๖. รัตนสูตร เล่ม ๒๕

พระบาลีสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ขุททกปาฐะ

๖. รตนสูตร

ว่าด้วยรัตนะที่ประณีตให้เกิดความสวัสดี

{๗} [๑] ภุมมเทพ(รุกขเทวดาเป็นต้น)เหล่าใดประชุมกันแล้วบนภาคพื้นนี้ก็ดี เทพ(อากาสัฏฐเทวดา)เหล่าใดประชุมกันแล้วในอากาศก็ดี ขอเทพทั้งปวงเหล่านั้นจงเป็นผู้มีใจ แช่มชื่น ฟังคำภาษิตโดยเคารพเถิด[๒] ดูก่อนเทพทั้งปวง เพราะเหตุนั้นแล ท่านทั้งหลายจงตั้งใจฟัง ขอได้โปรดแผ่เมตตาจิตไปในหมู่มนุษย์ รักษาหมู่มนุษย์ผู้นำพลีกรรมไปให้ทั้งกลางวันและกลางคืนด้วย อย่าได้ประมาทพลั้งเผลอ[๓] ทรัพย์ที่ทำให้ปลื้มใจอย่างใดอย่างหนึ่งในโลกนี้ก็ดี ในโลกอื่นก็ดี หรือรัตนะที่ประณีตในสรวงสวรรค์ก็ดี ที่จะเสมอด้วยพระตถาคตเจ้า ไม่มีเลย พระพุทธรัตนะนี้ เท่านั้นเป็นรัตนะที่ประณีต ด้วยสัจวาจานี้ ขอความ สวัสดีจงมีแก่สัตว์เหล่านี้[๔] ธรรมชาติใด ๆ ที่จะเสมอด้วยพระธรรมอันประณีต เป็นที่สิ้นกิเลส เป็นที่สำรอกกิเลส เป็นอมตะ ซึ่งพระ

๖. รตนสูตร

ศากยมุนีผู้ทรงมีพระหฤทัยมั่นคงทรงบรรลุแล้ว ไม่มีเลย พระธรรมรัตนะนี้เท่านั้นเป็นรัตนะที่ประณีต ด้วยสัจวาจานี้ ขอความสวัสดีจงมีแก่สัตว์เหล่านี้

[๕] สมาธิอื่นที่จะเสมอด้วยสมาธิที่พระพุทธเจ้าผู้ประเสริฐ ทรงสรรเสริญว่าเป็นธรรมสะอาด บัณฑิตทั้งหลายกล่าวว่าให้ผลเป็นลำดับ ไม่มีเลย พระธรรมรัตนะนี้เท่านั้น เป็นรัตนะที่ประณีต ด้วยสัจวาจานี้ ขอความสวัสดีจงมีแก่สัตว์เหล่านี้

[๖] พระอริยบุคคล ๘ จัดเป็น ๔ คู่ ที่สัตบุรุษทั้งหลายสรรเสริญ แล้ว เป็นสาวกของพระสุคตเจ้าผู้ควรแก่ทักษิณาทาน ทานที่บุคคลถวายแล้วแก่ท่านเหล่านั้นย่อมมีผลานิสงส์มาก พระสังฆรัตนะนี้เท่านั้นเป็นรัตนะที่ประณีต ด้วยสัจวาจานี้ ขอความสวัสดีจงมีแก่สัตว์เหล่านี้[๗] พระอริยบุคคลในศาสนาของพระโคดมมีใจมั่นคง ประกอบดีแล้ว(ด้วยกายกรรม วจีกรรมที่บริสุทธิ์) ไม่มีความห่วงใย (ในกายและชีวิต) บรรลุอรหัตตผลที่ควรบรรลุแล้วหยั่งลงสู่อมตนิพพาน ได้ความดับกิเลสโดยไม่เหลือ เสวยผลอยู่ พระสังฆรัตนะนี้เท่านั้นเป็นรัตนะที่ประณีต ด้วยสัจวาจานี้ ขอความสวัสดีจงมีแก่สัตว์เหล่านี้[๘] เราเรียกผู้ที่พิจารณาเห็นอริยสัจ ๔ ผู้ไม่หวั่นไหวเพราะโลกธรรม ผู้มีอุปมาเสมีอนเสาเขื่อนที่เขาฝังลงดิน ไม่หวั่นไหวเพราะแรงลมทั้ง ๔ ทิศ ว่าเป็นสัตบุรุษ

พระบาลีสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ขุททกปาฐะ

พระสังฆรัตนะนี้เท่านั้น เป็นรัตนะที่ประณีต ด้วยสัจวาจานี้ ขอความสวัสดีจงมีแก่สัตว์เหล่านี้

[๙] พระโสดาบันสัตตักขัตตุปรมะ ผู้ทำให้แจ้งซึ่งอริยสัจ ๔ ที่พระศาสดาผู้ทรงมีพระปัญญาลึกซึ้งตรัสแสดงไว้ดีแล้ว แม้จะยังประมาทเป็นส่วนมากอยู่ก็จริง ถึงกระนั้น ท่านก็จะไม่ถือกำเนิดในภพที่ ๘ อีก พระสังฆรัตนะนี้เท่านั้น เป็นรัตนะที่ประณีต ด้วยสัจวาจานี้ ขอความสวัสดีจงมี แก่สัตว์เหล่านี้[๑๐] ธรรมทั้งหลายบรรดามี คือ สักกายทิฏฐิ วิจิกิจฉา หรือ แม้สีลัพพตปรามาส พระโสดาบันนั้นละได้แล้ว พร้อมกับการได้บรรลุโสดาปัตติมรรคนั่นเอง

[๑๑] อนึ่ง พระโสดาบันนั้นพ้นได้เด็ดขาดแล้วจากอบายทั้ง ๔ และไม่สามารถที่จะทำอภิฐานกรรมที่ชั่วช้า ๖ ประการได้

๖. รตนสูตร

พระสังฆรัตนะนี้เท่านั้นเป็นรัตนะที่ประณีต ด้วยสัจวาจานี้ ขอความสวัสดีจงมีแก่สัตว์เหล่านี้

[๑๒] พระโสดาบันนั้นยังทำบาปกรรมทางกาย วาจา หรือใจ อยู่บ้างก็จริง ถึงกระนั้น ท่านก็ไม่ปกปิดบาปกรรมนั้น ดังที่พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า ‘บุคคลที่เห็นธรรมเป็น เครื่องถึงนิพพาน ไม่สามารถที่จะปกปิดบาปกรรมนั้น’ พระสังฆรัตนะนี้เท่านั้นเป็นรัตนะที่ประณีต ด้วยสัจวาจานี้ ขอความสวัสดีจงมีแก่สัตว์เหล่านี้[๑๓] พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ทรงแสดงธรรมอันประเสริฐยิ่ง เป็น เครื่องนำสัตว์โลกให้ถึงนิพพาน เพื่อประโยชน์เกื้อกูล แก่สัตว์โลก ซึ่งมีอุปมาเหมือนพุ่มไม้ในป่าผลิยอดใน เดือนต้นฤดูร้อน พระพุทธรัตนะนี้เท่านั้นเป็นรัตนะที่ ประณีต ด้วยสัจวาจานี้ ขอความสวัสดีจงมีแก่สัตว์เหล่านี้[๑๔]

พระพุทธเจ้าผู้ประเสริฐ ไม่มีผู้อื่นยิ่งกว่า ทรงทราบธรรม อันประเสริฐ ทรงนำธรรมอันประเสริฐมา ทรงประทานธรรมอันประเสริฐ ได้ทรงแสดงธรรมอันประเสริฐ พระพุทธรัตนะนี้เท่านั้นเป็นรัตนะที่ประณีต ด้วยสัจวาจานี้ ขอความสวัสดีจงมีแก่สัตว์เหล่านี้[๑๕] พระอรหันตขีณาสพผู้มีจิตหน่ายแล้วในภพต่อไป สิ้นกรรมเก่าแล้ว ไม่มีกรรมใหม่เป็นเหตุให้เกิดอีก สิ้นพืชพันธุแล้ว หมดความพอใจในการเกิดอีก เป็นนักปราชญ์ ย่อมนิพพานเหมือนประทีปดับไป พระ สังฆรัตนะนี้เท่านั้น เป็นรัตนะที่ประณีต ด้วยสัจวาจานี้ ขอความสวัสดีจงมีแก่สัตว์เหล่านี้

พระบาลีสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ขุททกปาฐะ

[๑๖] ขอเชิญเหล่าภุมมเทพที่ประชุมกันบนภาคพื้นนี้ก็ดี เหล่าเทพที่ประชุมกันในอากาศก็ดี ขอพวกเราพร้อมกัน นมัสการพระตถาคตพุทธเจ้าผู้ที่เทวดาและมนุษย์บูชาแล้ว ขอความสวัสดีจงมีแก่สัตว์เหล่านี้[๑๗] ขอเชิญเหล่าภุมมเทพที่ประชุมกันบนภาคพื้นนี้ก็ดี เหล่าเทพที่ประชุมกันในอากาศก็ดี ขอพวกเราพร้อมกัน นมัสการพระธรรมอันบุคคลถึงแล้วอย่างนั้น ที่เทวดา และมนุษย์บูชาแล้ว ขอความสวัสดีจงมีแก่สัตว์เหล่านี้[๑๘] ขอเชิญเหล่าภุมมเทพที่ประชุมกันบนภาคพื้นนี้ก็ดี เหล่าเทพที่ประชุมกันในอากาศก็ดี ขอพวกเราพร้อมกัน นมัสการพระสงฆ์ผู้ถึงแล้วอย่างนั้น ที่เทวดาและมนุษย์บูชาแล้ว ขอความสวัสดีจงมีแก่สัตว์เหล่านี้

จบ รตนสูตร

๗. ติโรกุฑฑสูตร

ว่าด้วยการทำบุญอุทิศให้ผู้ที่ล่วงลับไปแล้ว

{๘} (พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสแก่พระเจ้าพิมพิสารว่า)

[๑] พวกเปรตพากันมายังเรือนของตน ยืนอยู่นอกฝาเรือนบ้าง ที่ทางสี่แยกบ้าง ทางสามแยกบ้าง และข้างบานประตูบ้าง