๒. อุทธตสูตร เล่ม ๒๕

๔. เมฆิยวรรค ๒. อุทธตสูตร

{๘๙} ดูก่อนเมฆิยะ อนัตตสัญญาย่อมปรากฏแก่ภิกษุผู้ได้อนิจจสัญญา ผู้ที่ได้อนัตตสัญญาย่อมบรรลุนิพพานอันถอนเสียได้ซึ่งอัสมิมานะในปัจจุบันทีเดียว”ลำดับนั้น พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงทราบเนื้อความนั้นแล้ว จึงทรง เปล่งพระอุทานนี้ในเวลานั้นว่า

อกุศลวิตกทั้งที่หยาบและละเอียดเป็นไปแล้ว ก็ทำใจ

ให้ฟุ้งซ่าน บุคคลผู้มีจิตหมุนไปแล้ว ไม่ทราบถึงวิตก

ในใจเหล่านี้ จึงต้องเวียนว่ายตายเกิดในภพน้อยภพใหญ่

ส่วนบุคคลผู้มีความเพียร ทราบถึงวิตกในใจเหล่านี้

มีสติปิดกั้นเสีย อริยสาวกผู้ตรัสรู้แล้วย่อมละอกุศลวิตก ที่เป็นไปแล้วทำใจให้ฟุ้งซุ่านนี้ได้เด็ดขาดไม่เหลือเลย

๒. อุทธตสูตร

ว่าด้วยผู้มีจิตฟุ้งซ่าน

{๙๐} [๓๒] ข้าพเจ้าได้สดับมาแล้วอย่างนี้

สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ สาลวัน อันเป็นสถานที่ เสด็จประพาสของเหล่ามัลลกษัตริย์ ใกล้พระนครกุสินารา ก็ครั้งนั้นแล ภิกษุจำนวนมากเป็นผู้ฟุ้งซ่าน เย่อหยิ่ง กลับกลอก ปากกล้า แก่คุย ลืม

พระบาลีสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อุทาน

สติ ขาดสัมปชัญญะ จิตใจไม่ตั้งมั่น ไม่มั่นคง ไม่สำรวมอินทรีย์ อยู่กันที่กุฎีป่า ไม่ไกลพระผู้มีพระภาคเจ้า

พระผู้มีพระภาคเจ้าก็ทรงเห็นภิกษุเหล่านั้นเป็นผู้ฟุ้งซ่าน เย่อหยิ่ง กลับกลอก ปากกล้า แก่คุย ลืมสติ ขาดสัมปชัญญะ จิตใจไม่ตั้งมั่น ไม่มั่นคง ไม่สำรวมอินทรีย์ อยู่กันที่กุฎิป่าไม่ไกลสำดับนั้น พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงทราบเนื้อความนั้นแล้ว จึงทรง เปล่งพระอุทานนี้ในเวลานั้นอย่างนี้ว่า

ภิกษุผู้ไม่รักษากาย ถูกมิจฉาทิฏฐิกำจัดแล้ว ถูก

ถีนมิทธะครอบงำแล้ว ย่อมตกอยูในอำนาจมาร

เพราะฉะนั้น ภิกษุพึงรักษาจิต มีความดำริชอบ

เป็นอารมณ์ มุ่งความเห็นถูกต้องเป็นสำคัญ รู้ความเกิด

ขึ้นและความเสื่อมไป ขจัดถีนมิทธะได้ ก็จะพึงละทุคติ

ได้ทั้งหมด

๓. โคปาลกสูตร

ว่าด้วยมรณกรรมของนายโคบาล

{๙๑} [๓๓] ข้าพเจ้าได้สดับมาแล้วอย่างนื้

สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าเสด็จจาริกไปแคว้นโกศล พร้อมด้วยพระภิกษุหมู่ใหญ่ ครั้งนั้นแล พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงแวะเข้าไปประทับ นั่งบนอาสนะที่ปูลาดไว้ใต้ต้นไม้ต้นหนื่ง ขณะนั้นเอง นายโคบาลคนหนึ่ง เข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคเจ้าถึงที่ประทับ ครั้นแล้วได้ถวายบังคมพระผู้มี พระภาคเจ้าแล้วนั่ง ณ ที่สมควรข้างหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสชี้แจง