พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน · ปัจจนียทุกทุกปัฏฐาน
ปิฏฐิทุกนเหตุทุกะ เล่ม ๔๕
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๕๐๑–๕๐๕ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๕/๖ ในปัจจนียทุกทุกปัฏฐานมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
๘๓. ปิฏฐิทุกะ ๑. เหตุทุกะ
พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๖ ปัจจนียทุกทุกปัฏฐาน ปิฏฐิทุกนเหตุทุกะ (ฉบับหลวง เล่ม ๔๕ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๔๕ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๙๑ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๔๕)
บาลี (มหาจุฬาฯ) เล่ม ๔๕ หน้า ๑๒๕–๑๒๗ · ไทย (มหาจุฬาฯ ๒) เล่ม ๔๕ หน้า ๑๙๕–๑๙๘
นทสฺสเนน ปหาตพฺพํ นเหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ฯเปฯ นนทสฺสเนน ปหาตพฺพํ นเหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ฯเปฯ นภาวนาย ปหาตพฺพํ นเหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ฯเปฯ นนภาวนาย ปหาตพฺพํ นเหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ฯเปฯ นทสฺสเนน ปหาตพฺพเหตุกํ นเหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ฯเปฯ นนทสฺสเนน ปหาตพฺพ-เหตุกํ นเหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ฯเปฯ นภาวนาย ปหาตพฺพเหตุกํ นเหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ฯเปฯ นนภาวนาย ปหาตพฺพเหตุกํ นเหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ. (สงฺขิตฺตํ.)
เหตุยา ปญฺจ, อารมฺมเณ เทฺว ฯปฯ วิปาเก เอกํ ฯเปฯ อวิคเต ปญฺจ.
... อาศัยสภาวธรรมที่ไม่ต้องประหาณด้วยโสดาปัตติมรรคซึ่งไม่เป็นเหตุ ฯลฯ
... อาศัยสภาวธรรมที่มิใช่ไม่ต้องประหาณด้วยโสดาปัตติมรรคซึ่งไม่เป็นเหตุ ฯลฯ
... อาศัยสภาวธรรมที่ไม่ต้องประหาณด้วยมรรคเบื้องบน ๓ ซึ่งไม่เป็นเหตุ ฯลฯ
... อาศัยสภาวธรรมที่มิใช่ไม่ต้องประหาณด้วยมรรคเบื้องบน ๓ ซึ่งไม่เป็นเหตุ ฯลฯ
... อาศัยสภาวธรรมที่มีเหตุไม่ต้องประหาณด้วยโสดาปัตติมรรคซึ่งไม่เป็นเหตุ ฯลฯ
... อาศัยสภาวธรรมที่มีเหตุมิใช่ไม่ต้องประหาณด้วยโสดาปัตติมรรคซึ่งไม่เป็นเหตุ ฯลฯ
... อาศัยสภาวธรรมที่มีเหตุไม่ต้องประหาณด้วยมรรคเบื้องบน ๓ ซึ่งไม่เป็นเหตุ ฯลฯ
... อาศัยสภาวธรรมที่มีเหตุมิใช่ไม่ต้องประหาณด้วยมรรคเบื้องบน ๓ ซึ่งไม่ เป็นเหตุ (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๕ วาระ
อารัมมณปัจจัย มี ๒ วาระ ฯลฯ
วิปากปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๕ วาระ
นสวิตกฺกํ นเหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ฯเปฯ นอวิตกฺกํ นเหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ฯเปฯ นสวิจารํ นเหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ฯเปฯ นอวิจารํ นเหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ฯเปฯ นสปฺปีติกํ นเหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ฯเปฯ นอปฺปีติกํ นเหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ฯเปฯ นปีติสหคตํ นเหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ฯเปฯ นนปีติสหคตํ นเหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ฯเปฯ นสุขสหคตํ นเหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ฯเปฯ นนสุขสหคตํ นเหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ฯเปฯ นอุเปกฺขาสหคตํ นเหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ฯเปฯ นนอุเปกฺขาสหคตํ นเหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ. (สงฺขิตฺตํ.) เหตุยา นว ฯเปฯ ปุเรชาเต อาเสวเน ฉ ฯเปฯ อวิคเต นว.
... อาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่มีวิตกซึ่งไม่เป็นเหตุ ฯลฯ
... อาศัยสภาวธรรมที่มิใช่ไม่มีวิตกซึ่งไม่เป็นเหตุ ฯลฯ
... อาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่มีวิจารซึ่งไม่เป็นเหตุ ฯลฯ
... อาศัยสภาวธรรมที่มิใช่ไม่มีวิจารซึ่งไม่เป็นเหตุ ฯลฯ
... อาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่มีปีติซึ่งไม่เป็นเหตุ ฯลฯ
... อาศัยสภาวธรรมที่มิใช่ไม่มีปีติซึ่งไม่เป็นเหตุ ฯลฯ
... อาศัยสภาวธรรมที่ไม่สหรคตด้วยปีติซึ่งไม่เป็นเหตุ ฯลฯ
... อาศัยสภาวธรรมที่มิใช่ไม่สหรคตด้วยปีติซึ่งไม่เป็นเหตุ ฯลฯ
... อาศัยสภาวธรรมที่ไม่สหรคตด้วยสุขซึ่งไม่เป็นเหตุ ฯลฯ
... อาศัยสภาวธรรมที่มิใช่ไม่สหรคตด้วยสุขซึ่งไม่เป็นเหตุ ฯลฯ
... อาศัยสภาวธรรมที่ไม่สหรคตด้วยอุเบกขาซึ่งไม่เป็นเหตุ ฯลฯ
... อาศัยสภาวธรรมที่มิใช่ไม่สหรคตด้วยอุเบกขาซึ่งไม่เป็นเหตุ (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ
ปุเรชาตปัจจัย มี ๖ วาระ
อาเสวนปัจจัย มี ๖ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ
นกามาวจรํ นเหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ฯเปฯ นนกามาวจรํ นเหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ฯเปฯ นรูปาวจรํ นเหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ฯเปฯ นนรูปาวจรํ นเหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ. (สงฺขิตฺตํ.)
เหตุยา นว, อารมฺมเณ จตฺตาริ, อธิปติยา ปญฺจ ฯปฯ อญฺญมญฺเญ ฉ ฯเปฯ ปุเรชาเต อาเสวเน เทฺว ฯเปฯ อวิคเต นว.
... อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นกามาวจรซึ่งไม่เป็นเหตุ ฯลฯ
... อาศัยสภาวธรรมที่มิใช่ไม่เป็นกามาวจรซึ่งไม่เป็นเหตุ ฯลฯ
... อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นรูปาวจรซึ่งไม่เป็นเหตุ ฯลฯ
... อาศัยสภาวธรรมที่มิใช่ไม่เป็นรูปาวจรซึ่งไม่เป็นเหตุ (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๙ วาระ
อารัมมณปัจจัย มี ๔ วาระ
อธิปติปัจจัย มี ๕ วาระ ฯลฯ
อัญญมัญญปัจจัย มี ๖ วาระ ฯลฯ
ปุเรชาตปัจจัย มี ๒ วาระ
อาเสวนปัจจัย มี ๒ วาระ
อวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ
นอรูปาวจรํ นเหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ฯเปฯ นนอรูปาวจรํ นเหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ. (สงฺขิตฺตํ.) เหตุยา ปญฺจ, อารมฺมเณ เทฺว ฯปฯ อวิคเต ปญฺจ.
นปริยาปนฺนํ นเหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ฯเปฯ นอปริยาปนฺนํ นเหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ. (สงฺขิตฺตํ.) เหตุยา ปญฺจ, อารมฺมเณ เทฺว ฯปฯ อวิคเต ปญฺจ.
... อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นอรูปาวจรซึ่งไม่เป็นเหตุ ฯลฯ
... อาศัยสภาวธรรมที่มิใช่ไม่เป็นอรูปาวจรซึ่งไม่เป็นเหตุ (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๕ วาระ
อารัมมณปัจจัย มี ๒ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๕ วาระ
... อาศัยสภาวธรรมที่ไม่นับเนื่องในวัฏฏทุกข์ซึ่งไม่เป็นเหตุ ฯลฯ
... อาศัยสภาวธรรมที่มิใช่ไม่นับเนื่องในวัฏฏทุกข์ซึ่งไม่เป็นเหตุ (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๕ วาระ
อารัมมณปัจจัย มี ๒ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๕ วาระ
นนิยฺยานิกํ นเหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ฯเปฯ นอนิยฺยานิกํ นเหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ฯเปฯ นนิยตํ นเหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ฯเปฯ นอนิยตํ นเหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ. (สงฺขิตฺตํ.) เหตุยา ปญฺจ, อารมฺมเณ เทฺว ฯปฯ วิปาเก เอกํ ฯเปฯ อวิคเต ปญฺจ.
นสอุตฺตรํ นเหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ฯเปฯ นอนุตฺตรํ นเหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ. (สงฺขิตฺตํ.) เหตุยา ปญฺจ, อารมฺมเณ เทฺว ฯปฯ อวิคเต ปญฺจ.
... อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุนำออกจากวัฏฏทุกข์ซึ่งไม่เป็นเหตุ ฯลฯ
... อาศัยสภาวธรรมที่มิใช่ไม่เป็นเหตุนำออกจากวัฏฏทุกข์ซึ่งไม่เป็นเหตุ ฯลฯ
... อาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่ให้ผลแน่นอนซึ่งไม่เป็นเหตุ ฯลฯ
... อาศัยสภาวธรรมที่มิใช่ให้ผลไม่แน่นอนซึ่งไม่เป็นเหตุ (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๕ วาระ
อารัมมณปัจจัย มี ๒ วาระ ฯลฯ
วิปากปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๕ วาระ
... อาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่มีธรรมอื่นยิ่งกว่าซึ่งไม่เป็นเหตุ ฯลฯ
... อาศัยสภาวธรรมที่มิใช่ไม่มีธรรมอื่นยิ่งกว่าซึ่งไม่เป็นเหตุ (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๕ วาระ
อารัมมณปัจจัย มี ๒ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๕ วาระ
นสรณํ นเหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นสรโณ นเหตุ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. (๑)
นอรณํ นเหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นอรโณ นเหตุ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. นอรณํ นเหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นสรโณ นเหตุ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. นอรณํ นเหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นสรโณ นเหตุ จ นอรโณ นเหตุ จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา. (๓) นสรณํ นเหตุญฺจ นอรณํ นเหตุญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นสรโณ นเหตุ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. (๑) (สงฺขิตฺตํ.)
เหตุยา ปญฺจ, อารมฺมเณ เทฺว ฯเปฯ วิปาเก เอกํ ฯเปฯ อวิคเต ปญฺจ. (สพฺพตฺถ วิตฺถาโร.)
สภาวธรรมที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ซึ่งไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรม ที่ไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ซึ่งไม่เป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๑)สภาวธรรมที่มิใช่ไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ซึ่งไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่มิใช่ไม่ เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ซึ่งไม่เป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ซึ่งไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่มิใช่ไม่เป็น เหตุให้สัตว์ร้องไห้ซึ่งไม่เป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้และที่มิใช่ไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ซึ่งไม่ เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่มิใช่ไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ซึ่งไม่เป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะ เหตุปัจจัย (๓)สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ซึ่งไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุให้ สัตว์ร้องไห้และที่มิใช่ไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ซึ่งไม่เป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๑) (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๕ วาระ
อารัมมณปัจจัย มี ๒ วาระ ฯลฯ
วิปากปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๕ วาระ
(ทุกปัจจัยพึงขยายให้พิสดาร)
นสรณํ นนเหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นสรโณ นนเหตุ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. (๑)
นอรณํ นนเหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นอรโณ นนเหตุ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. (๑) (สงฺขิตฺตํ.)
เหตุยา เทฺว ฯเปฯ วิปาเก เอกํ ฯเปฯ อวิคเต เทฺว. (สพฺพตฺถ วิตฺถาโร.) ๑๐๐. สรณทุก ๒. สเหตุกทุกาทิ
สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ซึ่งมิใช่ไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่ ไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ซึ่งมิใช่ไม่เป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๑)สภาวธรรมที่มิใช่ไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ซึ่งมิใช่ไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่ มิใช่ไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ซึ่งไม่เป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๑) (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๒ วาระ ฯลฯ
วิปากปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๒ วาระ
(ทุกปัจจัยพึงขยายให้พิสดาร)
จบ ปิฏฐิทุกนเหตุทุกะ