พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน · ปัจจนียติกทุกปัฏฐาน
นสนิทัสสนัตติกมหันตรทุกะ เล่ม ๔๕
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๓๓๗–๓๔๕ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๗/๗ ในปัจจนียติกทุกปัฏฐานมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๖ ปัจจนียติกทุกปัฏฐาน นสนิทัสสนัตติกมหันตรทุกะ (ฉบับหลวง เล่ม ๔๕ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๔๕ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๙๑ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๔๕)
ฉบับมหามกุฏฯ พิมพ์อรรถกถาไว้ในเล่มเดียวกับพระไตรปิฎก ข้อความในหน้านี้จึงมีอรรถกถาปนอยู่
ไทย (มหามกุฏฯ) เล่ม ๙๑ หน้า ๒๑๖–๒๒๓
นสนิทัสสนติกมหันตรทุกะ
(๒๒. นสนิทัสสนติกะ ๕๕.-๖๘. มหันตรทุกะ)
ปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๓๓๗] ฯลฯ อาศัยธรรมที่ไม่ใช่สารัมมณธรรม ที่ไม่ใช่สนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม ฯลฯ
ฯลฯ อาศัยธรรมที่ไม่ใช่จิตตธรรม ที่ไม่ใช่สนิทัสสนสัป-ปฏิฆธรรม ฯลฯ
ไม่ต้องแจกบทว่า ธรรมที่ไม่ใช่ธรรมที่ไม่ใช่จิต
ฯลฯ อาศัยธรรมที่ไม่ใช่เจตสิกธรรม ที่ไม่ใช่สนิทัสสนสัป-ปฏิฆธรรม ฯลฯ
ฯลฯ อาศัยธรรมที่ไม่ใช่จิตตสัมปยุตตธรรม ที่ไม่ใช่สนิ-ทัสสนสัปปฏิฆธรรม ฯลฯ
ฯลฯ อาศัยธรรมที่ไม่ใช่จิตตสังสัฏฐธรรม ที่ไม่ใช่สนิทัส-สนสัปปฏิฆธรรม ฯลฯ
ฯลฯ อาศัยธรรมที่ไม่ใช่จิตตสมุฏฐานธรรม ที่ไม่ใช่สนิทัส-สนสัปปฏิฆธรรม ฯลฯ
ฯลฯ อาศัยธรรมที่ไม่ใช่จิตตสหภูธรรม ที่ไม่ใช่สนิทัสสน-สัปปฏิฆธรรม ฯลฯ
ฯลฯ อาศัยธรรมที่ไม่ใช่จิตตานุปริวัตติธรรม ที่ไม่ใช่สนิ-ทัสสนสัปปฏิฆธรรม ฯลฯ
ฯลฯ อาศัยธรรมที่ไม่ใช่จิตตสังสัฏฐสมุฏฐานธรรม ที่ไม่ใช่สนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม ฯลฯ
ฯลฯ อาศัยธรรมที่ไม่ใช่จิตตสังสัฏฐสมุฏฐานสหภูธรรม ที่ไม่ใช่สนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม ฯลฯ
ฯลฯ อาศัยธรรมที่ไม่ใช่จิตตสังสัฏฐสมุฏฐานานุปริวัตติ-ธรรม ที่ไม่ใช่สนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม ฯลฯ
ฯลฯ อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อัชฌัตติกธรรม ที่ไม่ใช่สนิทัสสน-สัปปฏิฆธรรม ฯลฯ
ฯลฯ อาศัยธรรมที่ไม่ใช่พาหิรธรรม ที่ไม่ใช่สนิทัสสน-สัปปฏิฆธรรม ฯลฯ
ฯลฯ อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อุปาทาธรรม ที่ไม่ใช่สนิทัสสน-สัปปฏิฆธรรม ฯลฯ
ฯลฯ อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อุปาทินนธรรม ที่ไม่ใช่สนิทัสสน-สัปปฏิฆธรรม ฯลฯ
ฯลฯ อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อนุปาทินนธรรม ที่ไม่ใช่สนิทัส-สนสัปปฏิฆธรรม ฯลฯ
นสนิทัสสนติกมหันตรทุกะ จบ
นสนิทัสสนติกทวิโคจฉกทุกะ
(๒๒. นสนิทัสสนติกะ ๖๙-๘๒. ทวิโคจฉกทุกะ)
ปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๓๓๘] ฯลฯ อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อุปาทานธรรม ที่ไม่ใช่สนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม ฯลฯ
ฯลฯ อาศัยธรรมที่ไม่ใช่กิเลสธรรม ที่ไม่ใช่สนิทัสสนสัป-ปฏิฆธรรม ฯลฯ
นสนิทัสสนติกทวิโคจฉกทุกะ จบ
นสนิทัสสนติกปิฏฐิทุกะ
(๒๓. นสนิทัสสนติกะ ๘๓- ๑๐๐. ปิฏฐิทุกะ)
ปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
เหตุปัจจัย
[๓๓๙] ฯลฯ อาศัยธรรมที่ไม่ใช่ทัสสเนนปหาตัพพธรรม ที่ไม่ใช่สนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม ฯลฯ
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
ในเหตุปัจจัย มี ๓๐ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ ในอัญญมัญญปัจจัย มี ๒๕ วาระ ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๓๐ วาระ.
พึงแจกปิฏฐิทุกะโดยพิสดาร.
สรณบทปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๓๔๐] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่สรณธรรม ที่ไม่ใช่สนิทัสสนสัป-ปฏิฆธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่สรณธรรม ที่ไม่ใช่สนิทัสสนสัปปฏิฆ-ธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย.
๒. ธรรมที่ไม่ใช่สรณธรรม ที่ไม่ใช่อนิทัสสนสัป-
ปฏิฆธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่สรณธรรม ที่ไม่ใช่สนิทัสสนสัปปฏิฆ-ธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย.
๓. ธรรมที่ไม่ใช่สรณธรรม ที่ไม่ใช่อนิทัสสนอัป-
ปฏิฆธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่สรณธรรม ที่ไม่ใช่สนิทัสสนสัปปฏิฆ-ธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๖ วาระ (วาระที่ ๑-๖)
๗. ธรรมที่ไม่ใช่สรณธรรม ที่ไม่ใช่อนิทัสสนสัป-
ปฏิฆธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่สรณธรรม ที่ไม่ใช่อนิทัสสนสัปปฏิฆ-ธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย.
๘. ธรรมที่ไม่ใช่สรณธรรม ที่ไม่ใช่สนิทัสสนสัป-
ปฏิฆธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่สรณธรรม ที่ไม่ใช่อนิทัสสนสัปปฏิฆ-ธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๖ วาระ (วาระที่ ๗-๑๒)
๑๓. ธรรมที่ไม่ใช่สรณธรรม ที่ไม่ใช่อนิทัสสนอัป-
ปฏิฆธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่สรณธรรม ที่ไม่ใช่อนิทัสสนอัปปฏิฆ-ธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๖ วาระ (วาระที่ ๑๓-๑๘)
๑๙. ธรรมที่ไม่ใช่สรณธรรม ที่ไม่ใช่สนิทัสสนสัป.
ปฏิฆธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่สรณธรรม ที่ไม่ใช่สนิทัสสนสัปปฏิฆ-
ธรรม และธรรมที่ไม่ใช่สรณธรรม ที่ไม่ใช่อนิทัสสนอัปปฏิฆธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๖ วาระ (วาระที่ ๑๙-๒๔)
๒๕. ธรรมที่ไม่ใช่สรณธรรม ที่ไม่ใช่สนิทัสสนสัป-ปฏิฆธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่สรณธรรม ที่ไม่ใช่สนิทัสสนสัปปฏิฆ-ธรรม และธรรมที่ไม่ใช่สรณธรรม ที่ไม่ใช่อนิทัสสนสัปปฏิฆธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๖ วาระ (วาระที่ ๒๕-๓๐)
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๓๔๑] ในเหตุปัจจัย มี ๓๐ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ
ในอวิคตปัจจัย มี ๓๐ วาระ.
พึงให้พิสดารทุกวาระ.
อรณบทปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑.เหตุปัจจัย
[๓๔๒] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่อรณธรรม ที่ไม่ใช่สนิทัสสนสัป-ปฏิฆธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อรณธรรม ที่ไม่ใช่สนิทัสสนสัปปฏิฆ-ธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย.
๒. ธรรมที่ไม่ใช่อรณธรรม ที่ไม่ใช่อนิทัสสนสัป-
ปฏิฆธรรม อาศัยธรรมทีไม่ใช่อรณธรรม ที่ไม่ใช่สนิทัสสนสัปปฏิฆ-ธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย.
๓. ธรรมที่ไม่ใช่อรณธรรม ที่ไม่ใช่สนิทัสสนสัป-
ปฏิฆธรรม และธรรมที่ไม่ใช่อรณธรรม ที่ไม่ใช่อนิทัสสนสัปปฏิฆ-
ธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อรณธรรม ที่ไม่ใช่สนิทัสสนสัปปฏิฆธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย.
[๓๔๓] ๔. ธรรมที่ไม่ใช่อรณธรรม ที่ไม่ใช่อนิทัสสนสัป-ปฏิฆธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อรณธรรม ที่ไม่ใช่อนิทัสสนสัปปฏิฆ-ธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย.
๕. ธรรมที่ไม่ใช่อรณธรรม ที่ไม่ใช่สนิทัสสนสัป-
ปฏิฆธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อรณธรรม ที่ไม่ใช่อนิทัสสนสัปปฏิฆ-ธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย.
๖. ธรรมที่ไม่ใช่อรณธรรม ที่ไม่ใช่สนิทัสสนสัป-
ปฏิฆธรรม และธรรมที่ไม่ใช่อรณธรรม ที่ไม่ใช่อนิทัสสนสัปปฏิฆ-ธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อรณธรรม ที่ไม่ใช่อนิทัสสนสัปปฏิฆธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย.
[๓๔๔] ๗. ธรรมที่ไม่ใช่อรณธรรม ที่ไม่ใช่สนิทัสสนสัป-ปฏิฆธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อรณธรรม ที่ไม่ใช่สนิทัสสนสัปปฏิฆ-ธรรม และธรรมที่ไม่ใช่อรณธรรม ที่ไม่ใช่อนิทัสสนสัปปฏิฆธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย.
๘. ธรรมที่ไม่ใช่อรณธรรม ที่ไม่ใช่อนิทัสสนสัป-
ปฏิฆธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อรณธรรม ที่ไม่ใช่สนิทัสสนสัปปฏิฆ-
ธรรม และธรรมที่ไม่ใช่อรณธรรม ที่ไม่ใช่อนิทัสสนสัปปฏิฆธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย.
๙. ธรรมที่ไม่ใช่อรณธรรม ที่ไม่ใช่สนิทัสสนสัป-
ปฏิฆธรรม และธรรมที่ไม่ใช่อรณธรรม ที่ไม่ใช่อนิทัสสนสัปปฏิฆ-ธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อรณธรรม ที่ไม่ใช่สนิทัสสนสัปปฏิฆธรรมและธรรมที่ไม่ใช่อรณธรรม ที่ไม่ใช่อนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย.
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๓๔๕] ในเหตุปัจจัย มี ๙ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ
ในอวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ.
ในสหชาตวาระก็ดี ในปัจจยวาระก็ดี ในนิสสยวาระก็ดี ในสังสัฏฐวาระก็ดี ในสัมปยุตตวาระก็ดี มี ๙ วาระทุกปัจจัย.
ปัจจนียติกทุกปัฏฐาน จบ
๕. ปัจจนียติกติกปัฏฐาน
๑. นกุสลติกนเวทนาติกะ
(๑. นกุสลติกะ ๑. นเวทนาติกะ)
สุขายเวทนายสัมปยุตตบทปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๓๔๖] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่สุขายเวทนายสัมปยุตตธรรม ที่ไม่ใช่กุศล อาศัยธรรมที่ไม่ใช่สุขายเวทนายสัมปยุตตธรรม ที่ไม่ใช่กุศลเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย.
๒. ธรรมที่ไม่ใช่สุขายเวทนายสัมปยุตตธรรมที่ไม่ใช่อกุศล อาศัยธรรมที่ไม่ใช่สุขายเวทนาสัมปยุตตธรรม ที่ไม่ใช่กุศลเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย.
๓. ธรรมที่ไม่ใช่สุขายเวทนายสัมปยุตตธรรมที่ไม่ใช่อัพยากตะ อาศัยธรรมที่ไม่ใช่สุขายเวทนายสัมปยุตตธรรม ที่ไม่ใช่กุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย.
๔. ธรรมที่ไม่ใช่สุขายเวทนายสัมปยุตตธรรม ที่ไม่ใช่กุศล และธรรมที่ไม่ใช่สุขายเวทนายสัมปยุตตธรรม ที่ไม่ใช่อัพยากตะ อาศัยธรรมที่ไม่ใช่สุขายเวทนายสัมปยุตตธรรม ที่ไม่ใช่กุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย.
จบ นสนิทัสสนัตติกมหันตรทุกะ