มีเท้าเปื้อนห้ามเหยียบเสนาสนะ เล่ม ๗

{๓๑๓} สมัยนั้น มีผ้าราคาแพงเป็นบริขารสำหรับเสนาสนะเกิดขึ้นแก่สงฆ์ ภิกษุทั้งหลายจึงกราบทูลเรื่องนั้นแด่พระผู้มีพระภาคเจ้า พระผู้มีพระภาคเจ้า ตรัสว่า“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เราอนุญาตให้แลกเปลี่ยนเพื่อประโยชน์แก่ ผาติกรรมได้”

พระพุทธานุญาตผ้าเช็ดเท้า

{๓๑๔} สมัยนั้น มีหนังหมีเกิดขึ้นแก่สงฆ์ ภิกษุทั้งหลายจึงกราบทูลเรื่องนั้น แด่พระผู้มีพระภาคเจ้า พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เราอนุญาตให้ทำเป็นผ้าเช็ดเท้า”

{๓๑๕} สมัยต่อมา มีเครื่องเช็ดเท้ารูปวงล้อเกิดขึ้นแก่สงฆ์ ภิกษุทั้งหลายจึง กราบทูลเรื่องนั้นแด่พระผู้มีพระภาคเจ้า พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เราอนุญาตให้ทำเป็นผ้าเช็ดเท้า”

{๓๑๖} สมัยต่อมา มีผ้าชิ้นเล็ก ๆ เกิดขึ้นแก่สงฆ์ ภิกษุทั้งหลายจึงกราบทูล เรื่องนั้นแด่พระผู้มีพระภาคเจ้า พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เราอนุญาตให้ทำเป็นผ้าเช็ดเท้า”

พระพุทธบัญญัติห้ามใช้เท้าที่ยังไม่ได้ล้างเหยียบเสนาสนะ

{๓๑๗} สมัยนั้น ภิกษุทั้งหลายเหยียบเสนาสนะด้วยเท้าที่ยังมิได้ล้าง เสนาสนะเปรอะเปื้อน ภิกษุทั้งหลายจึงกราบทูลเรื่องนั้นแด่พระผู้มีพระ ภาคเจ้า พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุไม่พึงเหยียบเสนาสนะด้วยเท้าที่ยังไม่ได้ ล้าง รูปใดเหยียบ ต้องอาบัติทุกกฏ”

พระพุทธบัญญัติห้ามใช้เท้าเปียกเหยียบเสนาสนะ

{๓๑๘} สมัยต่อมา ภิกษุทั้งหลายเหยียบเสนาสนะด้วยเท้าที่ยังเปียก เสนาสนะเปรอะเปื้อน ภิกษุทั้งหลายจึงกราบทูลเรื่องนั้นแด่พระผู้มีพระ ภาคเจ้า พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุไม่พึงเหยียบเสนาสนะด้วยเท้าที่ยังเปียก รูปใดเหยียบ ต้องอาบัติทุกกฏ”

พระพุทธบัญญัติห้ามสวมรองเท้าเหยียบเสนาสนะ

{๓๑๙} สมัยต่อมา ภิกษุทั้งหลายสวมรองเท้าเหยียบเสนาสนะ เสนาสนะ เปรอะเปื้อน ภิกษุทั้งหลายจึงกราบทูลเรื่องนั้นแด่พระผู้มีพระภาคเจ้า พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุสวมรองเท้าไม่พึงเหยียบเสนาสนะ รูปใด เหยียบ ต้องอาบัติทุกกฏ”

พระพุทธานุญาตกระโถน

{๓๒๐} สมัยนั้น ภิกษุทั้งหลายถ่มเขฬะบนพื้นที่ขัดถูแล้ว ผิวพื้นเสียหาย ภิกษุทั้งหลายจึงกราบทูลเรื่องนั้นแด่พระผู้มีพระภาคเจ้า พระผู้มีพระ ภาคเจ้าตรัสว่า“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุไม่พึงล่มเขฬะบนพื้นที่ขัดถูแล้ว รูปใดถ่ม ต้องอาบัติทุกกฏ ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เราอนุญาตกระโถน”

พระพุทธานุญาตผ้าพันเท้าเตียงตั่ง

{๓๒๑} สมัยนั้น ทั้งเท้าเตียงทั้งเท้าตั่งครูดพื้นที่ขัดถูแล้ว ภิกษุทั้งหลายจึง กราบทูลเรื่องนั้นแด่พระผู้มีพระภาคเจ้า พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เราอนุญาตให้ใช้ผ้าพัน”

พระพุทธานุญาตพนักอิง

{๓๒๒} สมัยต่อมา ภิกษุทั้งหลายพิงฝาที่ขัดถูแล้ว ผิวฝาเสียหาย ภิกษุ ทั้งหลายจึงกราบทูลเรื่องนั้นแด่พระผู้มีพระภาคเจ้า พระผู้มีพระภาคเจ้า ตรัสว่า“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุไม่พึงพิงฝาที่ขัดถูแล้ว รูปใดพิง ต้องอาบัติ ทุกกฏ ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เราอนุญาตพนักอิง”พนักอิงส่วนล่างครูดพื้น และส่วนบนครูดฝา ภิกษุทั้งหลายจึง กราบทูลเรื่องนั้นแด่พระผู้มีพระภาคเจ้าพระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เราอนุญาตให้ใช้ผ้าพันทั้งข้างล่างและข้างบน”

พระพุทธานุญาตให้ปูลาดนอน

{๓๒๓} สมัยนั้น ภิกษุทั้งหลายล้างเท้าแล้วรังเกียจที่จะนอน จึงกราบทูล เรื่องนั้นแด่พระผู้มีพระภาคเจ้า พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เราอนุญาตให้ปูลาดก่อนแล้วนอน”

สังฆภัตตาทิอนุชานนะ

ว่าด้วยพระพุทธานุญาตสังฆภัตเป็นต้น

{๓๒๔} [๓๒๕] ครั้งนั้น พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ที่เมืองอาฬวีตามพระ พุทธาภิรมย์แล้วเสด็จจาริกไปทางพระนครราชคฤห์ เสด็จจาริกไปโดยลำดับ ได้ถึงพระนครราชคฤห์แล้ว นัยว่าพระองค์ประทับอยู่ ณ พระวิหารเวฬุวัน อันเป็นสถานที่พระราชทานเหยื่อแก่กระแต ใกล้พระนครราชคฤห์นั้น