๒. ติสสเมตเตยยปัญหา เล่ม ๒๕

[๑๐๔๕] (ท่านอชิตะทูลถามว่า ข้าแต่พระองค์ผู้นิรทุกข์)

ปวงท่านผู้ได้ตรัสรู้ธรรมแล้ว และผู้ยังเป็นเสขบุคคลอยู่ในพระศาสนานี้ มีอยู่เป็นจำนวนมาก ข้าพระองค์ทูลถามแล้ว ขอพระองค์ผู้มีพระปรีชาได้โปรดตรัสบอกข้อปฏิบัติของท่านเหล่านั้นแก่ข้าพระองค์ด้วยเถิด[๑๐๔๖] (พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสตอบว่า ดูก่อนอชิตะ)

ภิกษุไม่พึงกำหนัดยินดีในกามทั้งหลาย พึงเป็นผู้มีใจไม่ขุ่นมัว ฉลาดในธรรมทั้งปวง มีสติอยู่

จบ อชิตมาณวปัญหาที่ ๑

๒. ติสสเมตเตยยมาณวปัญหา

ว่าด้วยปัญหาของท่านติสสเมตเตยยมาณพ

{๔๒๖} [๑๐๔๗] (ท่านติสสเมตเตยยะทูลถามว่า)

ใครเป็นผู้สันโดษแล้วในโลกนี้ ความหวั่นไหวย่อมไม่มีแก่ใคร ใครรู้ส่วนสุดทั้งสองแล้ว ย่อมไม่ยึดติดอยู่ในท่ามกลางด้วยปัญญา พระองค์ตรัสเรียกใครว่าเป็นมหาบุรุษใครก้าวล่วงตัณหาเป็นเครื่องเย็บไว้ในโลกนี้ได้แล้ว[๑๐๔๘] (พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสตอบว่า ดูก่อนเมตเตยยะ)

ภิกษุผู้ประพฤติพรหมจรรย์เพราะเห็นโทษในกามทั้งหลายเป็นผู้ปราศจากตัณหา มีสติทุกเมื่อ ทราบแล้ว ดับกิเลสได้แล้ว ความหวั่นไหวย่อมไม่มีแก่ภิกษุนั้น

๓. ปุณณกมาณวปัญหา

[๑๐๔๙] ภิกษุนั้นรู้ยิ่งซึ่งส่วนสุดทั้งสองและท่ามกลางด้วยปัญญาแล้วไม่ติดอยู่ เราเรียกภิกษุนั้นว่าเป็นมหาบุรุษ ภิกษุนั้นก้าวล่วงตัณหาเป็นเครื่องเย็บไว้ในโลกนี้ได้แล้ว

จบ ติสสเมตเตยยมาณวปัญหาที่ ๒

๓. ปุณณกมาณวปัญหา

ว่าด้วยปัญหาของท่านปุณณกมาณพ

{๔๒๗} [๑๐๕๐] (ท่านปุณณกะทูลถามดังนี้ว่า)

ข้าพระองค์มีความประสงค์ด้วยปัญหาจึงมาเฝ้าพระองค์ผู้ไม่มีเหตุให้หวั่นไหว ผู้ทรงเห็นรากเหง้าของกุศลและอกุศล ฤๅษี มนุษย์ กษัตริย์ และพราหมณ์เป็นอันมากในโลกนี้อาศัยอะไรจึงพากันแสวงหายัญคือไทยธรรมแก่เทวดาทั้งหลาย ข้าแต่พระผู้มีพระภาคเจ้า ข้าพระองค์ขอทูลถามปัญหานั้น ขอพระองค์จงตรัสบอกปัญหานั้นแก่ข้าพระองค์ด้วยเถิด[๑๐๕๑] (พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสตอบว่า ดูก่อนปุณณกะ)

ฤๅษี มนุษย์ กษัตริย์ พราหมณ์เป็นอันมากในโลกนี้ที่พากันแสวงหายัญคือไทยธรรมแก่เทวดาทั้งหลาย หวังความเป็นอย่างนี้ (ความเป็นมนุษย์เป็นต้น) อาศัยชราจึงพากันแสวงหายัญคือไทยธรรมแก่เทวดาทั้งหลาย