จีวรที่เกิดขึ้นมี ๘ มาติกา เล่ม ๕

อนึ่ง ภิกษุทั้งหลาย ภิกษุในศาสนานี้ฝากจีวรแก่ภิกษุไปด้วยสั่งว่า จงให้จีวรผืนนี้แก่ภิกษุชื่อนี้ ในระหว่างทาง ภิกษุผู้รับฝากถือเอาไปเสียเพราะวิสาสะต่อผู้ฝาก ชื่อว่าถือเอาไม่ถูกต้อง ถือเอาเพราะวิสาสะต่อผู้รับ ชื่อว่าถือเอาถูกต้องอนึ่ง ภิกษุทั้งหลาย ภิกษุในศาสนานี้ฝากจีวรแก่ภิกษุไปด้วยสั่งว่า จงให้จีวรผืนนี้แก่ภิกษุชื่อนี้ ในระหว่างทาง ภิกษุผู้รับฝากถือเอาไปเสียเพราะวิสาสะต่อผู้รับ ชื่อว่าถือเอาถูกต้อง ถือเอาเสียเพราะวิสาสะต่อผู้ฝาก ชื่อว่าถือเอาไม่ถูกต้องอนึ่ง ภิกษุทั้งหลาย ภิกษุในศาสนานี้ฝากจีวรแก่ภิกษุไปด้วยสั่งว่า จงให้จีวรผืนนี้แก่ภิกษุชื่อนี้ ภิกษุผู้รับฝากทราบข่าวในระหว่างทางว่าผู้ฝากถึงมรณภาพเสียแล้ว

จึงอธิษฐานเป็นจีวรมรดกของผู้ฝาก ชื่อว่าอธิษฐานไม่ถูกต้อง ถือเอาเพราะวิสาสะต่อผู้รับ ชื่อว่าถือเอาถูกต้องอนึ่ง ภิกษุทั้งหลาย ภิกษุในศาสนานี้ฝากจีวรแก่ภิกษุไปด้วยสั่งว่า จงให้จีวรผืนนี้แก่ภิกษุชื่อนี้ ภิกษุผู้รับฝากทราบข่าวในระหว่างทางว่าผู้รับถึงมรณภาพเสียแล้ว จึงอธิษฐานเป็นจีวรมรดกของผู้รับ ชื่อว่าอธิษฐานถูกต้อง ถือเอาเพราะวิสาสะต่อผู้ฝาก ชื่อว่าถือเอาไม่ถูกต้องอนึ่ง ภิกษุทั้งหลาย ภิกษุในศาสนานี้ฝากจีวรแก่ภิกษุไปด้วยสั่งว่า จงให้จีวรผืนนี้แก่ภิกษุชื่อนี้ ภิกษุผู้รับฝากทราบข่าวในระหว่างทางว่าทั้งสองรูปถึงมรณภาพเสียแล้ว จึงอธิษฐานเป็นจีวรมรดกของผู้ฝาก ชื่อว่าอธิษฐานไม่ถูกต้อง อธิษฐานเป็นจีวรมรดกของผู้รับ ชื่อว่าอธิษฐานถูกต้อง”

๓๑. มาติกาของจีวร ๘ ข้อ

{๑๗๒} [๓๗๙] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย มาติกาเพื่อจีวรเกิดขึ้นนี้มี ๘ ข้อ คือ

๑. ถวายแก่สีมา ๒. ถวายตามกติกา

๓. ถวายในสถานที่จัดภิกษา ๔. ถวายแก่สงฆ์

๕. ถวายแก่อุภโตสงฆ์ ๖. ถวายแก่สงฆ์ผู้จำพรรษาแล้ว

๗. ถวายเจาะจง ๘. ถวายแก่บุคคล

ที่ชื่อว่า ถวายแก่สีมา คือ ภิกษุมีจำนวนเท่าใดอยู่ภายในสีมา ภิกษุเหล่านั้นพึงแบ่งกัน

ที่ชื่อว่า ถวายตามกติกา คือ วัดมีหลายแห่ง ย่อมมีลาภเสมอกัน เมื่อทายกถวายในวัดหนึ่ง ชื่อว่าเป็นอันถวายทุกวัดที่ชื่อว่า ถวายในสถานที่จัดภิกษา คือ ถวายในสถานที่ที่ทายกทำสักการะประจำแก่สงฆ์

ที่ชื่อว่า ถวายแก่สงฆ์ คือ สงฆ์อยู่พร้อมหน้ากันแบ่ง

ที่ชื่อว่า ถวายแก่อุภโตสงฆ์ คือ แม้มีภิกษุมาก มีภิกษุณีรูปเดียว ก็พึงให้ฝ่ายละครึ่ง แม้มีภิกษุณีมาก มีภิกษุรูปเดียว ก็พึงให้ฝ่ายละครึ่งที่ชื่อว่า ถวายแก่สงฆ์ผู้จำพรรษาแล้ว คือ ภิกษุมีจำนวนเท่าใด จำพรรษาอยู่ในอาวาสนั้น ภิกษุเหล่านั้นพึงแบ่งกันที่ชื่อว่า ถวายเจาะจง คือ ถวายเฉพาะข้าวยาคู ภัตตาหาร ของควรเคี้ยว จีวร เสนาสนะ หรือเภสัชที่ชื่อว่า ถวายแก่บุคคล คือ ถวายด้วยวาจาว่า ‘ข้าพเจ้าถวายจีวรผืนนี้แก่ภิกษุชื่อนี้’

จบ จีวรขันธกะที่ ๘

หัวข้อประจำขันธกะ

{๑๗๓} เรื่องคนมีทรัพย์ชาวพระนครราชคฤห์ เห็นหญิงคณิกาในพระนครเวสาลี กลับมาพระนครราชคฤห์แล้ว กราบทูลเรื่องนั้นให้พระราชาทรงทราบ ๑เรื่องบุตรของนางสาลวดีซึ่งภายหลังเป็นโอรสของเจ้าชายอภัยเพราะเหตุที่ยังมีชีวิต เจ้าชายจึงประทานชื่อว่าชีวก ๑

เรื่องชีวกเดินทางไปเมืองตักกสิลา เรียนวิชาแพทย์ สำเร็จเป็นหมอใหญ่ได้รักษาโรคซึ่งเป็นมาถึง ๗ ปีให้หายด้วยการนัตถุ์ยา ๑

เรื่องรักษาโรคริดสีดวงทวารของพระเจ้าพิมพิสารหายด้วยการทายา ๑ เรื่องพระราชทานตำแหน่งแพทย์หลวงประจำพระองค์ พระสนมนางกำนัล พระพุทธเจ้า และพระสงฆ์ ๑เรื่องรักษาเศรษฐีชาวพระนครราชคฤห์ ๑ เรื่องรักษาเนื้องอกในลำไส้ ๑ เรื่องรักษาโรคสำคัญของพระเจ้าปัชโชตหายด้วยให้เสวยพระโอสถผสมเปรียง ได้รับพระราชทานผ้าคู่สิไวยกะเป็นรางวัล ๑เรื่องสรงพระกายของพระผู้มีพระภาคเจ้า ซึ่งหมักหมมด้วยสิ่งอันเป็นโทษให้สดชื่น ๑ เรื่องหมอชีวกทูลถวายพระโอสถ ๓๐ ครั้ง โดยอบก้านอุบล ๓ ก้านด้วยยา ๑