๑๕. สุขวรรค เล่ม ๒๕

๕. สุขวรรค ๒. เรื่องมาร

๕. สุขวรรค

หมวดว่าด้วยความสุขที่แท้จริง

๑. เรื่องทรงระงับการทะเลาะของหมู่พระญาติ

{๒๕} [๑๙๗] เมื่อพวกมนุษย์มีเวรต่อกัน พวกเราไม่มีเวรต่อกัน เป็น อยู่สบายดีหนอ เมื่อพวกมนุษย์มีเวรต่อกัน พวกเราอยู่กันอย่างไม่มีเวร[๑๙๘] เมื่อพวกมนุษย์มีความเดือดร้อนกัน พวกเราไม่มีความเดือดร้อนกัน เป็นอยู่สบายดีหนอ เมื่อพวกมนุษย์มีความเดือดร้อนกัน พวกเราอยู่กันอย่างไม่มีความเดือดร้อน[๑๙๙] เมื่อพวกมนุษย์มีความขวนขวายกัน พวกเราไม่มีความขวนขวาย เป็นอยู่สบายดีหนอ เมื่อพวกมนุษย์มีความ ขวนขวายกัน พวกเราอยู่กันอย่างไม่มีความขวนขวาย

๒. เรื่องมาร

[๒๐๐] พวกเราผู้ไม่มีกิเลสเป็นเหตุให้กังวลใจ เป็นอยู่สบายดีหนอ พวกเรามีปีติเป็นภักษา เหมือนทวยเทพ ชั้นอาภัสสรพรหม

พระบาลีสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ธรรมบท

๓.เรื่องความปราชัยของพระเจ้าโกศล

[๒๐๑] ผู้ชนะย่อมก่อเวร ผู้แพ้ย่อมอยู่เป็นทุกข์ ผู้สงบละความ ชนะและความพ่ายแพ้ได้แล้ว ย่อมอยู่เป็นสุข

๔. เรื่องเด็กหญิงมีตระกูลคนหนึ่ง

[๒๐๒] ไม่มีไฟใดเสมอด้วยไฟคือราคะ ไม่มีโทษใดเสมอด้วย โทษคือโทสะ ไม่มีทุกข์ใดเท่ากับทุกข์ของขันธ์ สุขอื่น ยิ่งกว่าความสงบไม่มี

๕. เรื่องอุบาสกคนหนึ่ง

[๒๐๓] ความหิวเป็นโรคอย่างยิ่ง สังขารเป็นทุกข์อย่างยิ่ง บัณฑิตทราบเนื้อความตามเป็นจริงอย่างนี้แล้ว ย่อมทำให้แจ้งซึ่งนิพพาน เพราะนิพพานเป็นสุขอย่างยิ่ง

๖. เรื่องพระเจ้าปเสนทิโกศล

[๒๐๔] ลาภทั้งหลายมีความไม่มีโรคเป็นอย่างยิ่ง ทรัพย์มีความ สันโดษเป็นอย่างยิ่ง หมู่ญาติมีความคุ้นเคยกันเป็นอย่าง ยิ่ง สุขมีนิพพานเป็นอย่างยิ่ง

๕. สุขวรรค ๘. เรื่องท้าวสักกะ

๗. เรื่องพระติสสเถระ

[๒๐๕] บุคคลดื่มรสที่เกิดแต่วิเวกและรสแห่งความสงบแล้ว ดื่ม รสปีติที่เกิดแต่ธรรม ย่อมปราศจากความกระวนกระวาย ปราศจากบาป

๘. เรื่องท้าวสักกะ

[๒๐๖] การเห็นพระอริยเจ้าทั้งหลายเป็นความดี การอยู่ร่วมกับ ท่านเหล่านั้นนำสุขมาให้ทุกเมื่อ บุคคลจะมีความสุข ตลอดไป ก็เพราะไม่พบเห็นพวกคนพาล

[๒๐๗] เพราะว่าบุคคลผู้คบหากับคนพาลเที่ยวไปย่อมเสียใจไม่มี ที่สิ้นสุด การอยู่ร่วมกันกับคนพาลเป็นเหตุนำทุกข์มาให้ ทุกเมื่อ เหมือนการอยู่ร่วมกันกับศัตรู นักปราชญ์มีการอยู่ร่วมกันเป็นสุข เหมือนสมาคมแห่งหมู่ญาติ[๒๐๘] เพราะเหตุนั้นแล บุคคลพึงคบคนเช่นนั้น คือ ท่าน ผู้เป็นนักปราชญ์ มีปัญญา เป็นพหูสูต เอาธุระเสมอ มีวัตรปฏิบัติ เป็นอารยชน เป็นสัตบุรุษ และมีปัญญาดี เหมือนดวงจันทร์คบคลองนักษัตรฉะนั้น

จบ สุขวรรคที่ ๑๕

พระบาลีสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ธรรมบท

๑๖. ปิยวรรค

หมวดว่าด้วยสิ่งอันเป็นที่รัก

๑. เรื่องบรรพชิต ๓ รูป

{๒๖} [๒๐๙] บุคคลที่เอาตนเข้าไปพัวพันในเรื่องที่ไม่ควรพัวพัน และ ไม่เอาตนเข้าไปพัวพันในเรื่องที่ควรพัวพัน ละประโยชน์ เสีย มักถือเอาแต่สิ่งที่ตัวรัก ย่อมพอใจต่อคนที่ เอาอย่างตน[๒๑๐] ไม่ว่ากาลไหน ๆ อย่าได้สมาคมกับสัตว์หรือสังขารทั้งเป็น ที่รักและไม่เป็นที่รัก เพราะการไม่เห็นสัตว์หรือสังขารที่ เป็นที่รักและการเห็นสัตว์หรือสังขารที่ไม่เป็นที่รัก ย่อม นำทุกข์มาให้[๒๑๑] เพราะเหตุนั้น จึงไม่พึงทำสัตว์หรือสังขารให้เป็นที่รัก เพราะการพลัดพรากจากสัตว์หรือสังขารอันเป็นที่รักเป็น ความชั่ว คนที่ไม่มีสัตว์หรือสังขารทั้งเป็นที่รักและไม่ เป็นที่รักย่อมไม่มีกิเลสเครื่องร้อยรัด