พระสุตตันตปิฎก สังยุตตนิกาย · ภิกขุสังยุตต์
๖. ภัททีสูตร เล่ม ๑๖
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๗๐๓–๗๐๕ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๖/๑๒ ในภิกขุสังยุตต์มี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระสุตตันตปิฎก สังยุตตนิกาย นิทานวรรค ภิกขุสังยุตต์ ภัททีสูตร (ฉบับหลวง เล่ม ๑๖ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๑๖ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๒๖ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๑๖)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๑๖ หน้า ๓๗๒–๓๗๓
ซึ่งกุลบุตรทั้งหลายออกจากเรือนมาบวชเป็นบรรพชิตโดยชอบต้องการกันด้วยปัญญาอันยิ่งเองในปัจจุบันเข้าถึงอยู่ได้”
{๗๐๒} พระผู้มีพระภาคเจ้าผู้สุคตศาสดา ครั้นตรัสไวยากรณภาษิตนี้จบแล้วจึงได้ตรัสพระคาถาประพันธ์อื่นต่อไปอีกว่า
ภิกษุนี้ย่อมงามเพราะใจซื่อตรงหนอ เป็นผู้หลุดพ้น
เป็นผู้พราก เป็นผู้ดับ เพราะไม่ถือมั่น ชำนะมารพร้อม
ทั้งพาหนะได้แล้ว ย่อมดำรงอัตภาพเป็นชาติสุดท้าย (๕)
๖. ลกุณฏกภัททิยสูตร
ว่าด้วยพระลกุณฏกภัททิยะ
{๗๐๓} [๒๔๐] ข้าพเจ้าได้สดับมาแล้วอย่างนี้
สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ พระวิหารเชตวัน อาราม
ของอนาถบิณฑิกคฤหบดี ใกล้พระนครสาวัตถี ครั้งนั้นแล ท่านพระลกุณฏกภัททิยะเข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคเจ้าถึงที่ประทับ พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ทอด
พระเนตรเห็นท่านพระลกุณฏกภัททิยะมาแต่ไกลทีเดียว จึงตรัสกะภิกษุ
ทั้งหลายว่า
{๗๐๔}“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เธอทั้งหลายเห็นภิกษุกำลังมาอยู่โน่น ผู้
มีวรรณะไม่งาม ไม่น่าดู เตี้ย เป็นที่ดูแคลนของภิกษุทั้งหลายไหม,,
ภิกษุทั้งหลายกราบทูลว่า “เห็น พระพุทธเจ้าข้า,,
“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุนั่นแลมีฤทธิ์มาก มีอานุภาพมาก อนึ่ง
สมาบัติที่เธอไม่เคยเข้าเธอก็ได้โดยง่าย เธอทำให้แจ้งซึ่งที่สุดแห่งพรหมจรรย์อันยอดเยี่ยมซึ่งกุลบุตรทั้งหลายออกจากเรือนมาบวชเป็นบรรพชิตโดยชอบต้องการได้ด้วยปัญญาอันยิ่งเองในปัจจุบันเข้าถึงอยู่,,
{๗๐๕} พระผู้มีพระภาคเจ้าผู้สุคตศาสดา ครั้นตรัสไวยากรณภาษิตนี้จบแล้ว
จึงได้ตรัสพระคาถาประพันธ์อื่นต่อไปอีกว่า
สัตว์จำพวกหงส์ นกกระเรียน นกยูง ช้าง เนื้อฟาน
ทั้งหลาย ทั้งหมดย่อมกลัวราชสีห์ ความเท่ากันในกาย
ไม่มี ฉันใด
ในมนุษย์ทั้งหลายก็ฉันนั้นเหมือนฉัน ถ้าคนหนุ่มมี
ปัญญา เขาก็ย่อมเป็นใหญ่ในมนุษย์เหล่านั้นได้ ไม่
เหมือนคนพาลซึ่งถือร่างกายเป็นสำคัญ (๖)
๗.วิสาขสูตร
ว่าด้วยพระวิสาขปัญจาลบุตร
{๗๐๖}[๒๔๑] ข้าพเจ้าได้สดับมาแล้วอย่างนี้
สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ กูฏาคารศาลา ป่ามหาวันใกล้พระนครเวสาลี สมัยนั้นแล ท่านพระวิสาขปัญจาลบุตรได้ชี้แจงภิกษุทั้งหลายอยู่ในอุปัฏฐานศาลาให้เห็นแจ้ง ให้สมาทาน ให้อาจหาญ ให้ร่าเริงด้วยธรรมีกถา ด้วยวาจาของชาวเมือง สละสลวย ปราศจากโทษ ให้เข้าใจความได้แจ่มแจ้ง นับเนื่องในพระนิพพาน ไม่อิงวัฏฏะ
{๗๐๗}ครั้งนั้นแลเป็นเวลาเย็น พระผู้มีพระภาคเจ้าเสด็จออกจากที่พักผ่อน
เสด็จไปทางอุปัฏฐานศาลา ครั้นแล้วได้ประทับนั่งบนอาสนะที่เขาปูลาดไว้
แล้วตรัสถามภิกษุทั้งหลายว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ใครหนอแลกำลังชี้แจง
ภิกษุทั้งหลายในอุปัฏฐานศาลาให้เห็นแจ้ง ให้สมาทาน ให้อาจหาญ ให้ร่าเริงด้วยธรรมีกถา ด้วยวาจาของชาวเมือง สละสลวย ปราศจากโทษ ให้เข้าใจความได้แจ่มแจ้ง นับเนื่องในพระนิพพาน ไม่อิงวัฏฏะอยู่ในอุปัฏฐานศาลา”
จบ ๖. ภัททีสูตร