๑. ปฐมเทวสูตร เล่ม ๑๕

๒. ทุติยวรรค

๑. ปฐมเทวสูตร

ว่าด้วยวัตตบท ๗ ประการ

{๙๐๕} [๒๕๗] สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ พระวิหารเชตวัน อารามของอนาถบิณฑิกคฤหบดี ใกล้พระนครราชคฤห์ ณ ที่นั้นแล พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสเรียกภิกษุทั้งหลายว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย” ภิกษุเหล่านั้น ทูลรับพระดำรัสพระผู้มีพระภาคเจ้าแล้ว {๙๐๖} พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสดังนี้ว่า“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ท้าวสักกะผู้เป็นจอมเทพเมื่อครั้งยังเป็นมนุษย์อยู่ในปางก่อน ได้สมาทานวัตตบท ๗ ประการ อย่างบริบูรณ์ จึงเข้าถึงความเป็นท้าวสักกะ วัตตบท ๗ ประการคืออะไรบ้าง คือ

๑. เราพึงเลี้ยงดูมารดาบิดาจนตลอดชีวิต

๒. เราพึงประพฤติอ่อนน้อมต่อผู้ใหญ่ในตระกูลจนตลอดชีวิต

๓. เราพึงพูดแต่คำอ่อนหวานจนตลอดชีวิต

๔. เราไม่พึงพูดคำส่อเสียดจนตลอดชีวิต

๕. เราพึงมีจิตปราศจากความตระหนี่อันเป็นมลทิน มีจาคะ อันเสียสละแล้ว มีฝ่ามืออันชุ่ม ยินดีในการเสียสละ เป็นผู้ควรแก่การขอ ยินดีในการจำแนกแจกทานอยู่ครองเรือนจนตลอดชีวิต

๖. เราพึงพูดแต่คำสัตย์จนตลอดชีวิต

๗. เราไม่พึงโกรธจนตลอดชีวิต แม้ถ้าความโกรธเกิดขึ้นแก่เรา เราก็จะกำจัดมันเสียโดยพลันทีเดียว

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ท้าวสักกะผู้เป็นจอมเทพเมื่อครั้งเป็นมนุษย์อยู่ในปางก่อน ได้สมาทานวัตตบท ๗ ประการนี้อย่างบริบูรณ์ เพราะได้สมาทานวัตตบท ๗ ประการ จึงได้ถึงความเป็นท้าวสักกะ”

{๙๐๗} พระผู้มีพระภาคเจ้าผู้สุคตศาสดาครั้นตรัสไวยากรณภาษิตนี้จบแล้ว จึงได้ตรัสพระคาถาประพันธ์อื่นต่อไปอีกว่า

นรชนผู้เลี้ยงดูมารดาบิดา มีปกติประพฤติอ่อนน้อมต่อผู้ใหญ่ในตระกูล เจรจาแต่คำอ่อนหวาน กล่าวแต่คำสมานมิตรไมตรี ละคำส่อเสียด ประกอบในอุบายเครื่องกำจัดความตระหนี่ มีวาจาสัตย์ ครอบงำความโกรธได้ นั้นแล ปวงเทพชั้นดาวดึงส์เรียกว่า ‘เป็นสัตบุรุษ’

๒. ทุติยเทวสูตร

ว่าด้วยพระนามของท้าวสักกะ

{๙๐๘} [๒๕๘] ข้าพเจ้าได้สดับมาแล้วอย่างนี้

สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ พระวิหารเชตวัน อารามของอนาถบิณฑิกคฤหบดี ใกล้พระนครสาวัตถี ณ ที่นั้นแล พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสเรียกภิกษุทั้งหลายว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย” ภิกษุเหล่านั้นทูลรับพระดำรัสพระผู้มีพระภาคเจ้าแล้ว {๙๐๙} พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสดังนี้ว่า“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ท้าวสักกะผู้เป็นจอมเทพเมื่อครั้งเป็นมนุษย์อยู่ในปางก่อน เป็นมาณพชื่อว่ามฆะ เพราะเหตุนั้น จึงได้พระนามว่า ‘ท้าวมฆวาน’

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ท้าวสักกะผู้เป็นจอมเทพเมื่อครั้งเป็นมนุษย์อยู่ในปางก่อน ได้ให้ทานมาก่อน เพราะเหตุนั้น จึงได้พระนามว่า ‘ท้าวปุรินททะ’