พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน · อาสวอาสวสัมปยุตตทุกะ
ปัญหาวาร เล่ม ๔๒
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๔๐๙–๔๑๖ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๒/๒ ในอาสวอาสวสัมปยุตตทุกะมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน มหาปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๓ อาสวอาสวสัมปยุตตทุกะ ปัญหาวาร (ฉบับหลวง เล่ม ๔๒ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๔๒ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๘๘ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๔๒)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๔๒ หน้า ๓๑๓–๓๑๘
๑๘. อาสวอาสวสัมปยุตตทุกะ ๗. ปัญหาวาร
๑. ปัจจยานุโลม ๑. วิภังควาร
เหตุปัจจัย
{๔๐๙} [๑๒๑] สภาวธรรมที่เป็นอาสวะและที่สัมปยุตด้วยอาสวะเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นอาสวะและที่สัมปยุตด้วยอาสวะโดยเหตุปัจจัย มี ๓ วาร
สภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยอาสวะแต่ไม่เป็นอาสวะเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยอาสวะแต่ไม่เป็นอาสวะโดยเหตุปัจจัย คือ สภาวธรรมที่เป็นเหตุซึ่งสัมปยุตด้วยอาสวะแต่ไม่เป็นอาสวะเป็นปัจจัยแก่สัมปยุตตขันธ์ ทั้งหลายโดยเหตุปัจจัย (๑)
อารัมมณาทิปัจจัย
{๔๑๐} [๑๒๒] สภาวธรรมที่เป็นอาสวะและที่สัมปยุตด้วยอาสวะเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นอาสวะและที่สัมปยุตด้วยอาสวะโดยอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาร
สภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยสัมปยุตด้วยอาสวะแต่ไม่เป็นอาสวะเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยอาสวะแต่ไม่เป็นอาสวะโดยอารัมมณปัจจัย คือ เพราะปรารภขันธ์ที่สัมปยุตด้วยอาสวะแต่ไม่เป็นอาสวะ ขันธ์ที่สัมปยุตด้วยอาสวะแต่ไม่เป็นอาสวะจึงเกิดขึ้น (๑)สภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยอาสวะแต่ไม่เป็นอาสวะเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นอาสวะและที่สัมปยุตด้วยอาสวะโดยอารัมมณปัจจัย คือ เพราะปรารภขันธ์ที่สัมปยุตด้วยอาสวะแต่ไม่เป็นอาสวะ สภาวธรรมที่เป็นอาสวะจึงเกิดขึ้น (๒)
สภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยอาสวะแต่ไม่เป็นอาสวะเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นอาสวะและที่สัมปยุตด้วยอาสวะ ทั้งที่สัมปยุตด้วยอาสวะแต่ไม่เป็นอาสวะโดยอารัมมณปัจจัย คือ เพราะปรารภขันธ์ที่สัมปยุตด้วยอาสวะแต่ไม่เป็นอาสวะ สภาวธรรมที่เป็นอาสวะและขันธ์ที่สัมปยุตด้วยอาสวะจึงเกิดขึ้น (๓)
สภาวธรรมที่เป็นอาสวะและที่สัมปยุตด้วยอาสวะ ทั้งที่สัมปยุตด้วยอาสวะแต่ไม่เป็นอาสวะเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นอาสวะและที่สัมปยุตด้วยอาสวะโดยอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาร
เพราะอธิปติปัจจัย (เหมือนกับอารัมมณปัจจัย ควรทำให้เป็นอารมณ์อย่างหนักแน่น) เพราะอนันตรปัจจัย (เหมือนกับอารัมมณปัจจัยนั่นเอง ควรทำว่า ซึ่งเกิดก่อน ๆ) เพราะสมนันตรปัจจัย เพราะสหชาตปัจจัย เพราะอัญญมัญญปัจจัย เพราะนิสสยปัจจัย เพราะอุปนิสสยปัจจัย (เหมือนกับอารัมมณปัจจัยนั่นเอง ไม่มีการจำแนก มี ๓ วาร อุปนิสสยปัจจัยทั้งหมด ควรจัดเข้าไว้ด้วย)
กัมมาทิปัจจัย
{๔๑๑} [๑๒๓] สภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยอาสวะแต่ไม่เป็นอาสวะเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยอาสวะแต่ไม่เป็นอาสวะโดยกัมมปัจจัย มี ๓ วาร เป็นปัจจัยโดยอาหารปัจจัย มี ๓ วาร เป็นปัจจัยโดยอินทริยปัจจัย มี ๓ วาร เป็นปัจจัยโดยฌานปัจจัย มี ๓ วาร เป็นปัจจัยโดยมัคคปัจจัย มี ๙ วาร เป็นปัจจัยโดยสัมปยุตตปัจจัย มี ๙ วาร เป็นปัจจัยโดยอัตถิปัจจัย เป็นปัจจัยโดยนัตถิปัจจัย เป็นปัจจัยโดยวิคตปัจจัย เป็นปัจจัยโดยอวิคตปัจจัย มีปัจจัยละ ๙ วาร
๑. ปัจจยานุโลม ๒. สังขยาวาร
สุทธนัย
{๔๑๒} [๑๒๔] ในเหตุปัจจัย มี ๔ วาร
ในอารัมมณปัจจัย ” ๙ ”
ในอธิปติปัจจัย ” ๙ ”
ในอนันตรปัจจัย ” ๙ ”
ในสมนันตรปัจจัย ” ๙ ”
ในสหชาตปัจจัย ” ๙ ”
ในอัญญมัญญปัจจัย ” ๙ ”
ในนิสสยปัจจัย ” ๙ ”
ในอุปนิสสยปัจจัย ” ๙ ”
ในอาเสวนปัจจัย ” ๙ ”
ในกัมมปัจจัย ” ๓ ”
ในอาหารปัจจัย ” ๓ ”
ในอินทริยปัจจัย ” ๓ ”
ในฌานปัจจัย ” ๓ ”
ในมัคคปัจจัย ” ๙ ”
ในสัมปยุตตปัจจัย ” ๙ ”
ในอัตถิปัจจัย ” ๙ ”
ในนัตถิปัจจัย ” ๙ ”
ในวิคตปัจจัย ” ๙ ”
ในอวิคตปัจจัย ” ๙ ”
จบ อนุโลม
๒. ปัจจนียุทธาร
{๔๑๓} [๑๒๕] สภาวธรรมที่เป็นอาสวะและที่สัมปยุตด้วยอาสวะเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นอาสวะและที่สัมปยุตด้วยอาสวะโดยอารัมมณปัจจัย เป็นปัจจัยโดยสหชาตปัจจัย เป็นปัจจัยโดยอุปนิสสยปัจจัย (๑)สภาวธรรมที่เป็นอาสวะและที่สัมปยุตด้วยอาสวะเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยอาสวะแต่ไม่เป็นอาสวะโดยอารัมมณปัจจัย เป็นปัจจัยโดยสหชาตปัจจัย เป็นปัจจัยโดยอุปนิสสยปัจจัย (๒)สภาวธรรมที่เป็นอาสวะและสัมปยุตด้วยอาสวะเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นอาสวะและที่สัมปยุตด้วยอาสวะ ทั้งที่สัมปยุตด้วยอาสวะแต่ไม่เป็นอาสวะโดยอารัมมณปัจจัย เป็นปัจจัยโดยสหชาตปัจจัย เป็นปัจจัยโดยอุปนิสสยปัจจัย (๓)[๑๒๖]
สภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยอาสวะแต่ไม่เป็นอาสวะเป็นปัจจัยแก่ สภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยอาสวะแต่ไม่เป็นอาสวะโดยอารัมมณปัจจัย เป็นปัจจัยโดยสหชาตปัจจัย เป็นปัจจัยโดยอุปนิสสยปัจจัย (๑)สภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยอาสวะแต่ไม่เป็นอาสวะเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นอาสวะและที่สัมปยุตด้วยอาสวะโดยอารัมมณปัจจัย เป็นปัจจัยโดยสหชาตปัจจัย เป็นปัจจัยโดยอุปนิสสยปัจจัย (๒)สภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยอาสวะแต่ไม่เป็นอาสวะเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นอาสวะและที่สัมปยุตด้วยอาสวะ ทั้งที่สัมปยุตด้วยอาสวะแต่ไม่เป็นอาสวะโดยอารัมมณปัจจัย เป็นปัจจัยโดยสหชาตปัจจัย เป็นปัจจัยโดยอุปนิสสยปัจจัย (๓)[๑๒๗] สภาวธรรมที่เป็นอาสวะและที่สัมปยุตด้วยอาสวะ ทั้งที่สัมปยุตด้วยอาสวะแต่ไม่เป็นอาสวะเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นอาสวะ
และสัมปยุตด้วยอาสวะโดยอารัมมณปัจจัย เป็นปัจจัยโดยสหชาตปัจจัย เป็นปัจจัยโดยอุปนิสสยปัจจัย (๑)
สภาวธรรมที่เป็นอาสวะและที่สัมปยุตด้วยอาสวะ ทั้งที่สัมปยุตด้วยอาสวะแต่ไม่เป็นอาสวะเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยอาสวะแต่ไม่เป็นอาสวะโดยอารัมมณปัจจัย เป็นปัจจัยโดยสหชาตปัจจัย เป็นปัจจัยโดยอุปนิสสยปัจจัย (๒)สภาวธรรมที่เป็นอาสวะและที่สัมปยุตด้วยอาสวะ ทั้งที่สัมปยุตด้วยอาสวะแต่ไม่เป็นอาสวะเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นอาสวะและที่สัมปยุตด้วยอาสวะ ทั้งที่สัมปยุตด้วยอาสวะแต่ไม่เป็นอาสวะโดยอารัมมณปัจจย เป็นปัจจัยโดยสหชาตปัจจัย เป็นปัจจัยโดยอุปนิสสยปปัจจัย (๓)
๒. ปัจจยปัจจนียะ ๒. สังขยาวาร
สุทธนัย
{๔๑๔} [๑๒๘] ในนเหตุปัจจัย มี ๙ วาร
ในนอารัมมณปัจจัย ” ๙ ”
(ในทุก ๆ ปัจจัย มีปัจจัยละ ๙ วาร)
ในโนอวิคตปัจจัย มี ๙ วาร
๓. ปัจจยานุโลมปัจจนียะ
เหตทุกนัย
{๔๑๕} [๑๒๙] ในนอารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มี ๔ วาร ...
ในนสมนันตรปัจจัย กับ ... ” ๔ ”
ในนอุปนิสสยปัจจัย ” ” ๔ ” ...
ในนมัคคปัจจัย ” ” ๔ ” ...
ในนวิปปยุตตปัจจัย ” ” ๔ ” ...
ในโนนัตถิปัจจัย กับเหตุปัจจัย มี ๔ วาร ...
ในโนวิคตปัจจัย ” ” ๔ ”
๔.ปัจจยปัจจนียานุโลม
{๔๑๖} [๑๓๐] ในอารัมมณปัจจัย กับนเหตุปัจจัย มี ๙ วาร
ในอธิปติปัจจัย กับ ... ” ๙ ”
(บทที่เป็นอนุโลมก็ควรนับ) ...
ในอวิคตปัจจัย กับนเหตุปัจจัย มี ๙ วาร
จบ อาสวอาสวสัมปยุตตทุกะ
๑๙. อาสววิปปยุตตสาสวทุกะ ๑. ปฏิจจวาร
เหตุปัจจัย
{๔๑๗} [๑๓๑] สภาวธรรมที่วิปปยุตจากอาสวะแต่เป็นอารมณ์ของอาสวะ อาศัยสภาวธรรมที่วิปปยุตจากอาสวะแต่เป็นอารมณ์ของอาสวะเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ และจิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ ๑ ที่วิปปยุตจากอาสวะแต่เป็นอารมณ์ของอาสวะเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น ... ในปฏิสนธิขณะ ... หทัยวัตถุอาศัยขันธ์ทั้งหลายเกิดขึ้น ขันธ์ทั้งหลายอาศัยหทัยวัตถุเกิดขึ้น มหาภูตรูป ๓ อาศัยมหาภูตรูป ๑ เกิดขึ้น ...
สภาวธรรมที่วิปปยุตจากอาสวะและไม่เป็นอารมณ์ของอาสวะอาศัยสภาวธรรมที่วิปปยุตจากอาสวะและไม่เป็นอารมณ์ของอาสวะเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาร
(พึงให้พิสดารเหมือนโลกิยทุกะ ในจูฬันตรทุกะ ไม่มีความต่างกัน ย่อ)
จบ อาสววิปปยุตตสาสวทุกะ
จบ อาสวโคจฉกะ
จบ ปัญหาวาร