กาฬกสูตร เล่ม ๒๑

‘ตถาคตผู้ฝึกฝนตนดีแล้วเป็นผู้ประเสริฐที่สุดในบรรดา

ผู้ฝึกฝนตนทั้งหลาย ตถาคตผู้แสวงหาคุณ ผู้สงบแล้ว

เป็นผู้ประเสริฐที่สุดในบรรดาผู้สงบทั้งหลาย ตถาคตผู้

หลุดพ้นได้แล้วเป็นผู้เลิศที่สุดในบรรดาผู้หลุดพ้นทั้งหลาย

ตถาคตผู้ข้ามพ้นสังสารวัฏได้แล้ว เป็นผู้ประเสริฐที่สุด

ในบรรดาผู้ข้ามสังสารวัฏทั้งหลาย,

เพราะเหตุนึ้แล เทวดาและมนุษย์ทั้งหลายจึงนมัสการ

ตถาคตผู้เป็นใหญ่ ผู้ปราศจากความครั่นคร้ามนั้น พร้อม

กล่าวสรรเสริญว่า ในโลกตลอดทั้งเทวโลก ไม่มีบุคคลที่

จะเทียบพระองค์ได้

๔. กาฬการามสูตร

ว่าด้วยทรงเป็นผู้คงที่ในอารมณ์ด้วยอาการ ๔

{๒๔} [๒๔] สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ กาฬการาม ใกล้เมืองสาเกต ณ ที่นั้นแล พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสเรียกภิกษุทั้งหลายว่า“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย” ภิกษุเหล่านั้นทูลรับพระดำรัสของพระผู้มีพระภาคเจ้าแล้ว พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสว่า

‘ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย รูปารมณ์ สัททารมณ์ คันธารมณ์ รสารมณ์

โผฏฐัพพารมณ์ ธรรมารมณ์อันใด ที่โลกตลอดทั้งเทวโลก มารโลก พรหมโลกหมู่สัตว์พร้อมทั้งสมณพราหมณ์ เทพ และมนุษย์เห็นแล้ว ฟังแล้ว ทราบแล้วรู้แจ้งแล้ว บรรลุแล้ว เสาะแสวงหาแล้ว ตรองตามแล้วด้วยใจ ทั้งหมดนั้นเรารู้อยู่

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย รูปารมณ์ สัททารมณ์ คันธารมณ์ รสารมณ์

โผฏฐัพพารมณ์ ธรรมารมณ์อันใด ที่โลกตลอดทั้งเทวโลก มารโลก พรหมโลกหมู่สัตว์พร้อมทั้งสมณพราหมณ์ เทพ และมนุษย์เห็นแล้ว ฟังแล้ว ทราบแล้วรู้แจ้งแล้ว บรรลุแล้ว เสาะแสวงหาแล้ว ตรองตามแล้วด้วยใจ ทั้งหมดนั้นเรารู้แล้วด้วยปัญญาอันยิ่ง ทั้งหมดนั้นตถาคตรู้แจ้งชัด ทั้งหมดนั้นไม่ปรากฏในตถาคตแล้ว

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย รูปารมณ์ สัททารมณ์ คันธารมณ์ รสารมณ์

โผฏฐัพพารมณ์ ธรรมารมณ์อันใด ที่โลก ... เห็นแล้ว ฟังแล้ว ทราบแล้วรู้แจ้งแล้ว บรรลุแล้ว เสาะแสวงหาแล้ว ตรองตามแล้วด้วยใจ ถ้าเราพึงกล่าวว่า ‘ทั้งหมดนั้นเรารู้อยู่’ คำนั้นของเราพึงเป็นคำเท็จ

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย รูปารมณ์ ... ตรองตามแล้วด้วยใจ ถ้าเราพึงกล่าวว่า ‘ทั้งหมดนั้นเราทั้งรู้และไม่รู้อยู่’ แม้คำของเรานั้นก็พึงเป็นเช่นนั้นแหละ

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย รูปารมณ์ ...ตรองตามแล้วด้วยใจ ถ้าเราพึงกล่าวว่า‘ทั้งหมดนั้นจะว่าเรารู้อยู่ก็มิใช่ ไม่รู้อยู่ก็มิใช่’ คำนั้นก็พึงเป็นโทษแก่เรา

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ตถาคตเห็นรูปที่ควรเห็นแล้ว ย่อมไม่สำคัญว่า

เห็นรูปที่เขาเห็นกันแล้ว ย่อมไม่สำคัญว่าเห็นรูปที่ยังไม่มีใครเห็น ย่อมไม่

สำคัญว่าเห็นรูปที่ควรเห็น ย่อมไม่สำคัญถึงบุคคลผู้เห็นอยู่ ตถาคตได้ยิน

เสียงที่ควรได้ยินแล้ว ย่อมไม่สำคัญว่าได้ยินเสียงที่เขาฟังกันแล้ว ย่อมไม่

สำคัญว่าได้ยินเสียงที่ยังไม่มีใครฟัง ย่อมไม่สำคัญว่าได้ยินเสียงที่ควรได้ยิน ย่อม

ไม่สำคัญถึงบุคคลผู้ได้ยิน ตถาคตรู้คันธารมณ์เป็นต้นที่ควรรู้แล้ว ย่อมไม่

สำคัญว่ารู้คันธารมณ์เป็นต้นที่เขารู้กันแล้ว ย่อมไม่สำคัญว่ารู้คันธารมณ์

เป็นต้นที่ยังไม่มีใครรู้ ย่อมไม่สำคัญว่ารู้คันธารมณ์เป็นต้นที่ควรรู้ ย่อมไม่

สำคัญถึงบุคคลผู้รู้คันอารมณ์เป็นต้น ตถาคตรู้แจ้งธรรมารมณ์ที่ควรรู้แจ้งแล้ว

ย่อมไม่สำคัญว่ารู้แจ้งธรรมารมณ์ที่เขารู้แจ้งกันแล้ว ย่อมไม่สำคัญว่ารู้แจ้งธรรมารมณ์ที่ยังไม่มีใครรู้แจ้ง ย่อมไม่สำคัญว่ารู้แจ้งธรรมารมณ์ที่ควรรู้แจ้งย่อมไม่สำคัญถึงบุคคลผู้รู้แจ้ง

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ตถาคตเป็นผู้คงที่เช่นนั้นเทียวในธรรมทั้งหลาย

คือ รูปารมณ์ สัททารมณ์ คันธารมณ์ รสารมณ์ โผฏฐัพพารมณ์ และ

ธรรมารมณ์ และเราย่อมกล่าวว่า ‘บุคคลอื่นผู้คงที่ยิ่งกว่าหรือประณีตกว่าตถาคตผู้คงที่นั้นไม่มี, ด้วยประการฉะนี้แล”

รูปารมณ์ สัททารมณ์ คันธารมณ์ รสารมณ์ หรือ

โผฎฐัพพารมณ์อย่างใดอย่างหนึ่งอันคนอื่น ๆ ดื่มดํ่าสำคัญ

ว่าจริง ตถาคตเป็นผู้คงที่ในรูปารมณ์เป็นต้นเหลานั้น ที่

สำรวมระวังแล้วเอง ไม่เชื่อคนอื่นว่าจริงหรือเท็จ

เราเห็นลูกศรคือทิฏฐิที่หมู่สัตว์ดื่มดํ่าหมกมุ่นนี้ก่อน

แล้ว ย่อมรู้ย่อมเห็นแม้หมู่สัตว์ผู้ดื่มดํ่าข้องอยู่อย่างนั้น สิ่ง

ที่หมู่สัตว์ดื่มดํ่ากันย่อมไม่มีแก่ตถาคตทั้งหลาย

๕. พรหมจริยสูตร

ว่าด้วยวัตถุประสงค์การประพฤติพรหมจรรย์ ๔ อย่าง

{๒๕} [๒๕] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุจะอยู่ประพฤติพรหมจรรย์นี้เพื่อ

โกหกประชาชนก็หามิได้ เพื่อหลอกประชาชนก็หามิได้ เพื่ออานิสงส์คือลาภสักการะและชื่อเสียงก็หามิได้ เพื่ออานิสงส์คือปลดเปลื้องวาทะอย่างนั้น อย่างนี้ก็หามิได้ เพื่อความปรารถนาว่า ‘ผู้คนจะได้รู้จักเราด้วยอาการดังนี้, ก็หามิได้โดยที่แท้ ภิกษุอยู่ประพฤติพรหมจรรย์นี้เพื่อสังวร เพื่อละ เพื่อคลายความกำหนัด เพื่อดับกิเลส,,