พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน · ปัจจนียทุกทุกปัฏฐาน
นสเหตุกทุกนเหตุทุกะ เล่ม ๔๕
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๔๘๖–๕๐๐ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๔/๖ ในปัจจนียทุกทุกปัฏฐานมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
๒. สเหตุกทุกะเป็นต้น ๑. เหตุทุกะ
พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๖ ปัจจนียทุกทุกปัฏฐาน นสเหตุกทุกนเหตุทุกะ (ฉบับหลวง เล่ม ๔๕ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๔๕ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๙๑ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๔๕)
บาลี (มหาจุฬาฯ) เล่ม ๔๕ หน้า ๑๒๐–๑๒๕ · ไทย (มหาจุฬาฯ ๒) เล่ม ๔๕ หน้า ๑๘๖–๑๙๕
นสเหตุกํ นเหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นสเหตุโก นเหตุ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. นสเหตุกํ นเหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นอเหตุโก นเหตุ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. นสเหตุกํ นเหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นสเหตุโก นเหตุ จ นอเหตุโก นเหตุ จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา. (๓)
นอเหตุกํ นเหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นอเหตุโก นเหตุ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. นอเหตุกํ นเหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นสเหตุโก นเหตุ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. นอเหตุกํ นเหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นสเหตุโก นเหตุ จ นอเหตุโก นเหตุ จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา. (๓) นสเหตุกํ นเหตุญฺจ นอเหตุกํ นเหตุญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นสเหตุโก นเหตุ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. นสเหตุกํ นเหตุญฺจ นอเหตุกํ นเหตุญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นอเหตุโก นเหตุ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. นสเหตุกํ นเหตุญฺจ นอเหตุกํ นเหตุญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นสเหตุโก นเหตุ จ นอเหตุโก นเหตุ จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา. (๓) (สงฺขิตฺตํ.)
เหตุยา นว, อารมฺมเณ จตฺตาริ, อธิปติยา ปญฺจ ฯเปฯ อญฺญมญฺเญ ฉ ฯเปฯ ปุเรชาเต อาเสวเน เทฺว ฯเปฯ อวิคเต นว. (สพฺพตฺถ วิตฺถาโร.)
สภาวธรรมที่ไม่ใช่มีเหตุซึ่งไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่มีเหตุซึ่งไม่ เป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัยสภาวธรรมที่มิใช่ไม่มีเหตุซึ่งไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่มีเหตุซึ่งไม่เป็นเหตุ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่มีเหตุและที่มิใช่ไม่มีเหตุซึ่งไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่มี เหตุซึ่งไม่เป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๓)สภาวธรรมที่มิใช่ไม่มีเหตุซึ่งไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่มิใช่ไม่มีเหตุซึ่งไม่เป็น เหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่มีเหตุซึ่งไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่มิใช่ไม่มีเหตุซึ่งไม่เป็นเหตุ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่มีเหตุและที่มิใช่ไม่มีเหตุซึ่งไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่มิใช่
ไม่มีเหตุซึ่งไม่เป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๓)สภาวธรรมที่ไม่ใช่มีเหตุซึ่งไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่มีเหตุและที่มิใช่ ไม่มีเหตุซึ่งไม่เป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัยสภาวธรรมที่มิใช่ไม่มีเหตุซึ่งไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่มีเหตุและที่มิใช่ ไม่มีเหตุซึ่งไม่เป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่มีเหตุและที่มิใช่ไม่มีเหตุซึ่งไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่ มีเหตุและที่มิใช่ไม่มีเหตุซึ่งไม่เป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๓) (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๙ วาระ
อารัมมณปัจจัย มี ๔ วาระ
อธิปติปัจจัย มี ๕ วาระ ฯลฯ
อัญญมัญญปัจจัย มี ๖ วาระ ฯลฯ
ปุเรชาตปัจจัย มี ๒ วาระ
อาเสวนปัจจัย มี ๒ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ
(ทุกปัจจัยพึงขยายให้พิสดาร)
นอเหตุกํ นนเหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นอเหตุโก นนเหตุ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. (สงฺขิตฺตํ.)
สภาวธรรมที่มิใช่ไม่มีเหตุซึ่งมิใช่ไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่มิใช่ไม่มีเหตุ ซึ่งมิใช่ไม่เป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ
(ทุกปัจจัยมีปัจจัยละ ๑ วาระ)
เหตุยา เอกํ ฯเปฯ อวิคเต เอกํ. (สพฺพตฺถ เอกํ.) นเหตุสมฺปยุตฺตํ นเหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ. (สงฺขิตฺตํ.)
เหตุยา นว, อารมฺมเณ จตฺตาริ, อธิปติยา ปญฺจ ฯเปฯ อญฺญมญฺเญ ฉ ฯเปฯ ปุเรชาเต อาเสวเน เทฺว ฯเปฯ อวิคเต นว.
นเหตุวิปฺปยุตฺตํ นนเหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ. (สงฺขิตฺตํ. สพฺพตฺถ เอกํ.)
... อาศัยสภาวธรรมที่ไม่สัมปยุตด้วยเหตุซึ่งไม่เป็นเหตุ (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๙ วาระ
อารัมมณปัจจัย มี ๔ วาระ
อธิปติปัจจัย มี ๕ วาระ ฯลฯ
อัญญมัญญปัจจัย มี ๖ วาระ ฯลฯ
ปุเรชาตปัจจัย มี ๒ วาระ
อาเสวนปัจจัย มี ๒ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ
... อาศัยสภาวธรรมที่ไม่วิปปยุตจากเหตุซึ่งมิใช่ไม่เป็นเหตุ (ย่อ ทุกปัจจัยมีปัจจัยละ ๑ วาระ)
นเหตุญฺเจว นอเหตุกญฺจ นเหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ฯเปฯ นอเหตุกญฺเจว นน จ เหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ฯเปฯ นเหตุญฺเจว นเหตุวิปฺปยุตฺตญฺจ นเหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ฯเปฯ นเหตุวิปฺปยุตฺตญฺเจว นน จ เหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ. (สงฺขิตฺตํ. สพฺพตฺถ เอกํ.)
... อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุและที่มิใช่ไม่มีเหตุซึ่งไม่เป็นเหตุ ฯลฯ
... อาศัยสภาวธรรมที่มิใช่ไม่มีเหตุและที่มิใช่ไม่เป็นเหตุ ฯลฯ
... อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุและที่ไม่วิปปยุตจากเหตุซึ่งไม่เป็นเหตุ ฯลฯ
... อาศัยสภาวธรรมที่ไม่วิปปยุตจากเหตุและที่มิใช่ไม่เป็นเหตุ (ย่อ ทุกปัจจัย มีปัจจัยละ ๑ วาระ)
นเหตุํ นสเหตุกํ นเหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ฯเปฯ นเหตุํ นอเหตุกํ นเหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ. (สงฺขิตฺตํ.)
เหตุยา นว, อารมฺมเณ จตฺตาริ, อธิปติยา ปญฺจ ฯเปฯ อญฺญมญฺเญ ฉ ฯเปฯ ปุเรชาเต อาเสวเน เทฺว ฯเปฯ อวิคเต นว. ๗. จูฬนฺตรทุก ๑. เหตุทุก
... อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุและที่ไม่ใช่มีเหตุซึ่งไม่เป็นเหตุ ฯลฯ
... อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุและที่มิใช่ไม่มีเหตุซึ่งไม่เป็นเหตุ (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๙ วาระ
อารัมมณปัจจัย มี ๔ วาระ
อธิปติปัจจัย มี ๕ วาระ ฯลฯ
อัญญมัญญปัจจัย มี ๖ วาระ ฯลฯ
ปุเรชาตปัจจัย มี ๒ วาระ
อาเสวนปัจจัย มี ๒ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ
นอปฺปจฺจยํ นเหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ฯเปฯ นอสงฺขตํ นเหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ. (สงฺขิตฺตํ. สพฺพตฺถ เอกํ.)
นสนิทสฺสนํ นเหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ. (สงฺขิตฺตํ.)
เหตุยา ตีณิ, อารมฺมเณ เอกํ ฯเปฯ อวิคเต ตีณิ.
นสปฺปฏิฆํ นเหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ฯเปฯ นอปฺปฏิฆํ นเหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ. (สงฺขิตฺตํ.)
เหตุยา นว, อารมฺมเณ เอกํ, อธิปติยา นว ฯเปฯ อญฺญมญฺเญ ฉ ฯเปฯ อวิคเต นว.
นรูปึ นเหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ฯเปฯ นอรูปึ นเหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ. (สงฺขิตฺตํ.)
เหตุยา นว, อารมฺมเณ ตีณิ, อธิปติยา ปญฺจ ฯเปฯ อญฺญมญฺเญ ฉ ฯเปฯ ปุเรชาเต อาเสวเน เอกํ ฯเปฯ อวิคเต นว.
นโลกิยํ นเหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ฯเปฯ นโลกุตฺตรํ นเหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ. (สงฺขิตฺตํ.) เหตุยา ปญฺจ, อารมฺมเณ เทฺว ฯเปฯ อวิคเต ปญฺจ.
นเกนจิ วิญฺเญยฺยํ นเหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ฯเปฯ นนเกนจิ วิญฺเญยฺยํ นเหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ. (สงฺขิตฺตํ. สพฺพตฺถ นว.) ๑๔. อาสวโคจฺฉก ๑. เหตุทุก
๗. จูฬันตรทุกะ ๑. เหตุทุกะ
... อาศัยสภาวธรรมที่มิใช่ไม่มีปัจจัยปรุงแต่งซึ่งไม่เป็นเหตุ ฯลฯ
... อาศัยสภาวธรรมที่มิใช่ปัจจัยไม่ปรุงแต่งซึ่งไม่เป็นเหตุ (ย่อ ทุกปัจจัยมี ปัจจัยละ ๑ วาระ)... อาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่เห็นได้ซึ่งไม่เป็นเหตุ (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ
อารัมมณปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ
... อาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่กระทบได้ซึ่งไม่เป็นเหตุ ฯลฯ
... อาศัยสภาวธรรมที่มิใช่กระทบไม่ได้ซึ่งไม่เป็นเหตุ (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๙ วาระ
อารัมมณปัจจัย มี ๑ วาระ
อธิปติปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ
อัญญมัญญปัจจัย มี ๖ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ
... อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นรูปซึ่งไม่เป็นเหตุ ฯลฯ
... อาศัยสภาวธรรมที่มิใช่ไม่เป็นรูปซึ่งไม่เป็นเหตุ (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๙ วาระ
อารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ
อธิปติปัจจัย มี ๕ วาระ ฯลฯ
อัญญมัญญปัจจัย มี ๖ วาระ ฯลฯ
ปุเรชาตปัจจัย มี ๑ วาระ
อาเสวนปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ
... อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นโลกิยะซึ่งไม่เป็นเหตุ ฯลฯ
... อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นโลกุตตระซึ่งไม่เป็นเหตุ (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๕ วาระ
อารัมมณปัจจัย มี ๒ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๕ วาระ
... อาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่จิตบางดวงรู้ได้ซึ่งไม่เป็นเหตุ ฯลฯ
... อาศัยสภาวธรรมที่มิใช่ไม่ใช่จิตบางดวงรู้ได้ซึ่งไม่เป็นเหตุ (ย่อ ทุกปัจจัย มีปัจจัยละ ๙ วาระ)
โนอาสวํ นเหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ฯเปฯ นโนอาสวํ นเหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ. (สงฺขิตฺตํ.) เหตุยา ปญฺจ ฯเปฯ วิปาเก เอกํ ฯเปฯ อวิคเต ปญฺจ.
นสาสวํ นเหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ฯเปฯ นอนาสวํ นเหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ. (สงฺขิตฺตํ.) เหตุยา ปญฺจ, อารมฺมเณ เทฺว ฯเปฯ อวิคเต ปญฺจ.
นอาสวสมฺปยุตฺตํ นเหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ฯเปฯ นอาสววิปฺปยุตฺตํ นเหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ. (สงฺขิตฺตํ.) เหตุยา ปญฺจ, อารมฺมเณ เทฺว ฯเปฯ วิปาเก เอกํ ฯเปฯ อวิคเต ปญฺจ.
นอาสวญฺเจว นอนาสวํ นเหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ฯเปฯ นอนาสวญฺเจว นโน จ อาสวํ นเหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ. (สงฺขิตฺตํ.)
เหตุยา ปญฺจ ฯเปฯ วิปาเก เอกํ ฯเปฯ อวิคเต ปญฺจ.
นอาสวญฺเจว นอาสววิปฺปยุตฺตญฺจ นเหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ. (สงฺขิตฺตํ. สพฺพตฺถ ปญฺจ, วิปากํ นตฺถิ)
นอาสววิปฺปยุตฺตญฺเจว นโน จ อาสวํ นเหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ฯเปฯ อาสววิปฺปยุตฺตํ นสาสวํ นเหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ฯเปฯ อาสววิปฺปยุตฺตํ นอนาสวํ นเหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ. (สงฺขิตฺตํ.)
เหตุยา ปญฺจ, อารมฺมเณ เทฺว ฯเปฯ อวิคเต ปญฺจ. ๒๐. สญฺโญชนาทิทุก ๑. เหตุทุก
๑๔. อาสวโคจฉกะ ๑. เหตุทุกะ
... อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นอาสวะซึ่งไม่เป็นเหตุ ฯลฯ
... อาศัยสภาวธรรมที่มิใช่ไม่เป็นอาสวะซึ่งไม่เป็นเหตุ (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๕ วาระ ฯลฯ
วิปากปัจจัย มี ๑ วาระ
อวิคตปัจจัย มี ๕ วาระ
... อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นอารมณ์ของอาสวะซึ่งไม่เป็นเหตุ ฯลฯ
... อาศัยสภาวธรรมที่มิใช่ไม่เป็นอารมณ์ของอาสวะซึ่งไม่เป็นเหตุ (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๕ วาระ
อารัมมณปัจจัย มี ๒ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๕ วาระ
... อาศัยสภาวธรรมที่ไม่สัมปยุตด้วยอาสวะซึ่งไม่เป็นเหตุ ฯลฯ
... อาศัยสภาวธรรมที่ไม่วิปปยุตจากอาสวะซึ่งไม่เป็นเหตุ (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๕ วาระ
อารัมมณปัจจัย มี ๒ วาระ ฯลฯ
วิปากปัจจัย มี ๑ วาระ
อวิคตปัจจัย มี ๕ วาระ
... อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นอาสวะและมิใช่ไม่เป็นอารมณ์ของอาสวะซึ่งไม่ เป็นเหตุ ฯลฯ
... อาศัยสภาวธรรมที่มิใช่ไม่เป็นอารมณ์ของอาสวะและมิใช่ไม่เป็นอาสวะซึ่ง ไม่เป็นเหตุ (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๕ วาระ ฯลฯ
วิปากปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๕ วาระ
... อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นอาสวะและไม่วิปปยุตจากอาสวะซึ่งไม่เป็นเหตุ (ย่อ ทุกปัจจัยมีปัจจัยละ ๕ วาระ ไม่มีวิบาก)... อาศัยสภาวธรรมที่ไม่วิปปยุตจากอาสวะและมิใช่ไม่เป็นอาสวะซึ่งไม่เป็นเหตุ ฯลฯ
... อาศัยสภาวธรรมที่วิปปยุตจากอาสวะและไม่เป็นอารมณ์ของอาสวะซึ่งไม่ เป็นเหตุฯลฯ
... อาศัยสภาวธรรมที่วิปปยุตจากอาสวะและมิใช่ไม่เป็นอารมณ์ของอาสวะซึ่ง ไม่เป็นเหตุ (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๕ วาระ
อารัมมณปัจจัย มี ๒ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๕ วาระ
โนสญฺโญชนํ นเหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ. (สงฺขิตฺตํ.)
เหตุยา นว ฯเปฯ วิปาเก เอกํ ฯเปฯ อวิคเต นว.
๒๐. สัญโญชนทุกะเป็นต้น ๑. เหตุทุกะ
... อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นสังโยชน์ซึ่งไม่เป็นเหตุ (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ
วิปากปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ
โนคนฺถํ นเหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ. (สงฺขิตฺตํ.)
เหตุยา ปญฺจ, ฯเปฯ วิปาเก เอกํ ฯเปฯ อวิคเต ปญฺจ.
... อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นคันถะซึ่งไม่เป็นเหตุ (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๕ วาระ ฯลฯ
วิปากปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๕ วาระ
โนโอฆํ นเหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ฯเปฯ โนโยคํ นเหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ. (สงฺขิตฺตํ.)
เหตุยา ปญฺจ ฯเปฯ วิปาเก เอกํ ฯเปฯ อวิคเต ปญฺจ.
... อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นโอฆะซึ่งไม่เป็นเหตุ ฯลฯ
... อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นโยคะซึ่งไม่เป็นเหตุ (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๕ วาระ ฯลฯ
วิปากปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๕ วาระ
โนนีวรณํ นเหตํํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ. (สงฺขิตฺตํ.) เหตุยา นว ฯเปฯ วิปาเก เอกํ ฯเปฯ อวิคเต นว.
... อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นนิวรณ์ซึ่งไม่เป็นเหตุ (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ
วิปากปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ
โนปรามาสํ นเหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ. (สงฺขิตฺตํ.) เหตุยา ปญฺจ ฯเปฯ วิปาเก เอกํ ฯเปฯ อวิคเต ปญฺจ. ๕๕. มหนฺตรทุก ๑. เหตุทุก
... อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นปรามาสซึ่งไม่เป็นเหตุ (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๕ วาระ ฯลฯ
วิปากปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๕ วาระ
นสารมฺมณํ นเหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ. (สงฺขิตฺตํ.) เหตุยา นว, อารมฺมเณ ตีณิ, อธิปติยา ปญฺจ ฯเปฯ อญฺญมญฺเญ ฉ ฯเปฯ ปุเรชาเต อาเสวเน เอกํ ฯเปฯ อวิคเต นว.
๕๕. มหันตรทุกะ ๑. เหตุทุกะ
... อาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่รับรู้อารมณ์ได้ซึ่งไม่เป็นเหตุ (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๙ วาระ
อารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ
อธิปติปัจจัย มี ๕ วาระ ฯลฯ
อัญญมัญญปัจจัย มี ๖ วาระ ฯลฯ
ปุเรชาตปัจจัย มี ๑ วาระ
อาเสวนปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ
นจิตฺตํ นเหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ. (สงฺขิตฺตํ. สพฺพตฺถ ปญฺจ.)
นเจตสิกํ นเหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ. (สงฺขิตฺตํ.) เหตุยา นว ฯเปฯ ปุเรชาเต อาเสวเน ปญฺจ ฯเปฯ อวิคเต นว.
นจิตฺตสมฺปยุตฺตํ นเหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ฯเปฯ นจิตฺตสํสฏฺฐํ นเหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ. (สงฺขิตฺตํ.) เหตุยา นว, อารมฺมเณ ตีณิ, อธิปติยา ปญฺจ ฯเปฯ อญฺญมญฺเญ ฉ ฯเปฯ ปุเรชาเต อาเสวเน เอกํ ฯเปฯ อวิคเต นว.
นจิตฺตสมุฏฺฐานํ นเหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ. (สงฺขิตฺตํ.) เหตุยา นว, อารมฺมเณ นว, อธิปติยา ปญฺจ ฯเปฯ ปุเรชาเต อาเสวเน ปญฺจ ฯเปฯ อวิคเต นว.
... อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นจิตซึ่งไม่เป็นเหตุ (ย่อ ทุกปัจจัยมีปัจจัยละ ๕ วาระ)... อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเจตสิกซึ่งไม่เป็นเหตุ (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ
ปุเรชาตปัจจัย มี ๕ วาระ
อาเสวนปัจจัย มี ๕ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ
... อาศัยสภาวธรรมที่ไม่สัมปยุตด้วยจิตซึ่งไม่เป็นเหตุ ฯลฯ
... อาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่ระคนกับจิตซึ่งไม่เป็นเหตุ (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๙ วาระ
อารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ
อธิปติปัจจัย มี ๕ วาระ ฯลฯ
อัญญมัญญปัจจัย มี ๖ วาระ ฯลฯ
ปุเรชาตปัจจัย มี ๑ วาระ
อาเสวนปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ
... อาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่มีจิตเป็นสมุฏฐานซึ่งไม่เป็นเหตุ (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๙ วาระ
อารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ
อธิปติปัจจัย มี ๕ วาระ ฯลฯ
ปุเรชาตปัจจัย มี ๕ วาระ
อาเสวนปัจจัย มี ๕ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ
นจิตฺตสหภุํ นเหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ฯเปฯ นจิตฺตานุปริวตฺตึ นเหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ฯเปฯ นจิตฺตสํสฏฺฐสมุฏฺฐานํ นเหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ฯเปฯ นจิตฺตสํสฏฺฐสมุฏฺฐานสหภุํ นเหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ฯเปฯ นจิตฺตสํสฏฺฐสมุฏฺฐานานุปริวตฺตึ นเหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ. (สงฺขิตฺตํ.) เหตุยา นว ฯเปฯ ปุเรชาเต อาเสวเน ปญฺจ ฯเปฯ อวิคเต นว.
... อาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่เกิดพร้อมกับจิตซึ่งไม่เป็นเหตุ ฯลฯ
... อาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่เป็นไปตามจิตซึ่งไม่เป็นเหตุ ฯลฯ
... อาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่ระคนกับจิตและมีจิตเป็นสมุฏฐานซึ่งไม่เป็นเหตุ ฯลฯ
... อาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่ระคนกับจิตมีจิตเป็นสมุฏฐานและเกิดพร้อมกับจิต ซึ่งไม่เป็นเหตุ ฯลฯ
... อาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่ระคนกับจิตมีจิตเป็นสมุฏฐานและเป็นไปตามจิตซึ่ง ไม่เป็นเหตุ (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ
ปุเรชาตปัจจัย มี ๕ วาระ
อาเสวนปัจจัย มี ๕ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ
นอชฺฌตฺติกํ นเหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ฯเปฯ นพาหิรํ นเหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ. (สงฺขิตฺตํ.) เหตุยา นว, อารมฺมเณ ปญฺจ, อธิปติยา ปญฺจ ฯเปฯ อวิคเต นว.
โนอุปาทา นเหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ. (สงฺขิตฺตํ.) เหตุยา ปญฺจ, อารมฺมเณ ตีณิ, อธิปติยา ตีณิ ฯเปฯ ปุเรชาเต อาเสวเน เอกํ ฯเปฯ อวิคเต ปญฺจ.
... อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นภายในซึ่งไม่เป็นเหตุ ฯลฯ
... อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นภายนอกซึ่งไม่เป็นเหตุ (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๙ วาระ
อารัมมณปัจจัย มี ๕ วาระ
อธิปติปัจจัย มี ๕ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ
... อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นอุปาทายรูปซึ่งไม่เป็นเหตุ (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๕ วาระ
อารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ
อธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
ปุเรชาตปัจจัย มี ๑ วาระ
อาเสวนปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๕ วาระ
นอุปาทินฺนํ นเหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ฯเปฯ นอนุปาทินฺนํ นเหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ. (สงฺขิตฺตํ.) เหตุยา ปญฺจ, อารมฺมเณ เทฺว, อธิปติยา เอกํ ฯเปฯ อาเสวเน เอกํ ฯเปฯ อวิคเต ปญฺจ. ๖๙. อุปาทานทุกาทิ ๑. เหตุทุก
... อาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่กรรมอันประกอบด้วยตัณหาและทิฏฐิยึดถือ ซึ่งไม่เป็นเหตุ ฯลฯ
... อาศัยสภาวธรรมที่มิใช่กรรมอันประกอบด้วยตัณหาและทิฏฐิไม่ยึดถือซึ่งไม่ เป็นเหตุ (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๕ วาระ
อารัมมณปัจจัย มี ๒ วาระ
อธิปติปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ
อาเสวนปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๕ วาระ
โนอุปาทานํ นเหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ. (สงฺขิตฺตํ.) เหตุยา ปญฺจ, วิปาเก เอกํ ฯเปฯ อวิคเต ปญฺจ.
๖๙. อุปาทานทุกะเป็นต้น ๑. เหตุทุกะ
... อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นอุปาทานซึ่งไม่เป็นเหตุ (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๕ วาระ
วิปากปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๕ วาระ
โนกิเลสํ นเหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ฯเปฯ นโนกิเลสํ นเหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ. (สงฺขิตฺตํ.) เหตุยา นว ฯเปฯ วิปาเก เอกํ ฯเปฯ อวิคเต นว. ๘๓. ปิฏฺฐิทุก ๑. เหตุทุก
... อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นกิเลสซึ่งไม่เป็นเหตุ ฯลฯ
... อาศัยสภาวธรรมที่มิใช่ไม่เป็นกิเลสซึ่งไม่เป็นเหตุ (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ
วิปากปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ
จบ นสเหตุกทุกนเหตุทุกะ