พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน · เกนจิวิญเญยยทุกะ
ปฏิจจวาร เล่ม ๔๒
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๓๒๓–๓๒๕ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๑/๒ ในเกนจิวิญเญยยทุกะมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
เกนจิวิญฺเญยฺยทุกํ
ปฏิจฺจวาโร
เกนจิวิญเญยยทุกะ
ปฏิจจวาร
พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน มหาปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๓ เกนจิวิญเญยยทุกะ ปฏิจจวาร (ฉบับหลวง เล่ม ๔๒ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๔๒ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๘๘ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๔๒)
เกนจิวิญฺเญยฺยํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เกนจิวิญฺเญยฺโย ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: เกนจิวิญฺเญยฺยํ เอกํ ขนฺธํ ปฏิจฺจ ตโย ขนฺธา จิตฺตสมุฏฺฐานญฺจ รูปํ เทฺว ขนฺเธ ... ปฏิสนฺธิกฺขเณ ขนฺเธ ปฏิจฺจ วตฺถุ วตฺถุํ ปฏิจฺจ ขนฺธา เอกํ มหาภูตํ ปฏิจฺจ ตโย มหาภูตา มหาภูเต ปฏิจฺจ จิตฺตสมุฏฺฐานํ รูปํ กฏตฺตารูปํ อุปาทารูปํ ฯ เกนจิวิญฺเญยฺยํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เกนจินวิญฺเญยฺโย ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: เกนจิวิญฺเญยฺยํ เอกํ ขนฺธํ ปฏิจฺจ เกนจินวิญฺเญยฺยา ตโย ขนฺธา จิตฺตสมุฏฺฐานญฺจ รูปํ เทฺว ขนฺเธ ... ปฏิสนฺธิกฺขเณ ขนฺเธ ปฏิจฺจ วตฺถุ วตฺถุํ ปฏิจฺจ ขนฺธา เอกํ มหาภูตํ ... มหาภูเต ปฏิจฺจ จิตฺตสมุฏฺฐานํ รูปํ กฏตฺตารูปํ อุปาทารูปํ ฯ
เกนจิวิญฺเญยฺยํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เกนจิวิญฺเญยฺโย จ เกนจินวิญฺเญยฺโย จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: เกนจิวิญฺเญยฺยํ เอกํ ขนฺธํ ปฏิจฺจ เกนจิวิญฺเญยฺยา จ เกนจินวิญฺเญยฺยา จ ตโย ขนฺธา จิตฺตสมุฏฺฐานญฺจ รูปํ เทฺว ขนฺเธ ... ปฏิสนฺธิกฺขเณ ขนฺเธ ปฏิจฺจ วตฺถุ วตฺถุํ ปฏิจฺจ ขนฺธา เอกํ มหาภูตํ ... มหาภูเต ปฏิจฺจ จิตฺตสมุฏฺฐานํ รูปํ กฏตฺตารูปํ อุปาทารูปํ ฯ เกนจินวิญฺเญยฺยํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เกนจินวิญฺเญยฺโย ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: เกนจินวิญฺเญยฺยํ เอกํ ขนฺธํ ปฏิจฺจ เกนจินวิญฺเญยฺยา ตโย ขนฺธา จิตฺตสมุฏฺฐานญฺจ รูปํ เทฺว ขนฺเธ ... ปฏิสนฺธิกฺขเณ ขนฺเธ ปฏิจฺจ วตฺถุ วตฺถุํ ปฏิจฺจ ขนฺธา เอกํ มหาภูตํ ... มหาภูเต ปฏิจฺจ จิตฺตสมุฏฺฐานํ รูปํ กฏตฺตารูปํ อุปาทารูปํ ฯ
เกนจินวิญฺเญยฺยํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เกนจิวิญฺเญยฺโย ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: เกนจินวิญฺเญยฺยํ เอกํ ขนฺธํ ปฏิจฺจ เกนจิวิญฺเญยฺยา ตโย ขนฺธา จิตฺตสมุฏฺฐานญฺจ รูปํ เทฺว ขนฺเธ ... ปฏิสนฺธิกฺขเณ ขนฺเธ ปฏิจฺจ วตฺถุ วตฺถุํ ปฏิจฺจ ขนฺธา เอกํ มหาภูตํ ... มหาภูเต ปฏิจฺจ จิตฺตสมุฏฺฐานํ รูปํ กฏตฺตารูปํ อุปาทารูปํ ฯ เกนจินวิญฺเญยฺยํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เกนจิวิญฺเญยฺโย จ เกนจินวิญฺเญยฺโย จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: เกนจินวิญฺเญยฺยํ เอกํ ขนฺธํ ปฏิจฺจ เกนจิวิญฺเญยฺยา จ เกนจินวิญฺเญยฺยา จ ตโย ขนฺธา จิตฺตสมุฏฺฐานญฺจ รูปํ เทฺว ขนฺเธ ... ปฏิสนฺธิกฺขเณ ขนฺเธ ปฏิจฺจ วตฺถุ วตฺถุํ ปฏิจฺจ ขนฺธา เอกํ มหาภูตํ ... มหาภูเต ปฏิจฺจ จิตฺตสมุฏฺฐานํ รูปํ กฏตฺตารูปํ อุปาทารูปํ ฯ
เกนจิวิญฺเญยฺยญฺจ เกนจินวิญฺเญยฺยญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เกนจิวิญฺเญยฺโย ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: เกนจิวิญฺเญยฺยญฺจ เกนจินวิญฺเญยฺยญฺจ เอกํ ขนฺธํ ปฏิจฺจ เกนจิวิญฺเญยฺยา ตโย ขนฺธา จิตฺตสมุฏฺฐานญฺจ รูปํ เทฺว ขนฺเธ ... ปฏิสนฺธิกฺขเณ ขนฺเธ ปฏิจฺจ วตฺถุ วตฺถุํ ปฏิจฺจ ขนฺธา เอกํ มหาภูตํ ... มหาภูเต ปฏิจฺจ จิตฺตสมุฏฺฐานํ รูปํ กฏตฺตารูปํ อุปาทารูปํ ฯ
เกนจิวิญฺเญยฺยญฺจ เกนจินวิญฺเญยฺยญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ๖ เกนจินวิญฺเญยฺโย ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: เกนจิวิญฺเญยฺยญฺจ เกนจินวิญฺเญยฺยญฺจ เอกํ ขนฺธํ ปฏิจฺจ เกนจินวิญฺเญยฺยา ตโย ขนฺธา จิตฺตสมุฏฺฐานญฺจ รูปํ เทฺว ขนฺเธ ... ปฏิสนฺธิกฺขเณ ขนฺเธ ปฏิจฺจ วตฺถุ วตฺถุํ ปฏิจฺจ ขนฺธา เอกํ มหาภูตํ ... มหาภูเต ปฏิจฺจ จิตฺตสมุฏฺฐานํ รูปํ กฏตฺตารูปํ อุปาทารูปํ ฯ เกนจิวิญฺเญยฺยญฺจ เกนจินวิญฺเญยฺยญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เกนจิวิญฺเญยฺโย จ เกนจินวิญฺเญยฺโย จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: เกนจิวิญฺเญยฺยญฺจ เกนจินวิญฺเญยฺยญฺจ เอกํ ขนฺธํ ปฏิจฺจ เกนจิวิญฺเญยฺยา จ เกนจินวิญฺเญยฺยา จ ตโย ขนฺธา จิตฺตสมุฏฺฐานญฺจ รูปํ เทฺว ขนฺเธ ... ปฏิสนฺธิกฺขเณ ขนฺเธ ปฏิจฺจ วตฺถุ วตฺถุํ ปฏิจฺจ ขนฺธา เอกํ มหาภูตํ ... มหาภูเต ปฏิจฺจ จิตฺตสมุฏฺฐานํ รูปํ กฏตฺตารูปํ อุปาทารูปํ ฯ สงฺขิตฺตํ ฯ
เกนจิวิญเญยยธรรม อาศัยเกนจิวิญเญยยธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
คือ ขันธ์ ๓ และจิตตสมุฏฐานรูป อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นเกนจิวิญเญยยธรรม ขันธ์๒ ฯลฯ
ในปฏิสนธิขณะ หทัยวัตถุ อาศัยขันธ์ทั้งหลาย ขันธ์ทั้งหลาย อาศัยหทัยวัตถุ มหา-
ภูตรูป ๓ อาศัยมหาภูตรูป ๑ จิตตสมุฏฐานรูป กฏัตตารูป ที่เป็นอุปาทารูป อาศัยมหาภูตรูป
ทั้งหลาย
เกนจินวิญเญยยธรรม อาศัยเกนจิวิญเญยยธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
คือ ขันธ์ ๓ ที่เป็นเกนจินวิญเญยยธรรม และจิตตสมุฏฐานรูป อาศัยขันธ์ ๑ ที่
เป็นเกนจิวิญเญยยธรรม ขันธ์ ๒ ฯลฯ
ในปฏิสนธิขณะ หทัยวัตถุ อาศัยขันธ์ทั้งหลาย ขันธ์ทั้งหลายอาศัยหทัยวัตถุ มหา-
ภูตรูป ๑ ฯลฯ จิตตสมุฏฐานรูป กฏัตตารูป ที่เป็นอุปาทารูป อาศัยมหาภูตรูปทั้งหลาย
เกนจิวิญเญยยธรรม และเกนจินวิญเญยยธรรม อาศัยเกนจิวิญเญยยธรรม เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
คือ ขันธ์ ๓ ที่เป็นเกนจิวิญเญยยธรรม และเกนจิวิญเญยยธรรม และจิตตสมุฏฐานรูป
อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นเกนจิวิญเญยยธรรม ขันธ์ ๒ ฯลฯ
ในปฏิสนธิขณะ หทัยวัตถุ อาศัยขันธ์ทั้งหลาย ขันธ์ทั้งหลายอาศัยหทัยวัตถุ มหาภูต-
รูป ๑ ฯลฯ จิตตสมุฏฐานรูป กฏัตตารูป ที่เป็นอุปาทารูป อาศัยมหาภูตรูปทั้งหลาย
เกนจินวิญเญยยธรรม อาศัยเกนจินวิญเญยยธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
คือ ขันธ์ ๓ ที่เป็นเกนจินวิญเญยยธรรม และจิตตสมุฏฐานรูป อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็น
เกนจินวิญเญยยธรรม ขันธ์ ๒ ฯลฯ
ในปฏิสนธิขณะ หทัยวัตถุ อาศัยขันธ์ทั้งหลาย ขันธ์ทั้งหลาย อาศัยหทัยวัตถุมหาภูตรูป ๑ ฯลฯ จิตตสมุฏฐานรูป กฏัตตารูป ที่เป็นอุปาทารูป อาศัยมหาภูตรูปทั้งหลาย
เกนจิวิญเญยยธรรม อาศัยเกนจินวิญเญยยธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัยคือ ขันธ์ ๓ ที่เป็นเกนจิวิญเญยยธรรม และจิตตสมุฏฐานรูป อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นเกนจินวิญเญยยธรรม ขันธ์ ๒ ฯลฯ
ในปฏิสนธิขณะ หทัยวัตถุ อาศัยขันธ์ทั้งหลาย ขันธ์ทั้งหลาย อาศัยหทัยวัตถุมหาภูตรูป ๑ ฯลฯ จิตตสมุฏฐานรูป กฏัตตารูป ที่เป็นอุปาทารูป อาศัยมหาภูตรูปทั้งหลาย
เกนจิวิญเญยยธรรม และเกนจินวิญเญยยธรรม อาศัยเกนจินวิญเญยยธรรม เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
คือ ขันธ์ ๓ ที่เป็นเกนจิวิญเญยยธรรม และเกนจินวิญเญยยธรรม และจิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นเกนจินวิญเญยยธรรม ขันธ์ ๒ ฯลฯ
ในปฏิสนธิขณะ หทัยวัตถุ อาศัยขันธ์ทั้งหลาย ขันธ์ทั้งหลาย อาศัยหทัยวัตถุมหาภูตรูป ๑ ฯลฯ จิตตสมุฏฐานรูป กฏัตตารูป ที่เป็นอุปาทารูป อาศัยมหาภูตรูปทั้งหลาย
เกนจิวิญเญยยธรรม อาศัยเกนจิวิญเญยยธรรม และเกนจินวิญเญยยธรรม เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
คือ ขันธ์ ๓ ที่เป็นเกนจิวิญเญยยธรรม และจิตตสมุฏฐานรูป อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นเกนจิวิญเญยยธรรม และเกนจินวิญเญยยธรรม ขันธ์ ๒ ฯลฯ
ในปฏิสนธิขณะ หทัยวัตถุ อาศัยขันธ์ทั้งหลาย ขันธ์ทั้งหลาย อาศัยหทัยวัตถุมหาภูตรูป ๑ ฯลฯ จิตตสมุฏฐานรูป กฏัตตารูป ที่เป็นอุปาทารูป อาศัยมหาภูตรูปทั้งหลาย
เกนจินวิญเญยยธรรม อาศัยเกนจิวิญเญยยธรรม และเกนจินวิญเญยยธรรม เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
คือ ขันธ์ ๓ ที่เป็นเกนจินวิญเญยยธรรม และจิตตสมุฏฐานรูป อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นเกนจินวิญเญยยธรรม และเกนจิวิญเญยยธรรม ขันธ์ ๒ ฯลฯ
ในปฏิสนธิขณะ หทัยวัตถุ อาศัยขันธ์ทั้งหลาย ขันธ์ทั้งหลาย อาศัยหทัยวัตถุ
มหาภูตรูป ๒ ฯลฯ จิตตสมุฏฐานรูป กฏัตตารูป ที่เป็นอุปาทารูป อาศัยมหาภูตรูปทั้งหลาย
เกนจิวิญเญยยธรรม และเกนจินวิญเญยยธรรม อาศัยเกนจิวิญเญยยธรรม และเกนจินวิญเญยยธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
คือ ขันธ์ ๓ ที่เป็นเกนจิวิญเญยยธรรม และเกนจินวิญเญยยธรรม และจิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นเกนจิวิญเญยยธรรม และเกนจินวิญเญยยธรรม ขันธ์ ๒ ฯลฯ
ในปฏิสนธิขณะ หทัยวัตถุ อาศัยขันธ์ทั้งหลาย ขันธ์ทั้งหลาย อาศัยหทัยวัตถุมหาภูตรูป ๑ ฯลฯ จิตตสมุฏฐานรูป กฏัตตารูป ที่เป็นอุปาทารูป อาศัยมหาภูตรูปทั้งหลาย
ฯลฯ
เหตุยา นว อารมฺมเณ นว ฯ สงฺขิตฺตํ ฯ อวิคเต นว ฯ
อนุโลมํ นิฏฺฐิตํ ฯ
ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๙
ในอารัมมณปัจจัย มี " ๙
ในอวิคตปัจจัย มี " ๙
อนุโลม จบ
นเหตุยา นว นอารมฺมเณ นว ฯ สงฺขิตฺตํ ฯ โนวิคเต นว ฯ
เอวํ จตฺตาริปิ คณนา ปริปุณฺณา ฯ
สหชาตวาโรปิ ปจฺจยวาโรปิ นิสฺสยวาโรปิ สํสฏฺฐวาโรปิ สมฺปยุตฺตวาโรปิ เอวํ วิตฺถาเรตพฺพา ฯ ปจฺจยวาเร วตฺถุ จ ปญฺจายตนานิ จ ทสฺเสตพฺพานิ ฯ ยถา ยถา ลพฺภติ ตํ ตํ กาตพฺพํ ฯ
ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีวาระ ๙
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย มี " ๙
ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิคตปัจจัย มี " ๙
การนับทั้งสี่พึงกระทำให้บริบูรณ์อย่างนี้
สหชาตวารก็ดี ปัจจยวารก็ดี นิสสยวารก็ดี สังสัฏฐวารก็ดี สัมปยุตตวารก็ดีพึงให้พิสดารอย่างนี้
ปัจจยวาร พึงแสดง หทัยวัตถุ และอายตนะห้า พึงกระทำตามสมควร
จบ ปฏิจจวาร