พระสุตตันตปิฎก สังยุตตนิกาย · ภิกขุสังยุตต์
๘. นันทสูตร เล่ม ๑๖
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๗๐๙–๗๑๒ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๘/๑๒ ในภิกขุสังยุตต์มี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระสุตตันตปิฎก สังยุตตนิกาย นิทานวรรค ภิกขุสังยุตต์ นันทสูตร (ฉบับหลวง เล่ม ๑๖ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๑๖ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๒๖ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๑๖)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๑๖ หน้า ๓๗๔–๓๗๕
ภิกษุทั้งหลายกราบทูลว่า “ท่านพระวิสาขปัญจาลบุตร พระพุทธเจ้าข้า,'ลำดับนั้น พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสกะท่านวิสาขปัญจาลบุตรว่า “สาธุ
สาธุ วิสาขะ เป็นการดีแล วิสาขะ ที่เธอชี้แจงภิกษุทั้งหลายในอุปัฏฐานศาลาให้เห็นแจ้ง ให้สมาทาน ให้อาจหาญ ให้ร่าเริงด้วยธรรมีกถา ด้วยวาจาของชาวเมือง สละสลวย ปราศจากโทษ ให้เข้าใจความได้แจ่มแจ้งนับเนื่องในนิพพาน ไม่อิงวัฏฏะอยู่”
{๗๐๘}พระผู้มีพระภาคเจ้าผู้สุคตศาสดาครั้นตรัสไวยากรณภาษิตนี้จบแล้ว จึงได้ตรัสพระคาถาประพันธ์อื่นต่อไปอีกว่า
บัณฑิตผู้อยู่ปะปนกับคนพาล เมื่อไม่พูด ใครก็ไม่รู้
ว่าเป็นบัณฑิต ต่อเมื่อพูดแสดงอมตธรรม จึงจะรู้ว่า
เป็นบัณฑิต
เพราะเหตุนั้น บัณฑิตพึงกล่าวธรรมให้กระจ่าง พึง
ยกธงชัยของเหล่าพระอริยเจ้า พระอริยเจ้าทั้งหลายมีคำ
สุภาษิตเป็นธงชัย ธรรมแลเป็นธงชัยของพระอริยเจ้า
ทั้งหลาย (๗)
๘. นันทสูตร
ว่าด้วยพระนันทะ
{๗๐๙} [๒๔๒] ข้าพเจ้าได้สดับมาแล้วอย่างนี้
สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ พระวิหารเชตวัน อารามของอนาถบิณฑิกคฤหบดี ใกล้พระนครสาวัตถี ครั้งนั้นแล ท่านพระนันทะผู้เป็นพระโอรสของพระมาตุจฉาแห่งพระผู้มีพระภาคเจ้าห่มจีวรที่ทุบเรียบร้อยดีแล้ว หยอดตาแล้วถือบาตรดินมีสีสดใสเข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคเจ้าถึงที่
ประทับ ครั้นแล้วได้ถวายบังคมพระผู้มีพระภาคเจ้าแล้วนั่ง ณ ที่สมควรข้างหนึ่ง นั่งเรียบร้อยแล้ว พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสดังนี้ว่า
{๗๑๐}“ดูก่อนนันทะ
การที่เธอห่มจีวรที่ทุบเรียบดีแล้ว หยอดตา และถือบาตรดินมีสีสดใส ไม่สมควร
แก่เธอผู้เป็นกุลบุตรออกจากเรือนมาบวชเป็นบรรพชิตด้วยศรัทธาเลย การที่
เธอถืออยู่ป่าเป็นวัตร ถือบิณฑบาตเป็นวัตร ถือผ้าบังสุกุลเป็นวัตร และไม่
พึงเป็นผู้พัวพันในกามทั้งหลายอยู่อย่างนี้ จึงจะสมควรแก่เธอผู้เป็น
กุลบุตรออกจากเรือนมาบวชเป็นบรรพชิตด้วยศรัทธา”
{๗๑๑}พระผู้มีพระภาคเจ้าผู้สุคตศาสดาครั้นตรัสไวยากรณภาษิตนี้จบแล้ว จึงได้ตรัสพระคาถาประพันธ์อื่นต่อไปอีกว่า
เมื่อไรเราจึงจะได้เห็นนันทะถือการอยู่ป่าเป็นวัตร ถือผ้า
บังสุกุลเป็นวัตร ยังอัตภาพให้เป็นไปด้วยโภชนะที่เจือปน
กัน ไม่อาลัยในกามทั้งหลาย
{๗๑๒} ลำดับนั้น ท่านพระนันทะโดยสมัยต่อมาได้เป็นผู้อยู่ป่าเป็นวัตร ถือ
บิณฑบาตเป็นวัตร ถือผ้าบังสุกุลเป็นวัตร และไม่อาลัยในกามทั้งหลายอยู่ (๘)
๙. ติสสสูตร
ว่าด้วยพระติสสะ
{๗๑๓}[๒๔๓] สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ พระวิหารเชตวัน
อารามของอนาถบิณฑิกคฤหบดี ใกล้พระนครสาวัตถี ครั้งนั้นแล ท่าน
พระติสสะผู้เป็นพระโอรสของพระปิตุจฉาแห่งพระผู้มีพระภาคเจ้า เข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคเจ้าถึงที่ประทับ ครั้นแล้วได้ถวายบังคม พระผู้มีพระภาคเจ้าแล้วนั่งเป็นทุกข์ เสียใจ ฟูมฟายนํ้าตาอยู่ ณ ที่สมควรข้างหนึ่ง
จบ ๘. นันทสูตร