arnon.worldเข้าสู่ระบบ

พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน · ปัจจนียติกทุกปัฏฐาน

นสนิทัสสนัตติกมหันตรทุกะ เล่ม ๔๕

ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๓๓๗–๓๔๕ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๗/๗ ในปัจจนียติกทุกปัฏฐานมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ

พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๖ ปัจจนียติกทุกปัฏฐาน นสนิทัสสนัตติกมหันตรทุกะ (ฉบับหลวง เล่ม ๔๕ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๔๕ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๙๑ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๔๕)

ฉบับมหามกุฏฯ พิมพ์อรรถกถาไว้ในเล่มเดียวกับพระไตรปิฎก ข้อความในหน้านี้จึงมีอรรถกถาปนอยู่

ไทย (มหามกุฏฯ) เล่ม ๙๑ หน้า ๒๑๖–๒๒๓

หน้า ๒๑๖

นสนิทัสสนติกมหันตรทุกะ

(๒๒. นสนิทัสสนติกะ ๕๕.-๖๘. มหันตรทุกะ)

ปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

[๓๓๗] ฯลฯ อาศัยธรรมที่ไม่ใช่สารัมมณธรรม ที่ไม่ใช่สนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม ฯลฯ

ฯลฯ อาศัยธรรมที่ไม่ใช่จิตตธรรม ที่ไม่ใช่สนิทัสสนสัป-ปฏิฆธรรม ฯลฯ

ไม่ต้องแจกบทว่า ธรรมที่ไม่ใช่ธรรมที่ไม่ใช่จิต

ฯลฯ อาศัยธรรมที่ไม่ใช่เจตสิกธรรม ที่ไม่ใช่สนิทัสสนสัป-ปฏิฆธรรม ฯลฯ

ฯลฯ อาศัยธรรมที่ไม่ใช่จิตตสัมปยุตตธรรม ที่ไม่ใช่สนิ-ทัสสนสัปปฏิฆธรรม ฯลฯ

ฯลฯ อาศัยธรรมที่ไม่ใช่จิตตสังสัฏฐธรรม ที่ไม่ใช่สนิทัส-สนสัปปฏิฆธรรม ฯลฯ

ฯลฯ อาศัยธรรมที่ไม่ใช่จิตตสมุฏฐานธรรม ที่ไม่ใช่สนิทัส-สนสัปปฏิฆธรรม ฯลฯ

ฯลฯ อาศัยธรรมที่ไม่ใช่จิตตสหภูธรรม ที่ไม่ใช่สนิทัสสน-สัปปฏิฆธรรม ฯลฯ

หน้า ๒๑๗

ฯลฯ อาศัยธรรมที่ไม่ใช่จิตตานุปริวัตติธรรม ที่ไม่ใช่สนิ-ทัสสนสัปปฏิฆธรรม ฯลฯ

ฯลฯ อาศัยธรรมที่ไม่ใช่จิตตสังสัฏฐสมุฏฐานธรรม ที่ไม่ใช่สนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม ฯลฯ

ฯลฯ อาศัยธรรมที่ไม่ใช่จิตตสังสัฏฐสมุฏฐานสหภูธรรม ที่ไม่ใช่สนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม ฯลฯ

ฯลฯ อาศัยธรรมที่ไม่ใช่จิตตสังสัฏฐสมุฏฐานานุปริวัตติ-ธรรม ที่ไม่ใช่สนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม ฯลฯ

ฯลฯ อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อัชฌัตติกธรรม ที่ไม่ใช่สนิทัสสน-สัปปฏิฆธรรม ฯลฯ

ฯลฯ อาศัยธรรมที่ไม่ใช่พาหิรธรรม ที่ไม่ใช่สนิทัสสน-สัปปฏิฆธรรม ฯลฯ

ฯลฯ อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อุปาทาธรรม ที่ไม่ใช่สนิทัสสน-สัปปฏิฆธรรม ฯลฯ

ฯลฯ อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อุปาทินนธรรม ที่ไม่ใช่สนิทัสสน-สัปปฏิฆธรรม ฯลฯ

ฯลฯ อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อนุปาทินนธรรม ที่ไม่ใช่สนิทัส-สนสัปปฏิฆธรรม ฯลฯ

นสนิทัสสนติกมหันตรทุกะ จบ

หน้า ๒๑๘

นสนิทัสสนติกทวิโคจฉกทุกะ

(๒๒. นสนิทัสสนติกะ ๖๙-๘๒. ทวิโคจฉกทุกะ)

ปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

[๓๓๘] ฯลฯ อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อุปาทานธรรม ที่ไม่ใช่สนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม ฯลฯ

ฯลฯ อาศัยธรรมที่ไม่ใช่กิเลสธรรม ที่ไม่ใช่สนิทัสสนสัป-ปฏิฆธรรม ฯลฯ

นสนิทัสสนติกทวิโคจฉกทุกะ จบ

นสนิทัสสนติกปิฏฐิทุกะ

(๒๓. นสนิทัสสนติกะ ๘๓- ๑๐๐. ปิฏฐิทุกะ)

ปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

เหตุปัจจัย

[๓๓๙] ฯลฯ อาศัยธรรมที่ไม่ใช่ทัสสเนนปหาตัพพธรรม ที่ไม่ใช่สนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม ฯลฯ

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

ในเหตุปัจจัย มี ๓๐ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ ในอัญญมัญญปัจจัย มี ๒๕ วาระ ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๓๐ วาระ.

พึงแจกปิฏฐิทุกะโดยพิสดาร.

หน้า ๒๑๙

สรณบทปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

[๓๔๐] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่สรณธรรม ที่ไม่ใช่สนิทัสสนสัป-ปฏิฆธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่สรณธรรม ที่ไม่ใช่สนิทัสสนสัปปฏิฆ-ธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย.

๒. ธรรมที่ไม่ใช่สรณธรรม ที่ไม่ใช่อนิทัสสนสัป-

ปฏิฆธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่สรณธรรม ที่ไม่ใช่สนิทัสสนสัปปฏิฆ-ธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย.

๓. ธรรมที่ไม่ใช่สรณธรรม ที่ไม่ใช่อนิทัสสนอัป-

ปฏิฆธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่สรณธรรม ที่ไม่ใช่สนิทัสสนสัปปฏิฆ-ธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๖ วาระ (วาระที่ ๑-๖)

๗. ธรรมที่ไม่ใช่สรณธรรม ที่ไม่ใช่อนิทัสสนสัป-

ปฏิฆธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่สรณธรรม ที่ไม่ใช่อนิทัสสนสัปปฏิฆ-ธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย.

๘. ธรรมที่ไม่ใช่สรณธรรม ที่ไม่ใช่สนิทัสสนสัป-

ปฏิฆธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่สรณธรรม ที่ไม่ใช่อนิทัสสนสัปปฏิฆ-ธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๖ วาระ (วาระที่ ๗-๑๒)

๑๓. ธรรมที่ไม่ใช่สรณธรรม ที่ไม่ใช่อนิทัสสนอัป-

ปฏิฆธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่สรณธรรม ที่ไม่ใช่อนิทัสสนอัปปฏิฆ-ธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๖ วาระ (วาระที่ ๑๓-๑๘)

๑๙. ธรรมที่ไม่ใช่สรณธรรม ที่ไม่ใช่สนิทัสสนสัป.

ปฏิฆธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่สรณธรรม ที่ไม่ใช่สนิทัสสนสัปปฏิฆ-

หน้า ๒๒๐

ธรรม และธรรมที่ไม่ใช่สรณธรรม ที่ไม่ใช่อนิทัสสนอัปปฏิฆธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๖ วาระ (วาระที่ ๑๙-๒๔)

๒๕. ธรรมที่ไม่ใช่สรณธรรม ที่ไม่ใช่สนิทัสสนสัป-ปฏิฆธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่สรณธรรม ที่ไม่ใช่สนิทัสสนสัปปฏิฆ-ธรรม และธรรมที่ไม่ใช่สรณธรรม ที่ไม่ใช่อนิทัสสนสัปปฏิฆธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๖ วาระ (วาระที่ ๒๕-๓๐)

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๓๔๑] ในเหตุปัจจัย มี ๓๐ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ

ในอวิคตปัจจัย มี ๓๐ วาระ.

พึงให้พิสดารทุกวาระ.

อรณบทปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑.เหตุปัจจัย

[๓๔๒] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่อรณธรรม ที่ไม่ใช่สนิทัสสนสัป-ปฏิฆธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อรณธรรม ที่ไม่ใช่สนิทัสสนสัปปฏิฆ-ธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย.

๒. ธรรมที่ไม่ใช่อรณธรรม ที่ไม่ใช่อนิทัสสนสัป-

ปฏิฆธรรม อาศัยธรรมทีไม่ใช่อรณธรรม ที่ไม่ใช่สนิทัสสนสัปปฏิฆ-ธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย.

๓. ธรรมที่ไม่ใช่อรณธรรม ที่ไม่ใช่สนิทัสสนสัป-

ปฏิฆธรรม และธรรมที่ไม่ใช่อรณธรรม ที่ไม่ใช่อนิทัสสนสัปปฏิฆ-

หน้า ๒๒๑

ธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อรณธรรม ที่ไม่ใช่สนิทัสสนสัปปฏิฆธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย.

[๓๔๓] ๔. ธรรมที่ไม่ใช่อรณธรรม ที่ไม่ใช่อนิทัสสนสัป-ปฏิฆธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อรณธรรม ที่ไม่ใช่อนิทัสสนสัปปฏิฆ-ธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย.

๕. ธรรมที่ไม่ใช่อรณธรรม ที่ไม่ใช่สนิทัสสนสัป-

ปฏิฆธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อรณธรรม ที่ไม่ใช่อนิทัสสนสัปปฏิฆ-ธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย.

๖. ธรรมที่ไม่ใช่อรณธรรม ที่ไม่ใช่สนิทัสสนสัป-

ปฏิฆธรรม และธรรมที่ไม่ใช่อรณธรรม ที่ไม่ใช่อนิทัสสนสัปปฏิฆ-ธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อรณธรรม ที่ไม่ใช่อนิทัสสนสัปปฏิฆธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย.

[๓๔๔] ๗. ธรรมที่ไม่ใช่อรณธรรม ที่ไม่ใช่สนิทัสสนสัป-ปฏิฆธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อรณธรรม ที่ไม่ใช่สนิทัสสนสัปปฏิฆ-ธรรม และธรรมที่ไม่ใช่อรณธรรม ที่ไม่ใช่อนิทัสสนสัปปฏิฆธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย.

๘. ธรรมที่ไม่ใช่อรณธรรม ที่ไม่ใช่อนิทัสสนสัป-

ปฏิฆธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อรณธรรม ที่ไม่ใช่สนิทัสสนสัปปฏิฆ-

หน้า ๒๒๒

ธรรม และธรรมที่ไม่ใช่อรณธรรม ที่ไม่ใช่อนิทัสสนสัปปฏิฆธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย.

๙. ธรรมที่ไม่ใช่อรณธรรม ที่ไม่ใช่สนิทัสสนสัป-

ปฏิฆธรรม และธรรมที่ไม่ใช่อรณธรรม ที่ไม่ใช่อนิทัสสนสัปปฏิฆ-ธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อรณธรรม ที่ไม่ใช่สนิทัสสนสัปปฏิฆธรรมและธรรมที่ไม่ใช่อรณธรรม ที่ไม่ใช่อนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย.

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๓๔๕] ในเหตุปัจจัย มี ๙ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ

ในอวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ.

ในสหชาตวาระก็ดี ในปัจจยวาระก็ดี ในนิสสยวาระก็ดี ในสังสัฏฐวาระก็ดี ในสัมปยุตตวาระก็ดี มี ๙ วาระทุกปัจจัย.

ปัจจนียติกทุกปัฏฐาน จบ

หน้า ๒๒๓

๕. ปัจจนียติกติกปัฏฐาน

๑. นกุสลติกนเวทนาติกะ

(๑. นกุสลติกะ ๑. นเวทนาติกะ)

สุขายเวทนายสัมปยุตตบทปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

[๓๔๖] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่สุขายเวทนายสัมปยุตตธรรม ที่ไม่ใช่กุศล อาศัยธรรมที่ไม่ใช่สุขายเวทนายสัมปยุตตธรรม ที่ไม่ใช่กุศลเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย.

๒. ธรรมที่ไม่ใช่สุขายเวทนายสัมปยุตตธรรมที่ไม่ใช่อกุศล อาศัยธรรมที่ไม่ใช่สุขายเวทนาสัมปยุตตธรรม ที่ไม่ใช่กุศลเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย.

๓. ธรรมที่ไม่ใช่สุขายเวทนายสัมปยุตตธรรมที่ไม่ใช่อัพยากตะ อาศัยธรรมที่ไม่ใช่สุขายเวทนายสัมปยุตตธรรม ที่ไม่ใช่กุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย.

๔. ธรรมที่ไม่ใช่สุขายเวทนายสัมปยุตตธรรม ที่ไม่ใช่กุศล และธรรมที่ไม่ใช่สุขายเวทนายสัมปยุตตธรรม ที่ไม่ใช่อัพยากตะ อาศัยธรรมที่ไม่ใช่สุขายเวทนายสัมปยุตตธรรม ที่ไม่ใช่กุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย.

จบ นสนิทัสสนัตติกมหันตรทุกะ