arnon.worldเข้าสู่ระบบ

พระอภิธรรมปิฎก ยมก · ธรรมยมก

ปวัตติวาร เล่ม ๓๙

ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๙๔–๑๘๙ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๒/๕ ในธรรมยมกมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ

พระอภิธรรมปิฎก ยมก ธรรมยมก ปวัตติวาร (ฉบับหลวง เล่ม ๓๙ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๓๙ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๘๓ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๓๙)

ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๓๙ หน้า ๗๓–๑๑๕

หน้า ๗๓

ปฏิ. สภาวะที่ไม่ใช่สภาวธรรมเป็นสภาวะที่ไม่ใช่กุศลหรือ ?

วิ. ถูกแล้ว

อนุ. สภาวะที่ไม่ใช่อัพยากฤตเป็นสภาวะที่ไม่ใช่สภาวธรรมหรือ ?

วิ. เว้นสภาวะที่เป็นอัพยากฤต สภาวธรรมที่เหลือไม่ใช่สภาวะที่เป็นอัพยากฤต เป็นแต่สภาวธรรม เว้นสภาวะที่เป็นอัพยากฤตและ สภาวธรรมทั้งหลาย สภาวธรรมที่เหลือไม่ใช่สภาวะที่เป็นอัพยากฤตด้วย ไม่ใช่สภาวธรรมด้วยปฏิ. สภาวะที่ไม่ใช่สภาวธรรมเป็นสภาวะที่ไม่ใช่อกุศลหรือ ?

วิ. ถูกแล้ว

จบ ปัณณัตติวารนิทเทส

๒. ปวัตติวาร ๑. อุปปาทวาร

๑. ปัจจุปปันนวาร

อนุโลมบุคคล

{๙๔} [๓๓] อนุ. สภาวธรรมที่เป็นกุศลย่อมเกิดแก่บุคคลใด สภาวธรรมที่เป็นอกุศลย่อมเกิดแก่บุคคลนั้นหรือ ?

วิ. หามิได้

ปฏิ. หรือว่าสภาวธรรมที่เป็นอกุศลย่อมเกิดแก่บุคคลใด สภาวธรรมที่เป็นกุศลย่อมเกิดแก่บุคคลนั้น ?

วิ. หามิได้

{๙๕} อนุ. สภาวธรรมที่เป็นกุศลย่อมเกิดแก่บุคคลใด สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตย่อมเกิดแก่บุคคลนั้นหรือ ?

หน้า ๗๔

วิ. ในอุปปาทขณะแห่งสภาวธรรมที่เป็นกุศลในอรูปภูมิ สภาวธรรมที่เป็นกุศลย่อมเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตย่อม เกิดแก่บุคคลเหล่านั้นก็หาไม่ ในอุปปาทขณะแห่งสภาวธรรมที่เป็นกุศลในปัญจโวการภูมิ สภาวธรรมที่เป็นกุศลย่อมเกิดและสภาวธรรมที่เป็น อัพยากฤตก็ย่อมเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นปฏิ. หรือว่าสภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตย่อมเกิดแก่บุคคลใด สภาวธรรมที่เป็นกุศลย่อมเกิดแก่บุคคลนั้น ?

วิ. ในอุปปาทขณะแห่งจิตที่วิปปยุตจากกุศลในปวัตติกาล สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตย่อมเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นทั้งหมดซึ่งกำลังเกิดอยู่ แต่ สภาวธรรมที่เป็นกุศลย่อมเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นก็หาไม่ ในอุปปาทขณะแห่งสภาวธรรมที่เป็นกุศลในปัญจโวการภูมิ สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤต ย่อมเกิดและสภาวธรรมที่เป็นกุศลก็ย่อมเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น{๙๖} [๓๔] อนุ. สภาวธรรมที่เป็นอกุศลย่อมเกิดแก่บุคคลใด สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตย่อมเกิดแก่บุคคลนั้นหรือ ?

ในอุปปาทขณะแห่งสภาวธรรมที่เป็นอกุศลในอรูปภูมิ สภาวธรรมที่เป็นอกุศลย่อมเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตย่อม เกิดแก่บุคคลเหล่านั้นก็หาไม่ ในอุปปาทขณะแห่งสภาวธรรมที่เป็นอกุศลในปัญจโวการภูมิ สภาวธรรมที่เป็นอกุศลย่อมเกิดและสภาวธรรมที่เป็น อัพยากฤตก็ย่อมเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นอนุ. หรือว่าสภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตย่อมเกิดแก่บุคคลใด สภาวธรรมที่เป็นอกุศลย่อมเกิดแก่บุคคลนั้น

วิ. ในอุปปาทขณะแห่งจิตที่วิปปยุตจากอกุศลในปวัตติกาล สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตย่อมเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นทั้งหมดซึ่งกำลังเกิดอยู่ แต่สภาวธรรมที่เป็นอกุศลย่อมเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นก็หาไม่ ในอุปปาทขณะ

หน้า ๗๕

แห่งสภาวธรรมที่เป็นอกุศลในปัญจโวการภูมิ สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตย่อมเกิดและสภาวธรรมที่เป็นอกุศลก็ย่อมเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น

อนุโลมโอกาส

{๙๗} [๓๕] อนุ. สภาวธรรมที่เป็นกุศลย่อมเกิดในภูมิใด สภาวธรรมที่ เป็นอกุศลย่อมเกิดในภูมินั้นหรือ ?

วิ. ถูกแล้ว

ปฏิ. หรือว่าสภาวธรรมที่เป็นอกุศลย่อมเกิดในภูมิใด สภาวธรรมที่เป็นกุศลย่อมเกิดในภูมินั้น ?

วิ. ถูกแล้ว

{๙๘} อนุ. สภาวธรรมที่เป็นกุศลย่อมเกิดในภูมิใด สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตย่อมเกิดในภูมินั้นหรือ ?

วิ. ถูกแล้ว

ปฏิ. หรือว่าสภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตย่อมเกิดในภูมิใด สภาวธรรมที่เป็นกุศลย่อมเกิดในภูมินั้น ?

วิ. ในอสัญญสัตตภูมิ สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตย่อมเกิดในภูมินั้น แต่สภาวธรรมที่เป็นกุศลย่อมเกิดในภูมินั้นก็หาไม่ ในจตุโวการภูมิ ปัญจโวการภูมิ สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตย่อมเกิดและสภาวธรรมที่เป็นกุศลก็ย่อมเกิดในภูมินั้น{๙๙} [๓๖] อนุ. สภาวธรรมที่เป็นอกุศลย่อมเกิดในภูมิใด สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตย่อมเกิดในภูมินั้นหรือ ?

วิ. ถูกแล้ว

หน้า ๗๖

ปฏิ. หรือว่าสภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตย่อมเกิดในภูมิใด สภาวธรรมที่เป็นอกุศลย่อมเกิดในภูมินั้น ?

วิ. ในอสัญญสัตตภูมิ สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตย่อมเกิดในภูมินั้น แต่สภาวธรรมที่เป็นอกุศลย่อมเกิดในภูมินั้นก็หาไม่ ในจตุโวการภูมิ ปัญจโวการภูมิ สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตย่อมเกิดและสภาวธรรมที่เป็นอกุศลก็ย่อมเกิดในภูมินั้น

อนุโลมปุคคโลกาส

{๑๐๐} [๓๗] อนุ. สภาวธรรมที่เป็นกุศลย่อมเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด สภาวธรรมที่เป็นอกุศลย่อมเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้นหรือ ?

วิ. หามิได้

ปฏิ. หรือว่าสภาวธรรมที่เป็นอกุศลย่อมเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด สภาวธรรมที่เป็นกุศลย่อมเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ?

วิ. หามิได้

{๑๐๑} อนุ. สภาวธรรมที่เป็นกุศลย่อมเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตย่อมเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้นหรือ ?

วิ. ในอุปปาทขณะแห่งสภาวธรรมที่เป็นกุศลในอรูปภูมิ สภาวธรรมที่เป็นกุศลย่อมเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น แต่สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตย่อมเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นก็หาไม่ ในอุปปาทขณะ แห่งสภาวธรรมที่เป็นกุศลในปัญจโวการภูมิ สภาวธรรมที่เป็นกุศลย่อมเกิดและสภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตก็ย่อมเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นปฏิ. หรือว่าสภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตย่อมเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด สภาวธรรมที่เป็นกุศลย่อมเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ?

หน้า ๗๗

วิ. บุคคลผู้กำลังอุบัติทั้งหมด ในอุปปาทขณะแห่งจิตที่วิปปยุตจากกุศลในปวัตติกาล สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตย่อมเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น แต่สภาวธรรมที่เป็นกุศลย่อมเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นก็หาไม่ ในอุปปาทขณะแห่งสภาวธรรมที่เป็นกุศลในปัญจโวการภูมิ สภาวธรรมที่ เป็นอัพยากฤตย่อมเกิดและสภาวธรรมที่เป็นกุศลก็ย่อมเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น{๑๐๒} [๓๘] อนุ. สภาวธรรมที่เป็นอกุศลย่อมเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตย่อมเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้นหรือ ?

วิ. ในอุปปาทขณะแห่งสภาวธรรมที่เป็นอกุศลในอรูปภูมิ สภาวธรรมที่เป็นอกุศลย่อมเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นแต่สภาวธรรมที่ เป็นอัพยากฤตย่อมเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นก็หาไม่ ในอุปปาทขณะแห่งสภาวธรรมที่เป็นอกุศลในปัญจโวการภูมิ สภาวธรรมที่เป็นอกุศลย่อม เกิดและสภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตก็ย่อมเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นปฏิ. หรือว่าสภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตย่อมเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด สภาวธรรมที่เป็นอกุศลย่อมเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ?

วิ. บุคคลผู้กำลังอุบัติทั้งหมด ในอุปปาทขณะแห่งจิตที่วิปปยุตจากอกุศลในปวัตติกาล สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตย่อมเกิดแก่บุคคล เหล่านั้นในภูมินั้น แต่สภาวธรรมที่เป็นอกุศลย่อมเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นก็หาไม่ ในอุปปาทขณะแห่งสภาวธรรมที่เป็นอกุศลในปัญจโวการภูมิ สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตย่อมเกิดและสภาวธรรมที่เป็นอกุศลก็ย่อมเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น

หน้า ๗๘

ปัจจนีกบุคคล

{๑๐๓} [๓๙] อนุ. สภาวธรรมที่เป็นกุศลย่อมไม่เกิดแก่บุคคลใด สภาวธรรมที่เป็นอกุศลย่อมไม่เกิดแก่บุคคลนั้นหรือ ?

วิ. สภาวธรรมที่เป็นกุศลย่อมไม่เกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในอุปปาทขณะแห่งสภาวธรรมที่เป็นอกุศล แต่สภาวธรรมที่เป็นอกุศลย่อมไม่เกิดแก่บุคคลเหล่านั้นก็หาไม่ สภาวธรรมที่เป็นกุศลย่อมไม่เกิดและสภาวธรรมที่เป็นอกุศลก็ย่อมไม่เกิดแก่บุคคลเหล่านั้นทั้งหมดในภังคขณะแห่งจิต ในอุปปาทขณะแห่งจิตที่วิปปยุตจากกุศลและจิตที่วิปปยุตจากอกุศล ผู้เข้านิโรธสมาบัติ ผู้เป็นอสัญญสัตตบุคคลปฏิ. หรือว่าสภาวธรรมที่เป็นอกุศลย่อมไม่เกิดแก่บุคคลใด สภาวธรรมที่เป็นกุศลย่อมไม่เกิดแก่บุคคลนั้น ?

วิ. สภาวธรรมที่เป็นอกุศลย่อมไม่เกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในอุปปาทขณะแห่งสภาวธรรมที่เป็นกุศล แต่สภาวธรรมที่เป็นกุศลย่อมไม่เกิดแก่ บุคคลเหล่านั้นก็หาไม่ สภาวธรรมที่เป็นอกุศลย่อมไม่เกิดและสภาวธรรมที่เป็นกุศลก็ย่อมไม่เกิดแก่บุคคลเหล่านั้น คือ บุคคลทั้งหมด ในภังคขณะแห่งจิต ในอุปปาทขณะแห่งจิตที่วิปปยุตจากอกุศลและจิตที่วิปปยุตจากกุศล ผู้เข้านิโรธสมาบัติ ผู้เป็นอสัญญสัตตบุคคล{๑๐๔} อนุ. สภาวธรรมที่เป็นกุศลย่อมไม่เกิดแก่บุคคลใด สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตย่อมไม่เกิดแก่บุคคลนั้นหรือ ?

วิ. สภาวธรรมที่เป็นกุศลย่อมไม่เกิดแก่บุคคลเหล่านั้นทั้งหมดชึ่งกำลังเกิดอยู่ในอุปปาทขณะแห่งจิตที่วิปปยุตจากกุศลในปวัตติกาล แต่สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตย่อมไม่เกิดแก่บุคคลเหล่านั้นก็หามิได้ สภาวธรรมที่เป็นกุศลย่อมไม่เกิดและสภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตก็ย่อมไม่เกิดแก่บุคคลเหล่านั้นทั้งหมดที่กำลังจุติอยู่ ในภังคขณะแห่งจิตในปวัตติกาล ในอุปปาทขณะแห่งสภาวธรรมที่เป็นอกุศลในอรูปภูมิ

หน้า ๗๙

ปฏิ. หรือว่าสภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตย่อมไม่เกิดแก่บุคคลใด สภาวธรรมที่เป็นกุศลย่อมไม่เกิดแก่บุคคลนั้น ?

วิ. ในอุปปาทขณะแห่งสภาวธรรมที่เป็นกุศลในอรูปภูมิ สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตย่อมไม่เกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่สภาวธรรมที่เป็นกุศล ย่อมไม่เกิดแก่บุคคลเหล่านั้นก็หาไม่ บุคคลผู้กำลังจุติทั้งหมด ในภังคขณะแห่งจิตในปวัตติกาล ในอุปปาทขณะแห่งสภาวธรรมที่เป็นอกุศลในอรูปภูมิ สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตย่อมไม่เกิดและสภาวธรรมที่เป็นกุศลก็ย่อมไม่เกิดแก่บุคคลเหล่านั้น{๑๐๕} [๔๐] อนุ. สภาวธรรมที่เป็นอกุศลย่อมไม่เกิดแก่บุคคลใด สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตย่อมไม่เกิดแก่บุคคลนั้นหรือ ?

วิ. บุคคลผู้กำลังอุบัติทั้งหมด ในอุปปาทขณะแห่งจิตที่วิปปยุตจากอกุศลในปวัตติกาล สภาวธรรมที่เป็นอกุศลย่อมไม่เกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตย่อมไม่เกิดแก่บุคคลเหล่านั้นก็หาไม่ บุคคลผู้กำลังจุติทั้งหมด ในภังคขณะแห่งจิตในปวัตติกาล ในอุปปาทขณะแห่งสภาวธรรมที่เป็นกุศลในอรูปภูมิ สภาวธรรมที่เป็นอกุศลย่อมไม่เกิดและสภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตก็ย่อมไม่เกิดแก่บุคคลเหล่านั้นปฏิ. หรือว่าสภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตย่อมไม่เกิดแก่บุคคลใด สภาวธรรมที่เป็นอกุศลย่อมไม่เกิดแก่บุคคลนั้น?

วิ. ในอุปปาทขณะแห่งสภาวธรรมที่เป็นอกุศลในอรูปภูมิ สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตย่อมไม่เกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่สภาวธรรมที่เป็น อกุศลย่อมไม่เกิดแก่บุคคลเหล่านั้นก็หาไม่ บุคคลผู้กำลังจุติทั้งหมด ในภังคขณะแห่งจิตในปวัตติกาล ในอุปปาทขณะแห่งสภาวธรรมที่เป็นกุศลในอรูปภูมิ สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตย่อมไม่เกิดและสภาวธรรมที่เป็นอกุศลก็ย่อมไม่เกิดแก่บุคคลเหล่านั้น

หน้า ๘๐

ปัจจนีกโอกาส

{๑๐๖} [๔๑] อนุ. สภาวธรรมที่เป็นกุศลย่อมไม่เกิดในภูมิใด สภาวธรรมที่เป็นอกุศลย่อมไม่เกิดในภูมินั้นหรือ ?

วิ. ถูกแล้ว

ปฏิ. หรือว่าสภาวธรรมที่เป็นอกุศลย่อมไม่เกิดในภูมิใด สภาวธรรมที่เป็นกุศลย่อมไม่เกิดในภูมินั้น ?

วิ. ถูกแล้ว

{๑๐๗} อนุ. สภาวธรรมที่เป็นกุศลย่อมไม่เกิดในภูมิใด สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตย่อมไม่เกิดในภูมินั้นหรือ ?

วิ. ย่อมเกิด

ปฏิ. หรือว่าสภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตย่อมไม่เกิดในภูมิใด สภาวธรรมที่เป็นกุศลย่อมไม่เกิดในภูมินั้น ?

วิ. ไม่มี

{๑๐๘} [๔๒] อนุ. สภาวธรรมที่เป็นอกุศลย่อมไม่เกิดในภูมิใด สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตย่อมไม่เกิดในภูมินั้นหรือ ?

วิ. ย่อมเกิด

ปฏิ. หรือว่าสภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตย่อมไม่เกิดในภูมิใด สภาวธรรมที่เป็นอกุศลย่อมไม่เกิดในภูมินั้น ?

วิ. ไม่มี

ปัจจนีกปุคคโลกาส

{๑๐๙} [๔๓] อนุ.สภาวธรรมที่เป็นกุศลย่อมไม่เกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด สภาวธรรมที่เป็นอกุศลย่อมไม่เกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้นหรือ ?

หน้า ๘๑

วิ. ในอุปปาทขณะแห่งสภาวธรรมที่เป็นอกุศล สภาวธรรมที่เป็นกุศลย่อมไม่เกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น แต่สภาวธรรมที่เป็นอกุศลย่อม ไม่เกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นก็หาไม่ ในภังคขณะแห่งจิตของบุคคลทั้งหมด ในอุปปาทขณะแห่งจิตที่วิปปยุตจากกุศลและจิตที่วิปปยุตจากอกุศล อสัญญสัตตบุคคล สภาวธรรมที่เป็นกุศลย่อมไม่เกิดและสภาวธรรมที่เป็นอกุศลก็ย่อมไม่เกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นปฏิ. หรือว่าสภาวธรรมที่เป็นอกุศลย่อมไม่เกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด สภาวธรรมที่เป็นกุศลย่อมไม่เกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ?

วิ. สภาวธรรมที่เป็นอกุศลย่อมไม่เกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น ในอุปปาทขณะแห่งสภาวธรรมที่เป็นกุศล แต่สภาวธรรมที่เป็นกุศลย่อมไม่ เกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นก็หาไม่ ในภังคขณะแห่งจิตของบุคคลทั้งหมด ในอุปปาทขณะแห่งจิตที่วิปปยุตจากอกุศลและจิตที่วิปปยุตจากกุศล อสัญญสัตตบุคคล สภาวธรรมที่เป็นอกุศลย่อมไม่เกิดและสภาวธรรมที่เป็นกุศลก็ย่อมไม่เกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น{๑๑๐} อนุ. สภาวธรรมที่เป็นกุศลย่อมไม่เกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตย่อมไม่เกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้นหรือ ?

วิ. บุคคลผู้กำลังอุบัติทั้งหมด ในอุปปาทขณะแห่งจิตที่วิปปยุตจากกุศลในปวัตติกาล สภาวธรรมที่เป็นกุศลย่อมไม่เกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น แต่สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตย่อมไม่เกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นก็หาไม่ บุคคลผู้กำลังจุติทั้งหมด ในภังคขณะแห่งจิตในปวัตติกาล ในอุปปาทขณะแห่งสภาวธรรมที่เป็นอกุศลในอรูปภูมิ สภาวธรรมที่เป็นกุศลย่อมไม่เกิดและสภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตก็ย่อมไม่เกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นปฏิ. หรือว่าสภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตย่อมไม่เกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด สภาวธรรมที่เป็นกุศลย่อมไม่เกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ?

หน้า ๘๒

วิ. ในอุปปาทขณะแห่งสภาวธรรมที่เป็นกุศลในอรูปภูมิ สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตย่อมไม่เกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น แต่สภาวธรรมที่เป็น กุศลย่อมไม่เกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมนั้นก็หาไม่ บุคคลผู้กำลังจุติทั้งหมด ในภังคขณะแห่งจิตในปวัตติกาล ในอุปปาทขณะแห่งสภาวธรรมที่เป็นอกุศลในอรูปภูมิ สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตย่อมไม่เกิดและสภาวธรรมที่เป็นกุศลก็ย่อมไม่เกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น{๑๑๑} [๔๔] อนุ. สภาวธรรมที่เป็นอกุศลย่อมไม่เกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตย่อมไม่เกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้นหรือ ?

วิ. บุคคลผู้กำลังอุบัติทั้งหมด ในอุปปาทขณะแห่งจิตที่วิปปยุตจากอกุศลในปวัตติกาล สภาวธรรมที่เป็นอกุศลย่อมไม่เกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น แต่สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตย่อมไม่เกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นก็หาไม่ บุคคลผู้กำลังจุติทั้งหมด ในภังคขณะแห่งจิตในปวัตติกาล ในอุปปาทขณะแห่งสภาวธรรมที่เป็นกุศลในอรูปภูมิ สภาวธรรมที่เป็นอกุศลย่อมไม่เกิดและสภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตก็ย่อมไม่เกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นปฏิ. หรือว่าสภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตย่อมไม่เกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด สภาวธรรมที่เป็นอกุศลย่อมไม่เกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ?

วิ. ในอุปปาทขณะแห่งสภาวธรรมที่เป็นอกุศลในอรูปภูมิ สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตย่อมไม่เกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น แต่สภาวธรรมที่เป็น อกุศลย่อมไม่เกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นก็หาไม่ บุคคลผู้กำลังจุติทั้งหมด ในภังคขณะแห่งจิตในปวัตติกาล ในอุปปาทขณะแห่งสภาวธรรมที่เป็นกุศลในอรูปภูมิ สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตย่อมไม่เกิดและสภาวธรรมที่เป็นอกุศลก็ย่อมไม่เกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น

หน้า ๘๓

๒. อตีตวาร

อนุโลมบุคคล

{๑๑๒} [๔๕] อนุ. สภาวธรรมที่เป็นกุศลเคยเกิดแล้วแก่บุคคลใด สภาวธรรมที่เป็นอกุศลเคยเกิดแล้วแก่บุคคลนั้นหรือ ?

วิ. ถูกแล้ว

ปฏิ. หรือว่าสภาวธรรมที่เป็นอกุศลเคยเกิดแล้วแก่บุคคลใด สภาวธรรมที่เป็นกุศลเคยเกิดแล้วแก่บุคคลนั้น ?

วิ. ถูกแล้ว

{๑๑๓} อนุ. สภาวธรรมที่เป็นกุศลเคยเกิดแล้วแก่บุคคลใด สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตเคยเกิดแล้วแก่บุคคลนั้นหรือ ?

วิ. ถูกแล้ว

ปฏิ. หรือว่าสภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตเคยเกิดแล้วแก่บุคคลใด สภาวธรรมที่เป็นกุศลเคยเกิดแล้วแก่บุคคลนั้น ?

วิ. ถูกแล้ว

{๑๑๔} [๔๖] อนุ. สภาวธรรมที่เป็นอกุศลเคยเกิดแล้วแก่บุคคลใด สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตเคยเกิดแล้วแก่บุคคลนั้นหรือ ?

วิ. ถูกแล้ว

ปฏิ. หรือว่าสภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตเคยเกิดแล้วแก่บุคคลใด สภาวธรรมที่เป็นอกุศลเคยเกิดแล้วแก่บุคคลนั้น ?

วิ. ถูกแล้ว

อนุโลมโอกาส

{๑๑๕} [๔๗] อนุ. สภาวธรรมที่เป็นกุศลเคยเกิดแล้วในภูมิใด สภาวธรรมที่เป็นอกุศลเคยเกิดแล้วในภูมินั้นหรือ ?

หน้า ๘๔

วิ. ถูกแล้ว

ปฏิ. หรือว่าสภาวธรรมที่เป็นอกุศลเคยเกิดแล้วในภูมิใด สภาวธรรมที่เป็นกุศลเคยเกิดแล้วในภูมินั้น ?

วิ. ถูกแล้ว

{๑๑๖} อนุ. สภาวธรรมที่เป็นกุศลเคยเกิดแล้วในภูมิใด สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตเคยเกิดแล้วในภูมินั้นหรือ ?

วิ. ถูกแล้ว

ปฏิ. หรือว่าสภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตเคยเกิดแล้วในภูมิใด สภาวธรรมที่เป็นกุศลเคยเกิดแล้วในภูมินั้น ?

วิ.ในอสัญญสัตตภูมิ สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตเคยเกิดแล้วในภูมินั้น แต่สภาวธรรมที่เป็นกุศลเคยเกิดแล้วในภูมินั้นก็หาไม่ ในจตุโวการภูมิ ปัญจโวการภูมิ สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตเคยเกิดแล้วและสภาวธรรมที่เป็นกุศลก็เคยเกิดแล้วในภูมินั้น{๑๑๗} [๔๘] อนุ. สภาวธรรมที่เป็นอกุศลเคยเกิดแล้วในภูมิใด สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตเคยเกิดแล้วในภูมินั้นหรือ ?

วิ. ถูกแล้ว

ปฏิ. หรือว่าสภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตเคยเกิดแล้วในภูมิใด สภาวธรรมที่เป็นอกุศลเคยเกิดแล้วในภูมินั้น ?

วิ. ในอสัญญสัตตภูมิ สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตเคยเกิดแล้วในภูมินั้น แต่สภาวธรรมที่เป็นอกุศลเคยเกิดแล้วในภูมินั้นก็หาไม่ ในจตุโวการภูมิ ปัญจโวการภูมิ สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตเคยเกิดแล้วและสภาวธรรมที่เป็นอกุศลก็เคยเกิดแล้วในภูมินั้น

หน้า ๘๕

อนุโลมปุคคโลกาส

{๑๑๘} [๔๙] อนุ. สภาวธรรมที่เป็นกุศลเคยเกิดแล้วแก่บุคคลใดในภูมิใด สภาวธรรมที่เป็นอกุศลเคยเกิดแล้วแก่บุคคลนั้นในภูมินั้นหรือ ?

วิ. ถูกแล้ว

ปฏิ. หรือว่าสภาวธรรมที่เป็นอกุศลเคยเกิดแล้วแก่บุคคลใดในภูมิใด สภาวธรรมที่เป็นกุศลเคยเกิดแล้วแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ?

วิ. บุคคลผู้เกิดอยู่ในสุทธาวาสภูมิเมื่ออกุศลจิตดวงที่ ๒ เป็นไปอยู่ สภาวธรรมที่เป็นอกุศลเคยเกิดแล้วแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น แต่สภาวธรรมที่เป็นกุศลเคยเกิดแล้วแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นก็หาไม่ บุคคลผู้เกิดอยู่ในจตุโวการภูมิ ปัญจโวการภูมินอกนี้ สภาวธรรมที่เป็นอกุศลเคยเกิดแล้วและสภาวธรรมที่เป็นกุศลก็เคยเกิดแล้วแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น{๑๑๙} อนุ. สภาวธรรมที่เป็นกุศลเคยเกิดแล้วแก่บุคคลใดในภูมิใด สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตเคยเกิดแล้วแก่บุคคลนั้นในภูมินั้นหรือ ?

วิ. ถูกแล้ว

ปฏิ. หรือว่าสภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตเคยเกิดแล้วแก่บุคคลใดในภูมิใด สภาวธรรมที่เป็นกุศลเคยเกิดแล้วแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ?

วิ. บุคคลผู้เกิดอยู่ในสุทธาวาสภูมิเมื่อจิตดวงที่ ๒ เป็นไปอยู่ อสัญญสัตตบุคคล สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตเคยเกิดแล้วแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น แต่สภาวธรรมที่เป็นกุศลเคยเกิดแล้วแก่บุคคลนั้นในภูมินั้นก็หาไม่ บุคคลผู้เกิดอยู่ในจตุโวการภูมิ ปัญจโวการภูมินอกนี้ สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตเคยเกิดแล้วและสภาวธรรมที่เป็นกุศลก็เคยเกิดแล้วแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น{๑๒๐} [๕๐] อนุ. สภาวธรรมที่เป็นอกุศลเคยเกิดแล้วแก่บุคคลใดในภูมิใด สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตเคยเกิดแล้วแก่บุคคลนั้นในภูมินั้นหรือ ?

หน้า ๘๖

วิ. ถูกแล้ว

ปฏิ. หรือว่าสภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตเคยเกิดแล้วแก่บุคคลใดในภูมิใด สภาวธรรมที่เป็นอกุศลเคยเกิดแล้วแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ?

วิ. บุคคลผู้เกิดอยู่ในสุทธาวาสภูมิเมื่อจิตดวงที่ ๒ เป็นไปอยู่ อสัญญสัตตบุคคล สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตเคยเกิดแล้วแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น แต่สภาวธรรมที่เป็นอกุศลเคยเกิดแล้วแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นก็หาไม่ บุคคลผู้เกิดอยู่ในจตุโวการภูมิ ปัญจโวการภูมินอกนี้ สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตเคยเกิดแล้วและสภาวธรรมที่เป็นอกุศลก็เคยเกิดแล้วแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น

ปัจจนีกบุคคล

{๑๒๑} [๕๑] อนุ. สภาวธรรมที่เป็นกุศลไม่เคยเกิดแล้วแก่บุคคลใด สภาวธรรมที่เป็นอกุศลไม่เคยเกิดแล้วแก่บุคคลนั้นหรือ ?

วิ. ไม่มี

ปฏิ. หรือว่าสภาวธรรมที่เป็นอกุศลไม่เคยเกิดแล้วแก่บุคคลใด สภาวธรรมที่เป็นกุศลไม่เคยเกิดแล้วแก่บุคคลนั้น ?

วิ. ไม่มี

{๑๒๒} อนุ. สภาวธรรมที่เป็นกุศลไม่เคยเกิดแล้วแก่บุคคลใด สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตไม่เกิดแล้วแก่บุคคลนั้นหรือ ?

วิ. ไม่มี

ปฏิ. หรือว่าสภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตไม่เคยเกิดแล้วแก่บุคคลใด สภาวธรรมที่เป็นกุศลไม่เคยเกิดแล้วแก่บุคคลนั้น ?

วิ. ไม่มี

หน้า ๘๗

{๑๒๓} [๕๒] อนุ. สภาวธรรมที่เป็นอกุศลไม่เคยเกิดแล้วแก่บุคคลใด สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตไม่เคยเกิดแล้วแก่บุคคลนั้นหรือ ?

วิ. ไม่มี

ปฏิ. หรือว่าสภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตไม่เคยเกิดแล้วแก่บุคคลใด สภาวธรรมที่เป็นอกุศลไม่เคยเกิดแล้วแก่บุคคลนั้น ?

วิ. ไม่มี

ปัจจนีกโอกาส

{๑๒๔} [๕๓] อนุ. สภาวธรรมที่เป็นกุศลไม่เคยเกิดแล้วในภูมิใด สภาวธรรมที่เป็นอกุศลไม่เคยเกิดแล้วในภูมินั้นหรือ ?

วิ. ถูกแล้ว

ปฏิ. หรือว่าสภาวธรรมที่เป็นอกุศลไม่เคยเกิดแล้วในภูมิใด สภาวธรรมที่เป็นกุศลไม่เคยเกิดแล้วในภูมินั้น ?

วิ. ถูกแล้ว

{๑๒๕} อนุ. สภาวธรรมที่เป็นกุศลไม่เคยเกิดแล้วในภูมิใด สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตไม่เคยเกิดแล้วในภูมินั้นหรือ ?

วิ. เคยเกิดแล้ว

ปฏิ. หรือว่าสภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตไม่เคยเกิดแล้วในภูมิใด สภาวธรรมที่เป็นกุศลไม่เคยเกิดแล้วในภูมินั้นวิ. ไม่มี

{๑๒๖} [๕๔] อนุ. สภาวธรรมที่เป็นอกุศลไม่เคยเกิดแล้วในภูมิใด สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตไม่เคยเกิดแล้วในภูมินั้นหรือ ?

วิ. เคยเกิดแล้ว

หน้า ๘๘

ปฏิ. หรือว่าสภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตไม่เคยเกิดแล้วในภูมิใด สภาวธรรมที่เป็นอกุศลไม่เคยเกิดแล้วในภูมินั้น ?

วิ. ไม่มี

ปัจจนีกปุคคโลกาส

{๑๒๗} [๕๕] อนุ. สภาวธรรมที่เป็นกุศลไม่เคยเกิดแล้วแก่บุคคลใดในภูมิใด สภาวธรรมที่เป็นอกุศลไม่เคยเกิดแล้วแก่บุคคลนั้นในภูมินั้นหรือ ?

วิ. บุคคลผู้เกิดอยู่ในสุทธาวาสภูมิเมื่ออกุศลจิตดวงที่ ๒ เป็นไปอยู่ สภาวธรรมที่เป็นกุศลไม่เคยเกิดแล้วแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น แต่สภาวธรรมที่เป็นอกุศลเคยเกิดแล้วแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น บุคคลผู้เกิดอยู่ในสุทธาวาสภูมิเมื่อจิตดวงที่ ๒ เป็นไปอยู่ อสัญญสัตตบุคคล สภาวธรรมที่เป็นกุศลไม่เคยเกิดแล้วและสภาวธรรมที่เป็นอกุศลก็ไม่เคยเกิดแล้วแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นปฏิ. หรือว่าสภาวธรรมที่เป็นอกุศลไม่เคยเกิดแล้วแก่บุคคลใดในภูมิใด สภาวธรรมที่เป็นกุศลไม่เคยเกิดแล้วแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ?

วิ. ถูกแล้ว

{๑๒๘} อนุ. สภาวธรรมที่เป็นกุศลไม่เคยเกิดแล้วแก่บุคคลใดในภูมิใด สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตไม่เคยเกิดแล้วแก่บุคคลนั้นในภูมินั้นหรือ ?

วิ. บุคคลผู้เกิดอยู่ในสุทธาวาสภูมิเมื่อจิตดวงที่ ๒ เป็นไปอยู่ อสัญญสัตตบุคคล สภาวธรรมที่เป็นกุศลไม่เคยเกิดแล้วแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น แต่สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตไม่เคยเกิดแล้วแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นก็หาไม่ บุคคลผู้กำลังอุบัติในสุทธาวาสภูมิ สภาวธรรมที่เป็นกุศลไม่เคยเกิดแล้วและสภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตก็ไม่เคยเกิดแล้วแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น

หน้า ๘๙

ปฏิ. หรือว่าสภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตไม่เคยเกิดแล้วแก่บุคคลใดในภูมิใด สภาวธรรมที่เป็นกุศลไม่เคยเกิดแล้วแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ?

วิ. ถูกแล้ว

{๑๒๙} [๕๖] อนุ. สภาวธรรมที่เป็นอกุศลไม่เคยเกิดแล้วแก่บุคคลใดในภูมิใด สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตไม่เคยเกิดแล้วแก่บุคคลนั้นในภูมินั้นหรือ ?

วิ. บุคคลผู้เกิดอยู่ในสุทธาวาสภูมิเมื่อจิตดวงที่ ๒ เป็นไปอยู่ อสัญญสัตตบุคคล สภาวธรรมที่เป็นอกุศลไม่เคยเกิดแล้วแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น แต่สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตไม่เคยเกิดแล้วแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นก็หาไม่ บุคคคลผู้กำลังอุบัติในสุทธาวาสภูมิ สภาวธรรมที่เป็นอกุศลไม่เคยเกิดแล้วและสภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตก็ไม่เคยเกิดแล้วแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นปฏิ. หรือว่าสภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตไม่เคยเกิดแล้วแก่บุคคลใดในภูมิใด สภาวธรรมที่เป็นอกุศลไม่เคยเกิดแล้วแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ?

วิ. ถูกแล้ว

๓. อนาคตวาร

อนุโลมบุคคล

{๑๓๐} [๕๗] อนุ. สภาวธรรมที่เป็นกุศลจักเกิดแก่บุคคลใด สภาวธรรมที่เป็นอกุศลจักเกิดแก่บุคคลนั้นหรือ ?

วิ. บุคคลเหล่าใดจักได้เฉพาะอรหัตตมรรคในลำดับแห่งจิตใด สภาวธรรมที่เป็นกุศลจักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่สภาวธรรมที่เป็นอกุศลจักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นก็หาไม่ สภาวธรรมที่เป็นกุศลจักเกิดและสภาวธรรมที่เป็นอกุศลจักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นนอกนี้

หน้า ๙๐

ปฏิ. หรือว่าสภาวธรรมที่เป็นอกุศลจักเกิดแก่บุคคลใด สภาวธรรมที่เป็นกุศลจักเกิดแก่บุคคลนั้น ?

วิ. ถูกแล้ว

{๑๓๑} อนุ. สภาวธรรมที่เป็นกุศลจักเกิดแก่บุคคลใด สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตจักเกิดแก่บุคคลนั้นหรือ ?

วิ. ถูกแล้ว

ปฏิ. หรือว่าสภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตจักเกิดแก่บุคคลใด สภาวธรรมที่เป็นกุศลจักเกิดแก่บุคคลนั้น ?

วิ. บุคคลผู้มีความพร้อมเพรียงด้วยอรหัตตมรรค ผู้เป็นพระอรหันต์ สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตจักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่สภาวธรรมที่เป็นกุศลจักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นก็หาไม่ บุคคลนอกนี้ สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตจักเกิดและสภาวธรรมที่เป็นกุศลก็จักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น{๑๓๒} [๕๘] อนุ. สภาวธรรมที่เป็นอกุศลจักเกิดแก่บุคคลใด สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตจักเกิดแก่บุคคลนั้นหรือ ?

วิ. ถูกแล้ว

ปฏิ. หรือว่าสภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตจักเกิดแก่บุคคลใด สภาวธรรมที่เป็นอกุศลจักเกิดแก่บุคคลนั้น ?

วิ. บุคคลผู้มีความพร้อมเพรียงด้วยอรหัตตมรรค ผู้เป็นพระอรหันต์ ผู้จักได้เฉพาะอรหัตตมรรคในลำดับแห่งจิตใด สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตจักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่สภาวธรรมที่เป็นอกุศลจักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นก็หาไม่ บุคคลนอกนี้ สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตจักเกิดและสภาวธรรมที่เป็นอกุศลก็จักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น

หน้า ๙๑

อนุโลมโอกาส

{๑๓๓} [๕๙] อนุ. สภาวธรรมที่เป็นกุศลจักเกิดในภูมิใด สภาวธรรมที่เป็นอกุศลจักเกิดในภูมินั้นหรือ ?

วิ. ถูกแล้ว

ปฏิ. หรือว่าสภาวธรรมที่เป็นอกุศลจักเกิดในภูมิใด สภาวธรรมที่เป็นกุศลจักเกิดในภูมินั้น ?

วิ. ถูกแล้ว

{๑๓๔} อนุ. สภาวธรรมที่เป็นกุศลจักเกิดในภูมิใด สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตจักเกิดในภูมินั้นหรือ ?

วิ. ถูกแล้ว

ปฏิ. หรือว่าสภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตจักเกิดในภูมิใด สภาวธรรมที่เป็นกุศลจักเกิดในภูมินั้น

วิ. ในอสัญญสัตตภูมิ สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตจักเกิดในภูมินั้น แต่สภาวธรรมที่เป็นกุศลจักเกิดในภูมินั้นก็หาไม่ ในจตุโวการภูมิ ปัญจโวการภูมิ สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตจักเกิดและสภาวธรรมที่เป็นกุศลก็จักเกิดในภูมินั้น{๑๓๕} [๖๐] อนุ. สภาวธรรมที่เป็นอกุศลจักเกิดในภูมิใด สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตจักเกิดในภูมินั้นหรือ ?

วิ. ถูกแล้ว

ปฏิ. หรือว่าสภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตจักเกิดในภูมิใด สภาวธรรมที่เป็นอกุศลจักเกิดในภูมินั้น ?

วิ. ในอสัญญสัตตภูมิ สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตจักเกิดในภูมินั้น แต่สภาวธรรมที่เป็นอกุศลจักเกิดในภูมินั้นก็หาไม่ ในจตุโวการภูมิ

หน้า ๙๒

ปัญจโวการภูมิ สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตจักเกิดและสภาวธรรมที่เป็นอกุศลก็จักเกิดในภูมินั้น

อนุโลมปุคคโลกาส

{๑๓๖} [๖๑] อนุ. สภาวธรรมที่เป็นกุศลจักเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด สภาวธรรมที่เป็นอกุศลจักเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้นหรือ ?

วิ. บุคคลผู้จักได้เฉพาะอรหัตตมรรคในลำดับแห่งจิตใด (ในลำดับแห่งจิตนั้น) ในจตุโวการภูมิ ปัญจโวการภูมิ สภาวธรรมที่เป็นกุศลจักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น แต่สภาวธรรมที่เป็นอกุศลจักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นก็หาไม่ บุคคลผู้เกิดอยู่ในจตุโวการภูมิ ปัญจโวการภูมิ นอกนี้ สภาวธรรมที่เป็นกุศลจักเกิดและสภาวธรรมที่เป็นอกุศลก็จักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นปฏิ. หรือว่าสภาวธรรมที่เป็นอกุศลจักเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด สภาวธรรมที่เป็นกุศลจักเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ?

วิ. ถูกแล้ว

{๑๓๗}อนุ. สภาวธรรมที่เป็นกุศลจักเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตจักเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้นหรือ ?

วิ. ถูกแล้ว

ปฏิ. หรือว่าสภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตจักเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด สภาวธรรมที่เป็นกุศลจักเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ?

วิ. บุคคลผู้มีความพร้อมเพรียงด้วยอรหัตตมรรค ผู้เป็นพระอรหันต์ อสัญญสัตตบุคคล สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตจักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น แต่สภาวธรรมที่เป็นกุศลจักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นก็หาไม่ บุคคลผู้เกิดอยู่ในจตุโวการภูมิ ปัญจโวการภูมินอกนี้

หน้า ๙๓

สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตจักเกิดและสภาวธรรมที่เป็นกุศลก็จักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น

{๑๓๘} [๖๒] อนุ. สภาวธรรมที่เป็นอกุศลจักเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตจักเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้นหรือ ?

วิ. ถูกแล้ว

ปฏิ. หรือว่าสภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตจักเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด สภาวธรรมที่เป็นอกุศลจักเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ?

วิ. บุคคลผู้มีความพร้อมเพรียงด้วยอรหัตตมรรค ผู้เป็นพระอรหันต์ ผู้จักได้เฉพาะอรหัตตมรรคในลำดับแห่งจิตใด อสัญญสัตตบุคคล สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตจักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น แต่สภาวธรรมที่เป็นอกุศลจักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นก็หาไม่ บุคคลผู้เกิดอยู่ในจตุโวการภูมิ ปัญจโวการภูมินอกนี้ สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตจักเกิดและสภาวธรรมที่เป็นอกุศลก็จักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น

ปัจจนีกบุคคล

{๑๓๙} [๖๓] อนุ. สภาวธรรมที่เป็นกุศลจักไม่เกิดแก่บุคคลใด สภาวธรรมที่เป็นอกุศลจักไม่เกิดแก่บุคคลนั้นหรือ ?

วิ. ถูกแล้ว

ปฏิ. หรือว่าสภาวธรรมที่เป็นอกุศลจักไม่เกิดแก่บุคคลใด สภาวธรรมที่เป็นกุศลจักไม่เกิดแก่บุคคลนั้น

วิ. บุคคลเหล่าใดจักได้เฉพาะอรหัตตมรรคในลำดับแห่งจิตใด (ในลำดบแห่งจิตนั้น) สภาวธรรมที่เป็นอกุศลจักไม่เกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่สภาวธรรมที่เป็นกุศลจักไม่เกิดแก่บุคคลเหล่านั้นก็หาไม่ บุคคลผู้มีความ

หน้า ๙๔

พร้อมเพรียงด้วยอรหัตตมรรค ผู้เป็นพระอรหันต์ สภาวธรรมที่เป็นอกุศลจักไม่เกิดและสภาวธรรมที่เป็นกุศลก็จักไม่เกิดแก่บุคคลเหล่านั้น

{๑๔๐} อนุ. สภาวธรรมที่เป็นกุศลจักไม่เกิดแก่บุคคลใด สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตจักไม่เกิดแก่บุคคลนั้นหรือ ?

วิ. บุคคลผู้มีความพร้อมเพรียงด้วยอรหัตตมรรค ผู้เป็นพระอรหันต์ สภาวธรรมที่เป็นกุศลจักไม่เกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่สภาวธรรม ที่เป็นอัพยากฤตจักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น บุคคลผู้มีความพร้อมเพรียงด้วยปัจฉิมจิต สภาวธรรมที่เป็นกุศลจักไม่เกิดและสภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตก็ จักไม่เกิดแก่บุคคลเหล่านั้นปฏิ. หรือว่าสภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตจักไม่เกิดแก่บุคคลใด สภาวธรรมที่เป็นกุศลจักไม่เกิดแก่บุคคลนั้น ?

วิ. ถูกแล้ว

{๑๔๑} [๖๔] อนุ. สภาวธรรมที่เป็นอกุศลจักไม่เกิดแก่บุคคลใด สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตจักไม่เกิดแก่บุคคลนั้นหรือ ?

วิ. บุคคลผู้มีความพร้อมเพรียงด้วยอรหัตตมรรค ผู้เป็นพระอรหันต์ ผู้จักได้เฉพาะอรหัตตมรรคในลำดับแห่งจิตใด (ในลำดับแห่งจิตนั้น) สภาวธรรมที่เป็นอกุศลจักไม่เกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตจักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น บุคคลผู้มีความพร้อมเพรียงด้วยปัจฉิมจิต สภาวธรรมที่เป็นอกุศลจักไม่เกิดและสภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตก็จักไม่เกิดแก่บุคคลเหล่านั้นปฏิ. หรือว่าสภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตจักไม่เกิดแก่บุคคลใด สภาวธรรมที่เป็นอกุศลจักไม่เกิดแก่บุคคลนั้น

วิ. ถูกแล้ว

หน้า ๙๕

ปัจจนีกโอกาส

{๑๔๒} [๖๕] อนุ. สภาวธรรมที่เป็นกุศลจักไม่เกิดในภูมิใด สภาวธรรที่เป็นอกุศลจักไม่เกิดในภูมินั้นหรือ ?

วิ. ถูกแล้ว

ปฏิ. หรือว่าสภาวธรรมที่เป็นอกุศลจักไม่เกิดในภูมิใด สภาวธรรมที่เป็นกุศลจักไม่เกิดในภูมินั้น ?

วิ. ถูกแล้ว

{๑๔๓}อนุ. สภาวธรรมที่เป็นกุศลจักไม่เกิดในภูมิใด สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตจักไม่เกิดในภูมินั้นหรือ ?

วิ. จักเกิด

ปฏิ. หรือว่าสภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตจักไม่เกิดในภูมิใด สภาวธรรมที่เป็นกุศลจักไม่เกิดในภูมินั้น ?

วิ. ไม่มี

{๑๔๔} [๖๖] อนุ. สภาวธรรมที่เป็นอกุศลจักไม่เกิดในภูมิใด สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตจักไม่เกิดในภูมินั้นหรือ ?

วิ. จักเกิด

ปฏิ. หรือว่าสภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตจักไม่เกิดในภูมิใด สภาวธรรมที่เป็นอกุศลจักไม่เกิดในภูมินั้น ?

วิ. ไม่มี

ปัจจนีกปุคคโลกาส

{๑๔๕} [๖๗] อนุ. สภาวธรรมที่เป็นกุศลจักไม่เกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด สภาวธรรมที่เป็นอกุศลจักไม่เกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้นหรือ ?

หน้า ๙๖

วิ. ถูกแล้ว

ปฏิ. หรือว่าสภาวธรรมที่เป็นอกุศลจักไม่เกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด สภาวธรรมที่เป็นกุศลจักไม่เกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ?

วิ. บุคคลเหล่าใดจักได้เฉพาะอรหัตตมรรคในลำดับแห่งจิตใด (ในลำดับแห่งจิตนั้น) สภาวธรรมที่เป็นอกุศลจักไม่เกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น แต่สภาวธรรมที่เป็นกุศลจักไม่เกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นก็หาไม่ บุคคลผู้มีความพร้อมเพรียงด้วยอรหัตตมรรค ผู้เป็นพระอรหันต์ ผู้เป็นอสัญญสัตตบุคคล สภาวธรรมที่เป็นอกุศลจักไม่เกิดและสภาวธรรมที่เป็นกุศลก็จักไม่เกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น{๑๔๖} อนุ. สภาวธรรมที่เป็นกุศลจักไม่เกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตจักไม่เกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้นหรือ ?

วิ. บุคคลผู้มีความพร้อมเพรียงด้วยอรหัตตมรรค ผู้เป็นพระอรหันต์ อสัญญสัตตบุคคล สภาวธรรมที่เป็นกุศลจักไม่เกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น แต่สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตจักไม่เกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นก็หาไม่ บุคคลผู้มีความพร้อมเพรียงด้วยปัจฉิมจิต สภาวธรรมที่เป็นกุศลจักไม่เกิดและสภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตก็จักไม่เกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นปฏิ. หรือว่าสภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตจักไม่เกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด สภาวธรรมที่เป็นกุศลจักไม่เกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ?

วิ. ถูกแล้ว

{๑๔๗} [๖๘] อนุ. สภาวธรรมที่เป็นอกุศลจักไม่เกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตจักไม่เกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้นหรือ ?

วิ. บุคคลผู้มีความพร้อมเพรียงด้วยอรหัตตมรรค ผู้เป็นพระอรหันต์ ผู้จักได้เฉพาะอรหัตตมรรคในลำดับแห่งจิตใด (ในลำดับแห่งจิตนั้น)

หน้า ๙๗

อสัญญสัตตบุคคล สภาวธรรมที่เป็นอกุศลจักไม่เกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น แต่สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตจักไม่เกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นก็หาไม่ บุคคลผู้มีความพร้อมเพรียงด้วยปัจฉิมจิต สภาวธรรมที่เป็นอกุศลจักไม่เกิดและสภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตก็จักไม่เกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นปฏิ. หรือว่าสภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตจักไม่เกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด สภาวธรรมที่เป็นอกุศลจักไม่เกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น

วิ. ถูกแล้ว

๔. ปัจจุปปันนาตีตวาร

อนุโลมบุคคล

{๑๔๘} [๖๙] อนุ. สภาวธรรมที่เป็นกุศลย่อมเกิดแก่บุคคลใด สภาวธรรมที่เป็นอกุศลเคยเกิดแล้วแก่บุคคลนั้นหรือ ?

วิ. ถูกแล้ว

ปฏิ. หรือว่าสภาวธรรมที่เป็นอกุศลเคยเกิดแล้วแก่บุคคลใด สภาวธรรมที่เป็นกุศลย่อมเกิดแก่บุคคลนั้น ?

วิ. ในภังคขณะแห่งจิตของบุคคลทั้งหมด ในอุปปาทขณะแห่งจิตที่วิปปยุตจากกุศล บุคคลผู้เข้านิโรธสมาบัติ อสัญญสัตตบุคคล สภาวธรรมที่เป็นอกุศลเคยเกิดแล้วแก่บุคคลเหล่านั้น แต่สภาวธรรมที่เป็นกุศลย่อมเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นก็หาไม่ ในอุปปาทขณะแห่งสภาวธรรมที่เป็นกุศล สภาวธรรมที่เป็นอกุศลเคยเกิดแล้วและสภาวธรรมที่เป็นกุศลก็ย่อมเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น{๑๔๙} อนุ. สภาวธรรมที่เป็นกุศลย่อมเกิดแก่บุคคลใด สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตเคยเกิดแล้วแก่บุคคลนั้นหรือ ?

วิ. ถูกแล้ว

หน้า ๙๘

ปฏิ. หรือว่าสภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตเคยเกิดแล้วแก่บุคคลใด สภาวธรรมที่เป็นกุศลย่อมเกิดแก่บุคคลนั้น ?

วิ. ในภังคขณะแห่งจิตของบุคคลทั้งหมด ในอุปปาทขณะแห่งจิตที่วิปปยุตจากกุศล บุคคลผู้เข้านิโรธสมาบัติ อสัญญสัตตบุคคล สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตเคยเกิดแล้วแก่บุคคลเหล่านั้น แต่สภาวธรรมที่เป็นกุศลย่อมเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นก็หาไม่ ในอุปปาทขณะแห่งสภาวธรรมที่เป็นกุศล สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตเคยเกิดแล้วและสภาวธรรมที่เป็นกุศลก็ย่อมเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น{๑๕๐} [๗๐] อนุ. สภาวธรรมที่เป็นอกุศลย่อมเกิดแก่บุคคลใด สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตเคยเกิดแล้วแก่บุคคลนั้นหรือ ?

วิ. ถูกแล้ว

ปฏิ. หรือว่าสภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตเคยเกิดแล้วแก่บุคคลใด สภาวธรรมที่เป็นอกุศลย่อมเกิดแก่บุคคลนั้น

อนุ. ในภังคขณะแห่งจิตของบุคคลทั้งหมด ในอุปปาทขณะแห่งจิตที่วิปปยุตจากอกุศล บุคคลผู้เข้านิโรธสมาบัติ อสัญญสัตตบุคคล สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตเคยเกิดแล้วแก่บุคคลเหล่านั้น แต่สภาวธรรมที่เป็นอกุศลย่อมเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นก็หาไม่ ในอุปปาทขณะแห่งสภาวธรรมที่เป็นอกุศล สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตเคยเกิดแล้วและสภาวธรรมที่เป็นอกุศลก็ย่อมเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น

อนุโลมโอกาส

{๑๕๑} [๗๑] อนุ. สภาวธรรมที่เป็นกุศลย่อมเกิดในภูมิใด สภาวธรรมที่เป็นอกุศลเคยเกิดแล้วในภูมินั้นหรือ ? ...

หน้า ๙๙

อนุโลมปุคคโลกาส

{๑๕๒} [๗๒] อนุ. สภาวธรรมที่เป็นกุศลย่อมเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด สภาวธรรมที่เป็นอกุศลเคยเกิดแล้วแก่บุคคลนั้นในภูมินั้นหรือ ?

วิ. ถูกแล้ว

ปฏิ. หรือว่าสภาวธรรมที่เป็นอกุศลเคยเกิดแล้วแก่บุคคลใดในภูมิใด สภาวธรรมที่เป็นกุศลย่อมเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ?

วิ. ในภังคขณะแห่งจิตของบุคคลทั้งหมด ในอุปปาทขณะแห่งจิตที่วิปปยุตจากกุศล สภาวธรรมที่เป็นอกุศลเคยเกิดแล้วแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น แต่สภาวธรรมที่เป็นกุศลย่อมเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นก็หาไม่ ในอุปปาทขณะแห่งสภาวธรรมที่เป็นกุศล สภาวธรรมที่เป็นอกุศลเคยเกิดแล้วและสภาวธรรมที่เป็นกุศลก็ย่อมเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น{๑๕๓} อนุ. สภาวธรรมที่เป็นกุศลย่อมเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตเคยเกิดแล้วแก่บุคคลนั้นในภูมินั้นหรือ ?

วิ. ถูกแล้ว

ปฏิ. หรือว่าสภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตเคยเกิดแล้วแก่บุคคลใดในภูมิใด สภาวธรรมที่เป็นกุศลย่อมเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ?

วิ. ในภังคขณะแห่งจิตของบุคคลทั้งหมด ในอุปปาทขณะแห่งจิตที่วิปปยุตจากกุศล อสัญญสัตตบุคคล สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตเคยเกิดแล้วแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น แต่สภาวธรรมที่เป็นกุศลย่อมเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นก็หาไม่ ในอุปปาทขณะแห่งสภาวธรรมที่เป็นกุศล สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตเคยเกิดแล้วและสภาวธรรมที่เป็นกุศลก็ย่อมเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น{๑๕๔} [๗๓] อนุ. สภาวธรรมที่เป็นอกุศลย่อมเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตเคยเกิดแล้วแก่บุคคลนั้นในภูมินั้นหรือ ?

หน้า ๑๐๐

วิ. ถูกแล้ว

ปฏิ. หรือว่าสภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตเคยเกิดแล้วแก่บุคคลใดในภูมิใด สภาวธรรมที่เป็นอกุศลย่อมเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ?

วิ. ในภังคขณะแห่งจิตของบุคลทั้งหมด ในอุปปาทขณะแห่งจิตที่วิปปยุตจากอกุศล อสัญญสัตตบุคคล สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตเคยเกิดแล้วแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น แต่สภาวธรรมที่เป็นอกุศลย่อมเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นก็หาไม่ ในอุปปาทขณะแห่งสภาวธรรมที่เป็นอกุศล สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตเคยเกิดแล้วและสภาวธรรมที่เป็นอกุศลก็ย่อมเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น

ปัจจนีกบุคคล

{๑๕๕} [๗๔] อนุ. สภาวธรรมที่เป็นกุศลย่อมไม่เกิดแก่บุคคลใด สภาวธรรมที่เป็นอกุศลไม่เคยเกิดแล้วแก่บุคคลนั้นหรือ ?

วิ. เคยเกิดแล้ว

ปฏิ. หรือว่าสภาวธรรมที่เป็นอกุศลไม่เคยเกิดแล้วแก่บุคคลใด สภาวธรรมที่เป็นกุศลย่อมไม่เกิดแก่บุคคลนั้น ?

วิ. ไม่มี

{๑๕๖} อนุ. สภาวธรรมที่เป็นกุศลย่อมไม่เกิดแก่บุคคลใด สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตไม่เคยเกิดแล้วแก่บุคคลนั้นหรือ ?

วิ. เคยเกิดแล้ว

ปฏิ. หรือว่าสภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตไม่เคยเกิดแล้วแก่บุคคลใด สภาวธรรมที่เป็นกุศลย่อมไม่เกิดแก่บุคคลนั้น ?

วิ. ไม่มี

หน้า ๑๐๑

{๑๕๗} [๗๕] อนุ. สภาวธรรมที่เป็นอกุศลย่อมไม่เกิดแก่บุคคลใด สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตไม่เคยเกิดแล้วแก่บุคคลนั้นหรือ ?

วิ.เคยเกิดแล้ว

ปฏิ. หรือว่าสภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตไม่เคยเกิดแล้วแก่บุคคลใด สภาวธรรมที่เป็นอกุศลย่อมไม่เกิดแก่บุคคลนั้น ?

วิ. ไม่มี

ปัจจนีกโอกาส

{๑๕๘} [๗๖] อนุ. สภาวธรรมที่เป็นกุศลย่อมไม่เกิดในภูมิใด สภาวธรรมที่เป็นอกุศลไม่เคยเกิดแล้วในภูมินั้นหรือ ? ...

ปัจจนีกปุคคโลกาส

{๑๕๙} [๗๗] อนุ. สภาวธรรมที่เป็นกุศลย่อมไม่เกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด สภาวธรรมที่เป็นอกุศลไม่เคยเกิดแล้วแก่บุคคลนั้นในภูมินั้นหรือ ?

วิ.ในภังคขณะแห่งจิตของบุคคลทั้งหมด ในอุปปาทขณะแห่งจิตที่วิปปยุตจากกุศล สภาวธรรมที่เป็นกุศลย่อมไม่เกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น แต่สภาวธรรมที่เป็นอกุศลไม่เคยเกิดแล้วแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นก็หาไม่ บุคคลผู้เกิดอยู่ในสุทธาวาสภูมิเมื่อจิตดวงที่ ๒ เป็นไปอยู่ อสัญญ- สัตตบุคคลสภาวธรรมที่เป็นกุศลย่อมไม่เกิดและสภาวธรรมที่เป็นอกุศลก็ไม่เคยเกิดแล้วแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นปฏิ. หรือว่าสภาวธรรมที่เป็นอกุศลไม่เคยเกิดแล้วแก่บุคคลใดในภูมิใด สภาวธรรมที่เป็นกุศลย่อมไม่เกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ?

วิ. ถูกแล้ว

หน้า ๑๐๒

{๑๖๐} อนุ. สภาวธรรมที่เป็นกุศลย่อมไม่เกิดแก่บุคคลใดในภูมิใดสภาว-ธรรมที่เป็นอัพยากฤตไม่เคยเกิดแล้วแก่บุคคลนั้นในภูมินั้นหรือ ?

วิ.ในภังคขณะแห่งจิตของบุคคลทั้งหมด ในอุปปาทขณะแห่งจิตที่วิปปยุตจากกุศล อสัญญสัตตบุคคล สภาวธรรมที่เป็นกุศลย่อมไม่เกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น แต่สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตไม่เคยเกิดแล้วแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นก็หาไม่บุคคลผู้กำลังอุบัติในสุทธาวาสภูมิ สภาวธรรมที่เป็นกุศลย่อมไม่เกิดและสภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตก็ไม่เคยเกิดแล้วแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นปฏิ. หรือว่าสภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตไม่เคยเกิดแล้วแก่บุคคลใดในภูมิใด สภาวธรรมที่เป็นกุศลย่อมไม่เกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ?

วิ. ถูกแล้ว

{๑๖๑} [๗๘] อนุ. สภาวธรรมที่เป็นอกุศลย่อมไม่เกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตไม่เคยเกิดแล้วแก่บุคคลนั้นในภูมินั้นหรือ ?

วิ.ในภังคขณะแห่งจิตของบุคคลทั้งหมด ในอุปปาทขณะแห่งจิตที่วิปปยุตจากอกุศล อสัญญสัตตบุคคล สภาวธรรมที่เป็นอกุศลย่อมไม่เกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น แต่สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตไม่เคยเกิดแล้วแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นก็หาไม่บุคคลผู้กำลังอุบัติในสุทธาวาสภูมิ สภาวธรรมที่เป็นอกุศลย่อมไม่เกิดและสภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตก็ไม่เคยเกิดแล้วแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นปฏิ. หรือว่าสภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตไม่เคยเกิดแล้วแก่บุคคลใดในภูมิใด สภาวธรรมที่เป็นอกุศลย่อมไม่เกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ?

วิ. ถูกแล้ว

หน้า ๑๐๓

๕. ปัจจุปปันนานาคตวาร

อนุโลมบุคคล

{๑๖๒} [๗๙] อนุ. สภาวธรรมที่เป็นกุศลย่อมเกิดแก่บุคคลใด สภาวธรรมที่เป็นอกุศลจักเกิดแก่บุคคลนั้นหรือ ?

วิ.ในอุปปาทขณะแห่งอรหัตตมรรคบุคคลเหล่าใดจักได้เฉพาะอรหัตตมรรคในลำดับแห่งจิตใด ในอุปปาทขณะแห่งจิตนั้น สภาวธรรมที่เป็นกุศลย่อมเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นแต่สภาวธรรมที่เป็นอกุศลจักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นก็หาไม่ บุคคลนอกนี้ ในอุปปาทขณะแห่งสภาวธรรมที่เป็นกุศล สภาวธรรมที่เป็นกุศลย่อมเกิดและสภาวธรรมที่เป็นอกุศลก็จักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นปฎิ. หรือว่าสภาวธรรมที่เป็นอกุศลจักเกิดแก่บุคคลใด สภาวธรรมที่เป็นกุศลย่อมเกิดแก่บุคคลนั้น

วิ.ในภังคขณะแห่งจิตของบุคคลทั้งหมด ในอุปปาทขณะแห่งจิตที่วิปปยุตจากกุศล บุคคลผู้เข้านิโรธสมาบัติ อสัญญสัตตบุคคล สภาวธรรม ที่เป็นอกุศลจักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นแต่สภาวธรรมที่เป็นกุศลจักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นก็หาไม่ ในอุปปาทขณะแห่งสภาวธรรมที่เป็นกุศล สภาวธรรมที่เป็นอกุศลจักเกิดและสภาวธรรมที่เป็นกุศลก็ย่อมเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น{๑๖๓} อนุ. สภาวธรรมที่เป็นกุศลย่อมเกิดแก่บุคคลใดสภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตจักเกิดแก่บุคคลนั้นหรือ ?

วิ. ถูกแล้ว

ปฏิ. หรือว่าสภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตจักเกิดแก่บุคคลใดสภาว-ธรรมที่เป็นกุศลย่อมเกิดแก่บุคคลนั้น ?

วิ.ในภังคขณะแห่งจิตของบุคคลทั้งหมด ในอุปปาทขณะแห่งจิตที่วิปปยุตจากกุศล บุคคลผู้เข้านิโรธสมาบัติ อสัญญสัตตบุคคล สภาวธรรม

หน้า ๑๐๔

ที่เป็นอัพยากฤตจักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นแต่สภาวธรรมที่เป็นกุศลย่อมเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นก็หาไม่ในอุปปาทขณะแห่งสภาวธรรมที่เป็นกุศล สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตจักเกิดและสภาวธรรมที่เป็นกุศลก็ย่อมเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น

{๑๖๔} [๘๐] อนุ. สภาวธรรมที่เป็นอกุศลย่อมเกิดแก่บุคคลใด สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตจักเกิดแก่บุคคลนั้นหรือ ?

วิ. ถูกแล้ว

ปฏิ. หรือว่าสภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตจักเกิดแก่บุคคลใดสภาว-ธรรมที่เป็นอกุศลย่อมเกิดแก่บุคคลนั้น ?

วิ. ในภังคขณะแห่งจิตของบุคคลทั้งหมด ในอุปปาทขณะแห่งจิตที่ วิปปยุตจากอกุศล บุคคลผู้เข้านิโรธสมาบัติ อสัญญสัตตบุคคล สภาวธรรม ที่เป็นอัพยากฤตจักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นแต่สภาวธรรมที่เป็นอกุศลจักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นก็หาไม่ในอุปปาทขณะแห่งสภาวธรรมที่เป็นอกุศล สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตจักเกิดและสภาวธรรมที่เป็นอกุศลก็ย่อมเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น

อนุโลมโอกาส

{๑๖๕} [๘๑] อนุ. สภาวธรรมที่เป็นกุศลย่อมเกิดในภูมิใดสภาวธรรมที่เป็นอกุศลจักเกิดในภูมินั้นหรือ ? ...

อนุโลมปุคคโลกาส

{๑๖๖} [๘๒] อนุ. สภาวธรรมที่เป็นกุศลย่อมเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด สภาวธรรมที่เป็นอกุศลจักเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้นหรือ ?

วิ.ในอุปปาทขณะแห่งอรหัตตมรรคบุคคลเหล่าใดจักได้เฉพาะอรหัตตมรรคในลำดับแห่งจิตใด ในอุปปาทขณะแห่งจิตนั้น สภาวธรรมที่

หน้า ๑๐๕

เป็นกุศลย่อมเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น แต่สภาวธรรมที่เป็นอกุศลจักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นก็หาไม่ บุคคลนอกนี้ ในอุปปาทขณะแห่งสภาวธรรมที่เป็นกุศล สภาวธรรมที่เป็นกุศลย่อมเกิดและสภาวธรรมที่เป็นอกุศลก็จักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น

ปฏิ. หรือว่าสภาวธรรมที่เป็นอกุศลจักเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด สภาวธรรมที่เป็นกุศลย่อมเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ?

วิ.ในภังคขณะแห่งจิตของบุคคลทั้งหมด ในอุปปาทขณะแห่งจิตที่วิปปยุตจากกุศล สภาวธรรมที่เป็นอกุศลจักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น แต่สภาวธรรมที่เป็นกุศลย่อมเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นก็หาไม่ ในอุปปาทขณะแห่งสภาวธรรมที่เป็นกุศล สภาวธรรมที่เป็นอกุศลจักเกิดและ สภาวธรรมที่เป็นกุศลก็ย่อมเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น{๑๖๗} อนุ. สภาวธรรมที่เป็นกุศลย่อมเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตจักเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้นหรือ ?

วิ.ถูกแล้ว

ปฏิ. หรือว่าสภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตจักเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด สภาวธรรมที่เป็นกุศลย่อมเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ?

วิ.ในภังคขณะแห่งจิตของบุคคลทั้งหมด ในอุปปาทขณะแห่งจิตที่วิปปยุตจากกุศลอสัญญสัตตบุคคลสภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตจักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น แต่สภาวธรรมที่เป็นกุศลย่อมเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นก็หาไม่ในอุปปาทขณะแห่งสภาวธรรมที่เป็นกุศล สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตจักเกิดและสภาวธรรมที่เป็นกุศลก็ย่อมเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น{๑๖๘} [๘๓] อนุ. สภาวธรรมที่เป็นอกุศลย่อมเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตจักเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้นหรือ ?

วิ. ถูกแล้ว

หน้า ๑๐๖

ปฏิ. หรือว่าสภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตจักเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด สภาวธรรมที่เป็นอกุศลย่อมเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ?

วิ.ในภังคขณะแห่งจิตของบุคคลทั้งหมด ในอุปปาทขณะแห่งจิต ี่วิปปยุตจากอกุศล อสัญญสัตตบุคคล สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตจักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น แต่สภาวธรรมที่เป็นอกุศลย่อมเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นก็หาไม่ในอุปปาทขณะแห่งสภาวธรรมที่เป็นอกุศล สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตจักเกิดและสภาวธรรมที่เป็นอกุศลก็ย่อมเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น

ปัจจนีกบุคคล

{๑๖๙} [๘๔] อนุ. สภาวธรรมที่เป็นกุศลย่อมไม่เกิดแก่บุคคลใด สภาวธรรมที่เป็นอกุศลจักไม่เกิดแก่บุคคลนั้นหรือ ?

วิ.ในภังคขณะแห่งจิตของบุคคลทั้งหมดในอุปปาทขณะแห่งจิตที่วิปปยุตจากกุศล บุคคลผู้เข้านิโรธสมาบัติ อสัญญสัตตบุคคล สภาวธรรมที่เป็นกุศลย่อมไม่เกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่สภาวธรรมที่เป็นอกุศลจักไม่เกิด แก่บุคคลเหล่านั้นก็หาไม่ในภังคขณะแห่งอรหัตตมรรคบุคคลผู้เป็นพระอรหันต์ บุคคลเหล่าใดจักได้เฉพาะอรหัตตมรรคในลำดับแห่งจิตใด ในภังคขณะแห่งจิตนั้นสภาวธรรมที่เป็นกุศลย่อมไม่เกิดและสภาวธรรมที่เป็นอกุศลก็จักไม่เกิดแก่บุคคลเหล่านั้นปฏิ. หรือว่าสภาวธรรมที่เป็นอกุศลจักไม่เกิดแก่บุคคลใด สภาวธรรมที่เป็นกุศลย่อมไม่เกิดแก่บุคคลนั้น ?

วิ.ในอุปปาทขณะแห่งอรหัตตมรรคบุคคลเหล่าใดจักได้เฉพาะอรหัตตมรรคในลำดับแห่งจิตใด ในอุปปาทขณะแห่งจิตนั้น สภาวธรรมที่เป็นอกุศลจักไม่เกิดแก่บุคคลเหล่านั้นแต่สภาวธรรมที่เป็นกุศลย่อมไม่เกิดแก่บุคคลเหล่านั้นก็หาไม่ ในภังคขณะแห่งอรหัตตมรรค บุคคลผู้เป็น

หน้า ๑๐๗

พระอรหันต์ บุคคลเหล่าใดจักได้เฉพาะอรหัตตมรรคในลำดับแห่งจิตใด ในภังคขณะแห่งจิตนั้นสภาวธรรมที่เป็นอกุศลจักไม่เกิดและสภาวธรรมที่เป็นกุศลก็ย่อมไม่เกิดแก่บุคคลเหล่านั้น

{๑๗๐} อนุ. สภาวธรรมที่เป็นกุศลย่อมไม่เกิดแก่บุคคลใด สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตจักไม่เกิดแก่บุคคลนั้น ?

วิ.ในภังคขณะแห่งจิตของบุคคลทั้งหมด ในอุปปาทขณะแห่งจิตที่วิปปยุตจากกุศล บุคคลผู้เข้านิโรธสมาบัติ อสัญญสัตตบุคคล สภาวธรรมที่เป็นกุศลย่อมไม่เกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตจักไม่เกิดแก่บุคคลเหล่านั้นก็หาไม่บุคคลผู้มีความพร้อมเพรียงด้วยปัจฉิมจิต สภาวธรรมที่เป็นกุศลย่อมไม่เกิดและสภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตก็จักไม่เกิดแก่บุคคลเหล่านั้นปฏิ. หรือว่าสภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตจักไม่เกิดแก่บุคคลใด สภาว- ธรรมที่เป็นกุศลย่อมไม่เกิดแก่บุคคลนั้น ?

วิ.ถูกแล้ว

{๑๗๑} [๘๕] อนุ. สภาวธรรมที่เป็นอกุศลย่อมไม่เกิดแก่บุคคลใด สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตจักไม่เกิดแก่บุคคลนั้นหรือ ?

วิ.ในภังคขณะแห่งจิตของบุคคลทั้งหมด ในอุปปาทขณะแห่งจิตที่วิปปยุตจากอกุศล บุคคลผู้เข้านิโรธสมาบัติ อสัญญสัตตบุคคล สภาวธรรมที่เป็นอกุศลย่อมไม่เกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตจักไม่เกิดแก่บุคคลเหล่านั้นก็หาไม่ บุคคลผู้มีความพร้อมเพรียงด้วยปัจฉิมจิต สภาวธรรมที่เป็นอกุศลย่อมไม่เกิดและสภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตก็จักไม่เกิดแก่บุคคลเหล่านั้นปฎิ. หรือว่าสภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตจักไม่เกิดแก่บุคคลใด สภาว- ธรรมที่เป็นอกุศลย่อมไม่เกิดแก่บุคคลนั้น ?

หน้า ๑๐๘

วิ. ถูกแล้ว

ปัจจนีกโอกาส

{๑๗๒} [๘๖] อนุ. สภาวธรรมที่เป็นกุศลย่อมไม่เกิดในภูมิใด สภาวธรรมที่เป็นอกุศลจักไม่เกิดในภูมินั้นหรือ ? ...

ปัจจนีกปุคคโลกาส

{๑๗๓} [๘๗] อนุ. สภาวธรรมที่เป็นกุศลย่อมไม่เกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด สภาวธรรมที่เป็นอกุศลจักไม่เกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้นหรือ ?

วิ.ในภังคขณะแห่งจิตของบุคคลทั้งหมด ในอุปปาทขณะแห่งจิตที่วิปปยุตจากกุศลสภาวธรรมที่เป็นกุศลย่อมไม่เกิดแก่บุคคลเหส่านั้นใน ภูมินั้นแต่สภาวธรรมที่เป็นอกุศลจักไม่เกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นก็หาไม่ ในภังคขณะแห่งอรหัตดมรรค บุคคลผู้เป็นพระอรหันต์ บุคคลเหล่าใดจักได้เฉพาะอรหัตตมรรคในลำดับแห่งจิตใดในภังคขณะแห่งจิตนั้น อสัญญสัตตบุคคล สภาวธรรมที่เป็นกุศลย่อมไม่เกิดและสภาวธรรมที่เป็นอกุศลก็จักไม่เกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นปฏิ. หรือว่าสภาวธรรมที่เป็นอกุศลจักไม่เกิดแก่บุคคลใด ในภูมิใดสภาวธรรมที่เป็นกุศลย่อมไม่เกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ?

วิ.ในอุปปาทขณะแห่งอรหัตตมรรคบุคคลเหล่าใดจักได้เฉพาะอรหัตตมรรคในลำดับแห่งจิตใด ในอุปปาทขณะแห่งจิตนั้น สภาวธรรมที่เป็นอกุศลจักไม่เกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นแต่สภาวธรรมที่เป็นกุศลย่อมไม่เกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นก็หาไม่ ในภังคขณะแห่งอรหัตตมรรค บุคคลผู้เป็นพระอรหันต์ บุคคลเหล่าใดจักได้เฉพาะอรหัตตมรรคในลำดับแห่งจิตใด ในภังคขณะแห่งจิตนั้น อสัญญสัตตบุคคล สภาวธรรมที่เป็น

หน้า ๑๐๙

อกุศลจักไม่เกิดและสภาวธรรมที่เป็นกุศลก็ย่อมไม่เกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น

{๑๗๔} อนุ. สภาวธรรมที่เป็นกุศลย่อมไม่เกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตจักไม่เกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้นหรือ ?

วิ. ในภังคขณะแห่งจิต ในอุปปาทขณะแห่งจิตที่วิปปยุตจากกุศลบุคคลผู้เป็นอสัญญสัตตบุคคล สภาวธรรมที่เป็นกุศลย่อมไม่เกิดแก่บุคคลเหล่านั้นทั้งหมดในภูมินั้น แต่สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตจักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น บุคคลผู้มีความพร้อมเพรียงด้วยปัจฉิมจิต สภาวธรรมที่เป็นกุศลย่อมไม่เกิดและสภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตก็จักไม่เกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นปฏิ. หรือว่าสภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตจักไม่เกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด สภาวธรรมที่เป็นกุศลย่อมไม่เกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ?

วิ. ถูกแล้ว

{๑๗๕} [๘๘] อนุ. สภาวธรรมที่เป็นอกุศลย่อมไม่เกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตจักไม่เกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้นหรือ ?

วิ.ในภังคขณะแห่งจิตของบุคคลทั้งหมด ในอุปปาทขณะแห่งจิตที่วิปปยุตจากอกุศล อสัญญสัตตบุคคล สภาวธรรมที่เป็นอกุศลย่อมไม่เกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น แต่สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตจักไม่เกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นก็หาไม่ บุคคลผู้มีความพร้อมเพรียงด้วยปัจฉิมจิต สภาวธรรมที่เป็นอกุศลย่อมไม่เกิดและสภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตก็จักไม่เกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นปฏิ. หรือว่าสภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตจักไม่เกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด สภาวธรรมที่เป็นอกุศลย่อมไม่เกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ?

วิ. ถูกแล้ว

หน้า ๑๑๐

๖. อตีตานาคตวาร

อนุโลมบุคคล

{๑๗๖} [๘๙] อนุ. สภาวธรรมที่เป็นกุศลเคยเกิดแล้วแก่บุคคลใด สภาวธรรม ที่เป็นอกุศลจักเกิดแก่บุคคลนั้นหรือ ?

วิ.บุคคลผู้มีความพร้อมเพรียงด้วยอรหัตตมรรค ผู้เป็นพระอรหันต์ ผู้จักได้เฉพาะอรหัตตมรรคในลำดับแห่งจิตใด สภาวธรรมที่เป็นกุศลเคยเกิดแล้วแก่บุคคลเหล่านั้น แต่สภาวธรรมที่เป็นอกุศลจักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นก็หาไม่ บุคคลนอกนี้ สภาวธรรมที่เป็นกุศลเคยเกิดแล้ว และสภาวธรรมที่เป็นอกุศลก็จักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นปฎิ. หรือว่าสภาวธรรมที่เป็นอกุศลจักเกิดแก่บุคคลใด สภาวธรรมที่เป็นกุศลเคยเกิดแล้วแก่บุคคลนั้น ?

วิ.ถูกแล้ว

{๑๗๗} อนุ. สภาวธรรมที่เป็นกุศลเคยเกิดแล้วแก่บุคคลใด สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตจักเกิดแก่บุคคลนั้นหรือ ?

วิ. บุคคลผู้มีความพร้อมเพรียงด้วยปัจฉิมจิต สภาวธรรมที่เป็นกุศลเคยเกิดแล้วแก่บุคคลเหล่านั้น แต่สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตจักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นก็หาไม่ บุคคลนอกนี้ สภาวธรรมที่เป็นกุศลเคยเกิดแล้ว และสภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตก็จักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นปฏิ. หรือว่าสภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตจักเกิดแก่บุคคลใด สภาว- ธรรมที่เป็นกุศลเคยเกิดแล้วแก่บุคคลนั้น ?

วิ.ถูกแล้ว {๑๗๘}

[๙๐] อนุ. สภาวธรรมที่เป็นอกุศลเคยเกิดแล้วแก่บุคคลใด สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตจักเกิดแก่บุคคลนั้นหรือ ?

หน้า ๑๑๑

วิ. บุคคลผู้มีความพร้อมเพรียงด้วยปัจฉิมจิต สภาวธรรมที่เป็นอกุศลเคยเกิดแล้วแก่บุคคลเหล่านั้น แต่สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตจักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นก็หาไม่ บุคคลนอกนี้ สภาวธรรมที่เป็นอกุศลเคยเกิดแล้ว และสภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตก็จักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น

ปฏิ. หรือว่าสภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตจักเกิดแก่บุคคลใด สภาว- ธรรมที่เป็นอกุศลเคยเกิดแล้วแก่บุคคลนั้น ?

วิ. ถูกแล้ว

อนุโลมโอกาส

{๑๗๙} [๙๒] อนุ. สภาวธรรมที่เป็นกุศลเคยเกิดแล้วในภูมิใด สภาวธรรม ที่เป็นอกุศลจักเกิดในภูมินั้นหรือ ? ...

อนุโลมปุคคโลกาส

{๑๘๐} [๙๓] อนุ. สภาวธรรมที่เป็นกุศลเคยเกิดแล้วแก่บุคคลใดในภูมิใด สภาวธรรมที่เป็นอกุศลจักเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้นหรือ ?

วิ. บุคคลผู้มีความพร้อมเพรียงด้วยอรหัตตมรรค ผู้เป็นพระอรหันต์ ผู้จักได้เฉพาะอรหัตตมรรคในลำดับแห่งจิตใด สภาวธรรมที่เป็นกุศลเคยเกิดแล้วแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น แต่สภาวธรรมที่เป็นอกุศลจักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นก็หาไม่ บุคคลผู้เกิดอยู่ในจตุโวการภูมิ ปัญจโวการ- ภูมินอกนี้ สภาวธรรมที่เป็นกุศลเคยเกิดแล้วและสภาวธรรมที่เป็นอกุศลจักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นปฏิ. หรือว่าสภาวธรรมที่เป็นอกุศลจักเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด สภาวธรรมที่เป็นกุศลเคยเกิดแล้วแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ?

วิ. บุคคลผู้เกิดอยู่ในสุทธาวาสภูมิเมื่อจิตดวงที่ ๒ เป็นไปอยู่ สภาวธรรมที่เป็นอกุศลจักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น แต่สภาวธรรมที่

หน้า ๑๑๒

เป็นกุศลเคยเกิดแล้วแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นก็หาไม่ บุคคลผู้เกิดอยู่ในจตุโวการภูมิปัญจโวการภูมินอกนี้ สภาวธรรมที่เป็นอกุศลจักเกิดและ สภาวธรรมที่เป็นกุศลก็เคยเกิดแล้วแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น

{๑๘๑} อนุ. สภาวธรรมที่เป็นกุศลเคยเกิดแล้วแก่บุคคลใดในภูมิใด สภาว- ธรรมที่เป็นอัพยากฤตจักเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้นหรือ ?

วิ. บุคคลผู้มีความพร้อมเพรียงด้วยปัจฉิมจิต สภาวธรรมที่เป็นกุศลเคยเกิดแล้วแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น แต่สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตจักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นก็หาไม่ บุคคลผู้เกิดอยู่ในจตุโวการภูมิ ปัญจโวการภูมินอกนี้สภาวธรรมที่เป็นกุศลเคยเกิดแล้วและสภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตก็จักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นปฏิ. หรือว่าสภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตจักเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด สภาวธรรมที่เป็นกุศลเคยเกิดแล้วแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ?

วิ.บุคคลผู้เกิดอยู่ในสุทธาวาสภูมิเมื่อจิตดวงที่ ๒ เป็นไปอยู่ ผู้เป็นอสัญญสัตตบุคคล สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตจักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น แต่สภาวธรรมที่เป็นกุศลเคยเกิดแล้วแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นก็หาไม่ บุคคลผู้เกิดอยู่ในจตุโวการภูมิ ปัญจโวการภูมินอกนี้ สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตจักเกิดและสภาวธรรมที่เป็นกุศลก็เคยเกิดแล้วแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น{๑๘๒} อนุ. สภาวธรรมที่เป็นอกุศลเคยเกิดแล้วแก่บุคคลใดในภูมิใด สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตจักเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้นหรือ ?

วิ.บุคคลผู้มีความพร้อมเพรียงด้วยปัจฉิมจิตสภาวธรรมที่เป็นอกุศลเคยเกิดแล้วแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น แต่สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตจักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นก็หาไม่บุคคลผู้เกิดอยู่ใน จตุโวการภูมิ ปัญจโวการภูมินอกนี้ สภาวธรรมที่เป็นอกุศลเคยเกิดแล้วและ สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตก็จักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น

หน้า ๑๑๓

ปฏิ. หรือว่าสภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตจักเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด สภาวธรรมที่เป็นอกุศลเคยเกิดแล้วแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ?

วิ. บุคคลผู้เกิดอยู่ในสุทธาวาสภูมิเมื่อจิตดวงที่ ๒ เป็นไปอยู่ ผู้เป็นอสัญญสัตตบุคคล สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตจักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น แต่สภาวธรรมที่เป็นอกุศลเคยเกิดแล้วแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นก็หาไม่ บุคคลผู้เกิดอยู่ในจตุโวการภูมิ ปัญจโวการภูมินอกนี้ สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตจักเกิดและสภาวธรรมที่เป็นอกุศลก็เคยเกิดแล้วแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น

ปัจจนีกบุคคล

{๑๘๓} [๙๔] อนุ. สภาวธรรมที่เป็นกุศลไม่เคยเกิดแล้วแก่บุคคลใด สภาวธรรมที่เป็นอกุศลจักไม่เกิดแก่บุคคลนั้นหรือ ?

วิ.ไม่มี

ปฏิ. หรือว่าสภาวธรรมที่เป็นอกุศลจักไม่เกิดแก่บุคคลใด สภาวธรรมที่เป็นกุศลไม่เคยเกิดแล้วแก่บุคคลนั้น ?

วิ.เคยเกิดแล้ว

{๑๘๔}อนุ. สภาวธรรมที่เป็นกุศลไม่เคยเกิดแล้วแก่บุคคลใด สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตจักไม่เกิดแก่บุคคลนั้นหรือ ?

วิ.ไม่มี

ปฏิ. หรือว่าสภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตจักไม่เกิดแก่บุคคลใด สภาว- ธรรมที่เป็นกุศลไม่เคยเกิดแล้วแก่บุคคลนั้น ?

วิ.เคยเกิดแล้ว

{๑๘๕} [๙๕] อนุ. สภาวธรรมที่เป็นอกุศลไม่เคยเกิดแล้วแก่บุคคลใด สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตจักไม่เกิดแก่บุคคลนั้นหรือ ?

หน้า ๑๑๔

วิ. ไม่มี

ปฏิ. หรือว่าสภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตจักไม่เกิดแก่บุคคลใด สภาวธรรมที่เป็นอกุศลไม่เคยเกิดแล้วแก่บุคคลนั้น ?

วิ.เคยเกิดแล้ว

ปัจจนีกโอกาส

{๑๘๖} [๙๖] อนุ. สภาวธรรมที่เป็นกุศลไม่เคยเกิดแล้วในภูมิใด สภาวธรรม ที่เป็นอกุศลจักเกิดในภูมินั้นหรือ ? ...

ปัจจนีกปุคคโลกาส

{๑๘๗} [๙๗] อนุ. สภาวธรรมที่เป็นกุศลไม่เคยเกิดแล้วแก่บุคคลใดในภูมิใด สภาวธรรมที่เป็นอกุศลจักไม่เกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้นหรือ ?

วิ.บุคคลผู้เกิดอยู่ในสุทธาวาสภูมิเมื่อจิตดวงที่ ๒ เป็นไปอยู่ สภาวธรรมที่เป็นกุศลไม่เคยเกิดแล้วแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น แต่สภาวธรรมที่เป็นอกุศลจักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น อสัญญสัตตบุคคล สภาวธรรมที่เป็นกุศลไม่เคยเกิดแล้วและสภาวธรรมที่เป็นอกุศลก็จักไม่เกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นปฎิ. หรือว่าสภาวธรรมที่เป็นอกุศลจักไม่เกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด สภาวธรรมที่เป็นกุศลไม่เคยเกิดแล้วแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ?

วิ. บุคคลผู้มีความพร้อมเพรียงด้วยอรหัตตมรรค ผู้เป็นพระอรหันต์ ผู้จักได้เฉพาะอรหัตตมรรคในลำดับแห่งจิตใด สภาวธรรมที่เป็นอกุศลจักไม่ เกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นแต่สภาวธรรมที่เป็นกุศลเคยเกิดแล้วแก่ บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น อสัญญสัตตบุคคล สภาวธรรมที่เป็นอกุศลจักไม่ เกิดและสภาวธรรมที่เป็นกุศลก็ไม่เคยเกิดแล้วแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น

หน้า ๑๑๕

{๑๘๘} อนุ. สภาวธรรมที่เป็นกุศลไม่เคยเกิดแล้วแก่บุคคลใดในภูมิใด สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตจักไม่เกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้นหรือ ?

วิ. จักเกิด

ปฏิ. หรือว่าสภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตจักไม่เกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด สภาวธรรมที่เป็นกุศลไม่เคยเกิดแล้วแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ?

วิ. เคยเกิดแล้ว

{๑๘๙} [๙๘] อนุ. สภาวธรรมที่เป็นอกุศลไม่เคยเกิดแล้วแก่บุคคลใดในภูมิใด สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตจักไม่เกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้นหรือ ?

วิ. จักเกิด

ปฏิ. หรือว่าสภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตจักไม่เกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด สภาวธรรมที่เป็นอกุศลไม่เคยเกิดแล้วแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ?

วิ. เคยเกิดแล้ว

จบ อุปปาทวาร

๒. ปวัตติวาร ๒. นิโรธวาร

๑. ปัจจุปปันนวาร

อนุโลมบุคคล

{๑๙๐} [๙๙] อนุ. สภาวธรรมที่เป็นกุศลของบุคคลใดย่อมดับไป สภาวธรรมที่เป็นอกุศลของบุคคลนั้นย่อมดับไปหรือ ?

วิ. หามิได้

ปฏิ. หรือว่าสภาวธรรมที่เป็นอกุศลของบุคคลใดย่อมดับไป สภาวธรรมที่เป็นกุศลของบุคคลนั้นย่อมดับไป ?

จบ ปวัตติวาร