ห้ามบวชทาส เล่ม ๔

ประชาชนจึงเพ่งโทษ ติเตียน โพนทะนาว่า “พระสมณะเชื้อสายพระศากยบุตรเหล่านี้มิใช่ผู้หลบหลีกภัย ใครจะทำอะไรไม่ได้ แต่ไฉนจึงได้ บวชให้คนมีหนี้เล่า” ภิกษุทั้งหลายกราบทูลเรื่องนั้นแด่พระผู้มีพระภาคเจ้า

ทรงห้ามบวชคนมีหนี้

พระผู้มีพระภาคเจ้ารับสั่งกะภิกษุทั้งหลายว่า

“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย คนมีหนี้ ภิกษุไม่พึงให้บวช รูปใดให้บวช ต้องอาบัติทุกกฏ”

๓๔. ทาสวัตถุ

ว่าด้วยเรื่องทาสหนีบวช

{๑๐๙} [๙๗] ก็โดยสมัยนั้นแล ทาสคนหนึ่งหนีไปบวชในสำนักภิกษุ พวกนายพบเข้าจึงกล่าวอย่างนี้ว่า “ภิกษุรูปนี้คือทาสของพวกเราคนนั้น ถ้ากระไร พวกเราจงนำตัวมันไป”

นายบางพวกพูดทัดทานอย่างนี้ว่า “ท่านทั้งหลายอย่าได้พูดเช่นนี้ พระเจ้าพิมพิสารจอมเสนามาคธราชได้มีพระบรมราชานุญาตไว้ว่า ‘กุลบุตรเหล่าใดบวชในสำนักพระสมณะเชื้อสายพระศากยบุตร กุลบุตรเหล่านั้น ใครจะทำอะไรไม่ได้ เพราะธรรมอันพระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสไว้ดีแล้ว กุลบุตรเหล่านั้นจงประพฤติพรหมจรรย์เพื่อทำที่สุดทุกข์โดยชอบเถิด’ ดังนี้”ประชาชนจึงเพ่งโทษ ติเตียน โพนทะนาว่า“พระสมณะเชื้อสายพระศากยบุตรเหล่านี้ มิใช่ผู้หลบหลีกภัย ใครจะทำอะไรไม่ได้ แต่ไฉนจึงได้ ให้บวชทาสเล่า” ภิกษุทั้งหลายกราบทูลเรื่องนั้นแด่พระผู้มีพระภาคเจ้า

ทรงห้ามบวชทาส

พระผู้มีพระภาคเจ้ารับสั่งกะภิกษุทั้งหลายว่า

“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย คนเป็นทาส ภิกษุไม่พึงให้บวช รูปใดให้บวช ต้องอาบัติทุกกฏ”

๓๕. กัมมารภัณฑุวัตถุ

ว่าด้วยเรื่องช่างทองศีรษะโล้นบวช

{๑๑๐} [๙๘] ก็โดยสมัยนั้นแล บุตรช่างทองศีรษะโล้นคนหนึ่งทะเลาะกับ มารดาบิดาจึงไปอารามแล้วบวชในสำนักภิกษุ ครั้งนั้น มารดาบิดาของเขาสืบหาเขาอยู่ ได้ไปอารามถามภิกษุทั้งหลายว่า “ท่านเจ้าข้า ท่านทั้งหลาย เห็นเด็กชายมีรูปร่างเช่นนี้บ้างไหม”บรรดาภิกษุที่ไม่รู้เรื่อง ก็ตอบไปว่า “พวกอาตมาไม่รู้” ที่ไม่เห็น ก็ตอบไปว่า “พวกอาตมาไม่เห็น”

ครั้นมารดาบิดาของเขาสืบหาอยู่ ได้เห็นเขาบวชแล้วในสำนักภิกษุ จึงเพ่งโทษ ติเตียน โพนทะนาว่า “พระสมณะเชื้อสายพระศากยบุตร เหล่านี้ไม่ละอาย เป็นคนทุศีล พูดเท็จ รู้อยู่แท้ ๆ ยังบอกว่าไม่รู้ เห็นอยู่ชัด ๆ ยังบอกว่าไม่เห็น เด็กคนนี้บวชแล้วในสำนักภิกษุ” ภิกษุทั้งหลาย ได้ยินมารดาบิดาของบุตรช่างทองศีรษะโล้นนั้นเพ่งโทษ ติเตียน โพนทะนา อยู่ จึงกราบทูลเรื่องนั้นแด่พระผู้มีพระภาคเจ้า

ทรงอนุญาตการปลงผม

พระผู้มีพระภาคเจ้ารับสั่งกะภิกษุทั้งหลายว่า

“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เราอนุญาตให้อปโลกน์ต่อสงฆ์เพื่อการปลงผม”