิใช่ไม่มีวิตกเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระสภาวธรรมที่ไม่ใช่มีวิตกอาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่มีวิตกและที่มิใช่ไม่มีวิตกเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ
ปุเรชาตปัจจัย มี ๖ วาระ
อาเสวนปัจจัย มี ๖ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ
๘๘. สวิจารทุก นสวิจารํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นสวิจาโร ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. ตีณิ.
นอวิจารํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นอวิจาโร ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. ตีณิ.
นสวิจารญฺจ นอวิจารญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นสวิจาโร ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. ตีณิ. (สงฺขิตฺตํ.)
เหตุยา นว ฯเปฯ ปุเรชาเต อาเสวเน ฉ ฯเปฯ อวิคเต นว.
๘๘. สวิจารทุกะ
สภาวธรรมที่ไม่ใช่มีวิจารอาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่มีวิจารเกิดขึ้นเพราะ เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ
สภาวธรรมที่มิใช่ไม่มีวิจารอาศัยสภาวธรรมที่มิใช่ไม่มีวิจารเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระสภาวธรรมที่ไม่ใช่มีวิจารอาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่มีวิจารและที่มิใช่ไม่มีวิจาร เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ
ปุเรชาตปัจจัย มี ๖ วาระ
อาเสวนปัจจัย มี ๖ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ
๘๙. สปฺปีติกทุก นสปฺปีติกํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นสปฺปีติโก ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. ตีณิ.
นอปฺปีติกํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นอปฺปีติโก ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. ตีณิ.
นสปฺปีติกญฺจ นอปฺปีติกญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นสปฺปีติโก ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. ตีณิ. (สงฺขิตฺตํ.)
เหตุยา นว ฯเปฯ ปุเรชาเต อาเสวเน ฉ ฯเปฯ อวิคเต นว.
๘๙. สัปปีติกทุกะ
สภาวธรรมที่ไม่ใช่มีปีติอาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่มีปีติเกิดขึ้นเพราะ เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ
สภาวธรรมที่มิใช่ไม่มีปีติอาศัยสภาวธรรมที่มิใช่ไม่มีปีติเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระสภาวธรรมที่ไม่ใช่มีปีติอาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่มีปีติและที่มิใช่ไม่มีปีติเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ
ปุเรชาตปัจจัย มี ๖ วาระ
อาเสวนปัจจัย มี ๖ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ
๙๐. ปีติสหคตทุก นปีติสหคตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นปีติสหคโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. ตีณิ. นนปีติสหคตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นนปีติสหคโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. ตีณิ.
นปีติสหคตญฺจ นนปีติสหคตญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นปีติสหคโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. ตีณิ. (สงฺขิตฺตํ.)
เหตุยา นว ฯเปฯ ปุเรชาเต อาเสวเน ฉ ฯเปฯ อวิคเต นว.
๙๐. ปีติสหคตทุกะ
สภาวธรรมที่ไม่สหรคตด้วยปีติอาศัยสภาวธรรมที่ไม่สหรคตด้วยปีติ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ
สภาวธรรมที่มิใช่ไม่สหรคตด้วยปีติอาศัยสภาวธรรมที่มิใช่ไม่สหรคตด้วยปีติ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระสภาวธรรมที่ไม่สหรคตด้วยปีติอาศัยสภาวธรรมที่ไม่สหรคตด้วยปีติและที่มิใช่ ไม่สหรคตด้วยปีติเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ
ปุเรชาตปัจจัย มี ๖ วาระ
อาเสวนปัจจัย มี ๖ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ
๙๑. สุขสหคตทุก นสุขสหคตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นสุขสหคโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. ตีณิ.
นนสุขสหคตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นนสุขสหคโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. ตีณิ.
นสุขสหคตญฺจ นนสุขสหคตญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นสุขสหคโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. ตีณิ. (สงฺขิตฺตํ.)
เหตุยา นว ฯเปฯ ปุเรชาเต อาเสวเน ฉ ฯเปฯ อวิคเต นว.
๙๑. สุขสหคตทุกะ
สภาวธรรมที่ไม่สหรคตด้วยสุขอาศัยสภาวธรรมที่ไม่สหรคตด้วยสุขเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ
สภาวธรรมที่ไม่สหรคตด้วยสุขอาศัยสภาวธรรมที่ไม่สหรคตด้วยสุขและที่มิใช่ไม่ สหรคตด้วยสุขเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ
ปุเรชาตปัจจัย มี ๖ วาระ
อาเสวนปัจจัย มี ๖ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ
๙๒. อุเปกฺขาสหคตทุก นอุเปกฺขาสหคตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นอุเปกฺขาสหคโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. ตีณิ.
นนอุเปกฺขาสหคตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นนอุเปกฺขาสหคโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. ตีณิ.
นอุเปกฺขาสหคตญฺจ นนอุเปกฺขาสหคตญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นอุเปกฺขาสหคโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. ตีณิ. (สงฺขิตฺตํ.)
เหตุยา นว ฯเปฯ ปุเรชาเต อาเสวเน ฉ ฯเปฯ อวิคเต นว.
๙๒. อุเปกขาสหคตทุกะ
สภาวธรรมที่ไม่สหรคตด้วยอุเบกขาอาศัยสภาวธรรมที่ไม่สหรคตด้วย อุเบกขาเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ
สภาวธรรมที่มิใช่ไม่สหรคตด้วยอุเบกขาอาศัยสภาวธรรมที่มิใช่ไม่สหรคตด้วย อุเบกขาเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระสภาวธรรมที่ไม่สหรคตด้วยอุเบกขาอาศัยสภาวธรรมที่ไม่สหรคตด้วยอุเบกขา และที่มิใช่ไม่สหรคตด้วยอุเบกขาเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ
ปุเรชาตปัจจัย มี ๖ วาระ
อาเสวนปัจจัย มี ๖ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ
จบ นทัสสเนนปหาตัพพทุกะ