พระอภิธรรมปิฎก · วรรคที่ ๑๗
ฐเปตวา อริยมัคคันติกถา เล่ม ๓๗
Text layerBuddha’s wordsItems ๑๗๐๕–๑๗๐๗ (Royal Thai)5/11 in วรรคที่ ๑๗4 editionsThis collection answers by quoting only — the text as each edition has it, never summarised, interpreted, or scored for reliability
๑๗. สตฺตรสมวคฺค
(๑๗๐) ๕. ฐเปตฺวาอริยมคฺคนฺติกถา
๕. ฐเปตวาอริยมัคคันติกถา (๑๗๐)
ว่าด้วยการยกเว้นอริยมรรค
พระอภิธรรมปิฎก กถาวัตถุ วรรคที่ ๑๗ ฐเปตวา อริยมัคคันติกถา (Royal Thai Volume 37 · Mahachula Volume 37 · Mahamakut Volume 81 · Chaloem Phrakiat Volume 37)
บาลี (มหาจุฬาฯ), vol. 37, pp. 456–456 · ไทย (มหาจุฬาฯ ๒), vol. 37, pp. 824–825
*ฐเปตฺวา อริยมคฺคํ อวเสสา สงฺขารา ทุกฺขาติ? อามนฺตา. ทุกฺขสมุทโยปิ ทุกฺโขติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ ทุกฺขสมุทโยปิ ทุกฺโขติ? อามนฺตา. ตีเณว อริยสจฺจานีติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ ตีเณว อริยสจฺจานีติ? อามนฺตา. นนุ จตฺตาริ อริยสจฺจานิ วุตฺตานิ ภควตา “ทุกฺขํ, ทุกฺขสมุทโย, ทุกฺขนิโรโธ, ทุกฺขนิโรธคามินี ปฏิปทา”ติ? อามนฺตา. หญฺจิ จตฺตาริ อริยสจฺจานิ วุตฺตานิ ภควตา ทุกฺขํ, ทุกฺขสมุทโย, ทุกฺขนิโรโธ, ทุกฺขนิโรธคามินี ปฏิปทา. โน จ วต เร วตฺตพฺเพ “ตีเณว อริยสจฺจานี”ติ.
*ทุกฺขสมุทโยปิ ทุกฺโขติ? อามนฺตา. เกนฏฺเฐนาติ. อนิจฺจฏฺเฐน. อริยมคฺโค อนิจฺโจติ? อามนฺตา. อริยมคฺโค ทุกฺโขติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ
*อริยมคฺโค อนิจฺโจ โส จ น ทุกฺโขติ? อามนฺตา. ทุกฺขสมุทโย อนิจฺโจ โส จ น ทุกฺโขติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ ทุกฺขสมุทโย อนิจฺโจ โส จ ทุกฺโขติ? อามนฺตา. อริยมคฺโค อนิจฺโจ โส จ ทุกฺโขติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ
สก. ยกเว้นอริยมรรค สังขารที่เหลือเป็นทุกข์ใช่ไหม
สก. แม้ทุกขสมุทัยก็เป็นทุกข์ใช่ไหม
ปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ
สก. แม้ทุกขสมุทัยก็เป็นทุกข์ใช่ไหม
ปร. ใช่
สก. อริยสัจมีเพียง ๓ อย่างเท่านั้นใช่ไหม
ปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ
สก. อริยสัจมีเพียง ๓ อย่างเท่านั้นใช่ไหม
ปร. ใช่
สก. อริยสัจ พระผู้มีพระภาคได้ตรัสไว้ ๔ อย่าง คือ (๑) ทุกข์ (๒) ทุกขสมุทัย (๓) ทุกขนิโรธ (๔) ทุกขนิโรธคามินีปฏิปทามิใช่หรือปร. ใช่
สก. หากอริยสัจ พระผู้มีพระภาคได้ตรัสไว้ ๔ อย่าง คือ (๑) ทุกข์ (๒) ทุกขสมุทัย (๓) ทุกขนิโรธ (๔) ทุกขนิโรธคามินีปฏิปทา ท่านก็ไม่ควรยอมรับว่า “อริยสัจมีเพียง ๓ อย่าง เท่านั้น”สก. แม้ทุกขสมุทัยก็เป็นทุกข์ใช่ไหม
ปร. ใช่
สก. โดยความหมายว่าอย่างไร
ปร. โดยความหมายว่าไม่เที่ยง
สก. อริยมรรคไม่เที่ยงใช่ไหม
ปร. ใช่
สก. อริยมรรคเป็นทุกข์ใช่ไหม
ปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั่น ฯลฯ
สก. อริยมรรคไม่เที่ยง แต่อริยมรรคนั้นไม่เป็นทุกข์ใช่ไหม
ปร. ใช่
สก. ทุกขสมุทัยไม่เที่ยง แต่อริยมรรคนั้นไม่เป็นทุกข์ใช่ไหม
ปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ
สก. ทุกขสมุทัยไม่เที่ยง แต่อริยมรรคนั้นเป็นทุกข์ใช่ไหม
ปร. ใช่
สก. อริยมรรคไม่เที่ยง แต่อริยมรรคนั้นเป็นทุกข์ใช่ไหม
ปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ
- 1ปร. หมายถึงภิกษุในนิกายเหตุกวาท (อภิ.ปญฺจ.อ. ๗๘๙-๗๙๐/๒๙๓)
- 2เพราะมีความเห็นว่า เนื่องจากที่อริยมรรค ท่านเรียกว่าทุกขนิโรธคามินีปฏิปทา ฉะนั้น อริยมรรค จึง ไม่ชื่อว่าเป็นทุกข์ (อภิ.ปญฺจ.อ. ๗๘๙-๗๙๐/๒๙๓)
*น วตฺตพฺพํ “ฐเปตฺวา อริยมคฺคํ อวเสสา สงฺขารา ทุกฺขา”ติ? อามนฺตา. นนุ สา ทุกฺขนิโรธคามินี ปฏิปทาติ? อามนฺตา. หญฺจิ สา ทุกฺขนิโรธคามินี ปฏิปทา, เตน วต เร วตฺตพฺเพ “ฐเปตฺวา อริยมคฺคํ อวเสสา สงฺขารา ทุกฺขา”ติ. ฐเปตฺวาอริยมคฺคนฺติกถา นิฏฺฐิตา.
ปร. ท่านไม่ยอมรับว่า “ยกเว้นอริยมรรค สังขารที่เหลือเป็นทุกข์” ใช่ไหม
สก. ใช่
ปร. อริยมรรคเป็นทุกขนิโรธคามินีปฏิปทามิใช่หรือ
สก. ใช่
ปร. หากอริยมรรคเป็นทุกขนิโรธคามินีปฏิปทา ดังนั้น ท่านจึงควรยอมรับว่า “ยกเว้นอริยมรรค สังขารที่เหลือเป็นทุกข์”
ฐเปตวาอริยมัคคันติกถา จบ
End of ฐเปตวา อริยมัคคันติกถา