arnon.worldเข้าสู่ระบบ

พระอภิธรรมปิฎก ยมก · อายตนยมก

อุปาทนิโรธวาร เล่ม ๓๘

ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๖๘๗–๗๘๗ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๕/๖ ในอายตนยมกมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ

พระอภิธรรมปิฎก ยมก อายตนยมก อุปาทนิโรธวาร (ฉบับหลวง เล่ม ๓๘ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๓๘ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๘๒ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๓๘)

ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๓๘ หน้า ๓๓๔–๓๗๙

หน้า ๓๓๔

ในภูมินั้นจักไม่ดับไปก็หาไม่ มนายตนะของบุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นผู้จะปรินิพพานอยู่ในชั้นสุทธาวาสไม่เคยดับไปแล้วและธัมมายตนะก็จักไม่ดับไปปฎิ. หรือว่าธัมมายตนะของบุคคลใดในภูมิใดจักไม่ดับไป มนายตนะของบุคคลนั้นในภูมินั้นไม่เคยดับไปแล้ว ?

วิ. ธัมมายตนะของบุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นผู้จะปรินิพพานอยู่จักไม่ดับไป แต่มนายตนะของบุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นไม่เคยดับไปแล้วก็หาไม่ ธัมมายตนะของบุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นผู้จะปรินิพพานอยู่ในชั้นสุทธาวาสจักไม่ดับไปและมนายตนะก็ไม่เคยดับไปแล้ว

จบ นิโรธวาร

๒. ปวัตติวาร ๓. อุปปาทนิโรธวาร

๑. ปัจจุปปันนวาร

อนุโลมบุคคล

จักขายตนมูลกนัย

{๖๘๗} [๑๙๙] อนุ. จักขายตนะย่อมเกิดขึ้นแก่บุคคลใด โสตายตนะของบุคคลนั้นย่อมดับไปหรือ ?

วิ. หามิได้

ปฏิ. หรือว่าโสตายตนะของบุคคลใดย่อมดับไป จักขายตนะย่อมเกิดขึ้นแก่บุคคลนั้น ?

วิ. หามิได้

อนุ. จักขายตนะย่อมเกิดขึ้นแก่บุคคลใด ฆานายตนะ ... รูปายตนะ ... มนายตนะ ... ธัมมายตนะของบุคคลนั้นย่อมดับไปหรือ ?

วิ. หามิได้

หน้า ๓๓๕

ปฏิ. หรือว่าธัมมายตนะของบุคคลใดย่อมดับไป จักขายตนะย่อมเกิดขึ้นแก่บุคคลนั้น ?

วิ. หามิได้ ...

{๖๘๘} [๒๐๐] อนุ. มนายตนะย่อมเกิดขึ้นแก่บุคคลใด ธัมมายตนะของบุคคลนั้นย่อมดับไปหรือ ?

วิ. หามิได้

ปฏิ. หรือว่าธัมมายตนะของบุคคลใดย่อมดับไปมนายตนะย่อมเกิดขึ้นแก่บุคคลนั้น

วิ. หามิได้

อนุโลมโอกาส

จักขายตนมูลกนัย

{๖๙๐} [๒๐๑] อนุ. จักขายตนะย่อมเกิดขึ้นในภูมิใด ...

(คำที่กำหนดด้วยบทว่า ยตฺถ ในภูมิใด ไม่ควรทำคำว่า โน หามิได้เข้าไว้ คำว่า ยตฺถ ในภูมิใด ควรทำให้เหมือนกับคำทั้งหลายที่กำหนดด้วยบทว่า ยตฺถ ในภูมิใด คำที่กำหนดด้วยบทว่า ยตฺถ ในภูมิใด แม้ทั้ง ๓ วาระเป็นเช่นเดียวกัน)

อนุโลมปุคคโลกาส

จักขายตนมูลกนัย

{๖๙๑} [๒๐๒] อนุ. จักขายตนะย่อมเกิดขึ้นแก่บุคคลใดในภูมิใด โสตายตนะของบุคคลนั้นในภูมินั้นย่อมดับไปหรือ ?

วิ. หามิได้

หน้า ๓๓๖

ปฏิ. หรือว่าโสตายตนะของบุคคลใดในภูมิใดย่อมดับไป จักขายตนะย่อมเกิดขึ้นแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ?

วิ. หามิได้ ...

{๖๙๒} [๒๐๓] อนุ. มนายตนะย่อมเกิดขึ้นแก่บุคคลใดในภูมิใด ธัมมายตนะของบุคคลนั้นในภูมินั้นย่อมดับไปหรือ ?

วิ. หามิได้

ปฏิ. หรือว่าธัมมายตนะของบุคคลใดในภูมิใดย่อมดับไป มนายตนะย่อมเกิดขึ้นแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น

วิ. หามิได้

ปัจจนีกบุคคล

จักขายตนมูลกนัย

{๖๙๓} [๒๐๔] อนุ. จักขายตนะย่อมไม่เกิดขึ้นแก่บุคคลใด โสตายตนะของบุคคลนั้นย่อมไม่ดับไปหรือ ?

วิ. จักขายตนะย่อมไม่เกิดขึ้นแก่บุคคลเหล่านั้นผู้มีโสตะซึ่งกำลังจุติอยู่ แต่โสตายตนะของบุคคลเหล่านั้นย่อมไม่ดับไปก็หาไม่ จักขายตนะย่อมไม่เกิดขึ้นแก่บุคคลเหล่านั้นผู้ไม่มีจักขุซึ่งกำลังเกิดอยู่ ผู้ไม่มีโสตะซึ่งกำลังจุติอยู่และโสตายตนะก็ย่อมไม่ดับไปปฏิ. หรือว่าโสตายตนะของบุคคลใดย่อมไม่ดับไป จักขายตนะย่อมไม่เกิดขึ้นแก่บุคคลนั้น ?

วิ. โสตายตนะของบุคคลเหล่านั้นผู้มีจักขุซึ่งกำลังเกิดอยู่ย่อมไม่ดับไป แต่จักขายตนะย่อมไม่เกิดขึ้นแก่บุคคลเหล่านั้นก็หาไม่ โสตายตนะของบุคคลเหล่านั้นผู้ไม่มีโสตะซึ่งกำลังจุติอยู่ ผู้ไม่มีจักขุซึ่งกำลังเกิดอยู่ย่อมไม่ดับไปและจักขายตนะก็ย่อมไม่เกิดขึ้น

หน้า ๓๓๗

{๖๙๔} อนุ. จักขายตนะย่อมไม่เกิดขึ้นแก่บุคคลใด ฆานายตนะของบุคคลนั้นย่อมไม่ดับไปหรือ ?

วิ. จักขายตนะย่อมไม่เกิดขึ้นแก่บุคคลเหล่านั้นผู้มีฆานะซึ่งกำลังจุติอยู่ แต่ฆานายตนะของบุคคลเหล่านั้นย่อมไม่ดับไปก็หาไม่ จักขายตนะย่อมไม่เกิดขึ้นแก่บุคคลเหล่านั้นผู้ไม่มีจักขุซึ่งกำลังเกิดอยู่ ผู้ไม่มีฆานะซึ่งกำลังจุติอยู่และฆานายตนะก็ย่อมไม่ดับไปปฏิ. หรือว่าฆานายตนะของบุคคลใดย่อมไม่ดับไป จักขายตนะย่อมไม่เกิดขึ้นแก่บุคคลนั้น ?

วิ. ฆานายตนะของบุคคลเหล่านั้นผู้มีจักขุซึ่งกำลังเกิดอยู่ย่อมไม่ดับไป แต่จักขายตนะย่อมไม่เกิดขึ้นแก่บุคคลเหล่านั้นก็หาไม่ ฆานายตนะของบุคคลเหล่านั้นผู้ไม่มีฆานะซึ่งกำลังจุติอยู่ ผู้ไม่มีจักขุซึ่งกำลังเกิดอยู่ ย่อมไม่ดับไปและจักขายตนะก็ย่อมไม่เกิดขึ้น{๖๙๕} อนุ. จักขายตนะย่อมไม่เกิดขึ้นแก่บุคคลใด รูปายตนะของบุคคลนั้นย่อมไม่ดับไปหรือ ?

วิ. จักขายตนะย่อมไม่เกิดขึ้นแก่บุคคลเหล่านั้นผู้มีรูปซึ่งกำลังจุติอยู่ แต่รูปายตนะของบุคคลเหล่านั้นย่อมไม่ดับไปก็หาไม่ จักขายตนะย่อมไม่เกิดขึ้นแก่บุคคลเหล่านั้นผู้ไม่มีจักขุซึ่งกำลังเกิดอยู่ ผู้ไม่มีรูปซึ่งกำลังจุติอยู่และรูปายตนะก็ย่อมไม่ดับไปปฏิ. หรือว่ารูปายตนะของบุคคลใดย่อมไม่ดับไป จักขายตนะย่อมไม่เกิดขึ้นแก่บุคคลนั้น ?

วิ. รูปายตนะของบุคคลเหล่านั้นผู้มีจักขุซึ่งกำลังเกิดอยู่ย่อมไม่ดับไป แต่จักขายตนะย่อมไม่เกิดขึ้นแก่บุคคลเหล่านั้นก็หาไม่ รูปายตนะของบุคคลเหล่านั้นผู้ไม่มีรูปซึ่งกำลังจุติอยู่ ผู้ไม่มีจักขุซึ่งกำลังเกิดอยู่ย่อมไม่ดับไปและจักขายตนะก็ย่อมไม่เกิดขึ้น

หน้า ๓๓๘

{๖๙๖} อนุ. จักขายตนะย่อมไม่เกิดขึ้นแก่บุคคลใด มนายตนะของบุคคลนั้นย่อมไม่ดับไปหรือ ?

วิ. จักขายตนะย่อมไม่เกิดขึ้นแก่บุคคลเหล่านั้นผู้มีจิตซึ่งกำลังจุติอยู่ แต่มนายตนะของบุคคลเหล่านั้นย่อมไม่ดับไปก็หาไม่ จักขายตนะย่อมไม่เกิดขึ้นแก่บุคคลเหล่านั้นผู้ไม่มีจักขุซึ่งกำลังเกิดอยู่ ผู้ไม่มีจิตซึ่งกำลังจุติอยู่และมนายตนะก็ย่อมไม่ดับไปปฏิ. หรือว่ามนายตนะของบุคคลใดย่อมไม่ดับไป จักขายตนะย่อมไม่เกิดขึ้นแก่บุคคลนั้น ?

วิ. มนายตนะของบุคคลเหล่านั้นผู้มีจักขุซึ่งกำลังเกิดอยู่ย่อมไม่ดับไป แต่จักขายตนะย่อมไม่เกิดขึ้นแก่บุคคลเหล่านั้นก็หาไม่ มนายตนะของบุคคลเหล่านั้นผู้ไม่มีจิตซึ่งกำลังจุติอยู่ ผู้ไม่มีจักขุซึ่งกำลังเกิดอยู่ย่อมไม่ดับไปและจักขายตนะก็ย่อมไม่เกิดขึ้น{๖๙๗} อนุ. จักขายตนะย่อมไม่เกิดขึ้นแก่บุคคลใด ธัมมายตนะของบุคคลนั้นย่อมไม่ดับไปหรือ ?

วิ. จักขายตนะย่อมไม่เกิดขึ้นแก่บุคคลเหล่านั้นผู้กำลังจุติอยู่ทั้งหมดแต่ธัมมายตนะของบุคคลเหล่านั้นย่อมไม่ดับไปก็หาไม่ จักขายตนะย่อมไม่เกิดขึ้นแก่บุคคลเหล่านั้นผู้ไม่มีจักขุซึ่งกำลังเกิดอยู่และธัมมายตนะก็ย่อมไม่ดับไปปฏิ. หรือว่าธัมมายตนะของบุคคลใดย่อมไม่ดับไป จักขายตนะย่อมไม่เกิดขึ้นแก่บุคคลนั้น ?

วิ. ธัมมายตนะของบุคคลเหล่านั้นผู้มีจักขุซึ่งกำลังเกิดอยู่ย่อมไม่ดับไป แต่จักขายตนะย่อมไม่เกิดขึ้นแก่บุคคลเหล่านั้นก็หาไม่ ธัมมายตนะของบุคคลเหล่านั้นผู้ไม่มีจักขุซึ่งกำลังเกิดอยู่ย่อมไม่ดับไปและจักขายตนะก็ย่อมไม่เกิดขึ้น

หน้า ๓๓๙

ฆานายตนมูลกนัย

{๖๙๘} [๒๐๕] อนุ. ฆานายตนะย่อมไม่เกิดขึ้นแก่บุคคลใด รูปายตนะของบุคคลนั้นย่อมไม่ดับไปหรือ ?

วิ. ฆานายตนะย่อมไม่เกิดขึ้นแก่บุคคลเหล่านั้นผู้มีรูปซึ่งกำลังจุติอยู่ แต่รูปายตนะของบุคคลเหล่านั้นย่อมไม่ดับไปก็หาไม่ ฆานายตนะย่อมไม่เกิดขึ้นแก่บุคคลเหล่านั้นผู้ไม่มีฆานะซึ่งกำลังเกิดอยู่ ผู้ไม่มีรูปซึ่งกำลังจุติอยู่และรูปายตนะก็ย่อมไม่ดับไปปฏิ. หรือว่ารูปายตนะของบุคคลใดย่อมไม่ดับไป ฆานายตนะย่อมไม่เกิดขึ้นแก่บุคคลนั้น ?

วิ. รูปายตนะของบุคคลเหล่านั้นผู้มีฆานะซึ่งกำลังเกิดอยู่ย่อมไม่ดับไป แต่ฆานายตนะย่อมไม่เกิดขึ้นแก่บุคคลเหล่านั้นก็หาไม่ รูปายตนะของบุคคลเหล่านั้นผู้ไม่มีรูปซึ่งกำลังจุติอยู่ ผู้ไม่มีฆานะซึ่งกำลังเกิดอยู่ย่อมไม่ดับไปและฆานายตนะก็ย่อมไม่เกิดขึ้น{๖๙๙} อนุ. ฆานายตนะย่อมไม่เกิดขึ้นแก่บุคคลใด มนายตนะของบุคคลนั้นย่อมไม่ดับไปหรือ ?

วิ. ฆานายตนะย่อมไม่เกิดขึ้นแก่บุคคลเหล่านั้นผู้มีจิตซึ่งกำลังจุติอยู่ แต่มนายตนะของบุคคลเหล่านั้นย่อมไม่ดับไปก็หาไม่ ฆานายตนะย่อมไม่เกิดขึ้นแก่บุคคลเหล่านั้นผู้ไม่มีฆานะซึ่งกำลังเกิดอยู่ ผู้ไม่มีจิตซึ่งกำลังจุติอยู่และมนายตนะก็ย่อมไม่ดับไปปฏิ. หรือว่ามนายตนะของบุคคลใดย่อมไม่ดับไป ฆานายตนะย่อมไม่เกิดขึ้นแก่บุคคลนั้น ?

วิ. มนายตนะของบุคคลเหล่านั้นผู้มีฆานะซึ่งกำลังเกิดอยู่ย่อมไม่ดับไป แต่ฆานายตนะย่อมไม่เกิดขึ้นแก่บุคคลเหล่านั้นก็หาไม่ มนายตนะของ

หน้า ๓๔๐

บุคคลเหล่านั้นผู้ไม่มีจิตซึ่งกำลังจุติอยู่ ผู้ไม่มีฆานะซึ่งกำลังเกิดอยู่ย่อมไม่ดับไปและฆานายตนะก็ย่อมไม่เกิดขึ้น

{๗๐๐} อนุ. ฆานายตนะย่อมไม่เกิดขึ้นแก่บุคคลใด ธัมมายตนะของบุคคลนั้น ย่อมไม่ดับไปหรือ ?

วิ. ฆานายตนะย่อมไม่เกิดขึ้นแก่บุคคลเหล่านั้นผู้กำลังจุติอยู่ทั้งหมด แต่ธัมมายตนะของบุคคลเหล่านั้นย่อมไม่ดับไปก็หาไม่ ฆานายตนะย่อมไม่เกิดขึ้นแก่บุคคลเหล่านั้นผู้ไม่มีฆานะซึ่งกำลังเกิดอยู่และธัมมายตนะก็ย่อมไม่ดับไปปฏิ. หรือว่าธัมมายตนะของบุคคลใดย่อมไม่ดับไป ฆานายตนะย่อมไม่เกิดขึ้นแก่บุคคลนั้น ?

วิ. ธัมมายตนะของบุคคลเหล่านั้นผู้มีฆานะซึ่งกำลังเกิดอยู่ย่อมไม่ดับไป แต่ฆานายตนะย่อมไม่เกิดขึ้นแก่บุคคลเหล่านั้นก็หาไม่ ธัมมายตนะของบุคคลเหล่านั้นผู้ไม่มีฆานะซึ่งกำลังเกิดอยู่ย่อมไม่ดับไปและฆานายตนะก็ย่อมไม่เกิดขึ้น

รูปายตนมูลกนัย

{๗๐๑} [๒๐๖] อนุ. รูปายตนะย่อมไม่เกิดขึ้นแก่บุคคลใด มนายตนะของบุคคลนั้นย่อมไม่ดับไปหรือ ?

วิ. รูปายตนะย่อมไม่เกิดขึ้นแก่บุคคลเหล่านั้นผู้มีจิตซึ่งกำลังจุติอยู่ แต่มนายตนะของบุคคลเหล่านั้นย่อมไม่ดับไปก็หาไม่ รูปายตนะย่อมไม่เกิดขึ้นแก่บุคคลเหล่านั้นผู้ไม่มีรูปซึ่งกำลังเกิดอยู่ ผู้ไม่มีจิตซึ่งกำลังจุติอยู่และมนายตนะก็ย่อมไม่ดับไปปฏิ. หรือว่ามนายตนะของบุคคลใดย่อมไม่ดับไป รูปายตนะของบุคคลนั้นย่อมไม่เกิดขึ้น

หน้า ๓๔๑

วิ. มนายตนะของบุคคลเหล่านั้นผู้มีรูปซึ่งกำลังเกิดอยู่ย่อมไม่ดับไป แต่รูปายตนะของบุคคลเหล่านั้นย่อมไม่เกิดขึ้นก็หาไม่ มนายตนะของบุคคลเหล่านั้นผู้ไม่มีจิตซึ่งกำลังจุติอยู่ ผู้ไม่มีรูปซึ่งกำลังเกิดอยู่ย่อมไม่ดับไปและรูปายตนะก็ย่อมไม่เกิดขึ้น{๗๐๒} อนุ. รูปายตนะย่อมไม่เกิดขึ้นแก่บุคคลใด ธัมมายตนะของบุคคลนั้นย่อมไม่ดับไปหรือ ?

วิ. รูปายตนะย่อมไม่เกิดขึ้นแก่บุคคลเหล่านั้นผู้กำลังจุติอยู่ทั้งหมด แต่ธัมมายตนะของบุคคลเหล่านั้นย่อมไม่ดับไปก็หาไม่ รูปายตนะย่อมไม่เกิดขึ้นแก่บุคคลเหล่านั้นผู้ไม่มีรูปซึ่งกำลังเกิดอยู่และธัมมายตนะก็ย่อมไม่ดับไปปฏิ. หรือว่าธัมมายตนะของบุคคลใดย่อมไม่ดับไป รูปายตนะย่อมไม่เกิดขึ้นแก่บุคคลนั้น ?

วิ. ธัมมายตนะของบุคคลเหล่านั้นผู้มีรูปซึ่งกำลังเกิดอยู่ย่อมไม่ดับไป แต่รูปายตนะย่อมไม่เกิดขึ้นแก่บุคคลเหล่านั้นก็หาไม่ ธัมมายตนะของบุคคลเหล่านั้นผู้ไม่มีรูปซึ่งกำลังเกิดอยู่ย่อมไม่ดับไปและรูปายตนะก็ย่อมไม่เกิดขึ้น

มนายตนมูลกนัย

{๗๐๓} [๒๐๗] อนุ. มนายตนะย่อมไม่เกิดขึ้นแก่บุคคลใด ธัมมายตนะของบุคคลนั้นย่อมไม่ดับไปหรือ ?

วิ. มนายตนะย่อมไม่เกิดขึ้นแก่บุคคลเหล่านั้นผู้กำลังจุติอยู่ทั้งหมด แต่ธัมมายตนะของบุคคลเหล่านั้นย่อมไม่ดับไปก็หาไม่ มนายตนะของบุคคลเหล่านั้นผู้ไม่มีจิตซึ่งกำลังเกิดอยู่ย่อมไม่เกิดขึ้นและธัมมายตนะก็ย่อมไม่ดับไป

หน้า ๓๔๒

ปฏิ. หรือว่าธัมมายตนะของบุคคลใดย่อมไม่ดับไป มนายตนะของบุคคลนั้นย่อมไม่เกิดขึ้น ?

วิ. ธัมมายตนะของบุคคลเหล่านั้นผู้มีจิตซึ่งกำลังเกิดอยู่ย่อมไม่ดับไป แต่มนายตนะของบุคคลเหล่านั้นย่อมไม่เกิดขึ้นก็หาไม่ ธัมมายตนะของบุคคลเหล่านั้นผู้ไม่มีจิตซึ่งกำลังเกิดอยู่ย่อมไม่ดับไปและมนายตนะก็ย่อมไม่เกิดขึ้น

ปัจจนีกโอกาส

จักขายตนมูลกนัย

{๗๐๔} [๒๐๘] อนุ. จักขายตนะย่อมไม่เกิดขึ้นในภูมิใด ...

ปัจจนีกปุคคโลกาส

จักขายตนมูลกนัย

{๗๐๕} [๒๐๙] อนุ. จักขายตนะย่อมไม่เกิดขึ้นแก่บุคคลใดในภูมิใด ...

(คำที่กำหนดด้วยบทว่า ยสฺส แก่บุคคลใด ก็ดี คำที่กำหนดด้วยบทว่า ยสฺส ยตฺถ แก่บุคคลใดในภูมิใด ก็ดี เป็นเช่นเดียวกัน)

๒. อตีตวาร

อนุโลมบุคคล

จักขายตนมูลกนัย

{๗๐๖} [๒๑๐] อนุ. จักขายตนะเคยเกิดขึ้นแล้วแก่บุคคลใด โสตายตนะของบุคคลนั้นเคยดับไปแล้วหรือ ?

วิ. ถูกแล้ว

หน้า ๓๔๓

ปฏิ. หรือว่าโสตายตนะของบุคคลใดเคยดับไปแล้ว จักขายตนะเคยเกิดขึ้นแล้วแก่บุคคลนั้น ?

วิ. ถูกแล้ว ...

(อดีตปุจฉาในอุปปาทวารก็ดี ในนิโรธวารก็ดี ในอุปปาทนิโรธวารก็ดีทั้งอนุโลมนัย ทั้งปัจจนีกนัยเป็นเช่นเดียวกัน)

๓. อนาคตวาร

อนุโลมบุคคล

จักขายตนมูลกนัย

{๗๐๗} [๒๑๑] อนุ. จักขายตนะจักเกิดขึ้นแก่บุคคลใด โสตายตนะของบุคคลนั้นจักดับไปหรือ ?

วิ. ถูกแล้ว

ปฏิ. หรือว่าโสตายตนะของบุคคลใดจักดับไป จักขายตนะจักเกิดขึ้นแก่บุคคลนั้น ?

วิ. โสตายตนะของบุคคลเหล่านั้นผู้เป็นปัจฉิมภวิกบุคคลซึ่งกำลังเข้าถึงปัญจโวการภูมิ และของเหล่าบุคคลผู้เข้าถึงอรูปภูมิแล้วจักปรินิพพานซึ่งกำลังเกิดอยู่จักดับไป แต่จักขายตนะจักเกิดขึ้นแก่บุคคลเหล่านั้นก็หาไม่ โสตายตนะของบุคคลเหล่านั้นนอกนี้จักดับไปและจักขายตนะก็จักเกิดขึ้น{๗๐๘} อนุ. จักขายตนะจักเกิดขึ้นแก่บุคคลใด ฆานายตนะของบุคคลนั้นจักดับไปหรือ ?

วิ. จักขายตนะของเหล่าบุคคลผู้เข้าถึงรูปาวจรภูมิแล้วจักปรินิพพานซึ่งกำลังจุติอยู่จักเกิดขึ้น แต่ฆานายตนะของบุคคลเหล่านั้นจักดับไปก็หาไม่ จักขายตนะของบุคคลเหล่านั้นนอกนี้จักเกิดขึ้นและฆานายตนะก็จักดับไป

หน้า ๓๔๔

ปฏิ. หรือว่าฆานายตนะของบุคคลใดจักดับไป จักขายตนะจักเกิดขึ้นแก่บุคคลนั้น

วิ. ฆานายตนะของบุคคลเหล่านั้นผู้เป็นปัจฉิมภวิกบุคคลซึ่งกำลังเข้าถึงกามาวจรภูมิและของเหล่าบุคคลผู้เข้าถึงอรูปาวจรภูมิแล้วจักปรินิพพานซึ่งกำลังเกิดอยู่จักดับไป แต่จักขายตนะจักเกิดขึ้นแก่บุคคลเหล่านั้นก็หาไม่ ฆานายตนะของบุคคลเหล่านั้นนอกนี้จักดับไปและจักขายตนะก็จักเกิดขึ้น{๗๐๙} อนุ. จักขายตนะจักเกิดขึ้นแก่บุคคลใด รูปายตนะของบุคคลนั้นจักดับไปหรือ ?

วิ. ถูกแล้ว

ปฏิ. หรือว่ารูปายตนะของบุคคลใดจักดับไป จักขายตนะจักเกิดขึ้นแก่บุคคลนั้น

วิ. รูปายตนะของบุคคลเหล่านั้นผู้เป็นปัจฉิมภวิกบุคคลซึ่งกำลังเข้าถึงปัญจโวการภูมิ และของเหล่าบุคคลผู้เข้าถึงอรูปภูมิแล้วจักปรินิพพานซึ่งกำลังเกิดอยู่จักดับไป แต่จักขายตนะจักเกิดขึ้นแก่บุคคลเหล่านั้นก็หาไม่ รูปายตนะของบุคคลเหล่านั้นนอกนี้จักดับไปและจักขายตนะก็จักเกิดขึ้น{๗๑๐} อนุ. จักขายตนะจักเกิดขึ้นแก่บุคคลใด มนายตนะ ... ธัมมายตนะ ของบุคคลนั้นจักดับไปหรือ ?

วิ. ถูกแล้ว

ปฏิ. หรือว่าธัมมายตนะของบุคคลใดจักดับไป จักขายตนะจักเกิดขึ้นแก่บุคคลนั้น ?

วิ. ธัมมายตนะของบุคคลเหล่านั้นผู้เป็นปัจฉิมภวิกบุคคลซึ่งกำลังเกิดอยู่และของเหล่าบุคคลผู้เข้าถึงอรูปภูมิแล้วจักปรินิพพานจักดับไป แต่จักขายตนะจักเกิดขึ้นแก่บุคคลเหล่านั้นก็หาไม่ ธัมมายตนะของบุคคลเหล่านั้นนอกนี้จักดับไปและจักขายตนะก็จักเกิดขึ้น

หน้า ๓๔๕

{๗๑๑} [๒๑๒] อนุ. ฆานายตนะจักเกิดขึ้นแก่บุคคลใด รูปายตนะของบุคคลนั้นจักดับไปหรือ ?

วิ. ถูกแล้ว

ปฏิ. หรือว่ารูปายตนะของบุคคลใดจักดับไป ฆานายตนะจักเกิดขึ้นแก่บุคคลนั้น ?

วิ. รูปายตนะของบุคคลเหล่านั้นผู้เป็นปัจฉิมภวิกบุคคลซึ่งกำลังเข้าถึงปัญจโวการภูมิและของเหล่าบุคคลผู้เข้าถึงรูปาวจรภูมิ อรูปาวจรภูมิแล้วจักปรินิพพานซึ่งกำลังเกิดอยู่จักดับไป แต่ฆานายตนะจักเกิดขึ้นแก่บุคคลเหล่านั้นก็หาไม่ รูปายตนะของบุคคลเหล่านั้นนอกนี้จักดับไปและฆานายตนะก็จักเกิดขึ้น{๗๑๒} อนุ. ฆานายตนะจักเกิดขึ้นแก่บุคคลใด มนายตนะ ... ธัมมายตนะของบุคคลนั้นจักดับไปหรือ ?

วิ. ถูกแล้ว

ปฏิ. หรือว่าธัมมายตนะของบุคคลใดจักดับไป มนายตนะจักเกิดขึ้นแก่บุคคลนั้น ?

วิ. ธัมมายตนะของบุคคลเหล่านั้นผู้เป็นปัจฉิมภวิกบุคคลซึ่งกำลังเกิดอยู่และของบุคคลเหล่านั้นผู้เข้าถึงรูปาวจรภูมิ อรูปาวจรภูมิแล้วจักปรินิพพานจักดับไป แต่ฆานายตนะจักเกิดขึ้นแก่บุคคลเหล่านั้นก็หาไม่ ธัมมายตนะของบุคคลเหล่านั้นนอกนี้จักดับไปและฆานายตนะก็จักเกิดขึ้น{๗๑๓} [๒๑๓] อนุ. รูปายตนะจักเกิดขึ้นแก่บุคคลใด มนายตนะ ... ธัมมายตนะของบุคคลนั้นจักดับไปหรือ ?

วิ. ถูกแล้ว

ปฏิ. หรือว่าธัมมายตนะของบุคคลใดจักดับไป รูปายตนะจักเกิดขึ้นแก่บุคคลนั้น ?

หน้า ๓๔๖

วิ. ธัมมายตนะของบุคคลเหล่านั้นผู้เป็นปัจฉิมภวิกบุคคลซึ่งกำลังเกิดอยู่และของเหล่าบุคคลผู้เข้าถึงอรูปภูมิแล้วจักปรินิพพานจักดับไป แต่รูปายตนะจักเกิดขึ้นแก่บุคคลเหล่านั้นก็หาไม่ ธัมมายตนะของบุคคลเหล่านั้นนอกนี้จักดับไปและรูปายตนะก็จักเกิดขึ้น{๗๑๔} [๒๑๔] อนุ. มนายตนะจักเกิดขึ้นแก่บุคคลใด ธัมมายตนะของบุคคลนั้นจักดับไปหรือ ?

วิ. ถูกแล้ว

ปฏิ. หรือว่าธัมมายตนะของบุคคลใดจักดับไป มนายตนะจักเกิดขึ้นแก่บุคคลนั้น ?

วิ. ธัมมายตนะของบุคคลเหล่านั้นผู้เป็นปัจฉิมภวิกบุคคลซึ่งกำลังเกิดอยู่จักดับไป แต่มนายตนะจักเกิดขึ้นแก่บุคคลเหล่านั้นก็หาไม่ ธัมมายตนะของบุคคลเหล่านั้นนอกนี้จักดับไปและมนายตนะก็จักเกิดขึ้น

อนุโลมโอกาส

จักขายตนมูลกนัย

{๗๑๕} [๒๑๕] อนุ. จักขายตนะจักเกิดขึ้นในภูมิใด ...

อนุโลมปุคคโลกาส

จักขายตนมูลกนัย

{๗๑๖} [๒๑๖] อนุ. จักขายตนะจักเกิดขึ้นแก่บุคคลใดในภูมิใด โสตายตนะของบุคคลนั้นในภูมินั้นจักดับไปหรือ ?

วิ. ถูกแล้ว

หน้า ๓๔๗

ปฏิ. หรือว่าโสตายตนะของบุคคลใดในภูมิใดจักดับไป จักขายตนะจักเกิดขึ้นแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ?

วิ. โสตายตนะของบุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นผู้เป็นปัจฉิมภวิกบุคคลซึ่งกำลังเข้าถึงปัญจโวการภูมิจักดับไป แต่จักขายตนะจักเกิดขึ้นแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นก็หาไม่ โสตายตนะของบุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นผู้มีขันธ์ ๕ นอกนี้จักดับไปและจักขายตนะก็จักเกิดขึ้น{๗๑๗} อนุ. จักขายตนะจักเกิดขึ้นแก่บุคคลใดในภูมิใด ฆานายตนะของบุคคลนั้นในภูมินั้นจักดับไปหรือ ?

วิ. จักขายตนะจักเกิดขึ้นแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นผู้เป็นรูปาวจรบุคคล แต่ฆานายตนะของบุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นจักดับไปก็หาไม่ จักขายตนะจักเกิดขึ้นแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นผู้เป็นกามาวจรบุคคลและฆานายตนะก็จักดับไปปฏิ. หรือว่าฆานายตนะของบุคคลใดในภูมิใดจักดับไป จักขายตนะจักเกิดขึ้นแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ?

วิ. ฆานายตนะของบุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นผู้เป็นปัจฉิมภวิกบุคคลซึ่งกำลังเข้าถึงกามาวจรภูมิจักดับไป แต่จักขายตนะจักเกิดขึ้นแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นก็หาไม่ ฆานายตนะของบุคคลนั้นในภูมินั้นผู้เป็นกามาวจรบุคคลนอกนี้จักดับไปและจักขายตนะก็จักเกิดขึ้น{๗๑๘} อนุ. จักขายตนะจักเกิดขึ้นแก่บุคคลใดในภูมิใด รูปายตนะของบุคคลนั้นในภูมินั้นจักดับไปหรือ ?

วิ. ถูกแล้ว

ปฏิ. หรือว่ารูปายตนะของบุคคลใดในภูมิใดจักดับไป จักขายตนะจักเกิดขึ้นแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น

หน้า ๓๔๘

วิ. รูปายตนะของบุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นผู้เป็นปัจฉิมภวิกบุคคลซึ่งกำลังเข้าถึงปัญจโวการภูมิ ผู้เป็นอสัญญสัตตบุคคลจักดับไป แต่จักขายตนะจักเกิดขึ้นแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นก็หาไม่ รูปายตนะของบุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นผู้มีขันธ์ ๕ นอกนี้จักดับไปและจักขายตนะก็จักเกิดขึ้น{๗๑๙} อนุ. จักขายตนะจักเกิดขึ้นแก่บุคคลใดในภูมิใด มนายตนะของบุคคลนั้นในภูมินั้นจักดับไปหรือ ?

วิ. ถูกแล้ว

ปฏิ. หรือว่ามนายตนะของบุคคลใดในภูมิใดจักดับไป จักขายตนะจักเกิดขึ้นแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ?

วิ. มนายตนะของบุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นผู้เป็นปัจฉิมภวิกบุคคลซึ่งกำลังเข้าถึงปัญจโวการภูมิ ผู้เป็นอรูปบุคคลจักดับไป แต่จักขายตนะจักเกิดขึ้นแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นก็หาไม่ มนายตนะของบุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นผู้มีขันธ์ ๕ นอกนี้จักดับไปและจักขายตนะก็จักเกิดขึ้น{๗๒๐} อนุ. จักขายตนะจักเกิดขึ้นแก่บุคคลใดในภูมิใด ธัมมายตนะของบุคคลนั้นในภูมินั้นจักดับไปหรือ ?

วิ. ถูกแล้ว

ปฏิ. หรือว่าธัมมายตนะของบุคคลใดในภูมิใดจักดับไป จักขายตนะจักเกิดขึ้นแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ?

วิ. ธัมมายตนะของบุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นผู้เป็นปัจฉิมภวิกบุคคลซึ่งกำลังเข้าถึงปัญจโวการภูมิผู้เป็นอสัญญสัตตบุคคล ผู้เป็นอรูปบุคคลจักดับไป แต่จักขายตนะจักเกิดขึ้นแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นก็หาไม่ ธัมมายตนะของบุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นผู้มีขันธ์ ๕ นอกนี้จักดับไปและจักขายตนะก็จักเกิดขึ้น

หน้า ๓๔๙

ฆานายตนมูลกนัย

{๗๒๑} [๒๑๗] อนุ. ฆานายตนะจักเกิดขึ้นแก่บุคคลใดในภูมิใด รูปายตนะของบุคคลนั้นในภูมินั้นจักดับไปหรือ ?

วิ. ถูกแล้ว

ปฏิ. หรือว่ารูปายตนะของบุคคลใดในภูมิใดจักดับไป ฆานายตนะจักเกิดขึ้นแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ?

วิ. รูปายตนะของบุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นผู้เป็นปัจฉิมภวิกบุคคลซึ่งกำลังเข้าถึงกามาวจรภูมิ ผู้เป็นรูปาวจรบุคคลจักดับไป แต่ฆานายตนะจักเกิดขึ้นแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นก็หาไม่ รูปายตนะของบุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นผู้เป็นกามาวจรบุคคลนอกนี้จักดับไปและฆานายตนะก็จักเกิดขึ้น{๗๒๒} อนุ. ฆานายตนะจักเกิดขึ้นแก่บุคคลใดในภูมิใด มนายตนะ ... ธัมมายตนะของบุคคลนั้นในภูมินั้นจักดับไปหรือ ?

วิ. ถูกแล้ว

ปฏิ. หรือว่าธัมมายตนะของบุคคลใดในภูมิใดจักดับไป ฆานายตนะจักเกิดขึ้นแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ?

วิ. ธัมมายตนะของบุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นผู้เป็นปัจฉิมภวิกบุคคลซึ่งกำลังเข้าถึงกามาวจรภูมิ ผู้เป็นรูปาวจรบุคคล ผู้เป็นอรูปาวจรบุคคลจักดับไป แต่ฆานายตนะจักเกิดขึ้นแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นก็หาไม่ ธัมมายตนะของบุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นผู้เป็นกามาวจรบุคคลนอกนี้จักดับไปและฆานายตนะจักเกิดขึ้น

รูปายตนมูลกนัย

{๗๒๓} [๒๑๘] อนุ. รูปายตนะจักเกิดขึ้นแก่บุคคลใดในภูมิใด มนายตนะของบุคคลนั้นในภูมินั้นจักดับไปหรือ ?

หน้า ๓๕๐

วิ. รูปายตนะจักเกิดขึ้นแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นผู้เป็นอสัญญสัตตบุคคล แต่มนายตนะของบุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นจักดับไปก็หาไม่ รูปายตนะจักเกิดขึ้นแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นผู้มีขันธ์ ๕ และมนายตนะก็จักดับไป

ปฏิ. หรือว่ามนายตนะของบุคคลใดในภูมิใดจักดับไป รูปายตนะจักเกิดขึ้นแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ?

วิ. มนายตนะของบุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นผู้เป็นปัจฉิมภวิกบุคคลซึ่งกำลังเข้าถึงปัญจโวการภูมิ ผู้เป็นอรูปบุคคลจักดับไป แต่รูปายตนะจักเกิดขึ้นแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นก็หาไม่ มนายตนะของบุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นผู้มีขันธ์ ๕ นอกนี้จักดับไปและรูปายตนะก็จักเกิดขึ้น{๗๒๔} อนุ. รูปายตนะจักเกิดขึ้นแก่บุคคลใดในภูมิใด ธัมมายตนะของบุคคลนั้นในภูมินั้นจักดับไปหรือ ?

วิ. ถูกแล้ว

ปฏิ. หรือว่าธัมมายตนะของบุคคลใดในภูมิใดจักดับไป รูปายตนะจักเกิดขึ้นแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ?

วิ. ธัมมายตนะของบุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นผู้เป็นปัจฉิมภวิกบุคคลซึ่งกำลังเข้าถึงปัญจโวการภูมิ ผู้เป็นอรูปบุคคลจักดับไป แต่รูปายตนะจักเกิดขึ้นแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นก็หาไม่ ธัมมายตนะของบุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นผู้มีขันธ์ ๕ นอกนี้ ผู้เป็นอสัญญสัตตบุคคลจักดับไปและรูปายตนะก็จักเกิดขึ้น

มนายตนมูลกนัย

{๗๒๕} [๒๑๙] อนุ. มนายตนะจักเกิดขึ้นแก่บุคคลใดในภูมิใด ธัมมายตนะของบุคคลนั้นในภูมินั้นจักดับไปหรือ ?

หน้า ๓๕๑

วิ. ถูกแล้ว

ปฏิ. หรือว่าธัมมายตนะของบุคคลใดในภูมิใดจักดับไป มนายตนะจักเกิดขึ้นแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ?

วิ. ธัมมายตนะของบุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นผู้เป็นปัจฉิมภวิกบุคคลซึ่งกำลังเกิดอยู่ ผู้เป็นอสัญญสัตตบุคคลจักดับไป แต่มนายตนะจักเกิดขึ้นแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นก็หาไม่ ธัมมายตนะของบุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นผู้มีขันธ์ ๔ มีขันธ์ ๕ นอกนี้จักดับไปและมนายตนะก็จักเกิดขึ้น

ปัจจนีกบุคคล

จักขายตนมูลกนัย

{๗๒๖} [๒๒๐] อนุ. จักขายตนะจักไม่เกิดขึ้นแก่บุคคลใด โสตายตนะของบุคคลนั้นจักไม่ดับไปหรือ ?

วิ. จักขายตนะจักไม่เกิดขึ้นแก่บุคคลเหล่านั้นผู้เป็นปัจฉิมภวิกบุคคลซึ่งกำลังเข้าถึงปัญจโวการภูมิและแก่เหล่าบุคคลผู้เข้าถึงอรูปภูมิแล้วจักปรินิพพานซึ่งกำลังเกิดอยู่ แต่โสตายตนะของบุคคลเหล่านั้นจักไม่ดับไปก็หาไม่ จักขายตนะจักไม่เกิดขึ้นแก่บุคคลเหล่านั้นผู้จะปรินิพพานอยู่ในปัญจโวการภูมิ ผู้เป็นปัจฉิมภวิกบุคคลในอรูปภูมิ และแก่เหล่าบุคคลผู้เข้าถึงอรูปภูมิแล้วจักปรินิพพานซึ่งกำลังจุติอยู่และโสตายตนะก็จักไม่ดับไปปฏิ. หรือว่าโสตายตนะของบุคคลใดจักไม่ดับไป จักขายตนะของบุคคลนั้นจักไม่เกิดขึ้น

วิ. ถูกแล้ว

{๗๒๗} อนุ. จักขายตนะจักไม่เกิดขึ้นแก่บุคคลใด ฆานายตนะของบุคคลนั้นจักไม่ดับไปหรือ ?

หน้า ๓๕๒

วิ. จักขายตนะจักไม่เกิดขึ้นแก่บุคคลเหล่านั้นผู้เป็นปัจฉิมภวิกบุคคลซึ่งกำลังเข้าถึงกามาวจรภูมิและแก่เหล่าบุคคลผู้เข้าถึงอรูปภูมิแล้วจักปรินิพพานซึ่งกำลังเกิดอยู่ แต่ฆานายตนะของบุคคลเหล่านั้นจักไม่ดับไปก็หาไม่ จักขายตนะจักไม่เกิดขึ้นแก่บุคคลเหล่านั้นผู้จะปรินิพพานอยู่ในกามาวจรภูมิ ผู้เป็นปัจฉิมภวิกบุคคลในรูปาวจรภูมิ อรูปาวจรภูมิ และแก่เหล่าบุคคลผู้เข้าถึงอรูปภูมิแล้วจักปรินิพพานซึ่งกำลังจุติอยู่และฆานายตนะก็จักไม่ดับไปปฏิ. หรือว่าฆานายตนะของบุคคลใดจักไม่ดับไป จักขายตนะจักไม่เกิดขึ้นแก่บุคคลนั้น ?

วิ. ฆานายตนะของบุคคลเหล่านั้นผู้เข้าถึงอรูปภูมิแล้วจักปรินิพพานซึ่งกำลังจุติอยู่จักไม่ดับไป แต่จักขายตนะจักไม่เกิดขึ้นแก่บุคคลเหล่านั้นก็หาไม่ ฆานายตนะของบุคคลเหล่านั้นผู้จะปรินิพพานอยู่ในกามาวจรภูมิ ผู้เป็นปัจฉิมภวิกบุคคลในรูปาวจรภูมิ อรูปาวจรภูมิและของเหล่าบุคคลผู้เข้าถึงอรูปภูมิแล้วจักปรินิพพานซึ่งกำลังจุติอยู่จักไม่ดับไปและจักขายตนะก็จักไม่เกิดขึ้น{๗๒๘} อนุ. จักขายตนะจักไม่เกิดขึ้นแก่บุคคลใด รูปายตนะของบุคคลนั้นจักไม่ดับไปหรือ ?

วิ. จักขายตนะของบุคคลเหล่านั้นผู้เป็นปัจฉิมภวิกบุคคลซึ่งกำลังเข้าถึงปัญจโวการภูมิและของเหล่าบุคคลผู้เข้าถึงอรูปภูมิแล้วจักปรินิพพานซึ่งกำลังเกิดอยู่จักไม่เกิดขึ้น แต่รูปายตนะของบุคคลเหล่านั้นจักไม่ดับไปก็หาไม่ จักขายตนะของบุคคลเหล่านั้นผู้จะปรินิพพานอยู่ในปัญจโวการภูมิผู้เป็นปัจฉิมภวิกบุคคลในอรูปภูมิ และของเหล่าบุคคลผู้กำลังเข้าถึงอรูปภูมิแล้วจักปรินิพพานซึ่งกำลังจุติอยู่จักไม่เกิดขึ้นและรูปายตนะก็จักไม่ดับไปปฏิ. หรือว่ารูปายตนะของบุคคลใดจักไม่ดับไป จักขายตนะของบุคคลนั้นจักไม่เกิดขึ้น ?

หน้า ๓๕๓

วิ. ถูกแล้ว

{๗๒๙} อนุ. จักขายตนะจักไม่เกิดขึ้นแก่บุคคลใด มนายตนะ ... ธัมมายตนะของบุคคลนั้นจักไม่ดับไปหรือ ?

วิ. จักขายตนะของบุคคลเหล่านั้นผู้เป็นปัจฉิมภวิกบุคคลซึ่งกำลังเกิดอยู่และของเหล่าบุคคลผู้เข้าถึงอรูปภูมิแล้วจักปรินิพพานจักไม่เกิดขึ้นแต่ธัมมายตนะของบุคคลเหล่านั้นจักไม่ดับก็หาไม่ จักขายตนะจักไม่เกิดขึ้นแก่บุคคลเหล่านั้นผู้จะปรินิพพานอยู่และธัมมายตนะก็จักไม่ดับไปปฏิ. หรือว่าธัมมายตนะของบุคคลใด ...

วิ. ถูกแล้ว

ฆานายตนมูลกนัย

{๗๓๐} [๒๒๑] อนุ. ฆานายตนะจักไม่เกิดขึ้นแก่บุคคลใด รูปายตนะของบุคคลนั้นจักไม่ดับไปหรือ ?

วิ. ฆานายตนะของบุคคลเหล่านั้นผู้เป็นปัจฉิมภวิกบุคคลซึ่งกำลังเข้าถึงปัญจโวการภูมิและของเหล่าบุคคลผู้เข้าถึงรูปาวจรภูมิ อรูปาวจรภูมิแล้วจักปรินิพพานซึ่งกำลังเกิดอยู่จักไม่เกิดขึ้น แต่รูปายตนะของบุคคลเหล่านั้นจักไม่ดับไปก็หาไม่ ฆานายตนะของบุคคลเหล่านั้นผู้จะปรินิพพานอยู่ในปัญจโวการภูมิ ผู้เป็นปัจฉิมภวิกบุคคลในอรูปภูมิ และของเหล่าบุคคลผู้เข้าถึงอรูปภูมิแล้วจักปรินิพพานซึ่งกำลังจุติอยู่จักไม่เกิดขึ้นและรูปายตนะก็จักไม่ดับไปปฏิ. หรือว่ารูปายตนะของบุคคลใด ...

วิ. ถูกแล้ว

{๗๓๑} อนุ. ฆานายตนะของบุคคลใดจักไม่เกิดขึ้น มนายตนะ ... ธัมมายตนะของบุคคลนั้นจักไม่ดับไปหรือ ?

หน้า ๓๕๔

วิ. ฆานายตนะของบุคคลเหล่านั้นผู้เป็นปัจฉิมภวิกบุคคลซึ่งกำลังเกิดอยู่และของเหล่าบุคคลผู้เข้าถึงรูปาวจรภูมิ อรูปาวจรภูมิแล้วจักปรินิพพานจักไม่เกิดขึ้น แต่ธัมมายตนะของบุคคลเหล่านั้นจักไม่ดับไปก็หาไม่ ฆานายตนะของบุคคลเหล่านั้นผู้จะปรินิพพานอยู่จักไม่เกิดขึ้นและธัมมายตนะก็จักไม่ดับไปปฏิ. หรือว่าธัมมายตนะของบุคคลใด ...

วิ. ถูกแล้ว

{๗๓๒} [๒๒๒] อนุ. รูปายตนะจักไม่เกิดขึ้นแก่บุคคลใด มนายตนะ ... ธัมมายตนะของบุคคลนั้นจักไม่ดับไปหรือ ?

วิ. รูปายตนะของบุคคลเหล่านั้นผู้เป็นปัจฉิมภวิกบุคคลซึ่งกำลังเกิดอยู่และของเหล่าบุคคลผู้เข้าถึงอรูปภูมิแล้วจักปรินิพพานจักไม่เกิดขึ้น แต่ธัมมายตนะของบุคคลเหล่านั้นจักไม่ดับไปก็หาไม่ รูปายตนะของบุคคลเหล่านั้นผู้จะปรินิพพานอยู่จักไม่เกิดขึ้นและธัมมายตนะก็จักไม่ดับไปปฏิ. หรือว่าธัมมายตนะของบุคคลใด ...

วิ. ถูกแล้ว

{๗๓๓} [๒๒๓] อนุ. มนายตนะจักไม่เกิดขึ้นแก่บุคคลใด ธัมมายตนะของบุคคลนั้นจักไม่ดับไปหรือ ?

วิ. มนายตนะของบุคคลเหล่านั้นผู้เป็นปัจฉิมภวิกบุคคลซึ่งกำลังเกิดอยู่จักไม่เกิดขึ้น แต่ธัมมายตนะของบุคคลเหล่านั้นจักไม่ดับไปก็หาไม่ มนายตนะของบุคคลเหล่านั้นผู้จะปรินิพพานอยู่จักไม่เกิดขึ้นและธัมมายตนะก็จักไม่ดับไปปฏิ. หรือว่าธัมมายตนะของบุคคลใดจักไม่ดับไป มนายตนะของบุคคลนั้นจักไม่เกิดขึ้น

วิ. ถูกแล้ว

หน้า ๓๕๕

ปัจจนีกโอกาส

จักขายตนมูลกนัย

{๗๓๔} [๒๒๔] อนุ. จักขายตนะจักไม่เกิดขึ้นในภูมิใด ...

ปัจจนีกปุคคโลกาส

จักขายตนมูลกนัย

{๗๓๕} [๒๒๕] อนุ. จักขายตนะจักไม่เกิดขึ้นแก่บุคคลใดในภูมิใด โสตายตนะของบุคคลนั้นในภูมินั้นจักไม่ดับไปหรือ ?

วิ. จักขายตนะของบุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นผู้เป็นปัจฉิมภวิกบุคคลผู้กำลังเข้าถึงปัญจโวการภูมิจักไม่เกิดขึ้น แต่โสตายตนะของบุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นจักไม่ดับไปก็หาไม่ จักขายตนะของบุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นผู้จะปรินิพพานอยู่ในปัญจโวการภูมิ ผู้เป็นอสัญญสัตตบุคคล ผู้เป็นอรูปบุคคลจักไม่เกิดขึ้นและโสตายตนะก็จักไม่ดับไปปฏิ. หรือว่าโสตายตนะของบุคคลใดในภูมิใด ...

วิ. ถูกแล้ว

{๗๓๖} อนุ. จักขายตนะจักไม่เกิดขึ้นแก่บุคคลใดในภูมิใด ฆานายตนะของบุคคลนั้นในภูมินั้นจักไม่ดับไปหรือ ?

วิ. จักขายตนะของบุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นผู้เป็นปัจฉิมภวิกบุคคลผู้กำลังเข้าถึงกามาวจรภูมิจักไม่เกิดขึ้น แต่ฆานายตนะของบุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นจักไม่ดับไปก็หาไม่ จักขายตนะของบุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นผู้จะปรินิพพานอยู่ในกามาวจรภูมิ ผู้เป็นปัจฉิมภวิกบุคคลในรูปาวจรภูมิ ผู้เป็นอสัญญสัตตบุคคลผู้เป็นอรูปบุคคลจักไม่เกิดขึ้นและฆานายตนะก็จักไม่ดับไป

หน้า ๓๕๖

ปฏิ. หรือว่าฆานายตนะของบุคคลใดในภูมิใดจักไม่ดับไป จักขายตนะจักไม่เกิดขึ้นแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ?

วิ. ฆานายตนะของบุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นผู้เป็นรูปาวจรบุคคลจักไม่ดับไป แต่จักขายตนะจักไม่เกิดขึ้นแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นก็หาไม่ ฆานายตนะของบุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นผู้จะปรินิพพานอยู่ในกามาวจรภูมิ ผู้เป็นปัจฉิมภวิกบุคคลในรูปาวจรภูมิ ผู้เป็นอสัญญสัตตบุคคล ผู้เป็นอรูปบุคคลจักไม่ดับไปและจักขายตนะก็จักไม่เกิดขึ้น{๗๓๗} อนุ. จักขายตนะจักไม่เกิดขึ้นแก่บุคคลใดในภูมิใด รูปายตนะของบุคคลนั้นในภูมินั้นจักไม่ดับไปหรือ ?

วิ. จักขายตนะของบุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นผู้เป็นปัจฉิมภวิกบุคคล ผู้กำลังเข้าถึงปัญจโวการภูมิ ผู้เป็นอสัญญสัตตบุคคลจักไม่เกิดขึ้น แต่รูปายตนะของบุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นจักไม่ดับไปก็หาไม่ จักขายตนะของบุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นผู้จะปรินิพพานอยู่ในปัญจโวการภูมิ ผู้เป็นอรูปบุคคลจักไม่เกิดขึ้นและรูปายตนะก็จักไม่ดับไปปฏิ. หรือว่ารูปายตนะของบุคคลใดในภูมิใด ...

วิ. ถูกแล้ว

{๗๓๘} อนุ. จักขายตนะจักไม่เกิดขึ้นแก่บุคคลใดในภูมิใด มนายตนะของบุคคลนั้นในภูมินั้นจักไม่ดับไปหรือ ?

วิ. จักขายตนะของบุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นผู้เป็นปัจฉิมภวิกบุคคล ผู้กำลังเข้าถึงปัญจโวการภูมิ ผู้เป็นอรูปบุคคลจักไม่เกิดขึ้น แต่มนายตนะของบุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นจักไม่ดับไปก็หาไม่ จักขายตนะของบุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นผู้จะปรินิพพานอยู่ ผู้เป็นอสัญญสัตตบุคคลจักไม่เกิดขึ้นและมนายตนะก็จักไม่ดับไปปฏิ. หรือว่ามนายตนะของบุคคลใดในภูมิใด ...

หน้า ๓๕๗

วิ. ถูกแล้ว

{๗๓๙} อนุ. จักขายตนะจักไม่เกิดขึ้นแก่บุคคลใดในภูมิใด ธัมมายตนะของบุคคลนั้นในภูมินั้นจักไม่ดับไปหรือ ?

วิ. จักขายตนะของบุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นผู้เป็นปัจฉิมภวิกบุคคล ผู้กำลังเข้าถึงปัญจโวการภูมิ ผู้เป็นอสัญญสัตตบุคคลผู้เป็นอรูปบุคคลจักไม่เกิดขึ้น แต่ธัมมายตนะของบุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นจักไม่ดับไปก็หาไม่ จักขายตนะของบุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นผู้จะปรินิพพานอยู่จักไม่เกิดขึ้นและธัมมายตนะก็จักไม่ดับไปปฏิ. หรือว่าธัมมายตนะของบุคคลใดในภูมิใด ...

วิ. ถูกแล้ว

ฆานายตนมูลกนัย

{๗๔๐} [๒๒๖] อนุ. ฆานายตนะจักไม่เกิดขึ้นแก่บุคคลใดในภูมิใด รูปายตนะของบุคคลนั้นในภูมินั้นจักไม่ดับไปหรือ ?

วิ. ฆานายตนะของบุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นผู้เป็นปัจฉิมภวิกบุคคล ผู้กำลังเข้าถึงกามาวจรภูมิ ผู้เป็นรูปาวจรบุคคลจักไม่เกิดขึ้น แต่รูปายตนะของบุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นจักไม่ดับไปก็หาไม่ ฆานายตนะของบุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นผู้จะปรินิพพานอยู่ในปัญจโวการภูมิ ผู้เป็นอรูปบุคคลจักไม่เกิดขึ้นและรูปายตนะก็จักไม่ดับไปปฏิ. หรือว่ารูปายตนะของบุคคลใดในภูมิใด ...

วิ. ถูกแล้ว

{๗๔๑} อนุ. ฆานายตนะจักไม่เกิดขึ้นแก่บุคคลใดในภูมิใด มนายตนะของบุคคลนั้นในภูมินั้นจักไม่ดับไปหรือ ?

หน้า ๓๕๘

วิ. ฆานายตนะของบุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นผู้เป็นปัจฉิมภวิกบุคคล ผู้กำลังเข้าถึงกามาวจรภูมิ ผู้เป็นรูปาวจรบุคคลผู้เป็นอรูปาวจรบุคคลจักไม่เกิดขึ้น แต่มนายตนะของบุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นจักไม่ดับไปก็หาไม่ ฆานายตนะของบุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นผู้จะปรินิพพานอยู่ ผู้เป็นอสัญญสัตตบุคคลจักไม่เกิดขึ้นและมนายตนะก็จักไม่ดับไปปฏิ. หรือว่ามนายตนะของบุคคลใดในภูมิใด ...

วิ. ถูกแล้ว

{๗๔๒} อนุ. ฆานายตนะจักไม่เกิดขึ้นแก่บุคคลใดในภูมิใด ธัมมายตนะของบุคคลนั้นในภูมินั้นจักไม่ดับไปหรือ ?

วิ. ฆานายตนะของบุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นผู้เป็นปัจฉิมภวิกบุคคลผู้กำลังเข้าถึงกามาวจรภูมิ ผู้เป็นรูปาวจรบุคคล ผู้เป็นอรูปาวจรบุคคลจักไม่เกิดขึ้น แต่ธัมมายตนะของบุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นจักไม่ดับไปก็หาไม่ ฆานายตนะของบุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นผู้จะปรินิพพานอยู่จักไม่เกิดขึ้นและธัมมายตนะก็จักไม่ดับไปปฏิ. หรือว่าธัมมายตนะของบุคคลใดในภูมิใด ...

วิ. ถูกแล้ว

รูปายตนมูลกนัย

{๗๔๓} [๒๒๗] อนุ. รูปายตนะจักไม่เกิดขึ้นแก่บุคคลใดในภูมิใด มนายตนะของบุคคลนั้นในภูมินั้นจักไม่ดับไปหรือ ?

วิ. รูปายตนะของบุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นผู้เป็นปัจฉิมภวิกบุคคลผู้กำลังเข้าถึงปัญจโวการภูมิ ผู้เป็นอรูปบุคคลจักไม่เกิดขึ้น แต่มนายตนะของบุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นจักไม่ดับไปก็หาไม่ รูปายตนะของบุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นผู้จะปรินิพพานอยู่จักไม่เกิดขึ้นและมนายตนะก็จักไม่ดับไป

หน้า ๓๕๙

ปฏิ. หรือว่ามนายตนะของบุคคลใดในภูมิใดจักไม่ดับไป รูปายตนะของบุคคลนั้นในภูมินั้นจักไม่เกิดขึ้น ?

วิ. มนายตนะของบุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นผู้เป็นอสัญญสัตตบุคคลจักไม่ดับไป แต่รูปายตนะของบุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นจักไม่เกิดขึ้นก็หาไม่ มนายตนะของบุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นผู้จะปรินิพพานอยู่จักไม่ดับไปและรูปายตนะก็จักไม่เกิดขึ้น{๗๔๔} อนุ. รูปายตนะจักไม่เกิดขึ้นแก่บุคคลใดในภูมิใด ธัมมายตนะของบุคคลนั้นในภูมินั้นจักไม่ดับไปหรือ ?

วิ. รูปายตนะของบุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นผู้เป็นปัจฉิมภวิกบุคคลผู้กำลังเข้าถึงปัญจโวการภูมิ ผู้เป็นอรูปบุคคลจักไม่เกิดขึ้น แต่ธัมมายตนะของบุคคลจักไม่ดับไปก็หาไม่ รูปายตนะของบุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นผู้จะปรินิพพานอยู่จักไม่เกิดขึ้นและธัมมายตนะก็จักไม่ดับไปปฏิ. หรือว่าธัมมายตนะของบุคคลใดในภูมิใด ...

วิ. ถูกแล้ว

มนายตนมูลกนัย

{๗๔๕} [๒๒๘] อนุ. มนายตนะจักไม่เกิดขึ้นแก่บุคคลใดในภูมิใด ธัมมายตนะของบุคคลนั้นในภูมินั้นจักไม่ดับไปหรือ ?

วิ. มนายตนะของบุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นผู้เป็นปัจฉิมภวิกบุคคลซึ่งกำลังเกิดอยู่ ผู้เป็นอสัญญสัตตบุคคลจักไม่เกิดขึ้น แต่ธัมมายตนะของบุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นจักไม่ดับไปก็หาไม่ มนายตนะของบุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นผู้จะปรินิพพานอยู่จักไม่เกิดขึ้นและธัมมายตนะก็จักไม่ดับไปปฏิ. หรือว่าธัมมายตนะของบุคคลใดในภูมิใดจักไม่ดับไป มนายตนะของบุคคลนั้นในภูมินั้นจักไม่เกิดขึ้น ?

วิ. ถูกแล้ว

หน้า ๓๖๐

๔. ปัจจุปปันนาตีตวาร

อนุโลมบุคคล

จักขายตนมูลกนัย

{๗๔๖} [๒๒๙] อนุ. จักขายตนะย่อมเกิดขึ้นแก่บุคคลใด โสตายตนะของบุคคลนั้นเคยดับไปแล้วหรือ ?

วิ. ถูกแล้ว

ปฏิ. หรือว่าโสตายตนะของบุคคลใดเคยดับไปแล้ว จักขายตนะของบุคคลนั้นย่อมเกิดขึ้น ?

วิ. โสตายตนะของบุคคลเหล่านั้นผู้กำลังจุติอยู่ทั้งหมด ผู้ไม่มีจักขุซึ่งกำลังเกิดอยู่เคยดับไปแล้ว แต่จักขายตนะย่อมเกิดขึ้นแก่บุคคลเหล่านั้นก็หาไม่ โสตายตนะของบุคคลเหล่านั้นผู้มีจักขุซึ่งกำลังเกิดอยู่เคยดับไปแล้ว และจักขายตนะก็ย่อมเกิดขึ้น(ในอุปปาทวารท่านจำแนกปัจจุปปันนาตีตปุจฉาไว้ ฉันใด แม้ในอุปปาทนิโรธวาร บัณฑิตก็พึงจำแนกปัจจุปปันนาตีตปุจฉา ทั้งอนุโลมนัยและปัจจนีกนัย ฉันนั้น)

๕. ปัจจุปปันนานาคตวาร

อนุโลมบุคคล

จักขายตนมูลกนัย

{๗๔๗} [๒๓๐] อนุ. จักขายตนะย่อมเกิดขึ้นแก่บุคคลใด โสตายตนะของบุคคลนั้นจักดับไปหรือ ?

วิ. ถูกแล้ว

หน้า ๓๖๑

ปฏิ. หรือว่าโสตายตนะของบุคคลใดจักดับไป จักขายตนะย่อมเกิดขึ้นแก่บุคคลนั้น ?

วิ. โสตายตนะของบุคคลเหล่านั้นผู้กำลังจุติอยู่ทั้งหมด ผู้ไม่มีจักขุซึ่งกำลังเกิดอยู่จักดับไป แต่จักขายตนะของบุคคลเหล่านั้นย่อมเกิดขึ้นก็หาไม่ โสตายตนะของบุคคลเหล่านั้นผู้มีจักขุซึ่งกำลังเกิดอยู่จักดับไปและจักขายตนะก็ย่อมเกิดขึ้น{๗๔๘} อนุ. จักขายตนะย่อมเกิดขึ้นแก่บุคคลใด ฆานายตนะของบุคคลนั้นจักดับไปหรือ ?

วิ. จักขายตนะของบุคคลเหล่านั้นผู้เป็นปัจฉิมภวิกบุคคลซึ่งกำลังเข้าถึงรูปาวจรภูมิย่อมเกิดขึ้น แต่ฆานายตนะของบุคคลเหล่านั้นจักดับไปก็หาไม่ จักขายตนะของบุคคลเหล่านั้นผู้มีจักขุซึ่งกำลังเกิดอยู่นอกนี้ย่อมเกิดขึ้นและฆานายตนะก็จักดับไปปฏิ. หรือว่าฆานายตนะของบุคคลใดจักดับไป จักขายตนะย่อมเกิดขึ้นแก่บุคคลนั้น ?

วิ. ฆานายตนะของบุคคลเหล่านั้นผู้กำลังจุติอยู่ทั้งหมด ผู้ไม่มีจักขุซึ่งกำลังเกิดอยู่จักดับไป แต่จักขายตนะย่อมเกิดขึ้นแก่บุคคลเหล่านั้นก็หาไม่ ฆานายตนะของบุคคลเหล่านั้นผู้มีจักขุซึ่งกำลังเกิดอยู่จักดับไปและจักขายตนะก็ย่อมเกิดขึ้น{๗๔๙} อนุ. จักขายตนะย่อมเกิดขึ้นแก่บุคคลใด รูปายตนะของบุคคลนั้นจักดับไปหรือ ?

วิ. ถูกแล้ว

ปฏิ. หรือว่ารูปายตนะของบุคคลใดจักดับไป จักขายตนะย่อมเกิดขึ้นแก่บุคคลนั้น ?

หน้า ๓๖๒

วิ. รูปายตนะของบุคคลเหล่านั้นผู้กำลังจุติอยู่ทั้งหมด ผู้ไม่มีจักขุซึ่งกำลังเกิดอยู่จักดับไป แต่จักขายตนะย่อมเกิดขึ้นแก่บุคคลเหล่านั้นก็หาไม่ รูปายตนะของบุคคลเหล่านั้นผู้มีจักขุซึ่งกำลังเกิดอยู่จักดับไปและจักขายตนะก็ย่อมเกิดขึ้น{๗๕๐} อนุ. จักขายตนะย่อมเกิดขึ้นแก่บุคคลใด มนายตนะของบุคคลนั้นจักดับไปหรือ ?

วิ. ถูกแล้ว

ปฏิ. หรือว่ามนายตนะของบุคคลใดจักดับไป จักขายตนะย่อมเกิดขึ้นแก่บุคคลนั้น ?

วิ. มนายตนะของบุคคลเหล่านั้นผู้กำลังจุติอยู่ทั้งหมด ผู้ไม่มีจักขุซึ่งกำลังเกิดอยู่จักดับไป แต่จักขายตนะย่อมเกิดขึ้นแก่บุคคลเหล่านั้นก็หาไม่ มนายตนะของบุคคลเหล่านั้นผู้มีจักขุซึ่งกำลังเกิดอยู่จักดับไปและจักขายตนะก็ย่อมเกิดขึ้น{๗๕๑} อนุ. จักขายตนะย่อมเกิดขึ้นแก่บุคคลใด ธัมมายตนะของบุคคลนั้นจักดับไปหรือ ?

วิ. ถูกแล้ว

ปฏิ. หรือว่าธัมมายตนะของบุคคลใดจักดับไป จักขายตนะย่อมเกิดขึ้นแก่บุคคลนั้น ?

วิ. ธัมมายตนะของบุคคลเหล่านั้นผู้กำลังจุติอยู่ทั้งหมด ผู้ไม่มีจักขุซึ่งกำลังเกิดอยู่จักดับไป แต่จักขายตนะย่อมเกิดขึ้นแก่บุคคลเหล่านั้นก็หาไม่ ธัมมายตนะของบุคคลเหล่านั้นผู้มีจักขุซึ่งกำลังเกิดอยู่จักดับไปและจักขายตนะก็ย่อมเกิดขึ้น

หน้า ๓๖๓

{๗๕๒} [๒๓๑] อนุ. ฆานายตนะย่อมเกิดขึ้นแก่บุคคลใด รูปายตนะ ... มนายตนะ ... ธัมมายตนะของบุคคลนั้นจักดับไปหรือ ?

วิ. ถูกแล้ว

ปฏิ. หรือว่าธัมมายตนะของบุคคลใดจักดับไปฆานายตนะย่อมเกิดขึ้นแก่บุคคลนั้น ?

วิ. ธัมมายตนะของบุคคลเหล่านั้นผู้กำลังจุติอยู่ทั้งหมด ผู้ไม่มีฆานะซึ่งกำลังเกิดอยู่จักดับไป แต่ฆานายตนะย่อมเกิดขึ้นแก่บุคคลเหล่านั้นก็หาไม่ ธัมมายตนะของบุคคลเหล่านั้นผู้มีฆานะซึ่งกำลังเกิดอยู่จักดับไปและฆานายตนะก็ย่อมเกิดขึ้น{๗๕๓} [๒๓๒] อนุ. รูปายตนะย่อมเกิดขึ้นแก่บุคคลใด มนายตนะ ... ธัมมายตนะของบุคคลนั้นจักดับไปหรือ ?

วิ. ถูกแล้ว

ปฏิ. หรือว่าธัมมายตนะของบุคคลใดจักดับไป รูปายตนะย่อมเกิดขึ้นแก่บุคคลนั้น ?

วิ. ธัมมายตนะของบุคคลเหล่านั้นผู้กำลังจุติอยู่ทั้งหมด ผู้ไม่มีรูปซึ่งกำลังเกิดอยู่จักดับไป แต่รูปายตนะย่อมเกิดขึ้นแก่บุคคลเหล่านั้นก็หาไม่ ธัมมายตนะของบุคคลเหล่านั้นผู้มีรูปซึ่งกำลังเกิดอยู่จักดับไปและรูปายตนะก็ย่อมเกิดขึ้น{๗๕๔} [๒๓๓] อนุ. มนายตนะย่อมเกิดขึ้นแก่บุคคลใด ธัมมายตนะของบุคคลนั้นจักดับไปหรือ ?

วิ. ถูกแล้ว

ปฏิ. หรือว่าธัมมายตนะของบุคคลใดจักดับไปมนายตนะย่อมเกิดขึ้นแก่บุคคลนั้น ?

หน้า ๓๖๔

วิ. ธัมมายตนะของบุคคลเหล่านั้นผู้กำลังจุติอยู่ทั้งหมด ผู้ไม่มีจิตซึ่งกำลังเกิดอยู่จักดับไป แต่มนายตนะย่อมเกิดขึ้นแก่บุคคลเหล่านั้นก็หาไม่ ธัมมายตนะของบุคคลเหล่านั้นผู้มีจิตซึ่งกำลังเกิดอยู่จักดับไปและมนายตนะก็ย่อมเกิดขึ้น

อนุโลมโอกาส

จักขายตนมูลกนัย

{๗๕๕} [๒๓๔] อนุ. จักขายตนะย่อมเกิดขึ้นในภูมิใด ...

อนุโลมปุคคโลกาส

จักขายตนมูลกนัย

{๗๕๖} [๒๓๕] อนุ. จักขายตนะย่อมเกิดขึ้นแก่บุคคลใดในภูมิใด โสตายตนะของบุคคลนั้นจักดับไปหรือ ?

วิ. ถูกแล้ว

ปฏิ. หรือว่าโสตายตนะของบุคคลใดในภูมิใดจักดับไป จักขายตนะย่อมเกิดขึ้นแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ?

วิ. โสตายตนะของบุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นผู้กำลังจุติจากปัญจโวการภูมิ ผู้ไม่มีจักขุซึ่งกำลังเข้าถึงกามาวจรภูมิจักดับไป แต่จักขายตนะย่อมเกิดขึ้นแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นก็หาไม่ โสตายตนะของบุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นผู้มีจักขุซึ่งกำลังเกิดอยู่จักดับไปและจักขายตนะก็ย่อมเกิดขึ้น{๗๕๗} อนุ. จักขายตนะย่อมเกิดขึ้นแก่บุคคลใดในภูมิใด ฆานายตนะของบุคคลนั้นในภูมินั้นจักดับไปหรือ ?

หน้า ๓๖๕

วิ. จักขายตนะย่อมเกิดขึ้นแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นผู้กำลังเข้าถึงรูปาวจรภูมิ แต่ฆานายตนะของบุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นจักดับไปก็หาไม่ จักขายตนะของบุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นผู้มีจักขุซึ่งกำลังเข้าถึงกามาวจรภูมิ ย่อมเกิดขึ้นและฆานายตนะก็จักดับไปปฏิ. หรือว่าฆานายตนะของบุคคลใดในภูมิใดจักดับไป จักขายตนะย่อมเกิดขึ้นแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ?

วิ. ฆานายตนะของบุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นผู้กำลังจุติจากกามาวจรภูมิ ผู้ไม่มีจักขุซึ่งกำลังเข้าถึงกามาวจรภูมิจักดับไป แต่จักขายตนะย่อมเกิดขึ้นแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นก็หาไม่ ฆานายตนะของบุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น ผู้มีจักขุซึ่งกำลังเข้าถึงกามาวจรภูมิจักดับไปและจักขายตนะก็ย่อมเกิดขึ้น{๗๕๘} อนุ. จักขายตนะย่อมเกิดขึ้นแก่บุคคลใดในภูมิใด รูปายตนะของบุคคลนั้นในภูมินั้นจักดับไปหรือ ?

วิ. ถูกแล้ว

ปฏิ. หรือว่ารูปายตนะของบุคคลใดในภูมิใดจักดับไป จักขายตนะย่อมเกิดขึ้นแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ?

วิ. รูปายตนะของบุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นผู้กำลังจุติจากปัญจโวการภูมิ ผู้ไม่มีจักขุซึ่งกำลังเข้าถึงกามาวจรภูมิ ผู้เป็นอสัญญสัตตบุคคลจักดับไป แต่จักขายตนะย่อมเกิดขึ้นแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นก็หาไม่ รูปายตนะของบุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นผู้มีจักขุซึ่งกำลังเกิดอยู่จักดับไปและจักขายตนะก็ย่อมเกิดขึ้น{๗๕๙} อนุ. จักขายตนะย่อมเกิดขึ้นแก่บุคคลใดในภูมิใด มนายตนะของบุคคลนั้นในภูมินั้นจักดับไปหรือ ?

วิ. ถูกแล้ว

หน้า ๓๖๖

ปฏิ. หรือว่ามนายตนะของบุคคลใดในภูมิใดจักดับไป จักขายตนะย่อมเกิดขึ้นแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ?

วิ. มนายตนะของบุคคลเหล่านั้นผู้กำลังจุติจากปัญจโวการภูมิ ผู้ไม่มีจักขุซึ่งกำลังเข้าถึงกามาวจรภูมิ ผู้เป็นอรูปบุคคลจักดับไป แต่จักขายตนะย่อมเกิดขึ้นแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นก็หาไม่ มนายตนะของบุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นผู้มีจักขุซึ่งกำลังเกิดอยู่จักดับไปและจักขายตนะก็ย่อมเกิดขึ้น{๗๖๐} อนุ. จักขายตนะย่อมเกิดขึ้นแก่บุคคลใดในภูมิใด ธัมมายตนะของบุคคลนั้นในภูมินั้นจักดับไปหรือ ?

วิ. ถูกแล้ว

ปฏิ. หรือว่าธัมมายตนะของบุคคลใดในภูมิใดจักดับไป จักขายตนะย่อมเกิดขึ้นแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ?

วิ. ธัมมายตนะของบุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นผู้กำลังจุติอยู่ทั้งหมด ผู้ไม่มีจักขุซึ่งกำลังเกิดอยู่จักดับไป แต่จักขายตนะย่อมเกิดขึ้นแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นก็หาไม่ ธัมมายตนะของบุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นผู้มีจักขุซึ่งกำลังเกิดอยู่จักดับไปและจักขายตนะก็ย่อมเกิดขึ้น

ฆานายตนมูลกนัย

{๗๖๑} [๒๓๖] อนุ. ฆานายตนะย่อมเกิดขึ้นแก่บุคคลใดในภูมิใด รูปายตนะของบุคคลนั้นในภูมินั้นจักดับไปหรือ ?

วิ. ถูกแล้ว

ปฏิ. หรือว่ารูปายตนะของบุคคลใดในภูมิใดจักดับไป ฆานายตนะย่อมเกิดขึ้นแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ?

หน้า ๓๖๗

วิ. รูปายตนะของบุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นผู้กำลังจุติจากกามาวจรภูมิ ผู้ไม่มีฆานะซึ่งกำลังเข้าถึงกามาวจรภูมิ ผู้เป็นรูปาวจรบุคคลจักดับไป แต่ฆานายตนะย่อมเกิดขึ้นแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นก็หาไม่ รูปายตนะของบุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นผู้มีฆานะซึ่งกำลังเกิดอยู่จักดับไปและฆานายตนะก็ย่อมเกิดขึ้น{๗๖๒} อนุ. ฆานายตนะย่อมเกิดขึ้นแก่บุคคลใดในภูมิใด มนายตนะของบุคคลนั้นในภูมินั้นจักดับไปหรือ ?

วิ. ถูกแล้ว

ปฏิ. หรือว่ามนายตนะของบุคคลใดในภูมิใดจักดับไป ฆานายตนะย่อมเกิดขึ้นแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ?

วิ. มนายตนะของบุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นผู้กำลังจุติจากกามาวจรภูมิ ผู้ไม่มีฆานะซึ่งกำลังเข้าถึงกามาวจรภูมิ ผู้เป็นรูปาวจรบุคคล ผู้เป็นอรูปาวจรบุคคลจักดับไป แต่ฆานายตนะย่อมเกิดขึ้นแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นก็หาไม่ มนายตนะของบุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นผู้มีฆานะซึ่งกำลังเกิดอยู่จักดับไปและฆานายตนะก็ย่อมเกิดขึ้น{๗๖๓} อนุ. ฆานายตนะย่อมเกิดขึ้นแก่บุคคลใดในภูมิใด ธัมมายตนะของบุคคลนั้นในภูมินั้นจักดับไปหรือ ?

วิ. ถูกแล้ว

ปฏิ. หรือว่าธัมมายตนะของบุคคลใดในภูมิใดจักดับไป ฆานายตนะย่อมเกิดขึ้นแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ?

วิ. ธัมมายตนะของบุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นผู้กำลังจุติอยู่ทั้งหมด ผู้ไม่มีฆานะซึ่งกำลังเกิดอยู่จักดับไป แต่ฆานายตนะย่อมเกิดขึ้นแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นก็หาไม่ ธัมมายตนะของบุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นผู้มีฆานะซึ่งกำลังเกิดอยู่จักดับไปและฆานายตนะก็ย่อมเกิดขึ้น

หน้า ๓๖๘

รูปายตนมูลกนัย

{๗๖๔} [๒๓๗] อนุ. รูปายตนะย่อมเกิดขึ้นแก่บุคคลใดในภูมิใด มนายตนะของบุคคลนั้นในภูมินั้นจักดับไปหรือ ?

วิ. รูปายตนะย่อมเกิดขึ้นแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นผู้กำลังเข้าถึงอสัญญสัตตภูมิ แต่มนายตนะของบุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นจักดับไปก็หาไม่ รูปายตนะย่อมเกิดขึ้นแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นผู้กำลังเข้าถึงปัญจโวการภูมิและมนายตนะก็จักดับไปปฏิ. หรือว่ามนายตนะของบุคคลใดในภูมิใดจักดับไป รูปายตนะย่อมเกิดขึ้นแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ?

วิ. มนายตนะของบุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นผู้กำลังจุติจากปัญจโวการภูมิ ผู้เป็นอรูปบุคคลจักดับไป แต่รูปายตนะย่อมเกิดขึ้นแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นก็หาไม่ มนายตนะของบุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นผู้กำลังเข้าถึง ปัญจโวการภูมิจักดับไปและรูปายตนะก็ย่อมเกิดขึ้น{๗๖๕} อนุ. รูปายตนะย่อมเกิดขึ้นแก่บุคคลใดในภูมิใด ธัมมายตนะของบุคคลนั้นในภูมินั้นจักดับไปหรือ ?

วิ. ถูกแล้ว

ปฏิ. หรือว่าธัมมายตนะของบุคคลใดในภูมิใดจักดับไป รูปายตนะย่อมเกิดขึ้นแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ?

วิ. ธัมมายตนะของบุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นผู้กำลังจุติอยู่ทั้งหมด ผู้เป็นอรูปบุคคลซึ่งกำลังเกิดอยู่จักดับไป แต่รูปายตนะย่อมเกิดขึ้นแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นก็หาไม่ ธัมมายตนะของบุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นผู้มีรูปซึ่งกำลังเกิดอยู่จักดับไปและรูปายตนะก็ย่อมเกิดขึ้น{๗๖๖} [๒๓๘] อนุ. มนายตนะย่อมเกิดขึ้นแก่บุคคลใดในภูมิใด ธัมมายตนะของบุคคลนั้นในภูมินั้นจักดับไปหรือ ?

หน้า ๓๖๙

วิ. ถูกแล้ว

ปฏิ. หรือว่าธัมมายตนะของบุคคลใดในภูมิใดจักดับไป มนายตนะย่อมเกิดขึ้นแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ?

วิ. ธัมมายตนะของบุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นผู้กำลังจุติอยู่ทั้งหมด ผู้ไม่มีจิตซึ่งกำลังเกิดอยู่จักดับไป แต่มนายตนะย่อมเกิดขึ้นแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นก็หาไม่ ธัมมายตนะของบุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นผู้มีจิตซึ่งกำลังเกิดอยู่จักดับไปและมนายตนะก็ย่อมเกิดขึ้น

ปัจจนีกบุคคล

จักขายตนมูลกนัย

{๗๖๗} [๒๓๙] อนุ. จักขายตนะย่อมไม่เกิดขึ้นแก่บุคคลใด โสตายตนะของบุคคลนั้นจักไม่ดับไปหรือ ?

วิ. จักขายตนะย่อมไม่เกิดขึ้นแก่บุคคลเหล่านั้นผู้กำลังจุติอยู่ทั้งหมด ผู้ไม่มีจักขุซึ่งกำลังเกิดอยู่ แต่โสตายตนะของบุคคลเหล่านั้นจักดับไปก็หาไม่ จักขายตนะย่อมไม่เกิดขึ้นแก่บุคคลเหล่านั้นผู้จะปรินิพพานอยูในปัญจโวการภูมิ ผู้เป็นปัจฉิมภวิกบุคคลในอรูปภูมิ และแก่เหล่าบุคคลผู้เข้าถึงอรูปภูมิแล้วจักปรินิพพานซึ่งกำลังจุติอยู่และโสตายตนะก็จักไม่ดับไปปฏิ. หรือว่าโสตายตนะของบุคคลใดจักไม่ดับไป จักขายตนะย่อมไม่เกิดขึ้นแก่บุคคลนั้น ?

วิ. ถูกแล้ว

{๗๖๘} อนุ. จักขายตนะย่อมไม่เกิดขึ้นแก่บุคคลใด ฆานายตนะของบุคคลนั้นจักไม่ดับไปหรือ ?

วิ. จักขายตนะย่อมไม่เกิดขึ้นแก่บุคคลเหล่านั้นผู้กำลังจุติอยู่ทั้งหมด ผู้ไม่มีจักขุซึ่งกำลังเกิดอยู่ แต่ฆานายตนะของบุคคลเหล่านั้นจักไม่ดับไปก็

หน้า ๓๗๐

หาไม่ จักขายตนะย่อมไม่เกิดขึ้นแก่บุคคลเหล่านั้นผู้จะปรินิพพานอยู่ในปัญจโวการภูมิ ผู้เป็นปัจฉิมภวิกบุคคลในอรูปภูมิ และแก่เหล่าบุคคลผู้เข้าถึงรูปาวจรภูมิ อรูปาวจรภูมิแล้วจักปรินิพพานซึ่งกำลังจุติอยู่และฆานายตนะก็จักไม่ดับไป

ปฏิ. หรือว่าฆานายตนะของบุคคลใดจักไม่ดับไป จักขายตนะย่อมไม่เกิดขึ้นแก่บุคคลนั้น ?

วิ. ฆานายตนะของบุคคลเหล่านั้นผู้เป็นปัจฉิมภวิกบุคคลซึ่งกำลังเข้าถึงรูปาวจรภูมิจักไม่ดับไป แต่จักขายตนะย่อมไม่เกิดขึ้นแก่บุคคลเหล่านั้นก็หาไม่ ฆานายตนะของบุคคลเหล่านั้นผู้จะปรินิพพานอยู่ในปัญจโวการภูมิ ผู้เป็นปัจฉิมภวิกบุคคลในอรูปภูมิ และของเหล่าบุคคลผู้เข้าถึงรูปาวจรภูมิ อรูปาวจรภูมิแล้วจักปรินิพพานซึ่งกำลังจุติอยู่จักไม่ดับไปและจักขายตนะก็ย่อมไม่เกิดขึ้น{๗๖๙} อนุ. จักขายตนะย่อมไม่เกิดขึ้นแก่บุคคลใด รูปายตนะของบุคคลนั้นจักไม่ดับไปหรือ ?

วิ. จักขายตนะย่อมไม่เกิดขึ้นแก่บุคคลเหล่านั้นผู้กำลังจุติอยู่ทั้งหมด ผู้ไม่มีจักขุซึ่งกำลังเกิดอยู่ แต่รูปายตนะของบุคคลเหล่านั้นจักไม่ดับไปก็หาไม่ จักขายตนะย่อมไม่เกิดขึ้นแก่บุคคลเหล่านั้นผู้จะปรินิพพานอยู่ในปัญจโวการภูมิ ผู้เป็นปัจฉิมภวิกบุคคลในอรูปภูมิ และแก่เหล่าบุคคลผู้เข้าถึงอรูปภูมิแล้วจักปรินิพพานซึ่งกำลังจุติอยู่และรูปายตนะก็จักดับไปปฏิ. หรือว่ารูปายตนะของบุคคลใด ...

วิ. ถูกแล้ว

{๗๗๐} อนุ. จักขายตนะย่อมไม่เกิดขึ้นแก่บุคคลใด มนายตนะ ... ธัมมายตนะของบุคคลนั้นจักไม่ดับไปหรือ ?

วิ. จักขายตนะย่อมไม่เกิดขึ้นแก่บุคคลเหล่านั้นผู้กำลังจุติอยู่ทั้งหมด ผู้ไม่มีจักขุซึ่งกำลัง เกิดอยู่ แต่ธัมมายตนะของบุคคลเหล่านั้นจักไม่ดับไปก็

หน้า ๓๗๑

หาไม่ จักขายตนะย่อมไม่เกิดขึ้นแก่บุคคลเหล่านั้นผู้ปรินิพพานอยู่และธัมมายตนะก็จักไม่ดับไป

ปฏิ. หรือว่าธัมมายตนะของบุคคลใด ...

วิ. ถูกแล้ว

ฆานายตนมูลกนัย

{๗๗๑} [๒๔๐] อนุ. ฆานายตนะย่อมไม่เกิดขึ้นแก่บุคคลใด รูปายตนะของบุคคลนั้นจักไม่ดับไปหรือ ?

วิ. ฆานายตนะย่อมไม่เกิดขึ้นแก่บุคคลเหล่านั้นผู้กำลังจุติอยู่ทั้งหมด ผู้ไม่มีฆานะซึ่งกำลังเกิดอยู่ แต่รูปายตนะของบุคคลเหล่านั้นจักไม่ดับไปก็หาไม่ ฆานายตนะย่อมไม่เกิดขึ้นแก่บุคคลเหล่านั้นผู้จะปรินิพพานอยู่ในปัญจโวการภูมิ ผู้เป็นปัจฉิมภวิกบุคคลในอรูปภูมิ และแก่เหล่าบุคคลผู้เข้าถึงอรูปภูมิแล้วจักปรินิพพานซึ่งกำลังจุติอยู่และรูปายตนะก็จักไม่ดับไปปฏิ. หรือว่ารูปายตนะของบุคคลใด ...

วิ. ถูกแล้ว

{๗๗๒} อนุ. ฆานายตนะย่อมไม่เกิดขึ้นแก่บุคคลใด มนายตนะ ... ธัมมายตนะของบุคคลนั้นจักไม่ดับไปหรือ ?

วิ. ฆานายตนะย่อมไม่เกิดขึ้นแก่บุคคลเหล่านั้นผู้กำลังจุติอยู่ทั้งหมด ผู้ไม่มีฆานะซึ่งกำลังเกิดอยู่ แต่ธัมมายตนะของบุคคลเหล่านั้นจักไม่ดับไปก็หาไม่ ฆานายตนะย่อมไม่เกิดขึ้นแก่บุคคลเหล่านั้นผู้จะปรินิพพานอยู่และธัมมายตนะก็จักไม่ดับไปปฏิ. หรือว่าธัมมายตนะของบุคคลใด ...

วิ.ถูกแล้ว

หน้า ๓๗๒

รูปายตนมูลกนัย

{๗๗๓} [๒๔๑] อนุ. รูปายตนะย่อมไม่เกิดขึ้นแก่บุคคลใด มนายตนะ ... ธัมมายตนะของบุคคลนั้นจักไม่ดับไปหรือ ?

วิ. รูปายตนะย่อมไม่เกิดขึ้นแก่บุคคลเหล่านั้นผู้กำลังจุติอยู่ทั้งหมด ผู้ไม่มีรูปซึ่งกำลังเกิดอยู่ แต่ธัมมายตนะของบุคคลเหล่านั้นจักไม่ดับไปก็หาไม่ รูปายตนะย่อมไม่เกิดขึ้นแก่บุคคลเหล่านั้นผู้จะปรินิพพานอยู่และธัมมายตนะก็จักไม่ดับไปปฏิ. หรือว่าธัมมายตนะของบุคคลใด ...

วิ. ถูกแล้ว

{๗๗๔} [๒๔๒] อนุ. มนายตนะย่อมไม่เกิดขึ้นแก่บุคคลใด ธัมมายตนะของบุคคลนั้นจักไม่ดับไปหรือ ?

วิ. มนายตนะย่อมไม่เกิดขึ้นแก่บุคคลเหล่านั้นผู้กำลังจุติอยู่ทั้งหมด ผู้ไม่มีจิตซึ่งกำลังเกิดอยู่ แต่ธัมมายตนะของบุคคลเหล่านั้นจักไม่ดับไปก็หาไม่ มนายตนะย่อมไม่เกิดขึ้นแก่บุคคลเหล่านั้นผู้จะปรินิพพานอยู่และธัมมายตนะก็จักไม่ดับไปปฏิ. หรือว่าธัมมายตนะของบุคคลใดจักไม่ดับไป มนายตนะย่อมไม่เกิดขึ้นแก่บุคคลนั้น ?

วิ. ถูกแล้ว

ปัจจนีกโอกาส

จักขายตนมูลกนัย

{๗๗๕} [๒๔๓] อนุ. จักขายตนะย่อมไม่เกิดขึ้นในภูมิใด ...

หน้า ๓๗๓

ปัจจนีกปุคคโลกาส

จักขายตนมูลกนัย

{๗๗๖} [๒๔๔] อนุ. จักขายตนะย่อมไม่เกิดขึ้นแก่บุคคลใดในภูมิใด โสตายตนะของบุคคลนั้นในภูมินั้นจักไม่ดับไปหรือ ?

วิ. จักขายตนะย่อมไม่เกิดขึ้นแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นผู้กำลังจุติจากปัญจโวการภูมิ ผู้ไม่มีจักขุผู้กำลังเข้าถึงกามาวจรภูมิ แต่โสตายตนะของบุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นจักไม่ดับไปก็หาไม่ จักขายตนะย่อมไม่เกิดขึ้นแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นผู้จะปรินิพพานอยู่ในปัญจโวการภูมิ ผู้เป็นอสัญญสัตตบุคคล ผู้เป็นอรูปบุคคลและโสตายตนะก็จักไม่ดับไปปฏิ. หรือว่าโสตายตนะของบุคคลใดในภูมิใดจักไม่ดับไป จักขายตนะย่อมไม่เกิดขึ้นแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ?

วิ. ถูกแล้ว

{๗๗๗} อนุ. จักขายตนะย่อมไม่เกิดขึ้นแก่บุคคลใดในภูมิใด ฆานายตนะของบุคคลนั้นในภูมินั้นจักไม่ดับไปหรือ ?

วิ. จักขายตนะย่อมไม่เกิดขึ้นแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นผู้กำลังจุติจากกามาวจรภูมิ ผู้ไม่มีจักขุผู้กำลังเข้าถึงกามาวจรภูมิ แต่ฆานายตนะของบุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นจักไม่ดับไปก็หาไม่ จักขายตนะย่อมไม่เกิดขึ้นแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นผู้จะปรินิพพานอยู่ในกามาวจรภูมิซึ่งกำลังจุติจากรูปาวจรภูมิ ผู้เป็นอสัญญสัตตบุคคล ผู้เป็นอรูปบุคคลและฆานายตนะก็จักไม่ดับไปปฏิ. หรือว่าฆานายตนะของบุคคลใดในภูมิใดจักไม่ดับไป จักขายตนะย่อมไม่เกิดขึ้นแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ?

วิ. ฆานายตนะของบุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นผู้กำลังเข้าถึงรูปาวจรภูมิจักไม่ดับไป แต่จักขายตนะย่อมไม่เกิดขึ้นแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นก็

หน้า ๓๗๔

หาไม่ ฆานายตนะของบุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นผู้จะปรินิพพานอยู่ในกามาวจรภูมิซึ่งกำลังจุติจากรูปาวจรภูมิ ผู้เป็นอสัญญสัตตบุคคล ผู้เป็นอรูปบุคคลจักไม่ดับไปและจักขายตนะก็ย่อมไม่เกิดขึ้น

{๗๗๘} อนุ. จักขายตนะย่อมไม่เกิดขึ้นแก่บุคคลใดในภูมิใด รูปายตนะของบุคคลนั้นในภูมินั้นจักไม่ดับไปหรือ ?

วิ. จักขายตนะย่อมไม่เกิดขึ้นแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นผู้กำลังจุติจากปัญจโวการภูมิ ผู้ไม่มีจักขุซึ่งกำลังเข้าถึงกามาวจรภูมิผู้เป็นอสัญญสัตตบุคคล แต่รูปายตนะของบุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นจักไม่ดับไปก็หาไม่ จักขายตนะย่อมไม่เกิดขึ้นแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นผู้จะปรินิพพานอยู่ในปัญจโวการภูมิ ผู้เป็นอรูปบุคคลและรูปายตนะก็จักไม่ดับไปปฏิ. หรือว่ารูปายตนะของบุคคลใดในภูมิใดจักไม่ดับไป จักขายตนะย่อมไม่เกิดขึ้นแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ?

วิ. ถูกแล้ว

{๗๗๙} อนุ. จักขายตนะย่อมไม่เกิดขึ้นแก่บุคคลใดในภูมิใด มนายตนะของบุคคลนั้นในภูมินั้นจักไม่ดับไปหรือ ?

วิ. จักขายตนะย่อมไม่เกิดขึ้นแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นผู้กำลังจุติจากปัญจโวการภูมิ ผู้ไม่มีจักขุผู้กำลังเข้าถึงกามาวจรภูมิ ผู้เป็นอรูปบุคคล แต่มนายตนะของบุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นจักไม่ดับไปก็หาไม่ จักขายตนะย่อมไม่เกิดขึ้นแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นผู้จะปรินิพพานอยู่ ผู้เป็นอสัญญสัตตบุคคลและมนายตนะก็จักไม่ดับไปปฏิ. หรือว่ามนายตนะของบุคคลใดในภูมิใดจักไม่ดับไป จักขายตนะย่อมไม่เกิดขึ้นแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ?

วิ. ถูกแล้ว

หน้า ๓๗๕

{๗๘๐} อนุ. จักขายตนะย่อมไม่เกิดขึ้นแก่บุคคลใดในภูมิใด ธัมมายตนะของบุคคลนั้นในภูมินั้นจักไม่ดับไปหรือ ?

วิ. จักขายตนะย่อมไม่เกิดขึ้นแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นผู้กำลังจุติอยู่ทั้งหมด ผู้ไม่มีจักขุซึ่งกำลังเกิดอยู่ แต่ธัมมายตนะของบุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นจักไม่ดับไปก็หาไม่ จักขายตนะย่อมไม่เกิดขึ้นแก่บุคคลเหล่านั้นผู้จะปรินิพพานอยู่และธัมมายตนะก็จักไม่ดับไปปฏิ. หรือว่าธัมมายตนะของบุคคลใดในภูมิใดจักไม่ดับไป จักขายตนะย่อมไม่เกิดขึ้นแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ?

วิ. ถูกแล้ว

ฆานายตนมูลกนัย

{๗๘๑} [๒๔๕] อนุ. ฆานายตนะย่อมไม่เกิดขึ้นแก่บุคคลใดในภูมิใด รูปายตนะของบุคคลนั้นในภูมินั้นจักไม่ดับไปหรือ ?

วิ. ฆานายตนะย่อมไม่เกิดขึ้นแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นผู้กำลังจุติจากกามาวจรภูมิ ผู้ไม่มีฆานะซึ่งกำลังเข้าถึงกามาวจรภูมิ ผู้เป็นรูปาวจรบุคคล แต่รูปายตนะของบุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นจักไม่ดับไปก็หาไม่ ฆานายตนะย่อมไม่เกิดขึ้นแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นผู้จะปรินิพพานอยู่ในปัญจโวการภูมิ ผู้เป็นอรูปบุคคลและรูปายตนะก็จักไม่ดับไปปฏิ. หรือว่ารูปายตนะของบุคคลใดในภูมิใดจักไม่ดับไป ฆานายตนะย่อมไม่เกิดขึ้นแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ?

วิ. ถูกแล้ว

{๗๘๒} อนุ. ฆานายตนะย่อมไม่เกิดขึ้นแก่บุคคลใดในภูมิใด มนายตนะของบุคคลนั้นในภูมินั้นจักไม่ดับไปหรือ ?

หน้า ๓๗๖

วิ. ฆานายตนะย่อมไม่เกิดขึ้นแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นผู้กำลังจุติจากกามาวจรภูมิ ผู้ไม่มีฆานะซึ่งกำลังเข้าถึงกามาวจรภูมิ ผู้เป็นรูปาวจรบุคคล ผู้เป็นอรูปาวจรบุคคล แต่มนายตนะของบุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นจักไม่ดับไปก็หาไม่ ฆานายตนะย่อมไม่เกิดขึ้นแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นผู้จะปรินิพพานอยู่ ผู้เป็นอสัญญสัตตบุคคลและมนายตนะก็จักไม่ดับไปปฏิ. หรือว่ามนายตนะของบุคคลใดในภูมิใดจักไม่ดับไป ฆานายตนะย่อมไม่เกิดขึ้นแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ?

วิ. ถูกแล้ว

{๗๘๓} อนุ. ฆานายตนะย่อมไม่เกิดขึ้นแก่บุคคลใดในภูมิใด ธัมมายตนะของบุคคลนั้นในภูมินั้นจักไม่ดับไปหรือ ?

วิ. ฆานายตนะย่อมไม่เกิดขึ้นแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นผู้กำลังจุติอยู่ทั้งหมด ผู้ไม่มีฆานะซึ่งกำลังเกิดอยู่ แต่ธัมมายตนะของบุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นจักไม่ดับไปก็หาไม่ ฆานายตนะย่อมไม่เกิดขึ้นแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นผู้จะปรินิพพานอยู่และธัมมายตนะก็จักไม่ดับไปปฏิ. หรือว่าธัมมายตนะของบุคคลใดในภูมิใดจักไม่ดับไป ฆานายตนะย่อมไม่เกิดขึ้นแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ?

วิ. ถูกแล้ว

รูปายตนมูลกนัย

{๗๘๔} [๒๔๖] อนุ. รูปายตนะย่อมไม่เกิดขึ้นแก่บุคคลใดในภูมิใด มนายตนะของบุคคลนั้นในภูมินั้นจักดับไปหรือ ?

วิ. รูปายตนะย่อมไม่เกิดขึ้นแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นผู้กำลังจุติจากปัญจโวการภูมิ ผู้เป็นอรูปบุคคล แต่มนายตนะของบุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นจักไม่ดับไปก็หาไม่ รูปายตนะย่อมไม่เกิดขึ้นแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมิ

หน้า ๓๗๗

นั้นผู้จะปรินิพพานอยู่ซึ่งกำลังจุติจากอสัญญสัตตภูมิ และมนายตนะก็จักไม่ดับไป

ปฏิ. หรือว่ามนายตนะของบุคคลใดในภูมิใดจักไม่ดับไป รูปายตนะย่อมไม่เกิดขึ้นแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ?

วิ. มนายตนะของบุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นผู้กำลังเข้าถึงอสัญญสัตตภูมิจักไม่ดับไป แต่รูปายตนะย่อมไม่เกิดขึ้นแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นก็หาไม่ มนายตนะของบุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นผู้จะปรินิพพานอยู่ซึ่งกำลังจุติจากอสัญญสัตตภูมิจักไม่ดับไปและรูปายตนะก็ย่อมไม่เกิดขึ้น{๗๘๕} อนุ. รูปายตนะย่อมไม่เกิดขึ้นแก่บุคคลใดในภูมิใด ธัมมายตนะของบุคคลนั้นในภูมินั้นจักไม่ดับไปหรือ ?

วิ. รูปายตนะย่อมไม่เกิดขึ้นแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นผู้กำลังจุติอยู่ทั้งหมด ผู้เป็นอรูปบุคคลซึ่งกำลังเกิดอยู่ แต่ธัมมายตนะของบุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นจักไม่ดับไปก็หาไม่ รูปายตนะย่อมไม่เกิดขึ้นแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นผู้จะปรินิพพานอยู่และธัมมายตนะก็จักไม่ดับไปปฏิ. หรือว่าธัมมายตนะของบุคคลใดในภูมิใดจักไม่ดับไป รูปายตนะย่อมไม่เกิดขึ้นแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ?

วิ. ถูกแล้ว

{๗๘๖} [๒๔๗] อนุ. มนายตนะย่อมไม่เกิดขึ้นแก่บุคคลใดในภูมิใด ธัมมายตนะของบุคคลนั้นในภูมินั้นจักไม่ดับไปหรือ ?

วิ. มนายตนะย่อมไม่เกิดขึ้นแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นผู้กำลังจุติอยู่ทั้งหมด ผู้ไม่มีจิตซึ่งกำลังเกิดอยู่ แต่ธัมมายตนะของบุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นจักไม่ดับไปก็หาไม่ มนายตนะย่อมไม่เกิดขึ้นแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นผู้จะปรินิพพานอยู่และธัมมายตนะก็จักไม่ดับไป

หน้า ๓๗๘

ปฏิ. หรือว่าธัมมายตนะของบุคคลใดในภูมิใดจักไม่ดับไป มนายตนะย่อมไม่เกิดขึ้นแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ?

วิ. ถูกแล้ว

๖. อตีตานาคตวาร

อนุโลมบุคคล

จักขายตนมูลกนัย

{๗๘๗} [๒๔๘] อนุ. จักขายตนะเคยเกิดขึ้นแล้วแก่บุคคลใด โสตายตนะของบุคคลนั้นจักดับไปหรือ ?

วิ. จักขายตนะเคยเกิดขึ้นแล้วแก่บุคคลเหล่านั้นผู้จะปรินิพพานอยู่ในปัญจโวการภูมิ ผู้เป็นปัจฉิมภวิกบุคคลในอรูปภูมิ และแก่เหล่าบุคคล ผู้เข้าถึงอรูปภูมิแล้วจักปรินิพพานซึ่งกำลังจุติอยู่ แต่โสตายตนะของบุคคลเหล่านั้นจักดับไปก็หาไม่ จักขายตนะเคยเกิดขึ้นแล้วแก่บุคคลเหล่านั้นนอกนี้และโสตายตนะก็จักดับไปปฏิ. หรือว่าโสตายตนะของบุคคลใดจักดับไป จักขายตนะเคยเกิดขึ้นแล้วแก่บุคคลนั้น ?

วิ. ถูกแล้ว

(ในนิโรธวาร ท่านจำแนกอตีตานาคตปุจฉา คำที่กำหนดด้วยบทว่า ยสฺส แก่บุคคลใด ก็ดี คำที่กำหนดด้วยบทว่า ยตฺถ ในภูมิใด ก็ดี คำที่กำหนดด้วยบทว่า ยสฺส ยตฺถ แก่บุคลใดในภูมิใด ก็ดี ทั้งอนุโลมนัยและปัจจนีกนัยไว้แล้ว ฉันใด บัณฑิตพึงจำแนกอตีตานาคตปุจจฉาแม้ในอุปปาทนิโรธวาร ฉันนั้น)

จบ อุปปาทนิโรธวาร

จบ ปวัตติวาร

หน้า ๓๗๙

๓. ปริญญาวาร

๑. ปัจจุปปันนวาร

{๗๘๘} [๒๔๙] อนุ. บุคคลใดย่อมกำหนดรู้ผู้จักขายตนะ บุคคลนั้นย่อมกำหนดรู้โสตายตนะหรือ ?

วิ. ถูกแล้ว

ปฏิ. หรือว่าบุคคลใดย่อมกำหนดรู้โสตายตนะ บุคคลนั้นย่อมกำหนดรู้จักขายตนะ ?

วิ. ถูกแล้ว

อนุ. บุคคลใดย่อมไม่กำหนดรู้จักขายตนะ บุคคลนั้นย่อมไม่กำหนดรู้โสตายตนะหรือ ?

วิ. ถูกแล้ว

ปฏิ. หรือว่าบุคคลใดย่อมไม่กำหนดรู้โสตายตนะ บุคคลนั้นย่อมไม่กำหนดรู้จักขายตนะ ?

วิ. ถูกแล้ว

๒. อตีตวาร

{๗๘๙} [๒๕๐] อนุ. บุคคลใดเคยกำหนดรู้จักขายตนะ บุคคลนั้นเคยกำหนดรู้โสตายตนะหรือ ?

วิ. ถูกแล้ว

ปฏิ. หรือว่าบุคคลใดเคยกำหนดรู้โสตายตนะ บุคคลนั้นเคยกำหนดรู้จักขายตนะ ?

วิ. ถูกแล้ว

จบ อุปาทนิโรธวาร