arnon.worldเข้าสู่ระบบ

พระอภิธรรมปิฎก ยมก · อินทริยยมก

ข้อ ๕๓๔–๕๕๗ เล่ม ๓๙

ชั้นตัวบทพุทธพจน์ลำดับ ๓/๒๒ ในอินทริยยมกมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ

พระอภิธรรมปิฎก ยมก อินทริยยมก ข้อ ๕๓๔–๕๕๗ (ฉบับหลวง เล่ม ๓๙ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๓๙ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๘๔ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๓๙)

ฉบับมหามกุฏฯ พิมพ์อรรถกถาไว้ในเล่มเดียวกับพระไตรปิฎก ข้อความในหน้านี้จึงมีอรรถกถาปนอยู่

ไทย (มหามกุฏฯ) เล่ม ๘๔ หน้า ๒๔๓–๒๖๒

หน้า ๒๔๓

ปัจจุปันน โอกาสวาระ อนุโลม

จักขุนทริยมูล

จักขุนทริยมูละ โสตตินทริยมูลี:-

[๕๓๔] จักขุนทรีย์ กำลังเกิดในภูมิใด, โสตินทรีย์ ก็กำลังเกิดในภูมินั้น ใช่ไหม ?

ใช่.

ก็หรือว่า โสตินทรีย์ กำลังเกิดในภูมิใด, จักขุนทรีย์ ก็กำลังเกิดในภูมินั้น ใช่ไหม ?

ใช่.

จบ จักขุนทริยมูละ โสตินทริยมูลี

จักขุนทริยมูละ ฆานินทริยมูลี:-

[๕๓๕] จักขุนทรีย์ กำลังเกิดในภูมิใด, ฆานินทรีย์ก็กำลังเกิดในภูมินั้น ใช่ไหม ?

ในรูปาวจรภูมิ จักขุนทรีย์กำลังเกิดในภูมินั้น แต่ฆานินทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดในภูมินั้น ในกามาวจรภูมิ จักขุนทรีย์กำลังเกิด และฆานินทรีย์ก็กำลังเกิดในภูมินั้น.

หน้า ๒๔๔

ก็หรือว่า ฆานินทรีย์ กำลังเกิดในภูมิใด, จักขุนทรีย์ก็กำลังเกิดในภูมินั้น ใช่ไหม ?

ใช่.

จบ จักขุนทริยมูละ ฆานินทริยมูลี

จักขุนทริยมูละ อิตถินทริย ฯลฯ ปุริสินทริยมูลี:-

[๕๓๖] จักขุนทรีย์ กำลังเกิดในภูมิใด, อิตถินทรีย์ ฯลฯ

ปุริสินทรีย์ก็กำลังเกิดในภูมินั้น ใช่ไหม ?

ในรูปาวจรภูมิ จักขุนทรีย์กำลังเกิดในภูมินั้น แต่ปุริสินทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดในภูมินั้น ในกามาวจรภูมิ จักขุนทรีย์กำลังเกิด และปุริสินทรีย์ก็กำลังเกิดในภูมินั้น.

ก็หรือว่า ปุริสินทรีย์ กำลังเกิดในภูมิใด, จักขุนทรีย์ก็กำลังเกิดในภูมินั้น ใช่ไหม ?

ใช่.

จบ จักขุนทริยมูละ อิตถินทริย ฯลฯ ปุริสินทริยมูลีจักขุนทริยมูละ ชีวิตินทริยมูลี:-

[๕๓๗] จักขุนทรีย์ กำลังเกิดในภูมิใด, ชีวิตินทรีย์ก็กำลังเกิดในภูมินั้น ใช่ไหม ?

หน้า ๒๔๕

ใช่.

ก็หรือว่า ชีวิตินทรีย์ กำลังเกิดในภูมิใด, จักขุนทรีย์ก็กำลังเกิดในภูมินั้น ใช่ไหม ?

ในอสัญญสัตตภูมิก็ดี ในอรูปภูมิก็ดี ชีวิตินทรีย์กำลังเกิดในภูมินั้น แต่จักขุนทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดในภูมินั้น, ในปัญจโวการภูมิ ชีวิ-ตินทรีย์กำลังเกิด และจักขุนทรีย์ก็กำลังเกิดในภูมินั้น.

จบ จักขุนทริยมูละ ชีวิตินทริยมูลี

จักขุนทริยมูละ โสมนัสสินทริยมูลี:-

[๕๓๘] จักขุนทรีย์ กำลังเกิดในภูมิใด, โสมนัสสินทรีย์ก็กำลังเกิดในภูมินั้น ใช่ไหม ?

ใช่.

ก็หรือว่า โสมนัสสินทรีย์ กำลังเกิดในภูมิใด, จักขุนทรีย์ก็กำลังเกิดในภูมินั้น ใช่ไหม ?

ใช่.

จบ จักขุนทริยมูละ โสมนัสสินทริยมูลี

หน้า ๒๔๖

จักขุนทริยมูละ อุเปกขินทริยมูลี:-

[๕๓๙] จักขุนทรีย์ กำลังเกิดในภูมิใด, อุเปกขินทรีย์ก็กำลังเกิดในภูมินั้น ใช่ไหม ?

ใช่.

ก็หรือว่า อุเปกขินทรีย์ กำลังเกิดในภูมิใด, จักขุนทรีย์ก็กำลังเกิดในภูมินั้น ใช่ไหม ?

ในอรูปภูมิ อุเปกขินทรีย์กำลังเกิดในภูมินั้น แต่จักขุนทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดในภูมินั้น, ในปัญจโวการภูมิ อุเปกขินทรีย์กำลังเกิด และจักขุนทรีย์ก็กำลังเกิดในภูมินั้น.

จบ จักขุนทริยมูละ อุเปกขิทริยมูลี

จักขุนทริยมูละ สัทธินทริย ฯลฯ ปัญญินทริย มนินทริยมูลี:-

[๕๔๐] จักขุนทรีย์ กำลังเกิดในภูมิใด, สัทธินทรีย์ ฯลฯ

ปัญญินทรีย์ มนินทรีย์ก็กำลังเกิดในภูมินั้น ใช่ไหม ?

ใช่.

หน้า ๒๔๗

ก็หรือว่า มนินทรีย์ กำลังเกิดในภูมิใด, จักขุนทรีย์ก็กำลังเกิดในภูมินั้น ใช่ไหม ?

ในอรูปภูมิ มนินทรีย์กำลังเกิดในภูมินั้น แต่จักขุนทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดในภูมินั้น. ในปัญจโวการภูมิ มนินทรีย์กำลังเกิด และจักขุน-ทรีย์ก็กำลังเกิดในภูมินั้น.

จบ จักขนทริยมูละ สัทธินทริย ฯลฯ ปัญญินทริย มนินทริยมูลี

จักขุนทริยมูล จบ

หน้า ๒๔๘

ฆานินทริยมูล

ฆานินทริยมูละ อิตถินทริย ฯลฯ ปุริสินทริยมูลี:-

[๕๔๑] จักขุนทรีย์ กำลังเกิดในภูมิใด, อิตถินทรีย์ ฯลฯ

ปุริสินทรีย์ก็กำลังเกิดในภูมิ, ใช่ไหม ?

ใช่.

ก็หรือว่า ปุริสินทรีย์ กำลังเกิดในภูมิใด, ฆานินทรีย์ก็กำลังเกิดในภูมินั้น ใช่ไหม ?

ใช่.

จบ ฆานินทริยมูละ อิตถินทริย ฯลฯ ปุริสินทริยมูลีฆานินทริยมูละ ชีวิตินทริยมูลี:-

[๕๔๒] ฆานินทรีย์ กำลังเกิดในภูมิใด, ชีวิตินทรีย์ก็กำลังเกิดในภูมินั้น ใช่ไหม ?

ใช่.

ก็หรือว่า ชีวิตินทรีย์ กำลังเกิดในภูมิใด, ฆานินทรีย์ก็กำลังเกิดในภูมินั้น ใช่ไหม ?

หน้า ๒๔๙

ในรูปาวจรภูมิก็ดี ในอรูปาวจรภูมิก็ดี ชีวิตินทรีย์กำลังเกิดในภูมินั้น แต่ฆานินทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดในภูมินั้น, ในกามาวจรภูมิชีวิตินทรีย์กำลังเกิด และฆานินทรีย์ก็กำลังเกิดในภูมินั้น.

จบ ฆานินทริยมูละ ชีวิตินทริยมูลี

ฆานินทริยมูละ โสมนัสสินทริยมูลี:-

[๕๔๓] ฆานินทรีย์ กำลังเกิดในภูมิใด, โสมนัสสินทรีย์ก็กำลังเกิดในภูมินั้น ใช่ไหม ?

ใช่.

ก็หรือว่า โสมนัสสินทรีย์ กำลังเกิดในภูมิใด, ฆานินทรีย์ก็กำลังเกิดในภูมินั้น ใช่ไหม ?

ในรูปาวจรภูมิ โสมนัสสินทรีย์กำลังเกิดในภูมินั้น แต่ฆานิน-ทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดในภูมินั้น, ในกามาวจรภูมิ โสมนัสสินทรีย์กำลังเกิด และฆานินทรีย์ก็กำลังเกิดในภูมินั้น.

จบ ฆานินทริยมูละ โสมนัสสินทริยมูลี

ฆานินทริยมูละ อุเปกขินทริยมูลี:-

[๕๔๔ ] ฆานินทรีย์ กำลังเกิดในภูมิใด, อุเปกขินทรีย์ก็กำลังเกิดในภูมินั้น ใช่ไหม ?

หน้า ๒๕๐

ใช่.

ก็หรือว่า อุเปกขินทรีย์ กำลังเกิดในภูมิใด, ฆานินทรีย์ก็กำลังเกิดในภูมินั้น ใช่ไหม ?

ในรูปาวจรภูมิก็ดี ในอรูปาวจรภูมิก็ดี อุเปกขินทรีย์กำลังเกิดในภูมินั้น แต่ฆานินทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดในภูมินั้น, ในกามาวจรภูมิอุเปกขินทรีย์กำลังเกิด และฆานินทรีย์ก็กำลังเกิดในภูมินั้น.

จบ ฆานินทริยมูละ อุเปกขินทริยมูลี

ฆานินทริยมูละ สัทธินทริย ฯลฯ ปัญญินทริย มนินทริยมูลี:-

[๕๔๕] ฆานินทรีย์ กำลังเกิดในภูมิใด, สัทธินทรีย์ ฯลฯ

ปัญญินทรีย์ มนินทรีย์ก็กำลังเกิดในภูมินั้น ใช่ไหม ?

ใช่.

ก็หรือว่า มนินทรีย์ กำลังเกิดในภูมิใด, ฆานินทรีย์ก็กำลังเกิดในภูมินั้น ใช่ไหม ?

ในรูปาวจรภูมิก็ดี ในอรูปาวจรภูมิก็ดี มนินทรีย์กำลังเกิดในภูมินั้น แต่ฆานินทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดในภูมินั้น, ในกามาวจรภูมิ มนิน-ทรีย์กำลังเกิด และฆานินทรีย์ก็กำลังเกิดในภูมินั้น.

จบ ฆานินทริยมูละ สัทธินทริย ฯลฯ ปัญญินทริย มนินทริยมูล

ฆานินทริยมูล จบ

หน้า ๒๕๑

อิตถินทริยมูล

อิตถินทริยมูละ ปุริสินทริยมูลี:-

[๕๔๖] อิตถินทรีย์ กำลังเกิดในภูมิใด, ปุริสินทรีย์ก็กำลังเกิดในภูมินั้น ใช่ไหม ?

ใช่.

ก็หรือว่า ปุริสินทรีย์ กำลังเกิดในภูมิใด, อิตถินทรีย์ก็กำลังเกิดในภูมินั้น ใช่ไหม ?

ใช่. ฯลฯ

จบ อิตถินทริยมูละ ปุริสินทริยมูลี

อิตถินทริยมูล จบ

หน้า ๒๕๒

ปุริสินทริยมูล

ปุริสินทริยมูละ ชีวิตินทริยมูลี:-

[๕๔๗] ปุริสินทรีย์ กำลังเกิดในภูมิใด, ชีวิตินทรีย์ก็กำลังเกิดในภูมินั้น ใช่ไหม ?

ใช่.

ก็หรือว่า ชีวิตินทรีย์ กำลังเกิดในภูมิใด, ปุริสินทรีย์ก็กำลังเกิดในภูมินั้น ใช่ไหม ?

ในรูปาวจรภูมิก็ดี ในอรูปาวจรก็ดี ชีวิตินทรีย์กำลังเกิดในภูมินั้น แต่ปุริสินทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดในภูมินั้น, ในกามาวจรภูมิชีวิตินทรีย์กำลังเกิด และปุริสินทรีย์ก็กำลังเกิดในภูมินั้น.

จบ ปุริสินทริยมูละ ชีวิตินทริยมูลี

ปุริสินทริยมูละ โสมนัสสินทริยมูลี:-

[๕๔๘] ปุริสินทรีย์ กำลังเกิดในภูมิใด, โสมนัสสินทรีย์ก็กำลังเกิดในภูมินั้น ใช่ไหม ?

หน้า ๒๕๓

ใช่.

ก็หรือว่า โสมนัสสินทรีย์ กำลังเกิดในภูมิใด, ปุริสินทรีย์ก็กำลังเกิดในภูมินั้น ใช่ไหม ?

ในรูปาวจรภูมิ โสมนัสสินทรีย์กำลังเกิดในภูมินั้น แต่ปุริสินทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดในภูมินั้น, ในกามาวจรภูมิ โสมนัสสินทรีย์กำลังเกิด และปุริสินทรีย์ก็กําลังเกิดในภูมินั้น.

จบ ปุริสินทริยมูละ โสมนัสสินทริยมูลี

ปุริสินทริยมูละ อุเปกขินทริยมูลี:-

[๕๔๙] ปุริสินทรีย์ กำลังเกิดในภูมิใด, อุเปกขินทรีย์ก็กำลังเกิดในภูมินั้น ใช่ไหม ?

ใช่.

ก็หรือว่า อุเปกขินทรีย์ กำลังเกิดในภูมิใด, ปุริสินทรีย์ก็กำลังเกิดในภูมินั้น ใช่ไหม ?

ในรูปาวจรภูมิก็ดี ในอรูปาวจรภูมิก็ดี อุเปกขินทรีย์กำลังเกิดในภูมินั้น แต่ปุริสินทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดในภูมินั้น, ในกามาวจรภูมิอุเปกขินทรีย์กำลังเกิด และปุริสินทรีย์ก็กำลังเกิดในภูมินั้น.

จบ ปุริสินทริยมูละ อุเปกขินทริยมูลี

หน้า ๒๕๔

ปุริสินทริยมูละ สัทธินทริย ฯลฯ ปัญญินทริย มนินทริยมูลี:-[๕๕๐] ปุริสินทรีย์กำลังเกิดในภูมิใด, สัทธินทรีย์ ฯลฯ

ปัญญินทรีย์ มนินทรีย์ก็กำลังเกดในภูมินั้น ใช่ไหม ?

ใช่.

ก็หรือว่ามนินทรีย์กำลังเกิดในภูมิใด, ปุริสินทรีย์ก็กำลังเกิดในภูมินั้น ใช่ไหม ?

ในรูปาวจรภูมิก็ดี ในอรูปาวจรภูมิก็ดี มนินทรีย์กำลังเกิดในภูมินั้น แต่ปุริสินทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดในภูมินั้น, ในกามาวจรภูมิ มนินทรีย์กำลังเกิด และปุริสินทรีย์ก็กำลังเกิดในภูมินั้น.

จบ ปุริสินทริยมูละ สัทธินทริย ฯลฯ ปัญญินทริย มนินทริยมูลี

ปุริสินทริยมูล จบ

หน้า ๒๕๕

ชีวิตนทริยมูล

ชีวิตินทริยมูละ โสมนัสสินทริยมูลี:-

[๕๕๑] ชีวิตินทรีย์กำลังเกิดในภูมิใด, โสมนัสสินทรีย์ก็กำลังเกิดในภูมินั้น ใช่ไหม ?

ในอสัญญสัตตภูมิ ชีวิตินทรีย์กำลังเกิดในภูมินั้น แต่โสมนัส-สินทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดในภูมินั้น, ในจตุโวการภูมิก็ดี ในปัญจโวการภูมิก็ดี ชีวิตินทรีย์กำลังเกิด และโสมนัสสินทรีย์ก็กำลังเกิดในภูมินั้น.

ก็หรือว่าโสมนัสสินทรีย์ กำลังเกิดในภูมิใด, ชีวิตินทรีย์ก็กำลังเกิดในภูมินั้น ใช่ไหม ?

ใช่.

จบ ชีวิตินทริยมูละ โสมนัสสินทริยมูลี

ชีวิตินทริยมูละ อุเปกขินทริย ฯลฯ สัทธินทริย ปัญญินทริยมนินทริยมูลี:-

[๕๕๒] ชีวิตินทรีย์ กำลังเกิดในภูมิใด, อุเปกขินทรีย์ ฯลฯ

สัทธินทรีย์ ปัญญินทรีย์ มนินทรีย์ก็กำลังเกิดในภูมินั้น ใช่ไหม ?

หน้า ๒๕๖

ในอสัญญสัตตภูมิ ชีวิตินทรีย์ กำลังเกิดในภูมินั้น แต่มนินทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดในภูมินั้น, ในจตุโวการภูมิก็ดี ในปัญจโวการภูมิก็ดีชีวิตินทรีย์กำลังเกิด และมนินทรีย์ก็กำลังเกิดในภูมินั้น.

ก็หรือว่ามนินทรีย์กำลังเกิดในภูมิใด ชีวิตินทรีย์ก็กำลังเกิดในภูมินั้น ใช่ไหม ?

ใช่.

จบ ชีวิตินทริยมูละ อุเปกขินทริย ฯลฯ สัทธินทริย ปัญญินทริย

มนินทริยมูลี

ชีวิตินทริยมูล จบ

หน้า ๒๕๗

โสมนัสสินทริยมูล

โสมนัสสันทริยมูละ อุเปกขินทริย ฯลฯ สัทธินทริย ปัญญินทริยมนินทริยมูลี:-

[๕๕๓] โสมนัสสินทรีย์กำลังเกิดในภูมิใด, อุเปกขินทรีย์ ฯลฯ

สัทธินทรีย์ ปัญญินทรีย์ มนินทรีย์ก็กำลังเกิดในภูมินั้น ใช่ไหม ?

ใช่.

ก็หรือว่ามนินทรีย์กำลังเกิดในภูมิใด, โสมนัสสินทรีย์ก็กำลังเกิดในภูมินั้น ใช่ไหม ?

ใช่.

จบ โสมนัสสินทริยมูละ อุเปกขินทริย ฯลฯ สัทธินทริย

ปัญญินทริย มนินทริยมูลี

โสมนัสสินทริยมูล จบ

หน้า ๒๕๘

อุเปกขินทริยมูล

อุเปกขินทริยมูละ สัทธินทริย ฯลฯ ปัญญินทริย มนินทริยมูลี:-

[๕๕๔] อุเปกขินทรีย์ กำลังเกิดในภูมิใด, สัทธินทรีย์ ฯลฯ

ปัญญินทรีย์ มนินทรีย์ก็กำลังเกิดในภูมินั้น ใช่ไหม ?

ใช่.

ก็หรือว่ามนินทรีย์ก็กำลังเกิดในภูมิใด, อุเปกขินทรีย์ก็กำลังเกิดในภูมินั้น ใช่ไหม ?

ใช่.

จบ อุเปกขินทริยมูละ สัทธินทริย ฯลฯ ปัญญินทริย มนินทริยมูลี

อุเปกขินทริยมูล จบ

หน้า ๒๕๙

สัทธินทริยมูล

สัทธินทริยมูละ ปัญญินทริยมูลี:-

[๕๕๕] สัทธินทรีย์กำลังเกิดในภูมิใด, ปัญญินทรีย์ก็กำลังเกิดในภูมินั้น ใช่ไหม ?

ใช่.

ก็หรือว่าปัญญินทรีย์กำลังเกิดในภูมิใด, สัทธินทรีย์ก็กำลังเกิดในภูมินั้น ใช่ไหม ?

จบ สัทธินทริยมูละ ปัญญินทริยมูลี

สัทธินทริยมูละ มนินทริยมูลี:-

[๕๕๖] สัทธินทรีย์กำลังเกิดในภูมิใด, มนินทรีย์ก็กำลังเกิดในภูมินั้น ใช่ไหม ?

ใช่.

หน้า ๒๖๐

ก็หรือว่ามนินทรีย์กำลังเกิดในภูมิใด, สัทธินทรีย์ก็กำลังเกิดในภูมินั้น ใช่ไหม ?

ใช่.

จบ สัทธินทริยมูละ มนินทริยมูลี

สัทธินทริยมูล จบ

หน้า ๒๖๑

ปัญญินทริยมูล

ปัญญินทริยมูละ มนินทริยมูลี:-

[๕๕๗] สัทธินทรีย์กำลังเกิดในภูมิใด, มนินทรีย์ก็กำลังเกิดในภูมินั้น ใช่ไหม ?

ใช่.

ก็หรือว่ามนินทรีย์กำลังเกิดในภูมิใด, ปัญญินทรีย์ก็กำลังเกิดในภูมินั้น ใช่ไหม ?

ใช่.

จบ ปัญญินทริยมูละ มนินทริยมูลี

ปัญญินทริยมูล จบ

ปัจจุปันน โอกาสวาระ อนุโลม จบ

หน้า ๒๖๒

ปัจจุปันน ปุคคโลกาสวาระ อนุโลม

จักขุนทริยมูล

จักขุนทริยมูละ สตินทริยมูลี:-

[๕๕๘] จักขุนทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด, โสตินทรีย์ก็กำลังเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?

บุคคลที่มีจักขุเกิดได้ แต่โสตะเกิดไม่ได้ กำลังเกิดอยู่ จักขุนทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น แต่โสตินทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น, บุคคลมีจักขุเกิดได้ และมีโสตะเกิดได้ กำลังเกิดอยู่ จักขุนทรีย์กำลังเกิดและโสตินทรีย์ก็กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น.

ก็หรือว่าโสตินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด, จักขุนทรีย์ก็กำลังเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?

บุคคลที่มีโสตะเกิดได้ แต่จักขุเกิดไม่ได้ กำลังเกิดอยู่โสตินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น แต่จักขุนทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น, บุคคลที่มีโสตะเกิดได้ และมี

จบ ข้อ ๕๓๔–๕๕๗