๑๐. สมุททกสูตร เล่ม ๑๕

{๘๙๘} ท้าวสักกะตรัสว่า

ถึงกลิ่นของพวกฤๅษีผู้บำเพ็ญพรตมานานจะออกจากกายฟุ้งไปตามลม ท่านเจ้าข้า พวกข้าพเจ้าต่างก็ยังมุ่งหวังกลิ่นนี้ เหมือนหญิงสาวมุ่งหวังพวงมาลัยซึ่งมีดอกไม้ งามวิจิตรไว้บนศีรษะฉะนั้น เทวดาทั้งหลายมิได้มีความสำคัญในกลิ่นนี้ว่าเป็นของปฏิกูลเลย

๑๐. สมุททกสูตร

ว่าด้วยท้าวสมพรผู้เป็นจอมอสูรถูกสาป

{๘๙๙} [๒๕๖] สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ พระวิหารเชตวัน อารามของอนาถบิณฑิกคฤหบดี ใกล้พระนครสาวัตถี ณ ที่นั้นแล พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสเรียกภิกษุทั้งหลายว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย” ภิกษุเหล่านั้น ทูลรับพระดำรัสพระผู้มีพระภาคเจ้าแล้ว{๙๐๐} พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสดังนี้ว่า

“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เรื่องเคยมีมาแล้ว ฤๅษีผู้มีศีลมีกัลยาณธรรม หลายรูปด้วยกันอาศัยอยู่ในกุฎีที่มุงบังด้วยใบไม้แทบฝั่งสมุทร ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ครั้งนั้นแล ได้มีสงครามระหว่างพวกเทพกับพวกอสูรประชิดกันแล้ว ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ครั้งนั้นแล พวกฤๅษีผู้มีศีลมีกัลยาณธรรมเหล่านั้นต่างมีความเห็นว่า ‘พวกเทพตั้งอยู่ในธรรม พวกอสูรไม่ตั้งอยู่ในธรรม ภัยจากพวกอสูร พึงมีแก่พวกเราได้ อย่ากระนั้นเลย พวกเราควรไปหาท้าวสมพรผู้เป็นจอมอสูรแล้ว ขออภัยทานท่านเถิด’{๙๐๑} ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ครั้งนั้นแล ฤๅษีผู้มีศีลมีกัลยาณธรรมเหล่านั้น ได้อันตรธานไปในบรรณกุฎีแทบฝั่งสมุทร ไปปรากฏตัวอยู่ตรงหน้าท้าวสมพร ผู้เป็นจอมอสูร เหมือนคนที่แข็งแรงเหยียดแขนที่คู้ออกหรือคู้แขนที่เหยียดเข้า ฉะนั้น ครั้นแล้วได้กล่าวกะท้าวสมพรผู้จอมอสูรด้วยคาถาว่า

พวกฤๅษีมาขออภัยทานกะท่านท้าวสมพร การให้ภัยหรืออภัย ท่านทำได้โดยแท้

{๙๐๒} ท้าวสมพรผู้เป็นจอมอสูรได้กล่าวว่า

สำหรับพวกฤๅษีผู้ชั่วช้าคบหาท้าวสักกะ จะไม่มีการให้อภัย เราจะให้เฉพาะภัยเท่านั้นแก่พวกท่านที่มาขออภัย

{๙๐๓} พวกฤๅษีกล่าวว่า

ท่านจะให้เฉพาะภัยเท่านั้นแก่พวกเราผู้มาขออภัย พวกเราขอรับเอาแต่อภัยอย่างเดียว ส่วนภัยจงเป็นของท่านเถิด

บุคคลหว่านพืชเช่นใดย่อมได้ผลช่นนั้น คนทำดีย่อมได้ดี ทำชั่วย่อมได้ชั่ว แน่ะพ่อ ท่านหว่านพืชลงไปแล้ว ท่านจักต้องเสวยผลของมัน

{๙๐๔} ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ครั้งนั้นแล ฤๅษีผู้มีศีลมีกัลยาณธรรมเหล่านั้นได้ สาปท้าวสมพรผู้เป็นจอมอสูร แล้วอันตรธานหายไปในที่ซึ่งหน้าท้าวสมพร ผู้เป็นจอมอสูรแล้วไปปรากฏตัวอยู่ในบรรณกุฎีแทบฝั่งสมุทร เปรียบเหมือนคนที่แข็งแรงเหยียดแขนที่คู้ออกหรือคู้แขนที่เหยียดเข้าฉะนั้นดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ครั้งนั้นแล ท้าวสมพรผู้เป็นจอมแห่งอสูรถูกฤๅษี ผู้มีศีลมีกัลยาณธรรมเหล่านั้นสาปแล้ว ว่ากันว่า ในตอนกลางคืน ตกใจหวาดหวั่นอยู่ถึง ๓ หน

จบ วรรคที่ ๑

รวมพระสูตรที่มีในวรรคนี้ คือ

๑. สุวีรสูตร ๒. สุสิมสูตร

๓. ธชัคคสูตร ๔. เวปจิตติสูตร

๕. สุภาสิตชยสูตร ๖. กุลาวกสูตร

๗. นทุพภิยสูตร ๘. เวโรจนอสุรินทสูตร

๙. อารัญญกายตนอิสิสูตร ๑๐. สมุททกสูตร

๒. ทุติยวรรค

๑. ปฐมเทวสูตร

ว่าด้วยวัตตบท ๗ ประการ

{๙๐๕} [๒๕๗] สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ พระวิหารเชตวัน อารามของอนาถบิณฑิกคฤหบดี ใกล้พระนครราชคฤห์ ณ ที่นั้นแล พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสเรียกภิกษุทั้งหลายว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย” ภิกษุเหล่านั้น ทูลรับพระดำรัสพระผู้มีพระภาคเจ้าแล้ว {๙๐๖} พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสดังนี้ว่า“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ท้าวสักกะผู้เป็นจอมเทพเมื่อครั้งยังเป็นมนุษย์อยู่ในปางก่อน ได้สมาทานวัตตบท ๗ ประการ อย่างบริบูรณ์ จึงเข้าถึงความเป็นท้าวสักกะ วัตตบท ๗ ประการคืออะไรบ้าง คือ

๑. เราพึงเลี้ยงดูมารดาบิดาจนตลอดชีวิต

๒. เราพึงประพฤติอ่อนน้อมต่อผู้ใหญ่ในตระกูลจนตลอดชีวิต

๓. เราพึงพูดแต่คำอ่อนหวานจนตลอดชีวิต

๔. เราไม่พึงพูดคำส่อเสียดจนตลอดชีวิต

๕. เราพึงมีจิตปราศจากความตระหนี่อันเป็นมลทิน มีจาคะ อันเสียสละแล้ว มีฝ่ามืออันชุ่ม ยินดีในการเสียสละ เป็นผู้ควรแก่การขอ ยินดีในการจำแนกแจกทานอยู่ครองเรือนจนตลอดชีวิต

๖. เราพึงพูดแต่คำสัตย์จนตลอดชีวิต

๗. เราไม่พึงโกรธจนตลอดชีวิต แม้ถ้าความโกรธเกิดขึ้นแก่เรา เราก็จะกำจัดมันเสียโดยพลันทีเดียว