๗. วิสาขสูตร เล่ม ๑๖

{๗๐๕} พระผู้มีพระภาคเจ้าผู้สุคตศาสดา ครั้นตรัสไวยากรณภาษิตนี้จบแล้ว

จึงได้ตรัสพระคาถาประพันธ์อื่นต่อไปอีกว่า

สัตว์จำพวกหงส์ นกกระเรียน นกยูง ช้าง เนื้อฟาน

ทั้งหลาย ทั้งหมดย่อมกลัวราชสีห์ ความเท่ากันในกาย

ไม่มี ฉันใด

ในมนุษย์ทั้งหลายก็ฉันนั้นเหมือนฉัน ถ้าคนหนุ่มมี

ปัญญา เขาก็ย่อมเป็นใหญ่ในมนุษย์เหล่านั้นได้ ไม่

เหมือนคนพาลซึ่งถือร่างกายเป็นสำคัญ (๖)

๗.วิสาขสูตร

ว่าด้วยพระวิสาขปัญจาลบุตร

{๗๐๖}[๒๔๑] ข้าพเจ้าได้สดับมาแล้วอย่างนี้

สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ กูฏาคารศาลา ป่ามหาวันใกล้พระนครเวสาลี สมัยนั้นแล ท่านพระวิสาขปัญจาลบุตรได้ชี้แจงภิกษุทั้งหลายอยู่ในอุปัฏฐานศาลาให้เห็นแจ้ง ให้สมาทาน ให้อาจหาญ ให้ร่าเริงด้วยธรรมีกถา ด้วยวาจาของชาวเมือง สละสลวย ปราศจากโทษ ให้เข้าใจความได้แจ่มแจ้ง นับเนื่องในพระนิพพาน ไม่อิงวัฏฏะ

{๗๐๗}ครั้งนั้นแลเป็นเวลาเย็น พระผู้มีพระภาคเจ้าเสด็จออกจากที่พักผ่อน

เสด็จไปทางอุปัฏฐานศาลา ครั้นแล้วได้ประทับนั่งบนอาสนะที่เขาปูลาดไว้

แล้วตรัสถามภิกษุทั้งหลายว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ใครหนอแลกำลังชี้แจง

ภิกษุทั้งหลายในอุปัฏฐานศาลาให้เห็นแจ้ง ให้สมาทาน ให้อาจหาญ ให้ร่าเริงด้วยธรรมีกถา ด้วยวาจาของชาวเมือง สละสลวย ปราศจากโทษ ให้เข้าใจความได้แจ่มแจ้ง นับเนื่องในพระนิพพาน ไม่อิงวัฏฏะอยู่ในอุปัฏฐานศาลา”

ภิกษุทั้งหลายกราบทูลว่า “ท่านพระวิสาขปัญจาลบุตร พระพุทธเจ้าข้า,'ลำดับนั้น พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสกะท่านวิสาขปัญจาลบุตรว่า “สาธุ

สาธุ วิสาขะ เป็นการดีแล วิสาขะ ที่เธอชี้แจงภิกษุทั้งหลายในอุปัฏฐานศาลาให้เห็นแจ้ง ให้สมาทาน ให้อาจหาญ ให้ร่าเริงด้วยธรรมีกถา ด้วยวาจาของชาวเมือง สละสลวย ปราศจากโทษ ให้เข้าใจความได้แจ่มแจ้งนับเนื่องในนิพพาน ไม่อิงวัฏฏะอยู่”

{๗๐๘}พระผู้มีพระภาคเจ้าผู้สุคตศาสดาครั้นตรัสไวยากรณภาษิตนี้จบแล้ว จึงได้ตรัสพระคาถาประพันธ์อื่นต่อไปอีกว่า

บัณฑิตผู้อยู่ปะปนกับคนพาล เมื่อไม่พูด ใครก็ไม่รู้

ว่าเป็นบัณฑิต ต่อเมื่อพูดแสดงอมตธรรม จึงจะรู้ว่า

เป็นบัณฑิต

เพราะเหตุนั้น บัณฑิตพึงกล่าวธรรมให้กระจ่าง พึง

ยกธงชัยของเหล่าพระอริยเจ้า พระอริยเจ้าทั้งหลายมีคำ

สุภาษิตเป็นธงชัย ธรรมแลเป็นธงชัยของพระอริยเจ้า

ทั้งหลาย (๗)

๘. นันทสูตร

ว่าด้วยพระนันทะ

{๗๐๙} [๒๔๒] ข้าพเจ้าได้สดับมาแล้วอย่างนี้

สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ พระวิหารเชตวัน อารามของอนาถบิณฑิกคฤหบดี ใกล้พระนครสาวัตถี ครั้งนั้นแล ท่านพระนันทะผู้เป็นพระโอรสของพระมาตุจฉาแห่งพระผู้มีพระภาคเจ้าห่มจีวรที่ทุบเรียบร้อยดีแล้ว หยอดตาแล้วถือบาตรดินมีสีสดใสเข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคเจ้าถึงที่