๘. กัลยาณสูตร เล่ม ๒๕

สัตว์ทั้งหลายผู้ประกอบด้วยกามโยคะและภวโยคะ

ทั้งสอง ชื่อว่ายังต้องเวียนว่ายตายเกิดอยู่ในสังสารวัฏ

ต่อไป

เหล่าสัตว์ผู้ละกามทั้งหลายได้เด็ดขาดแล้ว แต่ยังไม่

ถึงความสิ้นอาสวะ ยังประกอบด้วยภวโยคะอยู่ เรียก

กันว่าอนาคามี

ส่วนเหล่าสัตว์ผู้ตัดความสงสัยได้ สิ้นทั้งมานะ

ทั้งภพใหม่ และถึงความสิ้นอาสวะแล้ว ชื่อว่าผู้ถึงฝั่งแล้ว

พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสเนื้อความแม้นี้ไว้แล้ว ข้าพเจ้าก็ได้สดับมาแล้วอย่างนี้

๘. กัลยาณสีลสูตร

ว่าด้วยผู้มีศีลงาม

{๒๗๗} [๙๗] ความจริง พระสูตรนี้พระผู้มีพระภาคเจ้าผู้ทรงเป็นพระอรหันต์ได้ตรัสไว้แล้ว เพราะเหตุนั้น ข้าพเจ้าจึงได้สดับมาแล้วว่า“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้มีศีลงาม มีธรรมงาม มีปัญญางาม เราเรียกว่า ‘ผู้บรรลุนิพพาน ผู้อยู่จบพรหมจรรย์ ผู้เป็นบุรุษสูงสุด’ ในธรรมวินัยนี้ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็ภิกษุผู้มีศีลงามคืออย่างไร คือ ภิกษุเป็นผู้มีศีล คือ สำรวมในปาติโมกขสังวรศีล ถึงพร้อมด้วยอาจาระและโคจรอยู่ มีปกติเห็นภัยในโทษผิดแม้เพียงเล็กน้อยสมาทานศึกษาอยู่ในสิกขาบท

ทั้งหลาย ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุเป็นผู้มีศีลงามอย่างนี้เป็นผู้มีศีลงาม ด้วยอาการอย่างนี้

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็ภิกษุเป็นผู้มีธรรมงามคืออย่างไร คือ ภิกษุในธรรมวินัยนี้เป็นผู้ประกอบความเพียรติดต่อกันในการเจริญโพธิปักขิยธรรม ๓๗ ประการ ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุเป็นผู้มีธรรมงามอย่างนี้ เป็นผู้มีศีลงาม มีธรรมงามด้วยอาการอย่างนี้ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุเป็นผู้มีปัญญางามคืออย่างไร คือ ภิกษุในธรรมวินัยนี้ทำให้แจ้งซึ่งเจโตวิมุตติ ปัญญาวิมุตติอันหาอาสวะมิได้เพราะ อาสวะทั้งหลายสิ้นไปด้วยปัญญายิ่งเองในปัจจุบันเข้าถึงอยู่ได้ ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุเป็นผู้มีปัญญางามอย่างนี้ภิกษุผู้มีศีลงาม มีธรรมงาม มีปัญญางาม เราเรียกว่า ‘ผู้บรรลุนิพพาน ผู้อยู่จบพรหมจรรย์ ผู้เป็นบุรุษสูงสุด’ ในธรรมวินัยนี้”

ในพระสูตรนั้น พระผู้มีพระ ภาคเจ้าได้ตรัสเนื้อความนี้ไว้แล้ว จึงตรัสพระคาถาประพันธ์ดังนี้ว่า

พระอริยเจ้าทั้งหลายมีพระพุทธเจ้าเป็นต้นเรียกภิกษุ

ผู้ไม่ทำความชั่วด้วยกาย วาจา ใจ ผู้มีหิรินั้นว่าเป็นผู้มี

ศีลงาม

เรียกภิกษุผู้บำเพ็ญโพธิปักขิยธรรม ๓๗ ประการมา

แล้วเป็นอย่างดี ผู้ไม่มีกิเลสเป็นเครื่องฟูขึ้นนั้นว่าเป็นผู้มี

ธรรมงาม

เรียกภิกษุผู้ ประจักษ์ถึงความสิ้นทุกข์ของตนใน

อัตภาพนี้ ผู้ไม่มีอาสวะ สมบูรณ์ด้วยธรรมเหล่านั้น ไม่มี

ความทุกข์ ตัดความสงสัยเสียได้ ไม่มีตัณหาและทิฏฐิ

เป็นที่อาศัยอีกต่อไป ละกิเลสทุกอย่างในโลกได้หมดสิ้น

นั้นว่าเป็นผู้มีปัญญางาม

พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสเนื้อความแม้นี้ไว้แล้ว ข้าพเจ้าก็ได้สดับมาแล้วอย่างนี้

๙. ทานสูตร

ว่าด้วยทาน การแจก และการอนุเคราะห์ ๒ อย่าง

{๒๗๘} [๙๘] ความจริง พระสูตรนี้พระผู้มีพระภาคเจ้าผู้ทรงเป็นพระอรหันต์ได้ตรัสไว้แล้ว เพราะเหตุนั้น ข้าพเจ้าจึงได้สดับมาแล้วว่า“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ทานนี้มี๒ อย่าง คือ อามิสทาน กับ ธรรมทาน ในทาน ๒ อย่างนี้ ธรรมทานจัดเป็นเลิศดูก่อนภิกษุทั้งหลาย การแจกมี ๒ อย่าง คือ การแจกอามิส กับ การแจกธรรม ในการแจก ๒ อย่างนี้ การแจกธรรมจัดเป็นเลิศดูก่อนภิกษุทั้งหลาย การอนุเคราะห์มี ๒ อย่าง คือ การอนุเคราะห์ด้วยอามิส กับ การอนุเคราะห์ด้วยธรรม ในการอนุเคราะห์ ๒ อย่างนี้ การอนุเคราะห์ด้วยธรรมจัดเป็นเลิศ”ในพระสูตรนั้น พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสเนื้อความนี้ไว้แล้ว จึงตรัสพระคาถาประพันธ์ดังนี้ว่า

วิญญูชนผู้มีจิตเลื่อมใสในพระสัมมาสัมพุทธเจ้าและ

พระอริยสงฆ์ผู้เป็นเนื้อนาบุญอันเลิศของชาวโลก รู้

ประจักษ์ถึงทานและการแจกที่พระพุทธเจ้าทั้งหลายตรัส