พระอภิธรรมปิฎก วิภังค์ · ธัมมหทยวิภังค์
เวทนาติกวาร เล่ม ๓๕
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๑๑๑๓ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๑๑/๑๖ ในธัมมหทยวิภังค์มี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
๒. เวทนาติก
๒. เวทนาติกะ
พระอภิธรรมปิฎก วิภังค์ ธัมมหทยวิภังค์ เวทนาติกวาร (ฉบับหลวง เล่ม ๓๕ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๓๕ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๗๘ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๓๕)
บาลี (มหาจุฬาฯ) เล่ม ๓๕ หน้า ๕๒๒–๕๒๕ · ไทย (มหาจุฬาฯ ๒) เล่ม ๓๕ หน้า ๖๘๑–๖๘๓
ปญฺจนฺนํ ขนฺธานํ กติ สุขาย เวทนาย สมฺปยุตฺตา? กติ ทุกฺขาย เวทนาย สมฺปยุตฺตา? กติ อทุกฺขมสุขาย เวทนาย สมฺปยุตฺตา ฯเปฯ สตฺตนฺนํ จิตฺตานํ กติ สุขาย เวทนาย สมฺปยุตฺตา? กติ ทุกฺขาย เวทนาย สมฺปยุตฺตา? กติ อทุกฺขมสุขาย เวทนาย สมฺปยุตฺตา?
เทฺว ขนฺธา น วตฺตพฺพา “สุขาย เวทนาย สมฺปยุตฺตา”ติปิ, “ทุกฺขาย เวทนาย สมฺปยุตฺตา”ติปิ, “อทุกฺขมสุขาย เวทนาย สมฺปยุตฺตา”ติปิ. ตโย ขนฺธา สิยา สุขาย เวทนาย สมฺปยุตฺตา, สิยา ทุกฺขาย เวทนาย สมฺปยุตฺตา, สิยา อทุกฺขมสุขาย เวทนาย สมฺปยุตฺตา. (๑) ทสายตนา น วตฺตพฺพา “สุขาย เวทนาย สมฺปยุตฺตา”ติปิ, “ทุกฺขาย เวทนาย สมฺปยุตฺตา”ติปิ, “อทุกฺขมสุขาย เวทนาย สมฺปยุตฺตา”ติปิ. มนายตนํ สิยา สุขาย เวทนาย สมฺปยุตฺตํ, สิยา ทุกฺขาย เวทนาย สมฺปยุตฺตํ, สิยา อทุกฺขมสุขาย เวทนาย สมฺปยุตฺตํ. ธมฺมายตนํ สิยา สุขาย เวทนาย สมฺปยุตฺตํ, สิยา ทุกฺขาย เวทนาย สมฺปยุตฺตํ, สิยา อทุกฺขมสุขาย เวทนาย
สมฺปยุตฺตํ, สิยา น วตฺตพฺพํ “สุขาย เวทนาย สมฺปยุตฺตนฺ”ติปิ, “ทุกฺขาย เวทนาย สมฺปยุตฺตนฺ”ติปิ, “อทุกฺขมสุขาย เวทนาย สมฺปยุตฺตนฺ”ติปิ. (๒) ทส ธาตุโย น วตฺตพฺพา “สุขาย เวทนาย สมฺปยุตฺตา”ติปิ, “ทุกฺขาย เวทนาย สมฺปยุตฺตา”ติปิ, “อทุกฺขมสุขาย เวทนาย สมฺปยุตฺตา”ติปิ. ปญฺจ ธาตุโย อทุกฺขมสุขาย เวทนาย สมฺปยุตฺตา. กาย- วิญฺญาณธาตุ สิยา สุขาย เวทนาย สมฺปยุตฺตา, สิยา ทุกฺขาย เวทนาย สมฺปยุตฺตา. มโนวิญฺญาณธาตุ สิยา สุขาย เวทนาย สมฺปยุตฺตา, สิยา ทุกฺขาย เวทนาย สมฺปยุตฺตา, สิยา อทุกฺขมสุขาย เวทนาย สมฺปยุตฺตา. ธมฺมธาตุ สิยา สุขาย เวทนาย สมฺปยุตฺตา, สิยา ทุกฺขาย เวทนาย สมฺปยุตฺตา,
สิยา อทุกฺขมสุขาย เวทนาย สมฺปยุตฺตา, สิยา น วตฺตพฺพา “สุขาย เวทนาย สมฺปยุตฺตา”ติปิ, “ทุกฺขาย เวทนาย สมฺปยุตฺตา”ติปิ, “อทุกฺขมสุขาย เวทนาย สมฺปยุตฺตา”ติปิ. (๓) เทฺว สจฺจา สิยา สุขาย เวทนาย สมฺปยุตฺตา, สิยา อทุกฺขมสุขาย เวทนาย สมฺปยุตฺตา. นิโรธสจฺจํ น วตฺตพฺพํ “สุขาย เวทนาย สมฺปยุตฺตนฺ”ติปิ, “ทุกฺขาย เวทนาย สมฺปยุตฺตนฺ”ติปิ, “อทุกฺขมสุขาย เวทนาย สมฺปยุตฺตนฺ”ติปิ. ทุกฺขสจฺจํ สิยา สุขาย เวทนาย สมฺปยุตฺตํ, สิยา ทุกฺขาย เวทนาย สมฺปยุตฺตํ, สิยา อทุกฺขมสุขาย เวทนาย สมฺปยุตฺตํ, สิยา น วตฺตพฺพํ “สุขาย เวทนาย สมฺปยุตฺตนฺ”ติปิ, “ทุกฺขาย เวทนาย สมฺปยุตฺตนฺ”ติปิ, “อทุกฺขมสุขาย เวทนาย สมฺปยุตฺตนฺ”ติปิ. (๔)
ทฺวาทสินฺทฺริยา น วตฺตพฺพา “สุขาย เวทนาย สมฺปยุตฺตา”ติปิ, “ทุกฺขาย เวทนาย สมฺปยุตฺตา”ติปิ, “อทุกฺขมสุขาย เวทนาย สมฺปยุตฺตา”ติปิ. ฉ อินฺทฺริยา สิยา สุขาย เวทนาย สมฺปยุตฺตา, สิยา อทุกฺขมสุขาย เวทนาย สมฺปยุตฺตา. ตีณินฺทฺริยา สิยา สุขาย เวทนาย สมฺปยุตฺตา, สิยา ทุกฺขาย เวทนาย สมฺปยุตฺตา, สิยา อทุกฺขมสุขาย เวทนาย สมฺปยุตฺตา. ชีวิตินฺทฺริยํ สิยา สุขาย เวทนาย สมฺปยุตฺตํ, สิยา ทุกฺขาย เวทนาย สมฺปยุตฺตํ, สิยา อทุกฺขมสุขาย เวทนาย สมฺปยุตฺตํ, สิยา น วตฺตพฺพํ “สุขาย เวทนาย สมฺปยุตฺตนฺ”ติปิ, “ทุกฺขาย เวทนาย สมฺปยุตฺตนฺ”ติปิ, “อทุกฺขมสุขาย เวทนาย สมฺปยุตฺตนฺ”ติปิ. (๕)
โทโส อกุสลเหตุ ทุกฺขาย เวทนาย สมฺปยุตฺโต. สตฺต เหตู สิยา สุขาย เวทนาย สมฺปยุตฺตา, สิยา อทุกฺขมสุขาย เวทนาย สมฺปยุตฺตา, โมโห อกุสลเหตุ สิยา สุขาย เวทนาย สมฺปยุตฺโต, สิยา ทุกฺขาย เวทนาย สมฺปยุตฺโต, สิยา ทุกฺขมสุขาย เวทนาย สมฺปยุตฺโต. (๖)
กพฬิงฺกาโร อาหาโร น วตฺตพฺโพ “สุขาย เวทนาย สมฺปยุตฺโต”ติปิ, “ทุกฺขาย เวทนาย สมฺปยุตฺโต”ติปิ, “อทุกฺขมสุขาย เวทนาย สมฺปยุตฺโต”ติปิ. ตโย อาหารา สิยา สุขาย เวทนาย สมฺปยุตฺตา, สิยา ทุกฺขาย เวทนาย สมฺปยุตฺตา, สิยา อทุกฺขมสุขาย เวทนาย สมฺปยุตฺตา. (๗)
ปญฺจ ผสฺสา อทุกฺขมสุขาย เวทนาย สมฺปยุตฺตา. กายวิญฺญาณธาตุสมฺผสฺโส สิยา สุขาย เวทนาย สมฺปยุตฺโต, สิยา ทุกฺขาย เวทนาย สมฺปยุตฺโต. มโนวิญฺญาณธาตุสมฺผสฺโส สิยา สุขาย เวทนาย สมฺปยุตฺโต, สิยา ทุกฺขาย เวทนาย สมฺปยุตฺโต, สิยา อทุกฺขมสุขาย เวทนาย สมฺปยุตฺโต. (๘) สตฺต เวทนา น วตฺตพฺพา “สุขาย เวทนาย สมฺปยุตฺตา”ติปิ, “ทุกฺขาย เวทนาย สมฺปยุตฺตา”ติปิ, “อทุกฺขมสุขาย เวทนาย สมฺปยุตฺตา”ติปิ. ปญฺจ สญฺญา, ปญฺจ เจตนา, ปญฺจ จิตฺตา อทุกฺขม- สุขาย เวทนาย สมฺปยุตฺตา. กายวิญฺญาณธาตุ สิยา สุขาย เวทนาย สมฺปยุตฺตา, สิยา ทุกฺขาย เวทนาย สมฺปยุตฺตา. มโนวิญฺญาณธาตุ สิยา สุขาย เวทนาย สมฺปยุตฺตา, สิยา ทุกฺขาย เวทนาย สมฺปยุตฺตา, สิยา อทุกฺขมสุขาย เวทนาย สมฺปยุตฺตา. (๙-๑๒)
บรรดาขันธ์ ๕ ขันธ์เท่าไรสัมปยุตด้วยสุขเวทนา เท่าไรสัมปยุต ด้วยทุกขเวทนา เท่าไรสัมปยุตด้วยอทุกขมสุขเวทนา ฯลฯ บรรดาจิต ๗ จิตเท่าไร สัมปยุตด้วยสุขเวทนา เท่าไรสัมปยุตด้วยทุกขเวทนา เท่าไรสัมปยุตด้วยอทุกขมสุขเวทนา
ขันธ์ ๒ กล่าวไม่ได้ว่า สัมปยุตด้วยสุขเวทนา สัมปยุตด้วยทุกขเวทนา หรือ สัมปยุตด้วยอทุกขมสุขเวทนา ขันธ์ ๓ ที่สัมปยุตด้วยสุขเวทนาก็มี ที่สัมปยุตด้วย ทุกขเวทนาก็มี ที่สัมปยุตด้วยอทุกขมสุขเวทนาก็มี (๑)
อายตนะ ๑๐ กล่าวไม่ได้ว่า สัมปยุตด้วยสุขเวทนา สัมปยุตด้วยทุกขเวทนา หรือสัมปยุตด้วยอทุกขมสุขเวทนา มนายตนะที่สัมปยุตด้วยสุขเวทนาก็มี ที่สัมปยุต ด้วยทุกขเวทนาก็มี ที่สัมปยุตด้วยอทุกขมสุขเวทนาก็มี ธัมมายตนะที่สัมปยุตด้วย สุขเวทนาก็มี ที่สัมปยุตด้วยทุกขเวทนาก็มี ที่สัมปยุตด้วยอทุกขมสุขเวทนาก็มี ที่ กล่าวไม่ได้ว่า สัมปยุตด้วยสุขเวทนา สัมปยุตด้วยทุกขเวทนา หรือสัมปยุตด้วย อทุกขมสุขเวทนาก็มี (๒)ธาตุ ๑๐ กล่าวไม่ได้ว่า สัมปยุตด้วยสุขเวทนา สัมปยุตด้วยทุกขเวทนา หรือ สัมปยุตด้วยอทุกขมสุขเวทนา ธาตุ ๕ สัมปยุตด้วยอทุกขมสุขเวทนา กายวิญญาณธาตุที่สัมปยุตด้วยสุขเวทนาก็มี ที่สัมปยุตด้วยทุกขเวทนาก็มี
มโนวิญญาณธาตุที่ สัมปยุตด้วยสุขเวทนาก็มี ที่สัมปยุตด้วยทุกขเวทนาก็มี ที่สัมปยุตด้วยอทุกขมสุขเวทนาก็มี ธัมมธาตุที่สัมปยุตด้วยสุขเวทนาก็มี ที่สัมปยุตด้วยทุกขเวทนาก็มี ที่ สัมปยุตด้วยอทุกขมสุขเวทนาก็มี ที่กล่าวไม่ได้ว่า สัมปยุตด้วยสุขเวทนา สัมปยุต ด้วยทุกขเวทนา หรือสัมปยุตด้วยอทุกขมสุขเวทนาก็มี (๓)สัจจะ ๒ ที่สัมปยุตด้วยสุขเวทนาก็มี ที่สัมปยุตด้วยอทุกขมสุขเวทนาก็มี นิโรธสัจกล่าวไม่ได้ว่า สัมปยุตด้วยสุขเวทนา สัมปยุตด้วยทุกขเวทนา หรือสัมปยุต ด้วยอทุกขมสุขเวทนา ทุกขสัจที่สัมปยุตด้วยสุขเวทนาก็มี ที่สัมปยุตด้วยทุกขเวทนา ก็มี ที่สัมปยุตด้วยอทุกขมสุขเวทนาก็มี ที่กล่าวไม่ได้ว่า
สัมปยุตด้วยสุขเวทนา สัมปยุตด้วยทุกขเวทนา หรือสัมปยุตด้วยอทุกขมสุขเวทนาก็มี (๔)อินทรีย์ ๑๒ กล่าวไม่ได้ว่า สัมปยุตด้วยสุขเวทนา สัมปยุตด้วยทุกขเวทนา หรือสัมปยุตด้วยอทุกขมสุขเวทนา อินทรีย์ ๖ ที่สัมปยุตด้วยสุขเวทนาก็มี ที่ สัมปยุตด้วยอทุกขมสุขเวทนาก็มี อินทรีย์ ๓ ที่สัมปยุตด้วยสุขเวทนาก็มี ที่ สัมปยุตด้วยทุกขเวทนาก็มี ที่สัมปยุตด้วยอทุกขมสุขเวทนาก็มี ชีวิตินทรีย์ที่ สัมปยุตด้วยสุขเวทนาก็มี ที่สัมปยุตด้วยทุกขเวทนาก็มี ที่สัมปยุตด้วยอทุกขมสุขเวทนาก็มี ที่กล่าวไม่ได้ว่า สัมปยุตด้วยสุขเวทนา สัมปยุตด้วยทุกขเวทนา หรือ สัมปยุตด้วยอทุกขมสุขเวทนาก็มี (๕)อกุศลเหตุคือโทสะสัมปยุตด้วยทุกขเวทนา เหตุ ๗ ที่สัมปยุตด้วยสุขเวทนาก็มี ที่สัมปยุตด้วยอทุกขมสุขเวทนาก็มี อกุศลเหตุคือโมหะที่สัมปยุตด้วยสุขเวทนาก็มี ที่สัมปยุตด้วยทุกขเวทนาก็มี ที่สัมปยุตด้วยอทุกขมสุขเวทนาก็มี (๖)
กวฬิงการาหารกล่าวไม่ได้ว่า สัมปยุตด้วยสุขเวทนา สัมปยุตด้วยทุกขเวทนา หรือสัมปยุตด้วยอทุกขมสุขเวทนา อาหาร ๓ ที่สัมปยุตด้วยสุขเวทนาก็มี ที่สัมปยุต ด้วยทุกขเวทนาก็มี ที่สัมปยุตด้วยอทุกขมสุขเวทนาก็มี (๗)
ผัสสะ ๕ สัมปยุตด้วยอทุกขมสุขเวทนา กายวิญญาณธาตุสัมผัสที่สัมปยุต ด้วยสุขเวทนาก็มี ที่สัมปยุตด้วยทุกขเวทนาก็มี มโนวิญญาณธาตุสัมผัสที่สัมปยุต ด้วยสุขเวทนาก็มี ที่สัมปยุตด้วยทุกขเวทนาก็มี ที่สัมปยุตด้วยอทุกขมสุขเวทนา ก็มี (๘)
เวทนา ๗ กล่าวไม่ได้ว่า สัมปยุตด้วยสุขเวทนา สัมปยุตด้วยทุกขเวทนา หรือสัมปยุตด้วยอทุกขมสุขเวทนา
สัญญา ๕ เจตนา ๕ และจิต ๕ สัมปยุตด้วยอทุกขมสุขเวทนา
กายวิญญาณธาตุที่สัมปยุตด้วยสุขเวทนาก็มี ที่สัมปยุตด้วยทุกขเวทนาก็มี มโนวิญญาณธาตุที่สัมปยุตด้วยสุขเวทนาก็มี ที่สัมปยุตด้วยทุกขเวทนาก็มี ที่สัมปยุต ด้วยอทุกขมสุขเวทนาก็มี (๙-๑๒)
จบ เวทนาติกวาร