สันตุฏฐิสูตร เล่ม ๒๑

ส่วนภิกษุเหล่าใดไม่โกหก ไม่ประจบประแจง เป็น

ธีรชน ไม่กระด้าง มีจิตมั่นคงดีแล้ว ภิกษุเหล่านั้นแล

ย่อมงอกงามในธรรมอันพระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงแสดงแล้ว

๗. สันตุฏฐิสูตร

ว่าด้วยสันโดษด้วยปัจจัย ๔ อย่าง

{๒๗} [๒๗] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ปัจจัย ๔ อย่างนี้จัดว่าเป็นของเล็กน้อย ทั้งหาได้ง่าย และหาโทษมิได้ ปัจจัย ๔ อย่างคืออะไรบ้าง คือ

(๑) ประเภทเครื่องนุ่งห่ม ผ้าบังสุกุลจัดว่าเป็นของเล็กน้อย ทั้งหา

ได้ง่าย และไม่มีโทษ

(๒) ประเภทอาหาร อาหารบิณฑบาตจัดว่าเป็นของเล็กน้อย ทั้งหาได้

ง่าย และไม่มีโทษ

(๓) ประเภทที่อยู่อาศัย โคนไม้จัดว่าเป็นของเล็กน้อย ทั้งหาได้ง่าย

และไม่มีโทษ

(๔) ประเภทยารักษาโรค มูตรเน่าจัดว่าเป็นของเล็กน้อย ทั้งหาได้ง่าย

และไม่มีโทษ

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ปัจจัย ๔ อย่างนี้แลจัดว่าเป็นของเล็กน้อย ทั้งหา

ได้ง่าย และไม่มีโทษ ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย การที่ภิกษุเป็นผู้สันโดษด้วยปัจจัย

ที่ทั้งเล็กน้อยและหาได้ง่ายนี้ เรากล่าวว่าเป็นองค์ประกอบแห่งความเป็น

สมณะอย่างหนึ่งของเธอ”

ภิกษุผู้สันโดษด้วยปัจจัยอันไม่มีโทษ ทั้งเล็กน้อย และ

หาได้ง่าย ย่อมไม่มีความคับใจ เพราะปรารภเสนาสนะ

จีวร ปานะ และโภชนะ ไม่กระทบกระเทือนทุกทิศ

และธรรมทั้งหลายอันเหมาะสมแก่สมณธรรมที่พระ

ตถาคตตรัสไว้ดีแล้ว อันภิกษุผู้ไม่ประมาท มีความ

สันโดษยึดได้มั่นคงแล้ว

๘. อริยวังสสูตร

ว่าด้วยอริยวงศ์ ๔ ประการ

{๒๘} [๒๘] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อริยวงศ์ ๔ ประการนี้รู้กันว่าเป็นเลิศ มีมานาน เป็นวงศ์แห่งพระอริยะ เป็นของเก่า ไม่ถูกละเลย ไม่เคยถูกละเลยอันบัณฑิตทั้งหลายไม่ละเลยอยู่ จักไม่ละเลย วิญญูชนทั้งสมณะและพราหมณ์ไม่รังเกียจกันแล้ว อริยวงศ์ ๔ ประการคืออะไรบ้าง คือ

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุในธรรมวินัยนี้ย่อมเป็นผู้สันโดษด้วยจีวรตาม

มีตามได้ มีปกติกล่าวสรรเสริญคุณแห่งสันโดษด้วยจีวรตามมีตามได้ ไม่ถึงการแสวงหาที่ไม่เหมาะไม่ควรเพราะจีวรเป็นเหตุ เมื่อไม่ได้จีวร ก็ไม่ตกใจครั้นได้แล้วก็ไม่เกี่ยวเกาะ ไม่หมกมุ่น ไม่ยึดติด มีปกติเห็นโทษ รู้ประโยชน์ใช้สอยอยู่ กับทั้งไม่ยกตน ไม่ข่มผู้อื่นด้วยความสันโดษด้วยจีวรตามมีตามได้นั้น ก็ภิกษุใดเป็นผู้ขยัน ไม่เกียจคร้าน มีสัมปชัญญะ มีสติมั่น ในสันโดษด้วยจีวรตามมีตามได้นั้น ภิกษุนี้แลเรียกว่าผู้ตั้งอยู่ในอริยวงศ์อันเป็นของเก่ารู้กันว่าเป็นเลิศ