๗. ติโรกุฑฑกัณฑ์ เล่ม ๒๕

พระบาลีสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ขุททกปาฐะ

[๑๖] ขอเชิญเหล่าภุมมเทพที่ประชุมกันบนภาคพื้นนี้ก็ดี เหล่าเทพที่ประชุมกันในอากาศก็ดี ขอพวกเราพร้อมกัน นมัสการพระตถาคตพุทธเจ้าผู้ที่เทวดาและมนุษย์บูชาแล้ว ขอความสวัสดีจงมีแก่สัตว์เหล่านี้[๑๗] ขอเชิญเหล่าภุมมเทพที่ประชุมกันบนภาคพื้นนี้ก็ดี เหล่าเทพที่ประชุมกันในอากาศก็ดี ขอพวกเราพร้อมกัน นมัสการพระธรรมอันบุคคลถึงแล้วอย่างนั้น ที่เทวดา และมนุษย์บูชาแล้ว ขอความสวัสดีจงมีแก่สัตว์เหล่านี้[๑๘] ขอเชิญเหล่าภุมมเทพที่ประชุมกันบนภาคพื้นนี้ก็ดี เหล่าเทพที่ประชุมกันในอากาศก็ดี ขอพวกเราพร้อมกัน นมัสการพระสงฆ์ผู้ถึงแล้วอย่างนั้น ที่เทวดาและมนุษย์บูชาแล้ว ขอความสวัสดีจงมีแก่สัตว์เหล่านี้

จบ รตนสูตร

๗. ติโรกุฑฑสูตร

ว่าด้วยการทำบุญอุทิศให้ผู้ที่ล่วงลับไปแล้ว

{๘} (พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสแก่พระเจ้าพิมพิสารว่า)

[๑] พวกเปรตพากันมายังเรือนของตน ยืนอยู่นอกฝาเรือนบ้าง ที่ทางสี่แยกบ้าง ทางสามแยกบ้าง และข้างบานประตูบ้าง

๗. ติโรกุฑฑสูตร

[๒] เมื่อพวกญาติจัดตั้งข้าว นํ้า ของเคี้ยว และของบริโภค ไว้เป็นอันมาก แต่ก็ไม่มีใครนึกถึง เพราะกรรมของสัตว์เหล่านั้นเป็นเหตุ

[๓] เหล่าชนผู้เอ็นดูย่อมให้ข้าวน้ำที่สะอาด ประณีต เป็นของควรแก่หมู่ญาติตามกาล ด้วยเจตนาอุทิศอย่างนี้ว่า ‘ขอผลทานนี้จงสำเร็จแก่หมู่ญาติ ขอหมู่ญาติจงเป็นสุข ๆ เถิด’[๔] อนึ่ง พวกเปรตที่เป็นญาติเหล่านั้นมาประชุมพร้อมกัน แล้วในที่นั้น พากันอนุโมทนาในข้าวนํ้าเป็นอันมากโดยเคารพว่า

[๕] ‘เราได้สมบัติเช่นนี้เพราะเหตุแห่งญาติเหล่าใด ขอญาติ ของเราเหล่านั้นจงมีชีวิตยืนนาน การบูชาที่พวกญาติได้ทำแล้วแก่พวกเราและญาติทั้งหลายผู้ให้ย่อมไม่ไร้ผล’[๖] ก็ในเปรติวิสัยนั้น ไม่มีกสิกรรม ไม่มีโครักขกรรม ไม่มีการค้าขายเช่นนั้น การซื้อการขายด้วยเงินตราก็ไม่มี ผู้ที่ตายไปเป็นเปรตย่อมดำรงชีพอยู่ในเปรตวิสัยนั้นด้วยผล ทานที่พวกญาติมิตรอุทิศให้จากมนุษย์โลกนี้[๗] นํ้าฝนที่ตกบนที่ดอนย่อมไหลไปสู่ที่ลุ่ม ฉันใด ทานที่ญาติหรือมิตรอุทิศให้แล้วจากมนุษยโลกนี้ย่อมสำเร็จผล แก่เปรตทั้งหลาย ฉันนั้นเหมือนกัน

[๘] ห้วงนํ้าใหญ่ที่เต็มย่อมยังสาครให้เต็มเปี่ยมด้วย ฉันใด ทานที่ญาติหรือมิตรออุทิศให้แล้วจากมนุษย์โลกนี้ย่อม สำเร็จผลแก่เปรตทั้งหลาย ฉันนั้นเหมือนกัน

พระบาลีสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ขุททกปาฐะ

[๙] กุลบุตรเมื่อหวนระลึกถึงอุปการคุณที่ท่านทำแล้วในกาลก่อนได้ว่า ‘คนโน้นได้ให้สิ่งนี้แก่เรา ได้ช่วยทำกิจของเรา และคนเหล่าโน้นเป็นญาติ เป็นมิตร และเป็นสหาย ของเรา’ ดังนี้ พึงให้ทักษิณาเพื่อผู้ล่วงลับไปแล้ว[๑๐] การร้องไห้ การเศร้าโศก หรือการรํ่าไห้อย่างอื่นไม่ควรทำเลย เพราะการร้องไห้เป็นต้นนั้นย่อมไม่เป็นประโยชน์ แก่ผู้ที่ล่วงลับไปแล้ว ญาติทั้งหลายยังจะคงอยู่อย่างนั้น[๑๑] อันทักษิณาทานที่ตั้งใจถวายไว้ดีแล้วในสงฆ์นี้แลย่อม สำเร็จผลเพื่อประโยชน์เกื้อกูลแก่บุรพเปตชนนั้นโดยพลันตลอดกาลนาน

[๑๒] ญาติธรรมนี้นั้นมหาบพิตรได้แสดงให้ปรากฏแล้ว การ บูชาอันยิ่งเพื่อเปรตทั้งหลายมหาบพิตรก็ทรงทำแล้ว และ กำลังกายของภิกษุทั้งหลายมหาบพิตรก็ได้เพิ่มให้แล้ว บุญมีประมาณไม่น้อยมหาบพิตรได้ทรงขวนขวายแล้ว

จบ ติโรกุฑฑสูตร

๘. นิธิกัณฑสูตร

ว่าด้วยการฝังทรัพย์ภายใน

{๙} [๑] บุคคลฝังขุมทรัพยไว้ในที่ลึกถึงระดับนํ้าด้วยตั้งใจว่า ‘เมื่อมีความจำเป็น ทรัพย์นี้จักเป็นประโยชน์แก่ตน’