พระอภิธรรมปิฎก · วรรคที่ ๒๓
อิสสริยกามการิกากถา เล่ม ๓๗
Text layerBuddha’s wordsItems ๑๘๘๕–๑๘๙๑ (Royal Thai)3/6 in วรรคที่ ๒๓4 editionsThis collection answers by quoting only — the text as each edition has it, never summarised, interpreted, or scored for reliability
พระอภิธรรมปิฎก กถาวัตถุ วรรคที่ ๒๓ อิสสริยกามการิกากถา (Royal Thai Volume 37 · Mahachula Volume 37 · Mahamakut Volume 81 · Chaloem Phrakiat Volume 37)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙), vol. 37, pp. 1015–1019
(๒๑๙) ๒. อรหันตวัณณกถา
ว่าด้วยเรื่องพวกอมนุษย์เสพเมถุนธรรมโดยเพศแห่งพระอรหันต์
{๑๘๘๔} [๙๐๙] สกวาทีถามว่า อมนุษย์ทั้งหลายเสพเมถุนธรรมโดยเพศแห่งพระอรหันต์ทั้งหลายได้หรือ ?
ส. อมนุษย์ทั้งหลายฆ่าสัตว์ ... ลักทรัพย์ ... พูดเท็จ ... พูดส่อเสียด ... พูดคำหยาบ ... พูดเพ้อเจ้อ ... ตัดที่ต่อ ... ปล้นสะดม ปล้นเฉพาะเรือนหลังเดียว ... ดักปล้นที่ทางเปลี่ยว ... ประพฤติผิดในภรรยาของผู้อื่น ... ทำการฆ่าชาวบ้าน ... ทำการฆ่าชาวนิคมโดยเพศแห่งพระอรหันต์ได้หรือ ?
ป. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ...
จบ อรหันตวัณณกถา
(๒๒๐-๒๒๔) ๓-๗. อิสสริยกามการิกากถา
ว่าด้วยเรื่องพระโพธิสัตว์อาจทำตามอำนาจความปรารถนาได้
{๑๘๘๕} [๙๑๐] สกวาทีถามว่า พระโพธิสัตว์ไปสู่วินิบาตได้เพราะเหตุทำตามความปรารถนาในความเป็นใหญ่หรือ ?
- ๑ปรวาที ในกถานี้หมายถึงพวกภิกษุนิกายอุตตราปถกะบางพวกซึ่งมีความเห็นว่า พวกอมนุษย์สามารถแปลงร่างเป็นพระอรหันต์เสพเมถุนธรรมได้ เพราะเห็นพวกภิกษุชั่วที่ลวงว่าเป็นพระอรหันต์เสพเมถุนธรรม จึงเชื่อว่าพระอรหันต์อาจเสพเมถุนธรรมได้ ถ้าอมนุษย์สั่งให้เสพ (อภิ.ปญจ.อ. ๓๒๓)
- ๒ปรวาที ในกถานี้หมายถึงพวกภิกษุนิกายอันธกะ ซึ่งมีความเห็นว่า พระโพธิสัตว์สามารถตกสู่วินิบาต (ที่ซึ่งเหล่าสัตว์ผู้มักทำกรรมชั่วตกไปหมดอำนาจ หมายถึงอบาย ๔ คือ นรก สัตว์ดิรัจฉานแดนเปรต และอสุรกาย : ขุ.สุ.อ. ๒/๑๒๒) ถือปฏิสนธิในครรภ์ บำเพ็ญทุกกรกิริยา บำเพ็ญตบะอื่น อุทิศนับถือศาสดาอื่นเพราะเหตุทำตามอำนาจความปรารถนาที่จะเป็นใหญ่ได้ (อภิ.ปญฺจ.อ. ๓๒๔)
ส. พระโพธิสัตว์ไปสู่นรก คือ ไปสู่สัญชีวนรก ... ไปสู่กาฬสุตตนรก ... ไปสู่ตาปนนรก ... ไปสู่ปตาปนนรก ... ไปสู่สังฆาฏกนรก ... ไปสู่โรรุวนรก ... ไปสู่อเวจีนรกเพราะเหตุทำตามความปรารถนาในความเป็นใหญ่หรือ ?
ป. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ...
{๑๘๘๖} ส. พระโพธิสัตว์ไปสู่วินิบาตเพราะเหตุทำตามความปรารถนาในความเป็นใหญ่หรือ ?
ป. ถูกแล้ว
ส. คำว่า “พระโพธิสัตว์ไปสู่วินิบาตเพราะเหตุทำตามความปรารถนาในความเป็นใหญ่” ดังนี้ มีพระสูตรอยู่จริงหรือ ?
ป. ไม่มี
ส. หากคำว่า “พระโพธิสัตว์ไปสู่วินิบาตเพราะเหตุทำตามความปรารถนาในความเป็นใหญ่” ดังนี้ ไม่มีพระสูตรอยู่จริง ท่านก็ไม่ควรยอมรับว่า “พระโพธิสัตว์ไปสู่วินิบาตเพราะเหตุทำตามความปรารถนาในความเป็นใหญ่”{๑๘๘๗} [๙๑๑] ส. พระโพธิสัตว์หยั่งลงสู่ความเป็นผู้นอนในครรภ์เพราะเหตุทำตามความปรารถนาในความเป็นใหญ่หรือ ?
ป. ถูกแล้ว
ส. พระโพธิสัตว์พึงเข้าถึงนรก พึงเข้าถึงกำเนิดสัตว์ดิรัจฉานเพราะเหตุทำตามความปรารถนาในความเป็นใหญ่หรือ ?
ป. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ...
{๑๘๘๘} ส. พระโพธิสัตว์หยั่งลงสู่ความเป็นผู้นอนในครรภ์เพราะเหตุทำตามความปรารถนาในความเป็นใหญ่หรือ ?
ป. ถูกแล้ว
ส. พระโพธิสัตว์มีฤทธิ์หรือ ?
ป. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ...
ส. พระโพธิสัตว์มีฤทธิ์หรือ ?
ป. ถูกแล้ว
ส. พระโพธิสัตว์ได้อบอรมอิทธิบาทคือฉันทะ ... อิทธิบาทคือวิริยะ ... อิทธิบาทคือจิตตะ ... อิทธิบาทคือวิมังสาหรือ ?
ป. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ...
ส. พระโพธิสัตว์หยั่งลงสู่ความเป็นผู้นอนในครรภ์เพราะเหตุทำตามความปรารถนาในความเป็นใหญ่หรือ ?
ป. ถูกแล้ว
ส. คำว่า “พระโพธิสัตว์หยั่งลงสู่ความเป็นผู้นอนในครรภ์เพราะเหตุทำตามความปรารถนาในความเป็นใหญ่” ดังนี้ มีพระสูตรอยู่จริงหรือ ?
ป. ไม่มี
ส. หากคำว่า “พระโพธิสัตว์หยั่งลงสู่ความเป็นผู้นอนในครรภ์เพราะเหตุทำตามความปรารถนาในความเป็นใหญ่” ดังนี้ ไม่มีพระสูตรอยู่จริง ท่านก็ไม่ควรยอมรับว่า “พระโพธิสัตว์หยั่งลงสู่ความเป็นผู้นอนในครรภ์เพราะเหตุทำตามความปรารถนาในความเป็นใหญ่”{๑๘๘๙} [๙๑๒] ส. พระโพธิสัตว์ได้ทำทุกกรกิริยาเพราะเหตุทำตามความปรารถนาในความเป็นใหญ่หรือ ?
ป. ถูกแล้ว
ส. พระโพธิสัตว์กลับมาสู่ความเห็นว่า ‘โลกเที่ยง’ กลับมาสู่ความเห็นว่า ‘โลกไม่เที่ยง’ ... ‘โลกมีที่สุด’ ... ‘โลกไม่มีที่สุด’ ... ‘ชีวะอันนั้นสรีระก็อันนั้น’ ... ‘ชีวะเป็นอย่างหนึ่ง สรีระก็เป็นอย่างหนึ่ง’ ‘สัตว์หลังจากตายแล้วเกิดอีก’ ... ‘สัตว์หลังจากตายแล้วย่อมไม่เกิดอีก’ ... ‘สัตว์หลังจากตายแล้วเกิดอีกก็มี ไม่เกิดอีกก็มี’ ... ‘สัตว์หลังจากตายแล้วเกิดอีกก็มิใช่ ไม่เกิดอีกก็มิใช่’ ดังนี้ เพราะเหตุทำตามความปรารถนาในความเป็นใหญ่หรือ ?
ป. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ...
{๑๘๙๐} ส. พระโพธิสัตว์ได้ทำทุกกรกิริยาเพราะเหตุทำตามความปรารถนาในความเป็นใหญ่หรือ ?
ป. ถูกแล้ว
ส. คำว่า “พระโพธิสัตว์ได้ทำทุกกรกิริยาเพราะเหตุทำตามความปรารถนาในความเป็นใหญ่” ดังนี้ มีพระสูตรอยู่จริงหรือ ?
ป. ไม่มี
ส. หากคำว่า “พระโพธิสัตว์ได้ทำทุกกรกิริยาเพราะเหตุทำตามความปรารถนาในความเป็นใหญ่” ไม่มีพระสูตรอยู่จริง ท่านก็ไม่ควรยอมรับว่า “พระโพธิสัตว์ได้ทำทุกกรกิริยาเพราะเหตุทำตามความปรารถนาในความเป็นใหญ่”
{๑๘๙๑} [๙๑๓] ส. พระโพธิสัตว์ได้บำเพ็ญตบะอย่างอื่น อุทิศศาสดาอื่น เพราะเหตุทำตามความปรารถนาในความเป็นใหญ่หรือ ?
ป. ถูกแล้ว
ส. พระโพธิสัตว์กลับมาสู่ความเห็นว่า ‘โลกเที่ยง’ ... ‘สัตว์หลังจากตายแล้วเกิดอีกก็มิใช่ ไม่เกิดอีกก็มิใช่’ ดังนี้ เพราะเหตุทำตามความปรารถนาในความเป็นใหญ่หรือ ?
ป. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ...
[๙๑๔] ส. พระโพธิสัตว์อุทิศศาสดาอื่นเพราะเหตุทำตามความปรารถนาในความเป็นใหญ่หรือ ?
ป. ถูกแล้ว
ส. คำว่า “พระโพธิสัตว์อุทิศศาสดาอื่นเพราะเหตุทำตามความปรารถนาในความเป็นใหญ่” ดังนี้ มีพระสูตรอยู่จริงหรือ ?
ป. ไม่มี
ส. หากคำว่า “พระโพธิสัตว์อุทิศศาสดาอื่นเพราะเหตุทำตามความปรารถนาในความเป็นใหญ่” ดังนี้ ไม่มีพระสูตรอยู่จริง ท่านก็ไม่ควรยอมรับว่า “พระโพธิสัตว์อุทิศศาสดาอื่นเพราะเหตุทำตามความปรารถนาในความเป็นใหญ่”
จบ อิสสริยกามการิกากถา
(๒๒๕) ๘. ราคปฏิรูปกาทิกถา
ว่าด้วยเรื่องสภาวธรรมที่เทียบเทียมกัน
{๑๘๙๒} [๙๑๕] สกวาทีถามว่า สภาวธรรมมิใช่ราคะแต่เทียบด้วยราคะมีอยู่หรือ ?
- ๑ปรวาที ในกถานี้หมายถึงพวกภิกษุนิกายอันธกะ ซึ่งมีความเห็นว่า สภาวธรรมที่เทียบเทียมกันน<*> มีลักษณะคล้ายกัน หรือปลอมปนกันมีอยู่ เช่นเห็นเมตตา กรุณา และมุทิตาเป็นราคะปลอม เห็นอิสสา มัจฉริยะ กุกกุจจะเป็นโทสะปลอม เห็นหสิตุปปาทจิตเป็นโมหะปลอม เห็นการข่มเหล่าบุคคลผู้เก้อยาก การอนุเคราะห์เหล่าภิกษุผู้เคร่งศีล การตำหนิคนชั่ว การสรรเสริญคนดี วาทะว่าคนถ่อยของท่านพระปิลินทวัจฉะ เป็นต้น ว่าเป็นกิเลสปลอม (อภิ.ปญฺจ.อ. ๓๒๔)
- กัน - ผู้รวบรวม
End of อิสสริยกามการิกากถา