arnon.worldSign in

พระอภิธรรมปิฎก · วรรคที่ ๒๑

อัพยากตกถา เล่ม ๓๗

Text layerBuddha’s wordsItems ๑๘๖๙–๑๘๗๑ (Royal Thai)14/16 in วรรคที่ ๒๑4 editionsThis collection answers by quoting only — the text as each edition has it, never summarised, interpreted, or scored for reliability

๒๒. พาวีสติมวคฺค

(๒๑๕) ๘. อพฺยากตกถา

๘. อัพยากตกถา (๒๑๕)

ว่าด้วยอัพยากตจิต

พระอภิธรรมปิฎก กถาวัตถุ วรรคที่ ๒๑ อัพยากตกถา (Royal Thai Volume 37 · Mahachula Volume 37 · Mahamakut Volume 81 · Chaloem Phrakiat Volume 37)

บาลี (มหาจุฬาฯ), vol. 37, pp. 513–513 · ไทย (มหาจุฬาฯ ๒), vol. 37, pp. 930–931

บาลี (มหาจุฬาฯ)

*สพฺพํ สุปินคตสฺส จิตฺตํ อพฺยากตนฺติ? อามนฺตา. สุปินนฺเตน ปาณํ หเนยฺยาติ? อามนฺตา. หญฺจิ สุปินนฺเตน ปาณํ หเนยฺย, โน จ วต เร วตฺตพฺเพ “สพฺพํ สุปินคตสฺส จิตฺตํ อพฺยากตนฺ”ติ.

*สุปินนฺเตน อทินฺนํ อาทิเยยฺย ฯเปฯ มุสา ภเณยฺย ฯเปฯ ปิสุณํ ภเณยฺย ฯเปฯ ผรุสํ ภเณยฺย ฯเปฯ สมฺผํ ปลเปยฺย ฯเปฯ สนฺธึ ฉินฺเทยฺย ฯเปฯ นิลฺโลปํ หเรยฺย ฯเปฯ เอกาคาริกํ กเรยฺย ฯเปฯ ปริปนฺเถ ติฏฺเฐยฺย ฯเปฯ ปรทารํ คจฺเฉยฺย ฯเปฯ คามฆาตกํ กเรยฺย ฯเปฯ นิคมฆาตกํ กเรยฺย ฯเปฯ สุปินนฺเตน เมถุนํ ธมฺมํ ปฏิเสเวยฺย ฯเปฯ สุปินคตสฺส อสุจิ มุจฺเจยฺย ฯเปฯ สุปินนฺเตน ทานํ ทเทยฺย ฯเปฯ จีวรํ ทเทยฺย ฯเปฯ ปิณฺฑปาตํ ทเทยฺย ฯเปฯ เสนาสนํ ทเทยฺย ฯเปฯ คิลานปจฺจยเภสชฺช- ปริกฺขารํ ทเทยฺย ฯเปฯ ขาทนียํ ทเทยฺย ฯเปฯ โภชนียํ ทเทยฺย ฯเปฯ ปานียํ ทเทยฺย ฯเปฯ เจติยํ วนฺเทยฺย ฯเปฯ เจติเย มาลํ อาโรเปยฺย ฯเปฯ คนฺธํ อาโรเปยฺย ฯเปฯ วิเลปนํ อาโรเปยฺย ฯเปฯ เจติยํ อภิทกฺขิณํ กเรยฺยาติ? อามนฺตา. หญฺจิ สุปินนฺเตน เจติยํ อภิทกฺขิณํ กเรยฺย, โน จ วต เร วตฺตพฺเพ “สพฺพํ สุปินคตสฺส จิตฺตํ อพฺยากตนฺ”ติ.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

สก. จิตของบุคคลผู้ฝันทุกดวงเป็นอัพยากฤตใช่ไหม

ปร. ใช่

สก. บุคคลอาจฆ่าสัตว์ได้ด้วยความฝันใช่ไหม

ปร. ใช่

สก. หากบุคคลอาจฆ่าสัตว์ได้ด้วยความฝัน ท่านก็ไม่ควรยอมรับว่า “จิต ของบุคคลผู้ฝันทุกดวงเป็นอัพยากฤต”

สก. บุคคลอาจลักทรัพย์ได้ด้วยความฝัน ฯลฯ พูดเท็จ ฯลฯ พูดส่อเสียด ฯลฯ พูดคำหยาบ ฯลฯ พูดเพ้อเจ้อ ฯลฯ ตัดช่องย่องเบา ฯลฯ ปล้นสะดม ฯลฯ ปล้นเรือนหลังเดียว ฯลฯ ดักปล้นในทางเปลี่ยว ฯลฯ ผิดภรรยาของผู้อื่น ฯลฯ ปล้นชาวบ้าน ฯลฯ ปล้นชาวนิคม ฯลฯ เสพเมถุนธรรมได้ด้วยความฝัน ฯลฯ อสุจิของผู้ฝันอาจเคลื่อนได้ ฯลฯ อาจให้ทาน ฯลฯ จีวร ฯลฯ บิณฑบาต ฯลฯ เสนาสนะ ฯลฯ คิลานปัจจัยเภสัชบริขาร ฯลฯ ของขบเคี้ยว ฯลฯ ของกิน ฯลฯ น้ำดื่ม ฯลฯ อาจไหว้พระเจดีย์ ฯลฯ อาจยกดอกไม้ ฯลฯ ของหอม ฯลฯ เครื่องลูบไล้ขึ้นไว้บนพระเจดีย์ ฯลฯ อาจทำประทักษิณพระเจดีย์ได้ด้วยความฝัน ใช่ไหมปร. ใช่

สก. หากบุคคลอาจทำประทักษิณพระเจดีย์ได้ด้วยความฝัน ท่านก็ไม่ควร ยอมรับว่า “จิตของบุคคลผู้ฝันทุกดวงเป็นอัพยากฤต”

Footnotes (ไทย (มหาจุฬาฯ ๒))
  1. 1ปร. หมายถึงภิกษุในนิกายอุตตราปถกะบางพวก (อภิ.ปญฺจ.อ. ๙๐๑-๙๐๒/๓๒๑)
  2. 2เพราะมีความเห็นว่า จิตของบุคคลผู้ฝันเป็นอัพยากฤต โดยอ้างพระสูตรว่า เจตนาของบุคคลผู้ฝัน เป็นอัพโพหาริก (ไม่สามารถจะเรียกว่าเป็นกุศลหรืออกุศล) ซึ่งต่างกับความเห็นของสกวาทีที่เห็นว่า จิตของ บุคคลผู้ฝันอาจจะเป็นได้ทั้งกุศล อกุศล และอัพยากฤต แต่ไม่สามารถที่จะให้ผลได้ ฉะนั้น จึงจัดเป็น อัพโพหาริก แต่ไม่เป็นอัพยากฤต (อภิ.ปญฺจ.อ. ๙๐๑-๙๐๒/๓๒๑)
บาลี (มหาจุฬาฯ)

*น วตฺตพฺพํ “สพฺพํ สุปินคตสฺส จิตฺตํ อพฺยากตนฺ”ติ? อามนฺตา. นนุ สุปินคตสฺส จิตฺตํ อพฺโพหาริยํ วุตฺตํ ภควตาติ? อามนฺตา. หญฺจิ สุปินคตสฺส จิตฺตํ อพฺโพหาริยํ วุตฺตํ ภควตา, เตน วต เร วตฺตพฺเพ “สพฺพํ สุปินคตสฺส จิตฺตํ อพฺยากตนฺ”ติ. อพฺยากตกถา นิฏฺฐิตา.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

ปร. ท่านไม่ยอมรับว่า “จิตของบุคคลผู้ฝันทุกดวงเป็นอัพยากฤต” ใช่ไหม

สก. ใช่

ปร. จิตของบุคคลผู้ฝัน พระผู้มีพระภาคตรัสว่า “เป็นอัพโพหาริก” มิใช่หรือ

สก. ใช่

ปร. หากจิตของบุคคลผู้ฝัน พระผู้มีพระภาคตรัสว่า “เป็นอัพโพหาริก” ดังนั้น ท่านจึงควรยอมรับว่า “จิตของบุคคลผู้ฝันทุกดวงเป็นอัพยากฤต”

อัพยากตกถา จบ

End of อัพยากตกถา