๔. อัคคิสูตร เล่ม ๒๕

๔ ตโยเม ภิกฺขเว อคฺคี กตเม ตโย ราคคฺคิ โทสคฺคิ โมหคฺคิ ฯ อิเม โข ภิกฺขเว ตโย อคฺคีติ ฯ

ราคคฺคิ ทหติ มจฺเจ รตฺเต กาเมสุ มุจฺฉิเต

โทสคฺคิ ปน พฺยาปนฺเน นเร ปาณาติปาติโน

โมหคฺคิ ปน สมฺมูเฬฺห อริยธมฺเม อโกวิเท ฯ

เอเต อคฺคี อชานนฺตา สกฺกายาภิรตา ปชา

เต วฑฺฒยนฺติ นิรยํ ติรจฺฉานญฺจ โยนิโย

อสุรํ ปิตฺติวิสยญฺจ ๑ อมุตฺตา มารพนฺธนา ฯ

เย จ รตฺตินฺทิวา ยุตฺตา สมฺมาสมฺพุทฺธสาสเน

เต นิพฺพาเปนฺติ ราคคฺคึ นิจฺจํ อสุภสญฺญิโน

โทสคฺคึ ปน เมตฺตาย นิพฺพาเปนฺติ นรุตฺตมา

โมหคฺคึ ปน ปญฺญาย ยายํ นิพฺเพธคามินี ฯ

เต นิพฺพาเปตฺวา นิปกา รตฺตินฺทิวมตนฺทิตา

อเสสํ ปรินิพฺพนฺติ อเสสํ ทุกฺขมชฺฌคุํ ๒ ฯ

อริยทฺทสา เวทคุโน สมฺมทญฺญาย ปณฺฑิตา

ชาติกฺขยมภิญฺญาย นาคจฺฉนฺติ ปุนพฺภวนฺติ ฯ จตุตฺถํ ฯ

๑ ม. ยุ. น มํ ปสฺสติ ฯ ๒ โป. ม. จ ฯ ๓ โป. วีตโรธสฺส ฯ

ดูกรภิกษุทั้งหลาย ไฟ ๓ กองนี้ ๓ กองเป็นไฉน คือ ไฟคือราคะ ๑ ไฟคือโทสะ ๑ ไฟคือโมหะ ๑ ดูกรภิกษุทั้งหลาย ไฟ ๓ กองนี้แล ฯ

ไฟคือราคะ ย่อมเผาสัตว์ผู้กำหนัดแล้วหมกมุ่นแล้วในกามทั้งหลายส่วนไฟคือโทสะ ย่อมเผานรชนผู้พยาบาทมีปรกติฆ่าสัตว์ ส่วนไฟคือโมหะ ย่อมเผานรชนผู้ลุ่มหลงไม่ฉลาดในอริยธรรม ไฟ ๓ กองนี้ย่อมตามเผาหมู่สัตว์ผู้ไม่รู้สึกว่าเป็นไฟ ผู้ยินดียิ่งในกายตน ทั้งในภพนี้และภพหน้าสัตว์เหล่านั้นย่อมพอกพูนนรก กำเนิดสัตว์ดิรัจฉานอสุรกายและปิตติวิสัย เป็นผู้ไม่พ้นไปจากเครื่องผูกแห่งมาร ส่วนสัตว์เหล่าใดประกอบความเพียรในพระศาสนาของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าทั้งกลางคืนกลางวัน สัตว์เหล่านั้นผู้มีความสำคัญอารมณ์ว่าไม่งามอยู่เป็นนิจ ย่อมดับไฟ คือ ราคะได้ ส่วนสัตว์ทั้งหลายผู้สูงสุดในนรชนย่อมดับไฟคือโทสะได้ด้วยเมตตาและดับไฟ คือ โมหะได้ด้วยปัญญาอันเป็นเครื่องให้ถึงความชำแรกกิเลส สัตว์เหล่านั้นมีปัญญาเป็นเครื่องรักษาตนไม่เกียจคร้านทั้งกลางคืนกลางวัน ดับไฟมีไฟคือราคะเป็นต้นได้ ย่อมปรินิพพานโดยไม่มีส่วนเหลือ ล่วงทุกข์ได้ไม่มีส่วนเหลือบัณฑิตทั้งหลายผู้เห็นอริยสัจผู้ถึงที่สุดแห่งเวทรู้แล้วโดยชอบด้วยปัญญาเป็นเครื่องรู้ยิ่ง ซึ่งความสิ้นไปแห่งชาติ ย่อมไม่มาสู่ภพใหม่ ฯ

จบสูตรที่ ๔