๑๐. โมคคัลลานสูตร เล่ม ๑๕

คุณอันใดอันพระสาวกผู้ทำตามคำสอนของพระศาสดา จะพึงบรรลุ คุณอันนั้นท่านพระโกณฑัญญเถระผู้ไม่ประมาทศึกษาอยู่ ก็ได้บรรลุแล้วโดยลำดับ

ท่านพระโกณฑัญญเถระเป็นผู้มีอานุภาพมาก เป็นผู้ได้วิชชา ๓ เป็นผู้ฉลาดในเจโตปริยญาณ เป็นทายาทของพระพุทธองค์ กำลังถวายบังคมพระยุคลบาทของ พระศาสดาอยู่

๑๐. โมคคัลลานสูตร

ว่าด้วยพระวังคีสะสรรเสริญพระโมคคัลลานะ

{๗๕๔} [๒๑๘] สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ กาฬสิลา ข้างภูเขาอิสิคิลิ ใกล้พระนครราชคฤห์ พร้อมกับภิกษุสงฆ์หมู่ใหญ่ประมาณ ๕๐๐ รูป ซึ่งล้วนเป็นพระอรหันต์ ได้ยินว่า ท่านพระมหาโมคคัลลานะใช้จิตของท่าน ตามพิจารณาจิตซึ่งหลุดพ้นจากกิเลสแล้วอันหาอุปธิกิเลสมิได้ของภิกษุเหล่านั้น

{๗๕๕} ขณะนั้นแล ท่านพระวังคีสะได้มีความคิดว่า “พระผู้มีพระภาคเจ้านี้แล ประทับอยู่ที่กาฬสิลา ข้างภูเขาอิสิคิลิ ใกล้พระนครราชคฤห์ พร้อมกับภิกษุสงฆ์หมู่ใหญ่ประมาณ ๕๐๐ รูปซึ่งล้วนเป็นพระอรหันต์ ท่านพระมหาโมคคัลลานะ ใช้จิตของท่านตามพิจารณาจิตซึ่งหลุดพ้นจากกิเลสแล้วอันหาอุปธิกิเลสมิได้ของภิกษุเหล่านั้น อย่ากระนั้นเลย เราพึงสรรเสริญท่านพระมหาโมคคัลลานะ ด้วยคาถาอันไพเราะในที่เฉพาะพระพักตร์ของพระผู้มีพระภาคเจ้าดีกว่า”ครั้งนั้นแล ท่านพระวังคีสะลุกจากอาสนะห่มผ้าเฉวียงบ่า ประนมมือ ไปทางพระผู้มีพระภาคเจ้า แล้วได้กราบทูลพระผู้มีพระภาคเจ้าดังนี้ว่า “ข้าแต่พระผู้มีพระภาคเจ้า เนื้อความนี้ย่อมแจ่มแจ้งแก่ข้าพระองค์ ข้าแต่พระสุคตเจ้า เนื้อความนี้ย่อมแจ่มแจ้งแก่ข้าพระองค์ พระพุทธเจ้าข้า”

พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า “ดูก่อนวังคีสะ เนื้อความนั้นจงแจ่มแจ้งแก่เธอเถิด”

{๗๕๖} ลำดับนั้นแล ท่านพระวังคีสะได้สรรเสริญท่านพระมหาโมคคัลลานะ ด้วยคาถาที่ไพเราะในที่เฉพาะพระพักตร์พระผู้มีพระภาคเจ้าว่า

เชิญดูพระพุทธมุนีผู้เสด็จถึงฝั่งแห่งความทุกข์ประทับนั่งอยู่บนยอดเขา มีพระสาวกผู้บรรลุวิชชา ๓ ละมฤตยูราชได้แล้วนั่งห้อมล้อมอยู่

พระมหาโมคคัลลานะผู้มีฤทธิ์มากตรวจตราดูพระสาวกเหล่านั้นด้วยจิต ตามพิจารณาจิตซี่งหลุดพ้นจากกิเลสแล้ว หาอุปธิกิเลสมิได้ของพระสาวกเหล่านั้นอยู่

พระสาวกทั้งหลาย นั่งห้อมล้อมพระโคดมมุนีผู้ทรงสมบูรณ์ด้วยพระคุณทั้งปวง ผู้เสด็จถึงฝั่งแห่งทุกข์ ทรงประกอบด้วยพระคุณเป็นอเนกประการ อย่างนี้แล

๑๑. คัคคราสูตร

ว่าด้วยพระวังคีสะสรรเสริญพระพุทธเจ้า

{๗๕๗} [๒๑๙] สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ที่ริมฝั่งสระโบกขรณี ชื่อว่าคัคครา ใกล้พระนครจำปา พร้อมกับภิกษุสงฆ์หมู่ใหญ่ประมาณ ๕๐๐ รูป อุบาสกประมาณ ๗๐๐ คน และเทวดาอีกหลายพันองค์ ว่ากันว่า พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงมีพระวรรณะและพระยศรุ่งเรืองเกินเหล่าภิกษุ อุบาสก และเทวดาเหล่านั้น{๗๕๘} ครั้งนั้นแล ท่านพระวังคีสะได้มีความคิดว่า “พระผู้มีพระภาคเจ้านี้แล ประทับอยู่ที่ริมฝั่งสระโบกขรณีชื่อว่าคัคครา ใกล้พระนครจำปา พร้อมกับภิกษสงฆ์หมู่ใหญ่ประมาณ ๕๐๐ รูป อุบาสกประมาณ ๗๐๐ คน และเทวดา