๓. อุปจาลาเถรีคาถา เล่ม ๒๖

[๑๘๖] ทุกข์ เหตุเกิดแห่งทุกข์ ความดับแห่งทุกข์ และอริยมรรค อันประกอบด้วยองค์ ๘ ซึ่งเป็นทางดำเนินให้ถึงความดับทุกข์

[๑๘๗] เราได้ฟังพระดำรัสของพระองค์แล้วยินดีอยูในพระศาสนา เราได้บรรลุวิชชา ๓ แล้ว ได้ทำตามคำสั่งสอนของพระพุทธเจ้าเสร็จแล้ว

[๑๘๘] เรากำจัดความเพลิดเพลินในสิ่งทั้งปวงได้แล้ว ทำลายกองแห่งความมืดได้แล้ว ดูก่อนมารใจบาป ท่านจงรู้อย่างนี้เถิด ตัวท่านเองก็ถูกเรากำจัดแล้ว

๓. อุปจาลาเถรีคาถา

คาถาสุภาษิตของพระอุปจาลาเถรี

(พระอุปจาลาเถรีกล่าวคาถานี้กะมารผู้เข้ามาประสงค์ให้สึกว่า)

{๔๖๑}[๑๘๙] เราเป็นภิกษุณีผู้มีสติ มีจักษุ อบรมอินทรีย์แล้ว แทง ตลอดสันตบทอันพระอริยะผู้อุดมบุรุษปฏิบัติแล้ว

(มารกล่าวเชิงถามด้วยคาถานี้ว่า)

[๑๙๐] เหตุไฉนหนอ ท่านจึงไม่ชอบความเกิด เพราะธรรมดาผู้ เกิดมาแล้วย่อมบริโภคกามคุณกัน เชิญท่านบริโภค ความยินดีในกามคุณทั้งหลายเถิด อย่าได้มีความเสียใจ ในภายหลังเลย

(พระอุปจาลาเถรีกล่าวตอบด้วยคาถาเหล่านี้ว่า)

[๑๙๑] ผู้ที่เกิดมาแล้วย่อมตาย ผู้ที่เกิดมาแล้วย่อมประสบทุกข์ คือการจองจำ การฆ่า ความเศร้าหมอง เพราะฉะนั้น เราจึงไม่ชอบใจความเกิด[๑๙๒] มีพระพุทธเจ้าผู้เสด็จอุบัติในศากยตระกูลที่หาบุคคลอื่น เปรียบมิได้อยู่ พระองค์ได้ทรงแสดงธรรมอันเป็นเหตุให้ ก้าวล่วงชาติได้แก่เรา คือ[๑๙๓] ทุกข์ เหตุเกิดแห่งทุกข์ ความดับแห่งทุกข์ และอริยมรรคอันประกอบด้วยองค์ ๘ ซึ่งเป็นทางดำเนินให้ถึงความดับทุกข์[๑๙๔] เราได้ฟังพระดำรัสของพระองค์แล้วยินดีอยู่ในพระศาสนา เราได้บรรลุวิชชา ๓ แล้วได้ทำตามคำสั่งสอนของพระพุทธเจ้าเสร็จแล้ว[๑๙๕] เรากำจัดความเพลิดเพลินในสิ่งทั้งปวงได้แล้ว ทำลายกองแห่งความมืดได้แล้ว ดูก่อนมารใจบาป ท่านจงรู้อย่างนี้เถิด ตัวท่านเองก็ถูกเรากำจัดแล้ว

จบ สัตตกนิบาต

๘. อัฏฐกนิบาต

๑. สีสูปจาลาเถรีคาถา

คาถาสุภาษิตของพระสีสุปจาลาเถรี

(พระสีสุปจาลาเถรีครั้นบรรลุอรหัตแล้วเสวยสุขในผลสมาบัติอยู่ วัน หนี่ง พิจารณาดูข้อปฏิบัติของตนแล้วเกิดความปีติโสมนัส จึงภาษิตอุทานคาถานี้ว่า){๔๖๒}[๑๙๖] เราเป็นภิกษุณีผู้สมบูรณ์ด้วยศีล สำรวมดีแล้วในอินทรีย์ทั้งหลาย ได้บรรลุสันตบทอันชื่นใจ มีโอชารส

(มารผู้ประสงค์ให้พระเถรีเคลื่อนจากสมาบัติกล่าวคาถานี้ว่า)

[๑๙๗] ท่านจงตั้งจิตไวัในพวกเทพชั้นดาวดึงส์ ชั้นยามา ชั้นดุสิต ชั้นนิมมานรดี และชั้นปรนิมมิตวสวัตตี ที่ท่านเคยอยู่มาแล้วในอดีตเถิด

(พระสีสุปจาลาเถรีกล่าวตอบว่า)

[๑๙๘] เทวดาชั้นดาวดึงส์ ชั้นยามา ชั้นดุสิต ชั้นนิมมานรดี ชั้นปรนิมมิตวสวัตดี

[๑๙๙] ล้วนไปจากภพเข้าสู่ภพตลอดทุก ๆ กาล ติดอยู่ในร่างกายของตน มีปกติเดือดร้อนเพราะความเกิดและความตาย จึงไม่ล่วงพ้นร่างกายของตนไปได้[๒๐๐] โลกทั้งปวงเร่าร้อน โลกทั้งปวงคุเป็นควัน โลกทั้งปวงลุกโพลง โลกทั้งปวงสั่นสะเทือน