สันตุฏฐิสูตร เล่ม ๒๑

จตฺตาริมานิ ภิกฺขเว อปฺปานิ จ สุลภานิ จ, ตานิ จ อนวชฺชานิ. กตมานิ จตฺตาริ ? ปํสุกูลํ ภิกฺขเว จีวรานํ อปฺปญฺจ สุลภญฺจ, ตญฺจ อนวชฺชํ. ปิณฺฑิยาโลโป ภิกฺขเว โภชนานํ อปฺปญฺจ สุลภญฺจ, ตญฺจ อนวชฺชํ. รุกฺขมูลํ ภิกฺขเว เสนาสนานํ อปฺปญฺจ สุลภญฺจ, ตญฺจ อนวชฺชํ. ปูติมุตฺตํ ภิกฺขเว เภสชฺชานํ อปฺปญฺจ สุลภญฺจ, ตญฺจ อนวชฺชํ. อิมานิ โข ภิกฺขเว จตฺตาริ อปฺปานิ จ สุลภานิ จ, ตานิ จ อนวชฺชานิ. ยโต โข ภิกฺขเว ภิกฺขุ อปฺเปน จ สนฺตุฏฺโฐ โหติ สุลเภน จ, อิทมสฺสาหํ “อญฺญตรํ สามญฺญงฺคนฺ”ติ วทามีติ. อนวชฺเชน ตุฏฺฐสฺส อปฺเปน สุลเภน จ

น เสนาสนมารพฺภ จีวรํ ปานโภชนํ

วิฆาโต โหติ จิตฺตสฺส ทิสา น ปฏิหญฺญติ.

เย จสฺส ธมฺมา อกฺขาตา สามญฺญสฺสานุโลมิกา

อธิคฺคหิตา ตุฏฺฐสฺส อปฺปมตฺตสฺส ภิกฺขโนติ. สตฺตมํ.

ภิกษุทั้งหลาย ปัจจัย ๔ อย่างนี้มีค่าน้อย หาได้ง่าย และไม่มีโทษ ปัจจัย ๔ อย่าง อะไรบ้าง คือ๑. บรรดาจีวร บังสุกุลจีวร(ผ้าที่ได้มาจากกองฝุ่น) มีค่าน้อย หาได้ง่าย และไม่มีโทษ

๒. บรรดาโภชนะ ปิณฑิยาโลปโภชนะ (โภชนะคือคำข้าวที่ได้มาด้วย กำลังปลีแข้ง) มีค่าน้อย หาได้ง่าย และไม่มีโทษ๓. บรรดาเสนาสนะ รุกขมูลเสนาสนะ (อยู่อาศัยโคนไม้) มีค่าน้อย หาได้ง่าย และไม่มีโทษ๔. บรรดายารักษาโรค ปูติมุตตเภสัช (ยาดองน้ำมูตรเน่า) มีค่าน้อย หาได้ง่าย และไม่มีโทษปัจจัย ๔ อย่างนี้แลมีค่าน้อย หาได้ง่าย และไม่มีโทษ

ภิกษุทั้งหลาย เพราะภิกษุเป็นผู้สันโดษด้วยปัจจัยที่มีค่าน้อยและหาได้ง่าย นี้ เราจึงกล่าวว่า ‘เป็นองค์ประกอบแห่งความเป็นสมณะอย่างหนึ่ง’ ของภิกษุนั้นจิตของภิกษุผู้สันโดษด้วยปัจจัย

ที่มีค่าน้อย หาได้ง่าย และไม่มีโทษ

ย่อมไม่มีความคับแค้น ไม่ติดขัดทั่วทิศ

เพราะปรารภจีวร โภชนะ เสนาสนะ และยารักษาโรค

และธรรมที่เหมาะแก่ความเป็นสมณะ

ที่ภิกษุนั้นกล่าวไว้แล้ว

อันภิกษุผู้สันโดษ ไม่ประมาท บรรลุแล้ว

สันตุฏฐิสูตรที่ ๗ จบ